Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp D3 trường mầm non Đông Văn

Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp D3 trường mầm non Đông Văn 2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm Trẻ ở độ tuổi 24-36 tháng được xem là giai đoạn “Tiền ngôn ngữ”, giai đoạn mà ngôn ngữ của trẻ đang hình thành và phát triển rất nhanh, trẻ rất thích nói, thích trò chuyên và cũng thích tò mò. Trẻ thường có nhiều thắc mắc trước những sự vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy. Trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏi như: Ai đây? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì?... Cũng trong giai đoạn phát triển tâm lý trẻ 2 - 3 tuổi, trẻ rất tò mò về các sự vật xung quanh. Trẻ sẽ bắt đầu hành trình khám phá của mình thông qua các trò chơi. Bằng những trò chơi đa dạng và ngày càng mang tính phức tạp, trẻ bắt đầu hiểu được thế nào là kích thước, hình dạng, âm thanh và sự vận động của các sự vật. Thông qua đó, các vận động tinh và vận động thô cùng với các khả năng quan sát, tưởng tượng của trẻ được kích thích phát triển vượt bậc. Chính vì vậy thông qua hoạt động dạo chơi tham quan trẻ sẽ được thoả mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh. Khả năng chú ý có chủ định của trẻ đang trong giai đoạn hình thành, trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơi nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc. Bên cạnh đó trẻ 24 - 36 tháng tuổi cũng là lứa tuổi mà dạo chơi - vui chơi là hoạt động chủ đạo, trẻ "Học mà chơi, chơi mà học" hoạt động dạo chơi luôn giúp trẻ lĩnh hội kiến thức, kỹ năng một cách tự nhiên, giúp trẻ phát triển đầy đủ3 toàn diện về nhận thức, tình cảm, ý chí cũng như các nét tính cách và năng lực xã hội. Trong đó dạo chơi tham quan là một hoạt động không thể thiếu đối với trẻ. Khi dạo chơi tham quam trẻ được quan sát thế giới xung quanh, được tìm hiểu khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên, từ cuộc sống xung quanh trẻ, được hít thở không khí trong lành, được vui chơi, được tự do hoạt động trong môi trường tự nhiên. Vậy làm thế nào để tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ để trẻ mạnh dạn, tự tin. Đây chính là vấn đề quan trọng đòi hỏi phải được quan tâm cải thiện cấp bách. 2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2019 - 2020, tôi được phân công dạy nhóm trẻ 24-36 tháng tuổi D3. Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ trong đó có hoạt động dạo chơi tham quan tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau 2.2.1. Thuận lợi Nhà trường đã quan tâm mua sắm các trang thiết bị, phương tiện đồ dùng dạy học để phục vụ hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Đặc biệt trường đã xây dựng khu vườn cổ tích đẹp, sân trường có nhiều cây xanh, vườn rau, vườn hoa, nhiều cây ăn quả. Không những thế nhà trường đã đầu tư và trang bị nhiều đồ chơi ngoài trời đẹp, như nhà bóng, cầu trượt, bộ đồ chơi liên hoàn…. Khuôn viên trường lớp rộng thoáng mát, đẹp phù hợp với trẻ mầm non. Bản thân đã được tập huấn, cập nhật các chuyên đề đổi mới do Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn và nhà trường bồi dưỡng. Bản thân đã cùng đồng nghiệp tham gia thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” trong những năm vừa qua nên nắm vững kiến thức, cách xây dựng môi trường cuốn hút trẻ vào hoạt động. Là giáo viên có nhiều năm công tác nên bảo thân đã tích lũy được vốn kiến thức, kinh nghiệm trong chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non. Vì vậy tôi luôn mạnh dạn, tự tin khi tổ chức các hoạt động. 2.2.2. Khó khăn Bên cạnh thuận lợi khi thực hiện tôi còn gặp một số khó khăn sau: Kỹ năng tham gia hoạt động của trẻ còn hạn chế. Khả năng chú ý có chủ định còn chưa cao. Bản thân giáo viên chưa thực sự nhận thức được hết vai trò của hoạt động dạo chơi tham quan đem lại cho trẻ. Lớp tôi có một giáo viên nên gặp không ít khó khăn trong việc tổ chức hướng dẫn trẻ dạo chơi tham quan, từ khâu chuẩn bị đến quá trình tổ chức hướng dẫn cho trẻ dạo chơi tham quan. Đa số trẻ lớp tôi lần đầu tiên đi nhà trẻ chưa có nề nếp, rất hiếu động đặc biệt tỉ lệ trẻ nam chiếm 60% gây khó khăn trong việc bao quát, quản lý trẻ khi trẻ tham gia hoạt động dạo chơi, tham quan. Nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều cũng là một nguyên nhân gây khó khăn cho các cô khi tổ ch

