ĐÁP ÁN CHẤM GDCDCâu 1 2.0 đ * Khái quát về sự ra đời Công ước: Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công ước quốc tế về quyền trẻ em; đến nay đã có 196 quốc gia tham
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THIỆU HÓA
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề thi có 05 câu, 01 trang)
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8
NĂM HỌC 2021-2022 MÔN THI: GDCD Ngày thi: 28/3/2022
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2.0điểm)
Em hãy nêu khái quát về sự ra đời của Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em? Trình bày nội dung các nhóm quyền cơ bản của trẻ em theo Công ước Liên hợp quốc?
Câu 2 (3.0 điểm)
Em hãy cho biết môi trường là gì? Tài nguyên thiên nhiên là gì? Nhà nước
ta đã có những quy định gì về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Công dân học sinh có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Em hãy cho biết giờ trái đất được diễn ra đầu tiên ở đâu? Năm đầu tiên Việt Nam tham gia giờ trái đất là năm nào?
Câu 3 (3.0 điểm)
Thế nào là di sản văn hóa? Nêu ý nghĩa của các di sản văn hóa? Là công dân học sinh em cần phải có trách nhiệm gì trong việc bảo vệ di sản văn hóa? Em hãy kể tên một số di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới mà em biết? Hãy cho biết ngày di sản văn hóa Việt Nam đầu tiên được công nhận là ngày tháng năm nào?
Câu 4 (4.0 điểm)
Thế nào là cộng đồng dân cư và xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư? Nêu một số biểu hiện trái ngược với xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư? Ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư?
Là công dân học sinh em cần phải có trách nhiệm gì trong việc xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư? Ngày 15/11/2015 Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã phát động cuộc vận động gì để xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư Em hãy nêu tên cuộc vận động đó?
Câu 5 (2.0 điểm)
Theo em, vì sao chúng ta phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Nêu những quy định của pháp luật nước ta về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Em hãy cho biết ngày thế giới phòng, chống HIV/AIDS là ngày tháng năm nào?
Trang 2Câu 6 (3.0 điểm)
Em hãy làm rõ nội dung quyền sở hữu tài sản của công dân? Công dân có nghĩa vụ gì đối với tài sản của người khác? Việc tôn trọng tài sản của người khác thể hiện những phẩm chất chất đạo đức gì của con người? Là công dân học sinh
em cần có trách nhiệm gì trong việc tôn trọng tài sản của người khác? Hãy nêu 4 hành vi vi phạm quyền sở hữu tài sản của người khác mà em biết?
Câu 7 (3.0 điểm)
Tình huống:
B năm nay 14 tuổi, do được nuông chiều, đua đòi theo nhóm bạn xấu nên thường xuyên bỏ học, chơi điện tử ăn tiền Do thiếu tiền chơi điện tử nên B đã tự giao bán chiếc xe đạp điện cho ông C (chủ của hàng cầm đồ) với giá 1.000.000 đ (một triệu đồng) mà bố mẹ mua cho để đi học Biết được sự việc này, bố mẹ B đã tìm gặp ông C để đề nghị chuộc lại chiếc xe đạp điện và hoàn trả ông C số tiền 1.000.000đ nhưng ông C không dồng ý vì cho rằng việc mua bán của ông và em
B là hoàn toàn tự nguyện, ông không có trách nhiệm phải trả lại chiếc xe Hai bên lời qua tiếng lại, dẫn đến xung đột
a Em hãy nhận xét hành vi, việc làm của B?
b Theo em, B có quyền bán chiếc xe đạp điện không? Vì sao? Ông C có phải trả lại chiếc xe đạp điện cho gia đình B không? Vì sao?
c Nếu chứng kiến sự việc trên, em sẽ xử lý như thế nào?
