Sáng kiến Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy trong dạy học môn toán cho học sinh khối 6 trường THCS Nguyễn Chích

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SỬ DỤNG “KỸ THUẬT MẢNH GHÉP” NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIỜ DẠY TRONG DẠY HỌC TOÁ. Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy trong dạy học môn toán cho học sinh khối 6 trường THCS Nguyễn ChíchSử dụng kỹ thuật mảnh ghép nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy trong dạy học môn toán cho học sinh khối 6 trường THCS Nguyễn Chích 3.3. Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy bài luyện tập: Trong các giờ luyện tập kiến thức thì việc học sinh giải quyết được hết các bài tập trong sách giáo khoa cũng là điều khó khăn đối với đối tượng học sinh từ trung bình trở xuống. Vì vậy, để lôi cuốn được các em học sinh thuộc các đối tượng này vào với giờ học, với bài học là điều mà mỗi người giáo viên trong mỗi giờ dạy đều muốn làm được. Trong các giờ dạy môn toán, ở các giờ luyện tập bản thân tôi luôn chú ý đến việc tạo không khí học tập sôi nổi, lôi cuốn các đối tượng học sinh trong lớp để các em tích cực tham gia vào việc thực hiện các yêu cầu của các bài tập trong sách giáo khoa, nhờ đó mà các em vận dụng được những kiến thức đã học vào giải các bài tập, để từ đó có thêm cơ hội đưa thêm bài tập nâng cao nhằm kích thích tư duy cho các em trong học tập. Để làm được điều đó tôi đã sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy học luyện tập, với mục đích chia nhỏ và giảm mức độ khó của các bài tập tổng hợp thành các bài tập nhỏ và dễ làm hơn đối với các đối tượng học sinh dưới trung bình, bởi nếu để các em đó giải loại bài tập này thì đó là điều nằm ngoài khả năng. Ví dụ: Khi cho học sinh làm bài tập dạng : Tính tổng sau nhanh nhất: Với bài tập này thì các đối tượng học sinh từ trung bình trở xuống, thậm chí là học sinh khá cũng gặp khó khăn. Để tạo điều kiện cho các em thuộc các đối tượng học sinh nói trên có điều kiện tham gia vào việc giải quyết vấn đề khó khăn đó, tôi đã sử dụng kỹ thuật mảnh ghép như sau: Vòng 1: Nhóm chuyên sâu Bước 1: Chia lớp thành 6 nhóm chuyên sâu theo trình độ của học sinh: yếu, trung bình, khá, giỏi; phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm (Nhóm trưởng, thư ký, thành viên) và vị trí ngồi của mỗi nhóm Bước 2: Phân công nhiệm vụ cho từng nhóm thông qua việc phát phiếu học tập cho các nhóm trưởng + Nhóm 1: Phiếu số 1. Tính và so sánh tổng với + Nhóm 2: Phiếu số 2. Tính và so sánh tổng với + Nhóm 3: Phiếu số 3. Tính và so sánh tổng với + Nhóm 4: Phiếu số 4. Tính và so sánh tổng với + Nhóm 5: Phiếu số 5.Tính và so sánh tổng với + Nhóm 6: Phiếu số 6. Tính và so