ĐẶT VẤN ĐỀ Bác Hồ đã từng nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” câu nói ấy khẳng định vai trò, trách nhiệm đối với người làm công tác giáo dục đó là chăm
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP LỚP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG Ở LỚP 5A1
A ĐẶT VẤN ĐỀ
Bác Hồ đã từng nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng
người” câu nói ấy khẳng định vai trò, trách nhiệm đối với người làm công tác
giáo dục đó là chăm lo cho sự nghiệp “trồng người”, trong đó vai trò của người làm công tác trực tiếp giảng dạy nói chung, vai trò của một giáo viên làm công tác chủ nhiệm nói riêng rất quan trọng trong việc giáo dục và hình thành nhân cách cũng như cung cấp kiến thức cho học sinh
Năm học 2021-2022, tôi được phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 5A1 Ngay từ đầu năm học, tôi thấy học sinh còn nói chuyện riêng nhiều, nề nếp tự quản chưa tốt Xuất phát từ những lí do đó và tình hình thực tế nên tôi đã suy nghĩ tìm ra một số biện pháp nhỏ để góp phần làm tốt công tác chủ nhiệm Chính
vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa ra: “Một số biện pháp xây dựng nề nếp lớp góp
phần nâng cao chất lượng ở lớp 5A1”.
B PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi
1.1 Về phía giáo viên:
- Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhà trường đã tạo mọi điều kiện để tôi làm tốt công tác chủ nhiệm lớp Cơ sở vật chất đảm bảo cho việc dạy 2 buổi/ngày
- Tôi luôn tìm tòi học hỏi ở các đồng nghiệp và mọi hình thức để rút kinh nghiệm; không ngừng tự rèn luyện mình, từng bước nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Thực hiện tốt công tác phối hợp với giáo viên tổng phụ trách đội, giáo viên bộ môn để cùng giáo dục học sinh thực hiện tốt nề nếp lớp cũng như hoạt động ngoài giờ lên lớp
- Phối hợp tốt với cha mẹ học sinh trong việc quản lý giờ giấc của các em khi đến lớp cũng như ở nhà
1.2 Về phía học sinh:
- Trong mọi hoạt động vui chơi, giải trí và học tập có hiệu quả đều được sự quan tâm hướng dẫn, dìu dắt của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tổng phụ trách đội, giáo viên bộ môn, cùng cha mẹ học sinh
Trang 2- Được chia sẻ những tâm sự, khó khăn, mọi lo lắng của mình cùng giáo viên chủ nhiệm lớp
1.3 Về phía cha mẹ học sinh:
Đa số cha mẹ học sinh đã nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục, đặc biệt là giáo dục ở bậc Tiểu học - bậc học nền tảng cho quá trình học của con
em mình Họ đã có ý thức tự giác, thái độ tích cực trong việc giáo dục con em mình và kết hợp với nhà trường để giáo dục học sinh
2 Khó khăn
2.1 Về phía giáo viên:
- Đôi khi tôi chỉ tập trung chủ yếu vào các tiết dạy văn hóa làm sao cho tốt, cho giỏi, còn việc giáo dục, rèn luyện nề nếp lớp thì chưa quan tâm nhiều
- Lớp tôi chủ nhiệm với số lượng học sinh cũng khá đông mỗi em có một hoàn cảnh khác nhau nên cũng gây khó khăn trong công tác giáo dục các em
2.2 Về phía học sinh:
- Một số học sinh chưa có ý thức vượt khó để học tốt
- Một số học sinh hay trêu chọc bạn, nói chuyện riêng trong lớp trong giờ học Khi có mặt thầy cô thì các em tương đối trật tự nhưng khi giáo viên vừa quay lưng thì các em lại nói chuyện Qua đó, cho thấy các em chỉ “sợ” cô chứ chưa nhận thức được việc mình làm mặc dù tôi nhận thấy các em có khả năng tiếp thu kiến thức tốt
2.3 Về phía cha mẹ học sinh:
- Một số gia đình chưa quản lí tốt việc con em học hành ở nhà và thiếu sự phối hợp với giáo viên chủ nhiệm
- Một số gia đình quan tâm đến việc học tập của con em nhưng họ là người không được đào tạo nghề dạy học, không có phương pháp và kĩ năng phù hợp trong việc giáo dục các em
II BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Trước hết, tìm hiểu học sinh lớp mình chủ nhiệm.
