L ỜI CAM ĐOAN Đề tài “Thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã từ thực hành chính của tôi Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
DƯƠNG THỊ THÚY KIỀU
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TIẾP CÔNG DÂN
CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ YÊN
TRÀ VINH, NĂM 2021
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
DƯƠNG THỊ THÚY KIỀU
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TIẾP CÔNG DÂN
CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ YÊN
Mã ngành: 8380102
PGS.TS VŨ VĂN NHIÊM
TRÀ VINH, NĂM 2021
Trang 3L ỜI CAM ĐOAN
Đề tài “Thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã từ thực
hành chính của tôi
Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi
nghiên cứu thực tế và các tài liệu có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định
Trà Vinh, ngày tháng năm 2021
Dương Thị Thúy Kiều
Trang 4L ỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Luận văn này ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các cá nhân, tập thể trong và ngoài nhà trường
Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, các Khoa, Phòng, Ban, Cán bộ, Giảng viên trường Đại học Trà Vinh đã tận tình truyền đạt cho
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Vũ Văn Nhiêm đã tận tình giúp đỡ về kiến thức khoa học và tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này
khoa học, quý thầy, cô giáo, anh, chị đồng nghiệp tiếp tục đóng góp ý kiến để đề tài
Trang 5M ỤC LỤC
L ỜI CAM ĐOAN i
L ỜI CẢM ƠN ii
M ỤC LỤC iii
DANH M ỤC CHỮ VIẾT TẮT vii
DANH M ỤC BẢNG viii
TÓM T ẮT ix
PH ẦN MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3
3.TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 4
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6
5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 6
6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 6
7 KẾT CẤU LUẬN VĂN 7
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT 8
TI ẾP CÔNG DÂN CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ 8
1.1 KHÁI NI ỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TIẾP CÔNG DÂN C ỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ 8
1.1.1.Khái ni ệm thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân cấp xã 8
1.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã 10
1.1.3.Vai trò th ực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã 11
1.2 HÌNH THỨC VÀ NỘI DUNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TIẾP CÔNG DÂN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ 13
1.2.1 Hình th ức thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã 13
1.2.2 N ội dung thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân cấp xã 16
Trang 61.3 NGUYÊN TẮC, TRÁCH NHIỆM VÀ QUY TRÌNH THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT TIẾP CÔNG DÂN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ 18
1.3.1.Nguyên t ắc thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp
xã 18
xã 19
xã 20
1.4 ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TIẾP CÔNG DÂN CỦA
ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ 23
nhân dân c ấp xã 23
nhân dân c ấp xã 23 1.4.3 Điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội bảo đảm thực hiện pháp luật tiếp công
dân c ủa Ủy ban nhân dân cấp xã 24 1.4.4.Điều kiện về tổ chức - kỹ thuật bảo đảm thực hiện pháp luật tiếp công dân
CHƯƠNG 2 27
2.1.1 Tổng quan về tình hình của tỉnh Phú Yên tác động đến việc tiếp công dân
của Ủy ban nhân dân cấp xã 28
2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên và cơ cấu tổ chức hành chính 28
2.1.1.2 Tình hình phát tri ển kinh tế - xã hội tác động đến thực hiện pháp luật tiếp
công dân c ủa Ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 29
2.1.2 Tình hình thực hiện pháp luật tiếp công dân của Uỷ ban nhân dân cấp xã ở
tỉnh Phú Yên 32
Trang 72.1.2.1 Quán triệt, triển khai các quy định pháp luật về tiếp công dân cấp xã ở tỉnh