sánh tổng với Bước 3: Thời gian dành cho các nhóm thực hiện. Thời gian thực hiện là 6 phút Giáo viên theo dõi và trợ giúp những nhóm còn gặp khó khăn trong quá trình hoạt động. Sau thời gian hoạt động, các nhóm hoàn thành xong nhiệm vụ, thì giáo viên tiến hành chuyển sang vòng 2. Hiệu quả: Sau khi thực hiện như trên học sinh đã biết: Tự phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm Tính tổng các phân số của phiếu giao nhiệm vụ của nhóm. So sánh và rút ra được kết luận, học sinh không nhầm khi thực hiện trừ, nhân hai phân số khác mẫu Nhớ kết quả để trình bày trước nhóm mảnh ghép. Vòng 2: Nhóm mảnh ghép Bước 1: Giáo viên cho các nhóm mảnh ghép thành lập như sau Nhóm mảnh ghép 1; 2; 3: gồm 2 thành viên nhóm 1; 2 thành viên nhóm 2; 2 thành viên nhóm 3. Nhóm mảnh ghép 4; 5; 6: gồm 2 thành viên nhóm 4; 2 thành viên nhóm 5; 2 thành viên nhóm 6. Bước 2: Trao đổi thông tin Thời gian dành cho các thành viên trong nhóm trao đổi kết quả mình đã thu được ở vòng trước là 3 phút Bước 3: Giao nhiệm vụ mới Giáo viên nêu nhiệm vụ mới của cả 6 nhóm: Tính tổng sau nhanh nhất: a. b. c. . Bước 4. Trình bày kết quả Đại diện một số thành viên ở “nhóm mảnh ghép” trình bày kết quả Các nhóm khác bổ sung kiến thức và có ý kiến phản hồi khác Giáo viên kết luận. Lưu ý: Các chuyên gia ở vòng 1 nên chia theo trình độ khác nhau để giải quyết các vấn đề từ dễ đến khó tương ứng với yếu, trung bình, khá, giỏi, và cần hỗ trợ kịp thời để tất cả mọi chuyên gia có thể hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 1, chuẩn bị cho vòng 2. Tóm lại: Với cách làm này, các đối tượng học sinh đã được tác động và lôi cuốn vào bài học, từ các em học còn chậm đã dần được làm quen với các bài tập khó mà thông thường chỉ dành cho đối tượng học sinh khá và giỏi. Qua hoạt động này cũng tạo cho học sinh tinh thần đoàn kết, hợp tác, tính trách nhiệm trong công việc, và sự thân thiện tự tin hơn giữa các em trong giờ học cũng như trong giờ chơi vì các em thấy bản thân mỗi người đều đóng góp một phần trí tuệ một phần công sức vào làm những bài toán khó, những bài toán hay và như thế chất lượng giờ dạy sẽ nâng dần lên, các em cũng yêu thích môn học hơn. Vì vậy mà các em thấy yêu thích học môn toán thêm, đồng thời chất lượng dạy và học cũng được dần nâng lên. 3.4. Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy bài ôn tập chương: Với môn Toán, một giờ dạy ôn tập muốn đạt được hiệu quả cao thì có thể tiến hành theo nhiều hình thức tổ chức giờ dạy khác nhau, ở đây tôi mạnh dạn đưa kỹ thuật các mảnh ghép vào giờ dạy ôn tập chương của môn toán lớp 6 ở trường THCS Nguyễn Chích, và thấy hiệu quả giờ dạy đạt được rất cao về cả kiến thức cho học sinh, về cả ý thức, thái độ học tập