Ngay từ đầu năm nhận lớp, tôitìm hiểu tình hình học sinh thông qua giáo viên chủ nhiệmnăm học trước về tâm lí, trình độ nhận thức, năng lực hoạt động, mối quan hệ với tập thể, với những người xung quanh và năng lực trí tuệ của học sinh sau đó sắp xếp, bố trí chỗ ngồi phù hợp
Chẳng hạn: Với các em hay nghịch, em tiếp thu kiến thức chậm tôi sắp xếp các
em ngồi bàn đầu đối diện bàn giáo viên để dễ quản lí và tạo cơ hội cho các em này tham gia các hoạt động học tập nhiều hơn.
Đặc biệt là tìm hiểu kết quả học tập cuối năm qua sổ chủ nhiệm, học bạ, từ
đó tôixây dựng kế hoạch chủ nhiệm cho cả năm, học kỳ, tháng, tuầnphù hợp với lớp mình.Trong kế hoạch tôi nêu rõ mục đích, chỉ tiêu phấn đấu và các biện pháp
Trang 3chính Có sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục khác để đạt mục đích Có đề
ra biện pháp phát huy được mặt mạnh, khắc phục được hạn chế của lớp
2 Bầu Ban Cán sự lớp và phân rõ chức năng nhiệm vụ.
2.1 Bầu Ban Cán sự lớp.
Lên lớp 5, các em đã lớn, tôi muốn tạo dựng và rèn luyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nên tôi tổ chức cho các
em ứng cử và bầu cử để chọn lựa Ban Cán sự của lớp Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:
- Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó
- Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử và đề cử Tổ chức cho các em bầu chọn bằng hình thức biểu quyết Sau đó cả lớp bầu chọn 9 học sinh tiêu biểu là Ban Cán sự của lớp
2.2 Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Cán sự lớp.
Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng
em như sau:
* Nhiệm vụ của lớp trưởng là em Nguyễn Ngọc Khánh An (Phụ trách chung)
- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp hàng ngày để báo cáo trong tiết sinh hoạt cuối tuần
- Điều khiển các bạn xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tập thể dục giữa giờ
- Giữ trật tự lớp khi giáo viên chữa bài, khi giáo viên có việc phải ra khỏi lớp, khi lớp chào cờ đầu tuần và dự các buổi lễ trong năm học
- Đề nghị giáo viên tuyên dương những bạn có thành tích tốt, phê bình cá nhân còn vi phạm
* Nhiệm vụ của lớp phó học tập là em Nguyễn Thị Bảo Trâm (Phụ trách học tập):
- Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ
- Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học khi giáo viên yêu cầu
- Theo dõi việc học tập của lớp (bạn nào tích cực, bạn nào thụ động, bạn nào còn
vi phạm, )
- Làm thay mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học
* Nhiệm vụ của lớp phó lao động là em Vũ Huỳnh Đan Thuỳ (Phụ trách lao động)
- Phân công, theo dõi và kiểm tra các bạn trực nhật công trình phần việc hàng ngày và chịu trách nhiệm tắt đèn, quạt khi ra về
Trang 4- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp tổ chức
- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các tiết học môn Thể dục chính khoá và thể dục giữa giờ
* Nhiệm vụ của 03 tổ trưởng là kiểm tra mọi hoạt động học tập hằng ngày như: việc chuẩn bị bài trong vở tự học, đồ dùng học tập khi đến lớp và phối hợp tốt với lớp trưởng, lớp phó
* Nhiệm vụ của 03 tổ phó là làm thay mọi việc của tổ trưởng khi tổ trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học
3 Xây dựng nền nếp lớp học.
- Công việc này hết sức quan trọng,tôi tôn trọng, khuyến khích những cái học sinh đã đạt được dù là nhỏ nhất Xây dựng nền nếp được tôi tiến hành ngay sau khi bầu Ban Cán sự lớp và được thường xuyên duy trì nếu không thì khó mà hình thành thói quen cho học sinh, nhất là đối với các em lớp 5
Ví dụ: “Xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng và giữ trật tự khi chào cờ” Nề nếp này được tôi tiến hành thường xuyên theo từng buổi học và hàng tuần Đây là nề nếp mang tính trật tự kỉ luật cần được duy trì suốt năm học.