……… Hết ………
Trang 3ĐÁP ÁN CHẤM GDCD
Câu 1
(2.0 đ)
* Khái quát về sự ra đời Công ước:
Ngày 20/11/1989, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công
ước quốc tế về quyền trẻ em; đến nay đã có 196 quốc gia tham gia
phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em; Việt Nam là
quốc gia đầu tiên ở Châu Á và quốc gia thứ hai trên thế giới phê
chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em ngày
20/2/1990; Công ước có 54 điều và chia thành 4 nhóm quyền cơ
bản đó là: nhóm quyền sống còn, nhóm quyền được bảo vệ, nhóm
quyền phát triển và nhóm quyền tham gia…
* Nội dung 4 nhóm quyền:
- Nhóm quyền sống còn:
Là những quyền được sống và đáp ứng các nhu cầu cơ bản để tồn
tại như được nuôi dưỡng, được chăm sóc sức khoẻ
VD:
- Nhóm quyền được bảo vệ:
Là những quyền nhằm bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức phân bịêt
đối xử, bị bỏ rơi, bị bóc lột và xâm hại
VD:
- Nhóm quyền phát triển:
Là những quyền được đáp ứng các nhu cầu cho sự phát triển một
cách toàn diện như được học tập, được vui chơi giải trí, tham gia
hoạt động văn hoá, nghệ thuật
VD:
- Nhóm quyền tham gia:
Là những quyền được tham gia vào những công việc có ảnh
hưởng đến cuộc sống của trẻ em như được bày tỏ ý kiến, nguyện
vọng của mình
VD:
0.5đ
1.5đ
Câu 2
(3.0đ)
* Khái niệm:
- Môi trường: bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo
bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn
tại, phát triển của con người và thiên nhiên
VD:
- Tài nguyên thiên nhiên: là những của cải vật chất có sẵn trong tự
nhiên mà con người có thể khai thác, chế biến, sử dụng, phục vụ
cuộc sống của con người
Tài nguyên thiên nhiên là một bộ phận thiết yếu của môi trường, có
quan hệ chặt chẽ với môi trường
VD:
* Những quy định của pháp luật:
- Bảo vệ môi trường và TNTN là nhiệm vụ trọng yếu,cấp bách của
quốc gia là sự nghiệp của toàn dân
0.25đ
0.5đ
0.25đ
Trang 4- Nghiêm cấm mọi hành vi làm suy kiệt TNTN gây ô nhiễm môi
trường như:
+ Thải chất thải chưa qua xử lý, các chất độc, chất phóng xạ vào
nguồn đất, nguồn nước
+ Thải khói bụi, khí có chất hoặc mùi độc hại vào không khí
+ Phá hoại, khai thác trái phép rừng
+ Khai thác kinh doanh các loại động,thực vật hoang dã, quý hiếm
thuộc danh mục cấm do Nhà nước quy định
* Trách nhiệm của HS:
- Nhận biết được các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường và
TNTN, báo cho những người có trách nhiệm biết để xử lý
VD:
- Bảo vệ môi trường ở nhà,ở trường, ở nơi công cộng và biết nhắc
nhở các bạn cùng thực hiện
VD:
- Có ý thức bảo vệ môi trường và TNTN, ủng hộ các biện pháp bảo
vệ MT và TNTN
VD:
- Phê phán, đấu tranh với những hành vi vi phạm Luật Bảo vệ môi
trường
VD:
* Giờ trái đất diễn ra đầu tiên ở Úc (Thành phố Sudrey) vào năm
2007
* Ngày 28/03/ 2009 Việt Nam tham gia hưởng ứng ngày giờ trái
đất với 6 tỉnh thành (Hà Nội, TPHCM, Cần Thơ, Hội An, Huế, Nha
Trang)
0.5đ
1.0đ
0.25đ 0.25đ
Câu 3
(3.0đ)
* DSVH:
- Di sản văn hóa bao gồm DSVH phi vật thẻ và DSVH vật thể; là
sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học;
được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
VD:
* Ý nghĩa của DSVH:
- Đối với sự phát triển của nền văn hóa Việt Nam: DSVH là tài sản
của dân tộc nói lên truyền thống dân tộc, thể hiện công đức của tổ
tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh
nghiệm của dân tộc trong các lĩnh vực Các thế hệ sau có thể tiếp
thu, kế thừa truyền thống, kinh nghiệm đó để phát triển nền văn
hóa mang đậm bản sắc dân tộc
VD:
- Đối với thế giới: DSVH Việt Nam đóng góp vào kho tàng DSVH
thế giới Một số DSVH của Việt Nam được công nhận là DS thế
giới để được tôn vinh, gìn giữ như những tài sản quý giá của nhân
loại như: Vịnh Hạ Long, Cố đô Huế, di tích Mĩ Sơn…
* Trách nhiệm của CDHS:
0.5đ
0.5đ
0.5đ