trong giờ học của các em cững tiến bộ rõ rệt so với tiến hành theo cách làm cũ. Ví dụ: Khi dạy bài Ôn tập chương III: Phân số (Tiết 106 – Số học 6 ) Tôi tiến hành sử dụng kỹ thuật mảnh ghép để học sinh thực hiện việc ôn tập chương như sau: a. Yêu cầu đối với học sinh: Về kiến thức: + Hệ thống được kiến thức trọng tâm của chương như: Khái niệm phân số; Hai phân số bằng nhau; Tính chất cơ bản của phân số; Cách rút gọn phân số, khái niệm phân số tối giản; quy đồng mẫu số nhiều phân số; so sánh phân số; các phép tính về phân số; Số thập phân; hỗn số; ba bài toán về phân số. Về kỹ năng: + Học sinh có kỹ năng tổng hợp kiến thức đã học, hệ thống lại kiến thức, Có kỹ năng hoạt động hợp tác. Về thái độ: Rèn cho học sinh tính cẩn thận, chính xác cho học sinh, rèn tính tự giác và ý thức hợp tác nhóm. b. Tiến hành thực hiện kỹ thuật mảnh ghép cho phần 1 ôn tập kiến thức trọng tâm của chương. Từ mục những yêu cầu trên tôi đã thực hiện kỹ thuật mảnh ghép như các bước sau: Vòng 1: Nhóm chuyên sâu a. Bước 1: Chia lớp thành 6 nhóm chuyên sâu, phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm (Nhóm trưởng, thư ký, thành viên) và vị trí ngồi của mỗi nhóm b. Bước 2: Giao nhiệm vụ Phân công nhiệm vụ cho từng nhóm thông qua việc phát phiếu học tập cho các nhóm trưởng + Nhóm 1: Phiếu số 1. Trả lời các câu hỏi sau (Ghi dưới dạng ký hiệu nếu có thể) Câu 1: Viết dạng tổng quát của phân số. Cho ví dụ. Câu 2: Thế nào là hai phân số bằng nhau ? Câu 3: Nêu tính chất cơ bản của phân số. Giải thích vì sao bất kỳ phân số nào cũng viết được dưới dạng một phân số có mẫu dương. + Nhóm 2: Phiếu số 2. Trả lời các câu hỏi sau (Ghi dưới dạng ký hiệu nếu có thể) Câu 1: Muốn rút gọn phân số ta làm thế nào ? Cho ví dụ. Câu 2: Thế nào là phân số tối giản ? Cho ví dụ. Câu 3: Phát biểu quy tắc quy đồng mẫu nhiều phân số ? Muốn so sánh hai phân số không cùng mẫu ta làm như thế nào ? + Nhóm 3: Phiếu số 3. Trả lời các câu hỏi sau (Ghi dưới dạng ký hiệu nếu có thể) Câu 1: Phát biểu quy tắc cộng hai phân số cùng mẫu, không cùng mẫu ? Câu 2: Nêu tính chất cơ bản của phép cộng phân số Câu 3: Viết số đối của phân số . Phát biểu quy tắc trừ hai phân số. + Nhóm 4: Phiếu số 4. Trả lời các câu hỏi sau (Ghi dưới dạng ký hiệu nếu có thể) Câu 1: Phát biểu quy tắc nhân hai phân số Câu 2: Phát biểu tính chất cơ bản của phép nhân phân số Câu 3: Viết số nghịch đảo của phân số + Nhóm 5: Phiếu số 5. Trả lời các câu hỏi sau (Ghi dưới dạng ký hiệu nếu có thể) Câu 1: Phát biểu quy tắc chia hai phân số Câu 2: Thế nào là phân số thập phân ? Số thập phân ? Cho ví dụ. Câu 3: Cho ví dụ về hỗn số. Viết phân số dưới dạng hỗn số, phân số thập phân, số thập phân. + Nhóm 6: Phiếu số 6. Trả lời các câu hỏi sau (G