MỤC LỤC

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2-3 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

nghiệm

3-4

2.3 Các biện pháp nhằm tổ chức hoạt động dạo chơi tham

quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp D3

trường mầm non Đông Văn

4-14

2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ dạo chơi

tham quan cho trẻ

4-6

2.3.2 Biện pháp 2: Làm tốt công tác chuẩn bị cho trẻ hoạt động dạo

chơi tham quan

6-10

2.3.3 Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan theo

phương pháp “Lấy trẻ làm trung tâm”

10-13

2.3.4 Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh 13-14

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động

giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

15

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC SKKN ĐÃ ĐƯỢC XẾP LOẠI

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết, dạo chơi tham quan là một trong những hoạt động vui chơi có ý nghĩa vô cùng quan trọng giúp trẻ hít thở không khí và quan sát, ngắm nhìn thế giới xung quanh, mà trẻ hứng thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh trẻ Trẻ nhận thức được thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình Qua hoạt động dạo chơi, trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu, khám phá của bản thân Hoạt động dạo chơi tham quan tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn, phấn khởi, vui nhộn, tâm lý thoải mái và hứng thú với môi trường tự nhiên, đồng thời trẻ tự tin, giúp trẻ mạnh dạn hơn Qua hoạt đông dạo chơi tham quan tính cách của trẻ được bộc lộ ra bên ngoài giúp cô có biện pháp phát triển những tính cách, hành vi tốt cho trẻ và uốn nắn những tính cách, hành vi sai lệch cho trẻ

Trẻ mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của lứa tuổi mầm non, mà trong đó dạo chơi tham quan là một hoạt động không thể thiếu được với trẻ Tham gia hoạt động dạo chơi tham quan, trẻ sẽ được hít thở không khí trong lành, được quan sát thế giới xung quanh, được khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên, được tự do hoạt động theo ý thích, rèn luyện các kỹ năng và tăng thêm vốn kinh nghiệm sống cho bản thân [1]

Trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng thì thế giới xung quanh luôn mới lạ với trẻ Sự vật hiện tượng nào trẻ cũng muốn khám phá, muốn tìm hiểu Vì vậy chúng ta biết nắm bắt và tận dụng tất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động vào chúng qua các trò chơi, quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh, tác động phù hợp vào chúng để cho trẻ quan sát, khám phá, chơi các trò chơi đa dạng Kết hợp hệ thống câu hỏi gợi mở khi hướng dẫn vừa thỏa mãn nhu cầu vốn có của trẻ, vừa phát triển được khả năng quan sát, ghi nhớ, ngôn ngữ mạch lạc, kỹ năng vận động tinh và vận động thô Hình thành cho trẻ hành vi, thói quen tốt, uốn nắn cho trẻ những hành vi chưa chuẩn mực Bước đầu hình thành nhân cách cho trẻ

Ngoài ra dạo chơi tham quan còn giúp mở rộng phạm vi tiếp xúc cho trẻ,

mở rộng vốn từ, các mối quan hệ tự nhiên và xã hội, giúp trẻ chủ động hơntrong ngôn ngữ và hành động của mình

Do vậy, tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan cho trẻ 24 - 36 tháng là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết, nhưng hiện nay giáo viên còn ngại tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời cho trẻ 24 - 36 tháng vì sợ trẻ ngã, trẻ chạy lung tung, trẻ nghịch phá… Hoặc tổ chức còn mang tính hình thức, qua loa, hời hợt chưa sâu, chưa có sự sáng tạo, phong phú Nội dung còn đơn điệu, trò chơi