Trang 5- Nhận biết được các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ DSVH;
đấu tranh ngăn chặn những hành vi đó hoặc báo cho những người
có trách nhiệm biết để xử lí
VD:
- Tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo các DSVH phù
hợp với lứa tuổi
VD:
- Tôn trọng, tự hào về các DSVH của quê hương, đất nước
VD:
* Một số di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận là di
sản văn hóa thế giới (HS kể ít nhất được 5 DSVH)
- Thánh địa Mĩ Sơn
- Vườn Quốc gia Phong Nha kẻ bàng
- Thành Nhà Hồ
- Châu bản Triều Nguyễn
- Khu di tích Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long …
* Ngày DSVHVN đầu tiên là ngày 23/11/1945
0.25đ 0.25đ 0.25đ
0.5đ
0.25đ
Câu 4
(4.0đ)
- Cộng đồng dân cư là toàn thể những người cùng sinh sống trong
một khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính, gắn bó thành một
khối, giữa họ có sự liên kết và hợp tác với nhau để cùng thực hiện
lợi ích của mình và lợi ích chung
VD:
- Xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là làm cho đời
sống văn hoá, tinh thần ngày càng lành mạnh, phong phú như giữ
gìn trật tự an ninh, vệ sinh nơi ở, bảo vệ cảnh quan môi trường
sạch đẹp, xây dựng tình đoàn kết xóm giềng, bài trừ phong tục tập
quán lạc hậu, mê tín dị đoan và tích cực phòng chống các tệ nạn xã
hội
VD:
- Những biểu hiện trái ngược với việc xây dựng nếp sống văn
hóa ở cộng đồng dân cư (HS kể ít nhất được 3 biểu hiện)
+ Vứt rác bừa bãi ở đường làng, ngõ xóm, khu dân cư
+ Nói tục, chửi bậy nơi công cộng
+ Phao tin đồn nhảm làm hoang mang dư luận …
- Ý nghĩa: Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là góp
phần nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình và cộng đồng
VD:
* Trách nhiệm
- Thực hiện tốt và vận động gia đình, hàng xóm cùng thực hiện tốt
các quy định về nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư
VD:
- Tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động xây dựng nếp
sống văn hoá ở cộng đồng dân cư
VD:
0.5đ
0.5đ
0.5đ 0.25đ
0.5đ 0.5đ
Trang 6- Đồng tình ủng hộ các chủ trương xây dựng nép sống văn hóa ở
cộng đồng dân cư và các hoạt động thực hiện chủ trương đó
VD:
- Lên án, tố cáo những hành vi vi phạm ảnh hưởng đến việc xây
dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư
VD:
* Cuộc vận động: “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới,
đô thị văn minh ”
0.5đ 0.5đ 0.25đ
Câu 5
(2.0đ)
-Chúng ta cần phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS vì
HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới và Việt Nam Đó là căn
bệnh vô cùng nguy hiểm đối cá nhân, gia đình và xã hội:
+ HIV/AIDS hủy hoại sức khỏe, cướp đi tính mạng con người
+ HIV/AIDS phá hoại hạnh phúc gia đình
+ HIV/AIDS hủy hoại tương lai, nòi giống dân tộc
+ HIV/AIDS ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế- xã hội của đất
nước
- Quy định của pháp luật về phòng, chống lây nhiễm
HIV/AIDS
+Mọi người cần có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng,
chống lây nhiễm HIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và
xã hội; tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS tại
gia đình và cộng đồng
+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma túy
và các hành vi làm lây truyền HIV khác; người nhiễm HIV/AIDS
có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễm HIV/AIDS của
mình; người nhiễm HIV/AIDS không bị phân biệt đối xử nhưng
phải thực hiện các biện pháp chống lây truyền để bảo vệ sức khỏe
cộng đồng
-Ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS đầu tiên : 1/12/1988
0.75đ
0.5đ
0.5đ 0.25đ
Câu 6
(3.0đ)
* Nội dung quyền sở hữu tài sản của công dân:
Quyền sở hữu tài sản của công dân là quyền của công dân đối
với tài sản thuộc sở hữu của mình bao gồm: quyền chiếm hữu,
quyền sử dụng, quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu
VD:
+Quyền chiếm hữu: là quyền trực tiếp nắm giữ, quản lí tài sản
VD: …
+Quyền sử dụng: là quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản và
hưởng lợi từ các giá trị sử dụng tài sản đó
VD: …
+Quyền định đoạt: là quyền quyết định đối với tài sản như: bán,
tặng, cho biếu để lại, vứt bỏ
* Nghĩa vụ của công dân đối với TS của người khác:
+ Nhặt được của rơi phải trả lại cho chủ sở hữu hoặc báo cáo cho
0.25đ
0.25đ 0.25đ 0.25đ 0.25đ
Trang 7cơ quan có trách nhiệm xử lí theo quy định của PL
+ Khi vay, nợ phải trả đầy đủ đúng hẹn
+ Khi mượn: Phải giữ gìn cẩn thận, sử dụng xong phải trả lại cho
chủ sở hữu, nếu hư, hỏng phải sửa chữa hoặc bồi thường tương
ứng với giá trị tài sản
+ Nếu gây thiệt hại về tài sản phải bồi thường theo quy định của
PL
* Tôn trong quyền sở hữu của người khác thể hiện phẩm chất:
Trung thực, thật thà, liêm khiết, tự trọng, tôn trọng người khác
*Trách nhiệm của công dân, học sinh:
-Phân biệt được những hành vi tôn trọng và những hành vi vi phạm
quyền sử hữu tài sản của người khác
VD:
-Biết thực hiện những quy định của Pháp luật về quyền sở hữu tài
sản của công dân và nghĩa vụ tôn trọng quyền sở hữu của người
khác
VD:
-Phê phán mọi hành vi xâm hại đến tài sản của công dân
0.25đ
0.25đ 0.25đ
0.25đ 0.25đ
0.25đ
0.25đ
Câu 7
(3.0đ)
a Nhận xét về hành vi, việc làm của B
Hành vi của B là vi phạm đạo đức và pháp luật Cụ thể: B đã
không thực hiện tốt bổn phận của trẻ em đối với bản thân và gia
đình; thường xuyên bỏ học, đua đòi, chơi điện tử
b.Theo em thì:
- B không có quyền bán chiếc xe đạp điện
Vì: Theo quy định của pháp luật thì:
“Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập,
thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp
luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng
ngày phù hợp với lứa tuổi.”
Hiện tại B mới 14 tuổi( độ tuổi dưới 15tuổi), do đó, tài sản riêng
của B vẫn do bố mẹ quản lý B cũng chưa đủ tuổi để tự mình tham
gia vào quan hệ mua bán Do đó, B không được quyền bán chiếc
xe đạp
Ông C phải trả lại chiếc xe đạp cho gia đình em B Vì:
Theo quy định của pháp luật thì “Khi giao dịch dân sự do người
chưa thành niên xác lập, thực hiện thì theo yêu cầu của người đại
diện của người đó, Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu nếu theo
quy định của pháp luật giao dịch này phải do người đại diện của
họ xác lập, thực hiện hoặc đồng ý.
Trong trường hợp này em B bán chiếc xe đạp cho ông C khi
mới 14 tuổi và chưa được sự đồng ý của bố mẹ B( người đại diện
theo pháp luật)
C Nếu chứng kiến sự việc trên Em sẽ:
0.5đ 0,25đ
0,5đ
0,25đ
0,5đ
Trang 8- Không đồng với những hành vi, việc làm của B và ông C Giải
thích cho B hiểu được hậu quả của các hành vi trên là vi phạm đạo
đức và pháp luật để B chấm dứt các hành vi đó
- Giải thích cho gia đình em B cùng với B và ông C hiểu quy định
về người chưa thành niên và về giao dịch dân sự vô hiệu do người
chưa thành niên xác lập, thực hiện để phân tích các bên hiểu rõ về
quyền lợi, trách nhiệm của mỗi bên trong vụ việc và các bên thỏa
thuận việc giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp và tự nguyện thực
hiện thỏa thuận đó
- Em sẽ thuyết phục hai bên hòa giải không để xảy ra tranh chấp,
mâu thuẫn, xung đột Thuyết phục ông C nhận lại 01 triệu đồng và
trả lại chiếc xe đạp mà bố mẹ mua cho em B để đi học vì em B là
người chưa thành niên, việc thực hiện giao dịch giữa em B và ông
C phải được sự đồng ý của bố mẹ em B
- Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, em sẽ hướng dẫn
các bên đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo
quy định của pháp luật
Ghi chú: Nguồn để giải quyết nội dung b là căn cứ vào khoản 3
điều 21 và khoản 1 điều 125 BLDS 2015.
Gv chấm linh hoạt cho điểm tùy theo cách giải quyết của HS
0,25 đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