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG “KỸ THUẬT MẢNH GHÉP” NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIỜ DẠY TRONG DẠY - HỌC TOÁN CHO HỌC

SINH KHỐI 6 TRƯỜNG THCS NGUYỄN CHÍCH

THANH HOÁ NĂM 2019

V Danh mục sáng kiến kinh nghiệm đã được xếp loại ở các cấp 23

I MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Xác định nội dung kiến thức cơ bản của bài giảng là một khâu rất quantrọng, nhưng chuyển nội dung đó thành tri thức của bản thân học sinh là mộtviệc làm đòi hỏi tính khoa học và nghệ thuật Điều đó phụ thuộc rất nhiều vàophương pháp giảng dạy của giáo viên Việc lựa chọn hình thức và phương phápgiảng dạy thích hợp để học sinh lĩnh hội được kiến thức bài học một cách sâusắc và tích cực Không một phương pháp nào là vạn năng và sử dụng trong toàn

bộ quá trình dạy học, mà tuỳ vào nội dung bài giảng mà ta sử dụng phương phápnào là hiệu quả hơn cả hoặc là sự kết hợp nhiều phương pháp

Hiện nay nhiều học sinh vẫn còn học tập thụ động, chưa có thói quen tựhọc, chủ động tự tìm tòi Việc truyền đạt một chiều của giáo viên, thiếu sự tươngtác qua lại với học sinh, cũng như giữa học sinh với nhau

Mặt khác, trong thời đại công nghệ 4.0, tri thức nhân loại phát triển vớitốc độ nhanh, nhiều phát minh khoa học kỹ thuật ra đời, thế hệ học sinh ngàynay có điều kiện tiếp nhận thông tin từ nhiều phía, từ nhiều nguồn khác nhauchứ không phải từ một phía là thầy giáo - như trước đây, vì thế nhu cầu càng caođòi hỏi giáo viên giảng dạy lựa chọn ra các kĩ thuật dạy học tích cực để giờ họckhông nhàm chán, học sinh yêu thích, đem lại hiệu quả giờ dạy cao

“Kỹ thuật mảnh ghép” là kỹ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác

kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm Sử dụng “kỹ thuật mảnh

ghép” nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy, đồng thời rèn luyện cho học sinh phát

huy năng lực của bản thân, tăng cường hiệu quả học tập vừa phát triển kĩ năngtrình bày, giao tiếp với các bạn và giáo viên, tạo không khí lớp học thân thiện vàhợp tác từ đó nâng cao chất lượng giờ dạy

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học môn Toán đã có nhiềutiến bộ về phương pháp và kỹ thuật dạy học Tuy nhiên vẫn còn hạn chế, để gópphần vào việc vận dụng phương pháp giảng dạy vào nhà trường trong bộ mônToán có hiệu quả tôi đã chọn nghiên cứu và thực hiện đề tài:

“Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy trong dạy học môn toán cho học sinh khối 6 trường THCS Nguyễn Chích”

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

- Phương pháp thực nghiệm

- phương pháp thống kê

- Phương pháp tham khảo tài liệu

5 NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁNG KIẾN

Trong sáng kiến của những năm trước bản thân tôi đã áp dụng vào nhữngđối tượng học sinh trong một lớp 6 gồm nhiều học sinh trung bình thậm chí cònthuộc đối tượng yếu kém Với sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã thựchiện áp dụng vào giảng dạy những đối tượng học sinh trong lớp 6C và triển khai

để giáo viên giảng dạy môn toán ở lớp 6 thực hiện kỹ thuật này, các em thuộcdiện trung bình trở lên, do vậy việc áp dụng để thực hiện những hoạt động giảicác bài tập, những nội dung có phần nâng cao yêu cầu hơn về kiến thức, kĩ năng

và thái độ

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN

1 CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Quá trình dạy học bao gồm hai mặt liên quan chặt chẽ: Hoạt động dạy củathầy và hoạt động học của trò Một vấn đề đang được quan tâm trong lý luận dạyhọc là nghiên cứu sâu hơn về hoạt động học của trò Nếu như dạy học khôngquan tâm đến đặc điểm của người học, giáo viên truyền thụ một chiều, dạy kiếnthức mang tính thông báo đồng loạt thì sẽ hạn chế khả năng tiếp thu của họcsinh, học sinh hoàn toàn thụ động trong việc lĩnh hội kiến thức đồng thời cũng

sẽ thụ động trong những thách thức khó khăn của cuộc sống

Như vậy dạy học đòi hỏi cần quan tâm đến phong cách học của ngườihọc Đó là yếu tố thúc đẩy sự phát triển tối đa năng lực của người học

Trong hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là tập trung thiết kế cáchoạt động của trò sao cho học sinh có thể tự lực khám phá, chiếm lĩnh các trithức mới dưới sự chỉ đạo của thầy Bởi một đặc điểm cơ bản của hoạt động học

là người học hướng vào việc chuyển biến chính mình Nếu người học không chủđộng tự giác, không có phương pháp học tốt thì mọi nỗ lực của thầy cũng đemlại kết quả không cao