ít, chưa đa dang Đôi khi trò chơi tổ chức lặp đi lặp lại nhiều lần nên trẻ tham gia thiếu hào hứng Bởi vậy, chưa phát huy hết khả năng của trẻ khi tham gia dạo chơi ngoài trời, nên kết quả chưa cao

Với thực trạng trên tôi đã tìm tòi, nghiên cứu các biện pháp tổ chức sao

cho có hiệu quả Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi

ở lớp D3 trường mầm non Đông Văn” làm đề tài nghiên cứu của mình

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động dạo chơi tham quan cho trẻ

24-36 tháng tuổi lớp D3 trường mầm non Đông Văn

Tìm ra những biện pháp thích hợp để tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở trường mầm non Đông Văn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp D3 trường mầm non Đông Văn, huyện Đông Sơn

1.4.Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp xây dựng cơ sở lý thuyết

Quá trình thực hiện tôi đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu và tổng hợp lý thuyết, tham khảo các tài liệu khác nhau như giai đoạn học mầm non, tâm lý trẻ mầm non, các trò chơi dành cho trẻ mầm non 24-36 tháng tuổi để

từ đó có những thông tin đầy đủ về lứa tuổi này làm cơ sở cho việc tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao

* Phương pháp thực tiễn

Phương pháp điều tra sát hạch thực tế thu nhập thông tin, tôi đã khảo sát hoạt động của 12 trẻ lớp tôi tại trường mầm non Đông Văn để nắm bắt được kiến thức, kĩ năng cũng như thái độ của trẻ đối với việc tham gia hoạt động dạo chơi tham quan

* Phương pháp thống kê xử lí số liệu

* Phương pháp thực nghiệm khoa học: Sau khi điều tra phân tích trên trẻ

tôi đã tiến hành áp dụng các biện pháp mà tôi cho là khả quan để nâng cao hiệu quả của hoạt động dạo chơi tham quan

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Trẻ ở độ tuổi 24-36 tháng được xem là giai đoạn “Tiền ngôn ngữ”, giai đoạn mà ngôn ngữ của trẻ đang hình thành và phát triển rất nhanh, trẻ rất thích nói, thích trò chuyên và cũng thích tò mò Trẻ thường có nhiều thắc mắc trước những sự vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy Trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏi như: Ai đây? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì?

Cũng trong giai đoạn phát triển tâm lý trẻ 2 - 3 tuổi, trẻ rất tò mò về các

sự vật xung quanh Trẻ sẽ bắt đầu hành trình khám phá của mình thông qua các trò chơi Bằng những trò chơi đa dạng và ngày càng mang tính phức tạp, trẻ bắt đầu hiểu được thế nào là kích thước, hình dạng, âm thanh và sự vận động của các sự vật Thông qua đó, các vận động tinh và vận động thô cùng với các khả năng quan sát, tưởng tượng của trẻ được kích thích phát triển vượt bậc

Chính vì vậy thông qua hoạt động dạo chơi tham quan trẻ sẽ được thoả mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh Khả năng chú ý có chủ định của trẻ đang trong giai đoạn hình thành, trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơi nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc

Bên cạnh đó trẻ 24 - 36 tháng tuổi cũng là lứa tuổi mà dạo chơi - vui chơi

là hoạt động chủ đạo, trẻ "Học mà chơi, chơi mà học" hoạt động dạo chơi luôn giúp trẻ lĩnh hội kiến thức, kỹ năng một cách tự nhiên, giúp trẻ phát triển đầy đủ

toàn diện về nhận thức, tình cảm, ý chí cũng như các nét tính cách và năng lực

xã hội Trong đó dạo chơi tham quan là một hoạt động không thể thiếu đối với trẻ Khi dạo chơi tham quam trẻ được quan sát thế giới xung quanh, được tìm hiểu khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên, từ cuộc sống xung quanh trẻ, được hít thở không khí trong lành, được vui chơi, được tự do hoạt động trong môi trường tự nhiên

Vậy làm thế nào để tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan cho trẻ nhà trẻ

24 - 36 tháng thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ để trẻ mạnh dạn,

tự tin Đây chính là vấn đề quan trọng đòi hỏi phải được quan tâm cải thiện cấp

bách

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2019 - 2020, tôi được phân công dạy nhóm trẻ 24-36 tháng tuổi D3 Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ trong đó có hoạt động dạo chơi tham quan tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau

2.2.1 Thuận lợi

Nhà trường đã quan tâm mua sắm các trang thiết bị, phương tiện đồ dùng dạy học để phục vụ hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Đặc biệt trường đã xây dựng khu vườn cổ tích đẹp, sân trường có nhiều cây xanh, vườn rau, vườn hoa, nhiều cây ăn quả Không những thế nhà trường đã đầu tư và trang bị nhiều đồ chơi ngoài trời đẹp, như nhà bóng, cầu trượt, bộ đồ chơi liên hoàn…

Khuôn viên trường lớp rộng thoáng mát, đẹp phù hợp với trẻ mầm non Bản thân đã được tập huấn, cập nhật các chuyên đề đổi mới do Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn và nhà trường bồi dưỡng

Bản thân đã cùng đồng nghiệp tham gia thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” trong những năm vừa qua nên nắm vững kiến thức, cách xây dựng môi trường cuốn hút trẻ vào hoạt động

Là giáo viên có nhiều năm công tác nên bảo thân đã tích lũy được vốn kiến thức, kinh nghiệm trong chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non Vì vậy tôi luôn mạnh dạn, tự tin khi tổ chức các hoạt động

2.2.2 Khó khăn

Bên cạnh thuận lợi khi thực hiện tôi còn gặp một số khó khăn sau:

Kỹ năng tham gia hoạt động của trẻ còn hạn chế

Khả năng chú ý có chủ định còn chưa cao

Bản thân giáo viên chưa thực sự nhận thức được hết vai trò của hoạt động dạo chơi tham quan đem lại cho trẻ

Lớp tôi có một giáo viên nên gặp không ít khó khăn trong việc tổ chức hướng dẫn trẻ dạo chơi tham quan, từ khâu chuẩn bị đến quá trình tổ chức hướng dẫn cho trẻ dạo chơi tham quan

Đa số trẻ lớp tôi lần đầu tiên đi nhà trẻ chưa có nề nếp, rất hiếu động đặc biệt tỉ lệ trẻ nam chiếm 60% gây khó khăn trong việc bao quát, quản lý trẻ khi trẻ tham gia hoạt động dạo chơi, tham quan Nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều cũng là một nguyên nhân gây khó khăn cho các cô khi tổ chức chơi ngoài trời cho trẻ

Bên cạnh đó đa số phụ huynh ở lớp đều làm nông, chưa biết cách trò chuyện cùng trẻ về thế giới xung, chủ yếu là cô cung cấp cho trẻ kiến thức và

hướng dẫn trẻ khám phá Vẫn còn một số phụ huynh chưa có nhận thức đầy đủ

về hoạt động dạo chơi tham quan của trẻ, không muốn cho trẻ tham gia hoạt động vì sợ trẻ mệt, nắng, gió, ngã, xây sát chân tay…

2.2.3 Kết quả khảo sát

Từ thực trạng trên qua khảo sát đầu năm của 12 trẻ lớp tôi thu được kết quả như sau:

Tiêu chí đánh giá

Tổng số trẻ khảo sát

Số lượng trẻ Tỉ lệ (%)

Số lượng trẻ

Tỉ lệ (%)

Sự tự tin khi tham

gia hoạt động dạo

chơi tham quan

Khả năng giao tiếp

Trẻ tò mò, ham hiểu

* Nhận xét: Nhìn vào bảng đánh giá tôi thấy kết quả của việc tổ chức hoạt

động dạo chơi tham quan cho trẻ còn nhiều hạn chế

Tỷ lệ trẻ tò mò ham hiểu biết khi tham gia các hoạt động cô tổ chức mới chiếm 25 %

Trẻ có khả năng giao tiếp khi cô tổ chức hoạt động đạt ở mức thấp mới là 25%

Tỷ lệ trẻ có sự tự tin tham gia hoạt động mới đạt 16% Tỷ lệ này là còn là thấp vì vậy tôi đã đắn đo suy nghĩ làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động dạo chơi tham quan Trẻ tự tin khi tham gia hoạt động dạo chơi tham quan, trẻ giao tiếp mạnh dạn, tự tin, chủ động, hứng thú tham gia các hoạt động

