Bai thu hoach mon lich su DCSVN, đảng cộng sản việt nam lãnh đạo kết hợp mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong cách mạng việt nam

MỞ ĐẦUĐộc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là nội dung chủ đạo, xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh, là quan điểm nhất quán của Đảng, là vấn đề có tính chiến lược của cách mạn

BÀI THU HOẠCH MÔN HỌC LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO KẾT HỢP

MỤC TIÊU ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

TRONG CÁCH MẠNG VIỆT NAM

MỞ ĐẦU

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là nội dung chủ đạo, xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh, là quan điểm nhất quán của Đảng, là vấn đề

có tính chiến lược của cách mạng Việt Nam

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ năm 1930 đến nay, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đã được thực hiện với nội dung, hình thức, bước đi phù hợp với đặc điểm mỗi thời kỳ cách mạng, là yếu

tố quan trọng khơi dậy, phát huy sức mạnh của dân tộc và thời đại, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi to lớn của dân tộc Việt Nam

Bằng những kiến thức đã được học trong chương trình hoàn chỉnh cao cấp lý luận chính trị và bằng hiểu biết của mình, tôi xin phép được viết bài thu

hoạch môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam với nội dung “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo kết hợp mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong cách mạng Việt Nam”.

NỘI DUNG

1 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc theo nghĩa chung nhất là quyền tực hủ, tự quyết của dân tộc

-quốc gia đối với vận mệnh của dân tộc mình, đối với việc tổ chức các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, trong phạm vi không gian lãnh thổ của mình; chủ động thực hiện đường lối, chính sách đối ngoại của quốc gia, không chịu sự can thiệp, chi phối mang tính áp đặt từ bên ngoài Đối với mỗi quốc gia - dân tộc, độc lập có nghĩa là độc lập thực sự về chính trị, kinh tế, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giữ vũng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ

Độc lập dân tộc của một dân tộc - quốc gia hàm chứa cả quyền bình đẳng giữa các dân tộc - quốc gia trên thế giới Độc lập dân tộc phảm đảm bảo chủ quyền, bình đẳng của quốc gia - dân tộc trong các mối quan hệ quốc tế, được pháp lý quốc tế thừa nhận và được khẳng định

Gắn với hoàn cảnh lịch sử Việt Nam luôn bị các thế lực thực dân, đế quốc âm mưu chia cắt lãnh thổ, thực hiện "chia để trị", thì độc lập dân tộc luôn đi liền với thống nhất đất nước, toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải; độc lập của dân tộc - quốc gia gắn liền với bình đẳng, đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng phát triển của các dân tộc - chủng tộc

Chủ nghĩa xã hội thường được biểu hiện với 3 phạm trù chủ yếu: là một học

thuyết, là một phong trào, là một chế độ xã hội

Trước hết, chủ nghĩa xã hội là một học thuyết khoa học và cách mạng Chủ nghĩa Mác đã chỉ ra cơ sở khoa học, quy luật khách quan của sự phát triển xã hội

để đi tới chủ nghĩa xã hội - một chế độ xã hội xây dựng trên cơ sở giải phóng triệt

để giai cấp cần lao, giải phóng triệt để xã hội và con người

Từ cuộc Cách mạng Tháng 10 Nga (1917), chủ nghĩa xã hội trở thành một phong trào cách mạng rộng lớn, diễn ra rộng khắp trên thế giới Phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa trên thực tế đã đồng hành, gắn bó chặt chẽ với phong trào giải phóng dân tộc và đấu tảnh của các quốc gia nhằm bảo vệ, củng có nền độc lập

dân tộc, chống mọi hình thức can thiệp, áp đặt bất công từ bên ngoài của các thế lực đế quốc, thực dân

Bản chất của chủ nghĩa xã hội là một xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện cả về vật chất và tinh thần, giàu có, ấm no, hạnh phúc; về phương diện chính trị quyền lực thuộc về nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản; về phương diện xã hội là xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh;

Theo cách biểu đạt giản dị, dẽ hiểu nhwung hàm súc của Chủ Tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là "xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt" Theo Chủ Tịch Hồ Chí Minh: chủ nghĩa xã hội có thể thực hiện thành công, thậm chí có những mặt thuận lợi khi xây dựng ở một nước thuộc địa phương Đông

* Lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc

Mác, Ăngghen đã nêu ra các quan điểm cơ bản có tính chất phương pháp luận

để nhận thức và giải quyết những vấn đề về nguồn gốc, bản chất của vấn đề dân tộc, những quan hệ cơ bản về dân tộc, thái độ của giai cấp công nhân và Đảng của

nó với vấn đề dân tộc Trên cơ sở những quan điểm này, Lênin đã phát triển lên thành một hệ thống lý luận toàn diện, sâu sắc về vấn đề dân tộc, làm cơ sở cho Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản kiểu mẫu về vấn đề dân tộc Trong cách mạng Việt Nam, tầm quan trọng của vấn đề dân tộc được Hồ Chí Minh nhận thức từ rất sớm Người đã tiếp thu đầy đủ nhất truyền thống yêu nước Việt Nam mà lịch sử mấy ngàn năm đã kết đọng Mặt khác, do nung nấu ý thức giải phóng dân tộc, hiểu biết cụ thể về tình cảm, nguyện vọng các dân tộc thuộc địa nên Người đã hấp thụ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng sáng tạo và phát triển những quan điểm về vấn đề dân tộc trong thực tiễn đấu tranh cách mạng Từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản, Hồ Chí Minh

đã phát hiện ra con đường cứu nước, trong đó kết hợp cuộc đấu tranh giải phóng

dân tộc với cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp một tiến trình cách mạng thống nhất - cách mạng vô sản

Theo Hồ Chí Minh, đối với Việt Nam, nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc

là quyền độc lập, tự do cho dân tộc Đó là một nền độc lập thật sự, độc lập hoàn toàn, độc lập trong sự thống nhất đất nước, độc lập gắn liền với tự do, dân chủ

và ấm no, hạnh phúc của nhân dân Với Hồ Chí Minh việc xác định bản chất vấn

đề dân tộc là chìa khóa để giải quyết đúng đắn vấn đề thực tiễn đặt ra Sau khi giành độc lập dân tộc, nhân dân Việt Nam lựa chọn con đường đi lên CNXH, từng bước đi đến giải quyết triệt để vấn đề dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc là một bước phát triển mới của chủ nghĩa Mác - Lênin, đó là vấn đề dân tộc thuộc địa, vấn đề độc lập và con đường đi lên của dân tộc

Như vậy, quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang một nội dung toàn diện, sâu sắc và triệt để, không chỉ bao hàm độc lập, tự do, thống nhất cho dân tộc, mà chứa đựng cả con đường và điều kiện phát triển dân tộc, đó là gắn độc lập của dân tộc với dân chủcủa nhân dân; độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Quan điểm đó đã trở thành mục tiêu, lý tưởng, thành khẩu hiệu động viên, cổ vũ nhân dân Việt Nam làm nên kỳ tích oai hùng đánh thắng mọi kẻ thù đưa đến độc lập, thống nhất toàn vẹn của đất nước; đồng thời cũng là cơ sở lý luận để hoạch định chính sách dân tộc đúng đắn của Đảng, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

* Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và CNXH

Vấn đề dân tộc bao giờ cũng mang tính giai cấp Mỗi giai cấp đều có quan điểm riêng về vấn đề dân tộc; giữa dân tộc và giai cấp, giữa cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản có quan hệ hữu cơ với nhau Vì có áp bức giai cấp mới có áp bức dân tộc Do đó muốn xóa bỏ áp bức dân tộc phải xóa bỏ

áp bức giai cấp

Đặt cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam theo con đường cách mạng

vô sản, kết hợp chặt chẽ cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do với cuộc đấu tranh vì CNXH, đó là nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh

Nghiên cứu lịch sử thế giới, tiếp nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi đến kết luận: chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới Về sau, Người nhấn mạnh, muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản Khẳng định trên đây mở ra con đường mới cho cách mạng Việt Nam Dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh, tại Đại hội IV (12/1976), lần đầu tiên Đảng

nêu lên bài học kinh nghiệm này: “Đảng ta, từ khi ra đời đến nay, vẫn luôn luôn giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH Đó là đường lối, là sức mạnh, là nguồn gốc thắng lợi của cách mạng ta”.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (thông qua

tại Đại hội VII (6/1991) nêu bài học kinh nghiệm đầu tiên: “Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH Đó là bài học xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta”….và “toàn Đảng, toàn dân tiếp tục nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH, ngọn cờ vinh quang mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay và các thế hệ mai sau”.

Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về một số định hướng lớn trong công tác

tư tưởng hiện nay (18/12/1995): “Độc lập dân tộc và CNXH là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn”.

Tổng kết chặng đường đổi mới 10 năm, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

VIII (6/1996) đã rút ra một trong những bài học chủ yếu: “Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung,

phát triển năm 2011): “Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH - ngọn cờ vinh quang mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay và các thế

hệ mai sau…Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện CNXH và CNXH là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc”.

2 Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với CNXH ra đời và phát triển ở thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi thế giới Tư tưởng

đó hình thành ở Hồ Chí Minh từ đầu những năm 1920 và đến mùa xuân năm

1930 với sự kiện Hồ Chí Minh sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam thì con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với CNXH đã thành ngọn cờ dẫn dắt giai cấp công nhân và toàn thể dân tộc Việt Nam liên tục giành những thắng lợi lịch

sử suốt hơn 70 năm qua Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với CNXH được thể hiện trên thực tế của các thời kỳ cách mạng sau đây:

2.1 Thời kỳ cả nước tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ (1930 - 1945)

Trong thời kỳ này, độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, CNXH là phương hướng phát triển của cách mạng Việt Nam Trong khi tập trung sức người, sức của để hoàn thành nhiệm vụ chống đế quốc, chống phong kiến, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn không quên tuyên truyền phương hướng tiến lên CNXH và khi có điều kiện, Đảng bắt tay xây dựng một số cơ sở kinh tế của CNXH với mức độ thích hợp

Ở thời kỳ này, tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với CNXH được thể hiện qua những hoạt động lý luận và thực tiễn chủ yếu sau:

Chánh cương vắn tắt của Đảngđược thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng

xác định rõ con đường tiến lên của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Nhiệm vụ của cách mạng đã hàm chứa các nội dung của độc lập dân tộc và phương hướng tiến

lên chủ nghĩa xã hội Luận cương chánh trị được thông qua tại Hội nghị lần thứ

nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng (10/1930) chỉ ra các bước tiến triển của

cách mạng Việt Nam là: Trong lúc đầu sẽ là cuộc cách mạng tư sản dân quyền; tiếp đó sẽ tranh đấu tiến thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa

Trong những năm đầu sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, những người cộng sản Việt Nam có sự nhất trí cao về đường lối độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, song lại không nhất trí về sự chỉ đạo chiến lược đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và nhiệm vụ cách mạng ruộng đất sẽ được thực hiện từng bước Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Đông Dương nhận thức rằng để bảo đảm thắng lợi của cách mạng phải đặt nhiệm vụ giành độc lập dân tộc lên hàng đầu, nhiệm vụ đấu tranh giai cấp rải ra làm từng bước thích hợp ở từng giai đoạn, tùy thuộc vào tiến trình giải phóng dân tộc Giải phóng dân tộc được xác định là nhiệm vụ hàng đầu trong cách mạng dân tộc dân chủ.Xác định tính chất cách mạng Việt Nam: giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, nhân dân lao động, với toàn thể dân tộc bị nô lệ dưới ách đế quốc Pháp

và tay sai của chúng; xác định nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng Việt Nam

“làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”.Con đường cách mạng Việt Nam được Hồ Chí Minh thể hiện rõ nét trong

cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Xác định đối tượng đấu tranh của cách mạng Việt Nam là đế quốc xâm lược, phong kiến tay sai, tầng lớp tư sản và địa chủ chống lại độc lập dân tộc Xác định rõ lực lượng cách mạng Việt Nam là toàn thể nhân dân, bao gồm công nhân, nông dân, tầng lớp tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung, tiểu địa chủ, các

cá nhân yêu nước, trong đó nòng cốt là liên minh công - nông Lực lượng cách mạng hùng hậu này được tập hợp dưới ngọn cờ giải phóng dân tộc do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo

Xác định đúng đắn cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, có mối quan hệ khăng khít với cách mạng

vô sản “chính quốc”, cách mạng giải phóng dân tộc có tính chủ động, có thể

giành thắng lợi trước cách mạng vô sản “chính quốc”, tác động tích cực tới cách mạng “chính quốc”.