2 THỰC TRẠNG:

Đối với đặc thù môn Toán, việc phủ nhận những phương pháp dạy họctruyền thống là không đúng Nhưng điều đó cũng không có nghĩa chúng ta cứgiữ mãi những cái cũ mà không tiếp nhận những yếu tố mới tích cực hơn Mộthọc sinh đã quá nhàm chán với kiểu học thầy giảng, trò nghe, ghi chép thụ động,thỉnh thoảng rụt rè trình bày ý kiến theo gợi ý của thầy, không có kỹ năng hợptác nhóm trong hoạt động học tập… từ đó nảy sinh thực trạng học đối phó, họckhuôn mẫu, thậm chí chán học bộ môn, giờ học khô khan, thiếu sôi nổi hứngthú

2.1 Đối với giáo viên:

Đối với mỗi giáo viên trong trường, nhất là giáo viên dạy môn Toán thì ítchú ý đến thay đổi, tìm tòi hình thức dạy học linh hoạt đặc biệt là việc sử dụngcác kỹ thuật dạy học tích cực vào bài giảng đang còn ít, chưa được thườngxuyên Một số giáo viên ngại tìm tòi, khám phá nên chưa tiếp cận được vớinhững phương pháp và kĩ thuật dạy học mới

2.2 Đối với học sinh:

Trong suy nghĩ của học sinh nói chung và học sinh khối 6 ở trường THCSNguyễn Chích nói riêng thì môn Toán là môn học rất khó, thậm chí có nhiều emthấy việc học môn Toán như là một gánh nặng đến giờ toán ngại học bởi kiếnthức và bài thì nhiều mà lại khó

Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép sẽ giúp học sinh dần dần hình thành phươngpháp tự học để nâng dần kết quả học tập của bản thân góp phần nâng cao chấtlượng dạy học Đây là một kĩ năng không kém phần quan trọng bởi học sinh lớp

6 vừa mới bước vào bậc THCS với cách học có phần khác nhiều so với ở cấpTiểu học

Từ thực trạng trên, với suy nghĩ “Đổi mới phương pháp dạy học theohướng tích cực”, tôi đã trăn trở tìm tòi và mạnh dạn sử dụng nhiều phương phápdạy học trong trong môn Toán như phương pháp thảo luận nhóm, phương phápdạy học dự án, phương pháp hướng dẫn học sinh tự học, tự nghiên cứu, …vàgần đây nhất tôi sử dụng “Kỹ thuật các mảnh ghép” trong dạy học Tôi nhậnthấy khi sử dụng kỹ thuật này thì tiết dạy học tăng thêm tính hứng thú, bản thânngười học tự giác động não, tự tin hơn trong trình bày ý kiến của bản thân,không tiếp thu kiến thức một cách thụ động và cho hiệu quả giờ dạy tốt hơn.

2.3 Kết quả khảo sát chất lượng học sinh:

Năm học 2018 – 2019, tôi được nhà trường phân công dạy lớp 6C Qua dựgiờ đồng nghiệp tôi nhận thấy kĩ năng tự học, hoạt động nhóm của học sinh cònhạn chế, cứ đến tiết Toán không khí của lớp học trầm hẳn xuống, dáng vẻ mệtmỏi bộc lộ rõ trên khuôn mặt của mỗi học sinh Vậy làm thế nào để tiết học nhẹnhàng mà vẫn hiệu quả, gây hứng thú học tập cho học sinh? Tôi đã trăn trở tìm

3 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:

3.1 Hướng dẫn học sinh cách thực hiện kỹ thuật mảnh ghép:

a Cho học sinh hiểu về khái niệm kỹ thuật các mảnh ghép và cách thực hiện:

Kỹ thuật các mảnh ghép là kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác, kết hợp

giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụphức hợp, kích thích sự tham gia tích cực cũng như nâng cao vai trò của cá nhântrong quá trình hợp tác

Các bước thực hiện được minh họa bằng sơ đồ sau:

b Phân công nhóm, nhiệm vụ của các thành viên:

Vai trò Nhiệm vụ

Trưởng nhóm Phân công nhiệm vụ

Hậu cần Chuẩn bị đồ dùng , tài liệu cần thiết

Thư kí Ghi chép kết quả

Phản biện Đặt các câu hỏi phản biện

Liên lạc với các nhóm khác Liên hệ với các nhóm khác

Liên lạc với giáo viên Liên lạc với giáo viên để xin trợ giúp

vụ mới này phải gắn liền với kiến thức thu được ở vòng 1)

- Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả

- Giáo viên chuẩn kiến thức

Tóm lại: Hướng dẫn học sinh cách thực hiện kỹ thuật mảnh ghép đem lại

kết quả khả quan, đó là:

- Học sinh hoạt động nhóm một cách chủ động, tự tin, tự được trình bày

sự hiểu biết của mình trước bạn, được trao đổi, được chất vấn và cùng đưa rakiến thức

- Kích thích tính tích cực của mỗi cá nhân cho dù là rất nhỏ, đây là tiền đềcho các em sự tự tin trong việc tự học

3.2 Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy kiến thức mới:

Ví dụ 1: Khi tiến hành sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy bài hình học:

“Khi nào thì AM + MB = AM ? ” ( Tiết 9 - Hình học lớp 6 )

a Mục tiêu của bài:

- Về kiến thức: Biết được nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì AM+ MB = AB

- Về kỹ năng: Nhận biết được một điểm nằm giữa hay không nằm giữa haiđiểm khác.

- Về tư duy, thái độ: Rèn tính cẩn thận trong khi đo các đoạn thẳng vàcộng độ dài đoạn thẳng phát triển tư duy toán học như tổng quát hoá và tinhthần làm việc hợp tác

b Tiến hành thực hiện kỹ thuật các mảnh ghép trong phần 1 của bài: Khi nào thì tổng độ dài hai đoạn thẳng AM và MB bằng độ dài đoạn thẳng AB

Tôi thực hiện như sau:

- Chia lớp thành 6 nhóm (trong đó có đủ các đối tượng học sinh: Giỏi,khá, trung bình, yếu đã được chọn trước ), mỗi nhóm 6 học sinh

- Giáo viên chuẩn bị các phiếu học tập với nội dung sau:

Phiếu số 1: Cho ba điểm A, M, B sao cho điểm M nằm giữa A và B Đo

AM, MB, AB rồi so sánh AM + MB với AB ? Nêu nhận xét

AM = ; MB = ; AB =

AM + MB AB

Phiếu số 2: M không nằm giữa A, B nhưng A, M, B thẳng hàng Đo AM,

MB và AB rồi so sánh AM + MB với AB ? Nêu nhận xét

AM = ; MB = ; AB =

AM + MB AB

Phiếu số 3: M không nằm giữa A, B nhưng A, M, B thẳng hàng Đo AM,

MB và AB rồi so sánh AM + MB với AB ? Nêu nhận xét

AM = ; MB = ; AB =

AM + MB AB

- Nhiệm vụ của mỗi nhóm như sau:

Vòng 1: Nhóm chuyên sâu:

Bước 1: Thành lập các nhóm chuyên sâu

Bước 2: Giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm thông qua phiếu học tập

- Giáo viên giao phiếu đến các nhóm sau khi đã chia nhóm và phân công

vị trí các nhóm:

Bước 3: Cách thực hiện, thời gian thực hiện

- Thời gian thực hiện của mỗi nhóm là 5 phút

- Giáo viên giúp đỡ theo yêu cầu của học sinh

*Lưu ý: Số lượng mảnh ghép không nên quá lớn để đảm bảo các thành

viên có thể truyền đạt lại nội dung kiến thức đã tiếp nhận được ở vòng chuyênsâu cho nhóm mảnh ghép

* Khi thực hiện như trên các nhóm đã đạt được tối thiểu theo yêu cầu

cơ bản (chuẩn) sau:

- Đo được đúng độ dài các đoạn thẳng AM, MB, AB

- Tính được AM + MB

- So sánh tổng độ dài AM + MB với độ dài AB

- Nêu được nhận xét: M nằm giữa A và B thì AM + MB = AB

* Nhóm 2, nhóm 3, nhóm 5, nhóm 6 đã đạt được:

- Đo được đúng độ dài các đoạn thẳng AM, MB, AB

- Tính được AM + MB

- So sánh tổng độ dài AM + MB với độ dài AB

- Nêu được nhận xét: M không nằm giữa A và B thì AM + MB khác ABNhư vậy: Các nhóm đã thực hiện nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thảo luậnđảm bảo mỗi thành viên trong nhóm nắm chắc nội dung nhóm mình được giao

nhiệm vụ để trình bày trong nhóm mới - nhóm mảnh ghép ở vòng 2 Vai trò

của cá nhân trong nhóm không chỉ hoàn thành nhiệm vụ hoạt động cá nhân màcòn phải trình bày truyền đạt lại kết quả và thực hiện tiếp nhiệm vụ ở mức độcao hơn

Tóm lại: Hoạt động này giúp học sinh hình thành kỹ năng hoạt động tập

thể ở diện hẹp đồng thời hình thành kỹ năng đo đạc, tính toán, rèn luyện cho họcsinh khả năng tổng hợp thông tin thu được để hình thành kiến thức mới một cáchchủ động Qua đó học sinh phát huy được tích tích cực của bản thân các emtrong việc tìm tòi kiến thức để tạo tiền đề tốt cho các em hoạt động học tập tiếptheo có hiệu quả hơn

Vòng 2: Nhóm mảnh ghép:

Bước 1: Thành lập các nhóm mảnh ghép

Giáo viên cho học sinh hình thành các nhóm mảnh ghép như sau:

+ Nhóm 1, Nhóm 2, Nhóm 3 sẽ hình thành 3 nhóm mới trong đó mỗinhóm gồm 6 người: 2 người nhóm 1; 2 người nhóm 2; 2 người nhóm 3 Đặt tênlần lượt các nhóm mới là Nhóm mảnh ghép 1; Nhóm mảnh ghép 2; Nhóm mảnhghép 3

+ Nhóm 4, Nhóm 5, Nhóm 6 sẽ hình thành 3 nhóm mới trong đó mỗinhóm gồm 6 người: 2 người nhóm 4; 2 người nhóm 5; 2 người nhóm 6 Đặt tênlần lượt các nhóm mới là Nhóm mảnh ghép 4; Nhóm mảnh ghép 5; Nhóm mảnhghép 6

Bước 2: Trao đổi thông tin

- Từng thành viên trong các nhóm mới trao đổi kết quả đã thu được trongnhóm chuyên sâu của mình cho các thành viên mới cùng biết, sau đó sẽ cùngnhau thảo luận để thực hiện nhiệm vụ mới do giáo viên nêu ra

- Thời gian trao đổi 6 phút

Bước 3: Giao nhiệm vụ mới cho nhóm mảnh ghép

Nhiệm vụ chung cho 6 nhóm mảnh ghép mới là trả lời câu hỏi:

Khi nào thì AM + MB = AB ?

- Thời gian thảo luận của các nhóm mảnh ghép là 3 phút

Bước 4 Trình bày kết quả

- Đại diện một số thành viên ở “nhóm mảnh ghép” trình bày kết quả

- Các nhóm khác bổ sung kiến thức và có ý kiến phản hồi

O x

zy

O

x

yz

- Học sinh kết luận – Giáo viên và cả lớp công nhận kết luận chung

AM + MB = AB khi và chỉ khi M nằm giữa A và B

Tóm lại: Qua hoạt động nhóm ở nhóm mảnh ghép 4 bước tôi thấy kỹ

năng thực hiện các bước của các em nhanh hơn, hiểu bản chất của vấn đề hơnđặc biệt bước 2 và bước 4 khi học sinh trao đổi thông tin và trình bày kết quảquan sát theo dõi các em hoạt động tôi rất mừng và cảm nhận được sự tự tin vàkhả năng tiếp thu bài của các em tốt hơn

Ví dụ 2: Khi dạy bài: “Khi nào thì xOy + yOz = xOz ?”