Phú Yên 32 2.1.2.2 Thực hiện pháp luật tiếp công dân củaChủ tịch Uỷ ban nhân dân, cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Phú Yên 35 2.1.2.3 Quy định trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân và Chủ tịch, cán bộ, công chức của Uỷ ban nhân dân cấp xã trong việc tiếp công dân 36
2.1.2.4 Quy trình của pháp luật về các biện pháp bảo đảm cho hoạt động tiếp công
dân 40
nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 44
2.1.2.6 Công tác ph ối hợp của các cơ quan đơn vị liên quan trong việc thực hiện
pháp lu ật tiếp công dân giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh kiến nghị của
công dân ở Ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú yên 44
2.1.3 Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong việc thực hiện pháp luật
tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 47
2.1.3.1 Ưu điểm thực hiện pháp luật tiếp công dân của Uỷ ban nhân dâncấp xã ở tỉnh
Phú Yên 47
2.1.3.2 Hạn chế thực hiện pháp luật tiếp công dân của Uỷ ban nhân dân cấp xã ở tỉnh
Phú Yên 51
2.1.3.3 Nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế trong thực hiện pháp luật tiếp công dân
của Uỷ ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 54
NHÂN DÂN C ẤP XÃ Ở TỈNH PHÚ YÊN 59
2.2.1.1 Hoàn thi ện pháp luật về tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú
Yên 60
2.2.1.2 Rà soát, quy định tiêu chuẩn, điều kiện cụ thể về trình độ chuyênmôn, kinh nghiệm công tác, đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chứclàmcôngtáctiếpở tỉnh
Phú Yên 61
dân c ấp xã ở Tỉnh Phú Yên 62
Trang 82.2.2.1 Xây d ựng quy trình tiếp công dân của Ủybannhândâncấpxã ở Tỉnh Phú
Yên 62
2.2.2.2 Đầu tư cơ sở vật chất và bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là công tác tiếpcôngdâncủaUỷban nhândâncấpxã ở tỉnh Phú Yên 63
2.2.2.3 Ph ối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa Uỷ ban nhân dân cấp xã với các cơ quan, đơn vị tronghoạt độngtiếpcôngdân ở tỉnh Phú Yên 63
2.2.2.4 Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của xã hội về tiếpcôngdân giải quy ến đơnthư khiếu nại, tố cáo của Uỷ ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 65
2.2.2.5 Ứng dụng tin học hóa trong công tác tiếp công dân, quản lý, theo dõi đơnthưkhiếunại,tốcáo Uỷ ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên 66
2.2.2.6Pháthuyvai tròcủa cáccơquanthôngtấn báochí và tăngcườngthanhtra,kiểmtra,giámsáthoạtđộngtiếpcông dân của Uỷ ban nhân dân cấp xã ở t ỉnh Phú Yên 67
Ti ểu kết chương 2 69
K ẾTLUẬN 71
TÀI LI ỆU THAM KHẢO 73
PH Ụ LỤC 788
Trang 9DANH M ỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 10DANH M ỤC BẢNG
Bảng 2.1 Mức độ đánh giá của cá nhân đối với các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo liên quan đến tiếp công dân của UBND cấp xã ở tỉnh Phú Yên 34
Bảng 2.3 Đánh giá của người dân về trụ sở tiếp công dân của UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Yên 37
công dân của cá nhân CB,CC cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Yên 38
tiếp công dân của UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Yên 40 Bảng 2.7 Đánh giá của tổ chức, cá nhân về mức độ công khai thủ tục, sự bình đẳng
Bảng 2.8 Đánh giá việc CB,CC có yêu thích và hào hứng với công việc tiếp công dân tại UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Yên 42
Yên 43
Trang 11TÓM T ẮT
các cơ quan tổ chức trong hệ thống tổ chức nước ta hiện nay nhằm thực hiện các chính sách về phát triển kinh tế, xã hội của Đảng và Nhà nước, phát huy quyền mọi quyền
Nam năm 2013 nêu, tại khoản 1 và 2 Điều 28 Hiến pháp 2013 đã ghi nhận:“Công dân
có quy ền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước” “Nhà nước tạo điều
pháp 2013 quy định: “Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá
nhân có th ẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá
nhân”theo những điều luật quy định của Hiến pháp đã thể hiện rõ quyền của công dân trong việc tham gia quản lý nhà nước (QLNN) và xã hội cũng như quyền phản ánh, khiếu nại, tố cáo, ý kiến, giải pháp của mình đối với các cơ quan QLNN, tổ chức, cá nhân để đảm bảo trật tự, lợi ích của công dân, từ đó cho thấy thông qua việc tiếp trực tiếp, gián tiếp trong khi tiếp công dân, cơ quan nhà nước sẽ nắm bắt kịp thời được những thông tin có giá trị cần thiết hiểu sâu sắc được tâm tư nguyện vọng chính đáng
cường pháp chế phát huy tính chủ động từ hoạt động của bộ máy Nhà nước Vấn đề
điều chỉnh và hoàn thiện bằng hệ thống pháp luật làm khung pháp lý cơ sở để các cơ
dân 2013, Luật Khiếu nại 2011, Luật Tố cáo 2018 để góp phần giữ vững an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội ở địa phương thì việc thực hiện pháp luật (THPL) tiếp công dân đối với cấp xã không kém phần quan trọng bởi lẽ cấp xã là cấp gần dân, sát dân nhất việc tiếp công dân được xem là một nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của cả hệ thống chính trị cần phải chú
cấpkịpthờitiếpnhận,xửlýnhữngvấnđềphátsinhtrong QLNN, qua đó lắng nghe được những ý kiến phản ánh, kiếnnghị của công dân trong việc thực hiện các chủ trương
Trang 12củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng với thực tế tình hình của mỗi địa phương cũng như tình hình kinh tế, xã hộiluôn vận động và phát triển,để từ đó ĐảngvàNhànướccóthể điều chỉnh sửa đổi, bổ sung các chính sách, pháp luật cho phù
nghe trực tiếp, tiếp thu thông tin chọn lọc, giải thích, hướng dẫn cụ thể rõ ràng để xem
quyền từ đó cho thấy khi thực hiện hiệu quả công tác tiếp công dân nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị đã được giải quyết, các tranh chấp trong dòng họ đặc biệt theo phong tục của đồng bào dân tộc thiểu số và trong nội bộ nhân dân và
luật đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp giải quyết hài hòa thấu tình đạt lý quyền công dân
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý thực hiện pháp luật tiếp công dân của
Ủy ban nhân dân cấp xã
Chương 2: Thực trạng và giải pháp thực hiện pháp luật tiếp công dân của
Ủy ban nhân dân cấp xã ở tỉnh Phú Yên
Trang 131
PH ẦN MỞ ĐẦU
Tiếp công dân là một hoạt động quan trọng trong việc quản lý của Nhà nước và các cơ quan tổ chức trong hệ thống tổ chức nước ta hiện nay nhằm thực hiện các chính
mỗi địa phương để họ thấm nhuần am hiểu sâu sắc về những chủ trương, chính sách
mà qua đút kết thực tiễn Đảng và Nhà nước đã ban hành mà để thực hiện điều đó việc
trong việc tham qua QLNN và xã hội
1 và 2 Điều 28 Hiến pháp 2013 đã ghi nhận:“Công dân có quyền tham gia quản lý nhà
nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề
người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về
định của Hiến pháp đã thể hiện rõ quyền của công dân trong việc tham gia QLNN và
xã hội cũng như quyền phản ánh, khiếu nại, tố cáo, ý kiến, giải pháp của mình đối với các cơ quan QLNN, tổ chức, cá nhân để đảm bảo trật tự, lợi ích của công dân, từ đó
quan, đơn vị sẽ thu thập được những thông tin bổ ích, thấu hiểu được tâm tư nguyện
Nhà nước ta coi công tác tiếp công dân chính là thực hiện quan điểm “Dân là
để nhân dân, đấu tranh với các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng, thực hiện quyền dân
Trang 142
cộng đồng, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh Thông qua công tác tiếp công dân được xem là bước đầu của giải quyết khiếu nại, tố cáo từ hoạt động tiếp
sẽ được giải quyết thấu tình đạt lý, tạo ôn hòa nội bộ nhân dân, đồng thuận của người
chưa được giải quyết thấu đáo hoặc nội dung vượt quá thẩm quyền thì khi tiếp công dân được nghe trực tiếp, tiếp thu thông tin chọn lọc, giải thích, hướng dẫn công dân gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét giải quyết Tiếp công dân và
động của nhà nước ở phạm vi nhất định Vì vậy, Nhà nước có trách nhiệm đảm bảo công tác tiếp công dân được thực hiện tốt thông qua việc chỉ đạo quán triệt văn bản ở tất cả các cấp từ Trung ương đến địa phương Thông qua đó tăng cường mối quan hệ
Ngoài ra, hệ thống pháp luật những năm qua không ngừng hoàn thiện góp