2.3 Các biện pháp nhằm tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan đạt hiệu quả cao cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp D3 trường mầm non Đông Văn

Hoạt động dạo chơi tham quan là một hoạt động không thể thiếu trong chế

độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ mầm non Là một trong những hoạt động mà trẻ hứng thú nhất, nó đem lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh Để tổ chức tốt hoạt động dạo chơi tham quan nhằm thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, nhu cầu khám phá, vui chơi của trẻ Để góp phần không ngừng củng cố và nâng cao chất lượng khi tổ chức hoạt động dạo chơi tham quan Tôi

đã sử dụng các biện pháp sau:

2.3.1 Biện pháp 1 Xây dựng kế hoạch tổ chức dạo chơi tham quan cho trẻ

Xây dựng kế hoạch là một biện pháp quan trọng, là kim chỉ nam để giáo viên chủ động sắp xếp, chuẩn bị và thực hiện các hoạt động theo đúng kế hoạch

đã đề ra nhằm đạt kết quả tốt nhất

Dạo chơi tham quan là một hoạt động cho trẻ trải nghiệm khám phá qua thực tế Hoạt động phát triển cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin, giúp trẻ hòa đồng với thiên nhiên, các mối quan hệ xã hội Qua đó giúp trẻ hình thành và phát triển kỹ năng ban đầu

Khác với các lớp khối mẫu giáo thực hiện bằng các chuyến tham quan dã ngoại thực tế để nhằm cũng cố kiến thức đã được học trên lớp với các hoạt động tìm hiểu, bên cạnh đó cung cấp thêm những kiến thức thực tiễn nhằm hình thành những kỹ năng mới cho trẻ, thì với đối tượng trẻ nhà trẻ để tạo nền tảng cho hoạt động này tôi cũng tiến hành tổ chức cho trẻ hoạt động dạo chơi tham quan một cách có kế hoạch, có phương pháp, mục đích rõ ràng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, đáp ứng nhu cầu của sự phát triển của hoạt động chơi hiện nay

Cụ thể :

Chủ đề Nội dung hoạt động Trò chơi kết hợp Địa điểm

Đồ chơi của

bé

Quan sát, trò chuyện, chơi với các loại đồ chơi vận động

Chơi đu quay, cầu trượt…

Sân chơi nhà trường

Các cô các

bác trong

trường mầm

non

Thăm quan các phòng ban và trò chuyện với các cô, bác bảo vệ trong trường

Các loại trò chơi dân gian như:

Rồng rắn lên mây

Các phòng : Ban giám hiệu, Nhà bếp, nhà bảo vệ

Tết và mùa

xuân

Trẻ tham quan, quan sát các gian chợ ngày tết, cây hoa trong ngày tết…

Chợ nông thôn Văn Thắng, xã Đông Văn

Cây và

những bông

hoa

Quan sát các loại cây xanh, các loại rau , hoa

Gieo hạt Vườn thiên nhiên

Bé lên mẫu

giáo

Trẻ quan sát các lớp học mẫu giáo

Mèo đuổi chuột Khu nhà 2 tầng

Trẻ nhà trẻ khác với trẻ mẫu giáo ở đặc điểm tâm sinh lý và ở kỹ năng, Trẻ mẫu giáo có thể tự phục vụ và có sự nhận thức phát triển nhất định, còn với trẻ nhà trẻ do trẻ còn rất bé, trẻ chưa nhận thức hết mọi tình huống, chính vì thế hoạt động dạo chơi tham quan của trẻ chỉ là trong khuôn viên nhà trường và xa hơn là các địa điểm cạnh trường, an toàn, vào thời gian ít người quan lại

Cũng chính vì đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ chưa phát triển nên khi tiến hành tổ chức cho trẻ dạo chơi tham quan tôi đã chú ý xem xét hoạt động trong thời điểm chuyển tiếp trước đó để đảm bảo nguyên tắc động - tĩnh Vì vậy, thứ tự các hoạt động trong buổi dạo chơi tham quan cần được thực hiện linh hoạt theo hứng thú của trẻ, theo thời tiết, theo các sự việc diễn ra bên ngoài lớp học…., không nhất thiết phải thực hiện các nội dung theo trật tự nhất định hoặc theo kế hoạch đã định sẵn mà có thể linh hoạt thay đổi theo hứng thú của trẻ cũng như các vấn đề phát sinh tại thời điểm