(Tiết 20 - Hình học 6 )

a Mục tiêu:

- Kiến thức:

+ Học sinh nhận biết và hiểu khi nào thì “ xOy + yOz = xOz ?

+ Học sinh nắm vững và nhận biết các khái niệm: Hai góc kề nhau, haigóc phụ nhau, hai góc bù nhau, hai góc kề bù

- Kỹ năng:

+ Củng cố kỹ năng sử dụng thước đo góc, kỹ năng tính góc, kỹ năng nhậnbiết các quan hệ giữa hai góc

- Thái độ: Rèn tính cẩn thận, chính xác cho học sinh

b Tiến hành thực hiện kỹ thuật mảnh ghép cho phần 1 của bài học: Khi nào thì tổng số đo hai góc xOy và yOz bằng số đo góc xOz ?

Tôi thực hiện như các bước sau:

- Thiết kế các phiếu học tập để giao nhiệm vụ cho

mỗi nhóm chuyên sâu ở vòng chuyên sâu

Phiếu số 1: Cho góc xOy và tia Oz nằm trong góc

đó Đo các góc xOy, yOz, xOz,

a Xác định số đo góc xOy, xOz và góc yOz

b So sánh tổng số đo hai góc xOy và góc yOz với số đo

góc xOz

c Nêu nhận xét từ kết quả thu được

Phiếu số 2: Cho góc xOy và tia Oz không nằm trong

góc đó.

a Đo các góc: xOy, yOz và xOz.

b So sánh tổng số đo góc xOy và góc yOz với số đo góc

xOz

c Nêu nhận xét từ kết quả thu được

Phiếu số 3: Cho hình vẽ

+ Trong ba tia Ox, Oy, Oz tia nào nằm giữa

hai tia còn lại ?

+ Đo các góc: xOy, yOz, xOz.

+ So sánh tổng số đo hai góc xOy và yOz

với số đo góc xOZ.

+ Nêu nhận xét.

Vòng 1: Nhóm chuyên sâu

yz

Bước 1: Chia lớp thành 6 nhóm chuyên sâu, phân công nhiệm vụ các

thành viên trong nhóm (Nhóm trưởng, thư ký, thành viên) và vị trí ngồi của mỗinhóm

Bước 2: Giao nhiệm vụ

- Phân công nhiệm vụ cho từng nhóm thông qua việc phát phiếu học tậpcho các nhóm trưởng

+ Nhóm 1; Nhóm 4: Phiếu số 1

+ Nhóm 2; Nhóm 5: Phiếu số 2

+ Nhóm 3; Nhóm 6: Phiếu số 3

Bước 3:

- Nhóm thực hiện yêu cầu của phiếu

- Thời gian thực hiện là 6 phút

- Giáo viên theo dõi và trợ giúp những nhóm còn gặp khó khăn trong quátrình hoạt động

Sau thời gian hoạt động, các nhóm hoàn thành xong nhiệm vụ, thì giáoviên yêu cầu chuyển sang vòng 2

* Kết quả đã đạt được của mỗi nhóm ở vòng 1:

- Nhóm mảnh ghép 4; 5; 6: gồm 2 thành viên nhóm 4; 2 thành viên nhóm5; 2 thành viên nhóm 6

Bước 2: Trao đổi thông tin

- Thời gian dành cho các thành viên trong nhóm trao đổi kết quả mình đãthu được ở vòng trước là 3 phút

Bước 3: Giáo viên nêu nhiệm vụ mới của các nhóm mảnh ghép:

Khi nào thì tổng số đo hai góc xOy và yOz bằng số đo góc xOz ?