- Khi nề nếp đã được thấm nhuần vào từng cá nhân học sinh thì các em sẽ
tự giác trong các hoạt động học tập cũng như vui chơi
- Ngoài ra ở lứa tuổi của các em học sinh lớp 5, lứa tuổi mà một số em đã bắt đầu
có những chuyển biến về tâm sinh lí thì tôi phải:
+ Nghiêm khắc với chính bản thân mình và học sinh bằng cách sửa chữa, chấn chỉnh ngay những gì không phù hợp trong quá trình học tập, sinh hoạt
+ Luôn tạo uy tín với nhà trường, cha mẹ học sinh, học sinh, nhất là trở thành chỗ dựa tinh thần mà các em tin tưởng học tập
+ Tạo sự đồng cảm giữa nhà trường, cha mẹ học sinh, học sinh để từ đó hiểu và thông cảm với các em Tôi luôn quan tâm sâu sát tới các em, cùng hoạt động để hướng dẫn, giúp đỡ các em điều chỉnh kịp thời những sai trái không chỉ bằng lời nói mà bằng việc làm, nhất là bằng tất cả tình yêu thương của người giáo viên + Tôi luôn tôn trọng học sinh, luôn công bằng, thẳng thắn, gần gũi với học sinh nhưng cũng không thiếu sự cương quyết khi cần thiết Nhờ đó, giúp các em tự giác sửa chữa những thiếu sót và sai lầm, tự thay đổi và phấn đấu vươn lên trong học tập để trở thành người học sinh toàn diện
- Trong tiết học, tôi luôn dành thời gian quan tâm, giúp đỡ đối tượng học sinh hạn chế về năng lực Thông qua mỗi bài học tôi còn giáo dục thái độ, tình cảm cho học sinh và giáo dục các em một số kỹ năng cơ bản như: Tai nạn thương tích; đuối nước; điện giật; bị ngộ độc; bị động vật cắn; bị xâm hại tình dục; phòng, chống các tệ nạn xã hội đặc biệt là bạo lực học đường
- Bên cạnh đó tôi thực hiện giảng dạy lồng ghép kỹ năng sống theo quy định nhằm hình thành cho các em các kỹ năng cơ bản: Kỹ năng tự nhận thức; kỹ năng
Trang 5giao tiếp; kỹ năng suy nghĩ, sáng tạo; kỹ năng ra quyết định; kỹ năng làm chủ bản thân; kỹ năng trình bày ý kiến,
Thực hiện phong trào “Giữ vở sạch- chữ đẹp” do Nhà trường phát động Ngay từ đầu năm học, tôi đã triển khai phong trào thi đua “Nét chữ- Nết người” với học
sinh lớp tôi, nhằm rèn luyện cho các em có ý thức giữ gìn cẩn thận vở viết, biết trình bày bài viết một cách khoa học, góp phần nâng cao kết quả học tập của các em
- Qua các lần kiểm tra định kì, tôi dành thời gian tổ chức cho học sinh xem bài kiểm tra, nhận xét, đánh giá, chỉ ra các mặt ưu điểm cần phát huy, những hạn chế cần khắc phục Bên cạnh đó tuyên dương, khen ngợi những học sinh có thành tích tốt và có tiến bộ, nhắc nhở động viên học sinh chậm tiến hoặc sa sút
4 Giáo dục học sinh.
4.1 Giáo dục học sinh tính tự học ở lớp
Để giáo dục tính tự học cho học sinh, trước hết tôi phải tìm hiểu xem khi học sinh
tự học cần có những điều kiện gì ? Các em cần biết cách học và có sự say mê, hứng thú học tập Khi biết cách học tức là các em biết cách tự làm việc độc lập Khi có niềm say mê hứng thú học tập các em sẽ tự giác học Biết cách học với tinh thần tự giác, say mê học tập, chắc chắn các em sẽ có tính tự học
Muốn giúp các em phát triển niềm say mê, hứng thú học tập ở lớp:
- Tôi tổ chức phong trào thi đua học tập trong lớp như: thi đua giữa các tổ, tổ
chức các đôi bạn học tập Khi phân các đôi bạn học tập, tôi lựa chọn xếp các em
có học lực chênh lệch nhau vừa phải
- Tôi không ngừng tìm tòi cách dạy hay, hấp dẫn nhằm cuốn hút các em trong từng tiết học Mặt khác, tôi còn tạo sự hấp dẫn ở chính nội dung giảng dạy Cái mới mẻ, cái kì lạ bao giờ cũng gây hứng thú cao độ và kích thích trí tưởng tượng của các em Ngoài sách giáo khoa, mỗi bài học tôi còn tìm tòi thêm các kiến thức mới gây hứng thú nhận thức cho các em Các kiến thức mới phải bảo đảm yêu cầu chỉ trong phạm vi chương trình, không vượt quá sức học sinh
4.2 Giáo dục học sinh tính tự học ở nhà
- Tôi động viên gia đình, mua sắm đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập, sắp xếp cho
các em góc học tập yên tĩnh, phù hợp gây cảm giác muốn học
- Tôi yêu cầu mỗi em phải lập thời gian biểu thật cụ thể, phù hợp với tình hình của gia đình Thông qua thời gian biểu, biết được chính xác thời gian học bài ở nhà của từng em Tôi phân chia lớp thành 06 nhóm và phân công mỗi nhóm một nhóm trưởng Em nhóm trưởng sẽ kiểm tra và báo cáo với tôi tình hình tự học ở nhà của các thành viên trong nhóm và đặc biệt lưu ý đến những bạn tiếp thu chậm hoặc chưa có ý thức tự học ở nhà Sự tiến bộ của học sinh được tôi thường xuyên thông báo cho gia đình biết qua điện thoại Vì vậy, phụ huynh rất vui và càng quan tâm đến việc học của các em, cũng nhiệt tình phối hợp với tôi: nhắc nhở, kiểm tra và tạo điều kiện cho con em mình học tập ở nhà
Trang 6- Khi học sinh tự học tập ở nhà, tôi giao nhiệm vụ cụ thể vừa sức với học sinh,
hướng dẫn học sinh cách học bài và làm bài cụ thể:
* Cách làm bài :
- Trước khi làm bài, các em cần xem lại phần lí thuyết (các ghi nhớ, kết luận, quy tắc, công thức, tính chất đã học, mối quan hệ giữa các kiến thức, …)