Ví dụ: Kế hoạch cho trẻ tham quan vườn thiên nhiên, nhưng trước ngày

hôm đó hoặc đúng ngày đi trời đổ mưa thì tôi chuyển kế hoạch cho trẻ đi ngày hôm khác và hoạt động đó chuyển sang cho trẻ quan sát trời mưa, hứng hạt mưa rơi đảm bảo trẻ rất thích thú, hoạt động không bị gò bó, phát triển được ngôn ngữ nói, sự cảm nhận về thời tiết cho trẻ, mở rộng hiểu biết cho trẻ vi sao trời lại mưa

Bên cạnh việc dựa trên kế hoạch đã đề ra tôi còn dựa vào quỹ thời gian thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục mầm non để lựa chọn, sắp xếp tổ chức hoạt động cho trẻ phù hợp với chủ đề, qua đó cung cấp kỹ năng sống cho trẻ Để thực hiện các hoạt động này đạt kết quả tốt, tôi đã luôn chú ý thực hiện theo đúng trình tự các bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị

Trước khi tổ chức hoạt động nào đó, tôi luôn cùng với trẻ chuẩn bị các điều kiện cần có để thực hiện cho hoạt động, như: Địa điểm, cách thức đi lại, tư trang, tâm lý hào hứng, phấn khởi

Về địa điểm: Phải lựa chọn thật kĩ địa điểm an toàn, sạch đẹp, sinh động, hấp dẫn trẻ, thoáng, mát

Cách thức đi lại: Đi bộ, có thêm các cô dẫn dắt trẻ

Tư trang trẻ: Phải đảm bảo dép có quai, mũ đội đầu Quần áo gọn gàng Tâm lý trẻ: Trao đổi với phụ huynh tình hình sức khỏe của trẻ hàng ngày, trò chuyện tạo hứng thú cho trẻ về chuyến đi

Khi làm tốt được khâu chuẩn bị có nghĩa là tạo được một phần thành công của chuyến đi

Bước 2: Tiến hành

Tôi tập hợp trẻ, điểm danh rồi tổ chức cho trẻ đi thẳng hàng, cô bao quát trẻ và hướng dẫn trẻ quan sát Tôi đặt ra những câu hỏi mang tính gợi mở hay những tình huống để kích thích trí tò mò và thích khám phá ở trẻ Tôi phối hợp cùng giáo viên trong trường nhờ quay lại tư liệu cho buổi dạo chơi tham quan Cuối buổi, tôi tập hợp điểm danh, tránh để sót trẻ Đây là bước tiến hành quan trọng trong việc hình thành kiến thức, kỹ năng cũng như mở rộng phạm vi giao tiếp cho trẻ tạo kết quả trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ

Bước 3: Ôn luyện củng cố

Được thực hiện vào buổi chiều hôm đó hoặc ngày hôm sau Tôi cho trẻ kể lại buổi dạo chơi tham quan Nêu cảm nghĩ của mình về địa điểm mà mình được tham gia khám phá, cho trẻ xem lại hình ảnh buổi dạo chơi tham quan Qua đó củng cố kiến thức mà trẻ được học ở các buổi chơi tập có chủ định đồng thời cung cấp kỹ năng sống cần thiết cho trẻ

Có thể thấy rằng dạo chơi tham quan là khoảng thời gian dành riêng cho việc tự do chơi, tự do tìm hiểu khám phá của trẻ ở ngoài lớp học Để trẻ có cơ hội thực hiện các hoạt động yêu thích nên tôi đã chọn một số nội dung hoạt động như: tham quan, quan sát sự việc, hiện tượng xung quanh và tổ chức các hoạt động vận động nhẹ nhàng phù hợp, các trò chơi dân gian đơn giản

Sau khi xây dựng kế hoạch của hoạt động dạo chơi tham quan cho từng chủ đề, tôi thông qua để ban giám hiệu duyệt có được sự hỗ trợ về phương tiện cũng như con người trong từng hoạt động, để làm bước đệm cho việc thực hiện những biện pháp tiếp theo để cho hoạt động dạo chơi tham quan của trẻ lớp mình đạt kết quả tốt