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Hồ Chí Minh, Cách mạng tháng Tám 1945 đã giành thắng lợi Đó là thắng lợi lịch sử đầu tiên của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc thuộc phạm trù cách mạng vô sản ở thuộc địa Thắng lợi này đã mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với CNXH

2.2 Thời kỳ bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng những cơ sở đầu tiên của CNXH, thực hiện “kháng chiến và kiến quốc” (1945-1954)

Sau khi giành được chính quyền cách mạng trong cả nước, trong hoàn cảnh thù trong, giặc ngoài, mâu thuẫn dân tộc vẫn còn tồn tại gay gắt Đảng xác định nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là bảo vệ độc lập dân tộc, với tinh thần “Tổ quốc trên hết”, “Dân tộc trên hết” Đối với nhiệm vụ giải phóng giai cấp, cải cách ruộng đất, Đảng chủ trương tiếp tục tiến hành từng bước, sát với tiến trình thực hiện nhiệm vụ chống đế quốc và phục vụ nhiệm vụ chống đế quốc Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đảng đề ra chủ trương vừa kháng chiến vừa xây dựng chế độ dân chủ mới - chế độ nhân dân làm chủ Ngay trong tiến trình kháng chiến, nhiều tiền đề của chủ nghĩa xã hội được tạo dựng: Công cuộc xây dựng chính quyền mới, chính quyền của dân, do dân, vì dân đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng Những yếu tố cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đã được xác lập

Ở thời kỳ này, Hồ Chí Minh tiếp tục bổ sung, phát triển những quan điểm

lý luận về con đường cách mạng Việt Nam Nội hàm khái niệm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, chế độ dân chủ mới đã được Hồ Chí Minh làm rõ bằng cách xác định mục tiêu, động lực, các điều kiện bảo đảm thắng lợi của từng giai đoạn cách mạng, trong mỗi giai đoạn đều kết hợp giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ và CNXH, tạo tiền đề đẩy mạnh cách mạng phát triển lên giai đoạn cao hơn, nhưng cũng khó khăn, phức tạp hơn Để thực hiện mục tiêu cách mạng,

Hồ Chí Minh kiên trì quan điểm phát huy cao độ ý thức độc lập tự chủ, tự cường, đi đôi với ra sức tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ của quốc tế

Nét độc đáo, đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng

Việt Nam ở thời kỳ này là Người đã đề ra và thực thi nhất quán đường lối “vừa kháng chiến, vừa kiến quốc” Đường lối đó phù hợp với quy luật phát triển lịch

sử dân tộc: dựng nước đi đôi với giữ nước, bảo vệ độc lập của Tổ quốc và xây dựng từng bước chế độ mới

Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, Hồ Chí Minh đã vận dụng một cách linh

hoạt, mềm dẻo phương pháp “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, kiên trì mục tiêu độc

lập dân tộc, phân hóa, cô lập kẻ thù, tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân, tranh thủ được sự giúp đỡ, ủng hộ của quốc tế Tài thao lược, bản lĩnh kiên cường, khả năng quyết đoán của Hồ Chí Minh dựa trên sự hiểu biết thấu đáo thực tiễn đất nước, quy luật và xu thế phát triển của dân tộc, thời đại, vững vàng lái con thuyền cách mạng Việt Nam đến bến bờ thắng lợi huy hoàng

2.3 Thời kỳ cả nước tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ cách mạng (1954 -1975)

Ở thời kỳ này, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội thể hiện ở đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng: cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa

cả nước đi lên CNXH

Ở miền Bắc, chủ nghĩa xã hội không còn là định hướng mà đã trở thành mục tiêu trực tiếp Mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhưng miền Bắc đã đạt được những kết quả nhất định trên mọi mặt, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Sức mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam là kết quả của quá trình phát huy cao độ mối quan

hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phát huy sức mạnh của chế độ mới được khơi dậy trên nền tảng của tinh thần dân tộc và chủ nghĩa yêu nước Dựa vào sức mạnh của chế độ mới được thiết lập ở vùng giải phóng miền Nam và chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, nhân dân Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để đi đến thắng lợi cuối cùng - hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ,

cả nước cùng đi lên chủ nghĩa xã hội