- Đọc kĩ yêu cầu của bài tập Phân tích dữ liệu bài tập để xác định cách làm
- Làm nháp, dò lại cho chính xác rồi mới viết vào vở
4.3 Giáo dục đạo đức cho học sinh.
Mỗi học sinh luôn là một thế giới riêng đa dạng và phức tạp, tùy thuộc vào các mối quan hệ xã hội giữa các em với môi trường, hoàn cảnh xã hội mà các em đã
và đang sống Vì thế, không thể có một phương pháp tác động chung cho mọi đối tượng mà có thể mang lại hiệu quả như nhau Nói cách khác, với mỗi học sinh phải có cách tác động riêng Để thực hiện điều này, trước tiên, tôi phải hiểu, phải biết đặt mình vào cương vị và hoàn cảnh của các em Từ đó, tôi mới nắm được nhu cầu, sở thích và những động cơ hành động của các em mà thông cảm, điều
chỉnh và đáp ứng bằng những cách thức phù hợp.
Bên cạnh đó tôi thường xuyên tuyên dương kịp thời những học sinh có biểu hiện hành vi đạo đức tốt và kể thêm nhiều mẩu chuyện thể hiện hành vi đạo đức tốt để các em học tập, noi theo
Tóm lại, khi các em có những biểu hiện bất thường về hành vi đạo đức tôi phải dùng các biện pháp giáo dục một cách thật tế nhị, mềm dẻo, linh họatđể giúp các
em tiến bộ.Không dùng biện pháp thô bạo như đánh, phạt, mắng nhiếc, quát tháo
… như vậy chỉ làm cho các em sợ hãi mà không phục
5 Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội.
- Gia đình: Tôi thường xuyên thông tin tình hình học tập, rèn luyện của học sinh
với gia đình bằng nhiều hình thức như: gặp gỡ trực tiếp, thông qua điện thoại Tổ chức cho cha mẹ học sinh kí cam kết học sinh không bỏ học
Tổ chức thăm hỏi, động viên gia đình học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và kiến nghị lên nhà trường giúp đỡ
- Nhà trường: phối hợp với các đoàn thể tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa nhằm giúp học sinh vui mà học
Tôi luôn tạo cảm giác thân thiện, an toàn, vui vẻ để học sinh khi đến trường có cảm giác thoải mái, an tâm
III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Qua một thời gian áp dụng các biện pháp nêu trên, tôi nhận thấy kết quả đạt được thật sự khả quan Các em tỏ ra gần gũi với tôi, sẵn sàng nêu lên những thắc mắc, những suy nghĩ riêng tư của mình Quan hệ của tập thể học sinh trong lớp đoàn kết, thân thiện, sẵn sàng giúp đỡ nhau Tất cả đều tiến bộ, lễ phép, tham gia tốt mọi phong trào chung, tự giác học tập và hầu như không còn có những hiện tượng
Trang 7tiêu cực như những ngày đầu của năm học.Không có học sinh bị trách phạt trước toàn trường, học sinh đến trường luôn đảm bảo an toàn cả trong giờ học lẫn giờ chơi, không có học sinh gây gổ đánh nhau trong và ngoài nhà trường, Đồ dùng dạy học và bàn ghế của lớp luôn được bảo quản tốt, không có tình trạng hư hao, mất mát
Học sinh biết tự điều chỉnh mình cũng như nhắc nhở nhau để giữ nền nếp lớp Các hoạt động học tập, sinh hoạt của lớp đã nhịp nhàng; trật tự, thể hiện tốt ở các giờ tự học