2.3.2 Biện pháp 2 Làm tốt công tác chuẩn bị cho trẻ dạo chơi, tham quan

Muốn tổ chức bất kỳ một hoạt động nào đạt kết quả cao thì việc làm đóng vai trò quan trọng đó là công tác chuẩn bị: Bởi kế hoạch có tốt mà không chuẩn

bị tốt thì hoạt động đó cũng sẽ bị thất bại Trong công tác chuẩn bị cần phải làm rất nhiều việc song song như: Chuẩn bị môi trường hoạt động, chuẩn bị tâm thế cho trẻ, chuẩn bị đồ dùng, phương tiện, địa điểm hoạt động

Môi trường dạo chơi tham quan cho trẻ phải đảm bảo an toàn, đảm bảo vệ sinh, hấp dẫn đối với trẻ, sinh động mới lôi cuốn được trẻ tham gia hoạt động chính vì vậy ta cần phải dựa vào chủ đề, dựa vào kế hoạch hoạt động mà chuẩn

bị sao cho phù hợp Biết cách tận dụng tất cả các yếu tố có sẵn trong tự nhiên, kết hợp với đôi bàn tay của mình tạo thêm các đồ dùng phù hợp với nội dung hoạt động để kích thích trẻ tham gia hoặc sử dụng vật thật để tạo môi trường cho trẻ hoạt động

Ví dụ: Với chủ đề “Các loại quả”

Gắn các quả thật lên cây làm cây thần kỳ để cho trẻ dạo chơi tham quan

“Cây thần kỳ” gọi tên gọi quả mà con biết, cho trẻ hái quả và gọi tên quả…Qua

đó sẽ kích thích được sự tham gia tích cực của trẻ Hái quả cho trẻ về rửa quả, ăn liên hoan…Khi ăn quả cô còn cho trẻ gọi tên quả, quan sát, tìm hiểu về quả mình vừa hái được, cho trẻ nếm, nêu cảm nhận về vị, tạo cảm giác ngon miệng khi được ăn loại quả mình vừa hái được Từ đó giúp trẻ khắc sâu hiểu, tạo hứng thú cho trẻ trong các hoạt động lần sau

Hay tôi tận dụng các khu đất trống của vườn trường trồng rau theo mùa vừa lấy rau sạch ăn vừa tạo môi trường tự nhiên để trẻ được dạo chơi quan sát về các loại rau, trẻ theo dõi sự phát triển của cây rau từ lúc làm đất, gieo hạt, nảy mầm Về việc trồng và xây dựng vườn thiên nhiên của bé chúng tôi kêu gọi phụ huynh ủng hộ cây cảnh, chậu cảnh để trồng trong sân trường Tất cả là nhằm tạo môi trường tự nhiên cho trẻ hoạt động quan sát, khám phá trong giờ dạo chơi tham quan

Để môi trường của trẻ đa dạng đáp ứng nhu cầu vui chơi cho trẻ, Ngoài những đồ dùng đồ chơi đã có tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường, phối hợp cùng với hội cha mẹ học sinh, cộng đồng (các doanh nghiệp, cửa hàng ) mua sắm, làm thêm, sưu tầm thêm một số đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động vui chơi ngoài trời của trẻ

Ví dụ: Xin các hộp xốp, các ống tre cho đất vào, để ở góc hiên Khi hoạt

động cho trẻ quan sát cô gieo hạt, cho trẻ cùng cô tưới nước hàng ngày, quan sát

sự nảy mầm của cây Hay xin các hộp xà phòng, nước giặt loại to, cắt các hình thù khác nhau như: hình con vật, hình xe ô tô, chậu hoa để cho trẻ chơi ở các hoạt động dạo chơi ngoài trời