công tác tiếp công dân Trong thời gian qua dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước các cơ quan hành hành chính Nhà nước THPL tiếp công dân đã đạt được những thành tựu, kết quả đáng khích lệ Thực hiện sự chỉ đạo chặt chẽ từ Trung ương, Tỉnh, Huyện
được bố trí và hoạt động cơ bản theo đúng nội dung, quy định Tuy nhiên, kết quả trong THPL tiếp công dân trong các cơ quan chính quyền các cấp vẫn còn tồn tại
mang tính thời vụ, hướng dẫn giải thích không đến nơi đến chốn; làm mất hoặc lưu trữ không đầy đủ thông tin, tài liệu do người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị cung cấp; chấp
Trang 153
hành chưa nghiêm nội quy, quy chế tiếp công dân;việc chỉ đạo công tác tiếp công dân còn hạn chế; việc phối kết hợp giữa nhà nước với các cơ quan cấp trên và các tổ chức
công dân chưa thường xuyên, chế độ chính sách, cơ sở vật chất có nơi chưa đảm bảo;
phương tiện truyền thông về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước điều kiện kinh tế, chính trị tác động trực tiếp đến tiếp công dân; Hơn nữa trong khi giải quyết, tham mưu xử lý có những vụ, việc xử lý oai sai do quá trình
đối với Đảng và Nhà nước, làm giảm tính nghiêm minh, đúng đắn và công bằng trong vận dụng pháp luật khi giải quyết vụ việc pháp luật và nhất là tạo khe hở cho kẻ gian,
kẻ xấu vụ lợi, phá hoại gây bất bình tạo sơ hở cho kẻ xấu kích động gây “điểm nóng”
Để khắc phục những hạn chế, khó khăn trong THPL tiếp công dân củaUBND
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước qua đó góp phần nâng cao vai
chung, đồng thời phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc Từ những lý do
và đề xuất quan điểm, giải pháp đảm bảo THPL tiếp công dân của UBND cấp xã trong thời gian tới hiệu quả hơn
2.1 M ục tiêu chung
Trên cơ sở làm rõ vấn đề lý luận, pháp lý THPLtiếp công dân của UBND cấp
xã và đánh giá thực trạng về tiếp công dân của UBND cấp xã các yếu tố về điều kiện
Trang 164
pháp luật, chính trị, kinh tế-xã hội… ảnh hưởng đến việc THPLvề tiếp công dân của UBND cấp xã ở tỉnh Phú Yên; ưu điểm, hạn chế và tìm nguyên nhân và đề xuất giải
2.2 M ục tiêu cụ thể
Luận văn có các nhiệm vụ sau:
THPLtiếp công dân và các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá những kết quả đạt được cũng như những hạn chế từ đó tìm ra nguyên nhân của những hạn chế trong việc THPLtiếp
UBNDcấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay
ĐẾN ĐỀ TÀI
Trong những năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về pháp luật tiếp công
các cơ quan đơn vị nhằm mục đích tiếp nhận những thông tin, ý kiến góp ý những vấn
đề liên quan đến việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước từ lý luận đến thực tiễn và trong quá trình nghiên cứu đề tài “Thực hiện
pháp lu ật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã từ thực tiễn tỉnh Phú Yên” tôi
Bùi Mạnh Cường, Nguyễn Thị Tố Uyên (2013),“Tư tưởng Hồ Chí Minh về
Trang 175
Tạp chí thanh tra Thanh tra Chính phủ (2013), “Quy trình tiếp công dân xử lý đơn thư”, Nxb Thanh niên Tạp chí đã trình bày chi tiết các bước trong hoạt động tiếp công dân theo các quy định của pháp luật
côngdân” Đề tài khoa học cấp Bộ Công trình này tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý
dân c ấp Huyện- Từ thực tiễn tỉnh Thừa Thiên Huế” Luận văn thạc sỹ luật học, Học
quan điểm, giải pháp THPLvề tiếp công dân của UBND cấp huyện ở tỉnh Thừa Thiên Huế
ban nhân dân c ấp xã từ thực tiễn Huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội” Luận văn
“Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tình hình hiện nay”, Tham luận tại Hội thảo Thanh tra 7 tỉnh miền Bắc năm
công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo
đề THPLtiếp công dân của UBND cấp xã từ thực tiễn tỉnh Phú Yên Vì vậy, vấn đề
“Thực hiện pháp luật tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã từ thực tiễn tỉnh
Phú Yên ” là vấn đề cần được nghiên cứu, làm rõ và vận dụng vào thực tiễn đó cũng
mình Những công trình nghiên cứu được đề cập như trên sẽ là nguồn tư liệu quý báu
để học viên tham khảo trong quá trình nghiên cứu thực hiện luận văn