Bên cạnh đó tôi phối hợp với phụ huynh, gia đình có vườn rau đẹp để cho một nhóm trẻ đến thăm quan tạo cho trẻ sự thân thiện, bước đầu làm quen với thế giới bên ngoài Sẵn có phương tiện ô tô đi làm, tôi đã chở một nhóm trẻ đến thăm nhà bạn, quan sát vườn rau nhà bạn Trẻ rất hứng thú và phấn khởi, từ đó giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn, yêu thương quý mếm bạn bè Nếu không có điều kiện đi xa ta có thể liên hệ các hộ gia đình ở sát cạnh trường cho trẻ thăm quan Tuy nhiên ta phải đảm bảo tính an toàn tuyệt đối cho trẻ, phải kết hợp với nhà trường, phụ huynh, đoàn thanh niên để quán xuyến trẻ và trông nhóm trẻ còn lại

và sẽ cho các trẻ còn lại ở lớp đi vào chuyến sau Vì là trẻ nhóm ta chỉ nên cho nhóm nhỏ 5 đến 7 cháu

Hình ảnh: Trẻ quan sát vườn rau nhà bạn

Song song với việc tạo môi trường cho trẻ tôi tiến hành sưu tầm, sáng tác trò chơi, câu đố phục vụ cho hoạt động dạo chơi tham quan

Để cho buổi dạo chơi tham quan thêm phần tích cực và vui nhộn, tôi tiến hành sưu tầm lựa chọn các trò chơi, câu đố dành cho hoạt động này của trẻ thêm phong phú, đa dạng hơn nhằm thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu vui chơi, nhu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trong hoạt động Quá trình sưu tầm, sáng tác trò chơi, câu đố phục vụ cho hoạt động tôi tìm hiểu và nắm được mục đích của mỗi trò chơi, câu đố và cách tổ chức đưa vào dạy trẻ Tùy từng chủ đề tôi

sưu tầm các câu đố, trò chơi phù hợp với từng nội dung quan sát

Ví dụ: Ở chủ đề‘ “Đồ dùng đồ chơi của bé” khi cho trẻ quan sát “cái cầu

trượt” tôi đọc cho trẻ nghe câu đố:

Cầu gì đặt ở sân trường

Bé cùng các bạn vẫn thường vui chơi

(Cầu trượt)

Qua sử dụng câu đố giúp phát triển tai nghe ngôn ngữ cho trẻ, khả năng phán đoán, nhận biết cô đang đố về sự vật hiện tượng nào, từ đó tạo cho trẻ sự tò

mò hứng thú khi khám phá sự vật hiện tượng đó

Vì vậy tôi còn sưu tầm các trò chơi, câu đố trên internet, các tuyển tập

“Trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố” lứa tuổi 24 - 36 tháng tuổi, trên các tập san, báo giáo dục mầm non… Bên cạnh đó tôi còn học hỏi của đồng nghiệp, trao đổi với phụ huynh để phụ huynh sưu tầm cùng với mình giúp làm giàu thêm các trò chơi, câu đố sử dụng cho trẻ trong hoạt động dạo chơi tham quan

Ngoài ra tôi đã tự sáng tác, cải biên được một số câu đố, trò chơi phù hợp với độ tuổi giúp phong phú thêm các trò chơi, câu đố phục vụ cho hoạt động này như:

Một số câu đố

Ông gì tròn to

Bé bên, bạn bên

Ở trên cao tít Lúc lên lúc xuống

(Bập bênh)

Là đôi bạn thân Giúp cho đôi chân

Bé luôn sạch sẽ

(Đôi Giày, dép) Một số trò chơi vận động

Trò chơi: Thỏ con

- Mục đích: Rèn luyện phản xạ và sự nhanh nhẹn cho trẻ

- Chuẩn bị: Cô dùng phấn vẽ một gốc cây ở sân chơi, mũ thỏ theo số trẻ trong lớp

- Luật chơi: Ai bị cáo bắt phải lặc lò cò một vòng quanh gốc cây

- Cách chơi: Một cô giả làm cáo đội mũ cáo, các trẻ còn lại đội mũ thỏ làm những chú thỏ nhảy nhót đi chơi trong rừng Khi nghe tiếng cáo các chú thỏ phải nhảy thật nhanh vào gốc cây nếu không sẽ bị cáo bắt Và bị phạt theo luật

Trò chơi dân gian

Tôi về nhà tôi

- Cách chơi: Cô và 4-5 trẻ dắt tay nhau đi quanh sân trường vừa đi vừa đọc và vung tay theo nhịp bài đồng dao:

Dung dăng dung dẻ Dắt trẻ đi chơi

Đi tìm ông Lôi Trả hoa cho bưởi