Cùng với đó, chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang điên cuồng chống phá phong tràocách mạng của giai cấp công nhân, xuyên tạc học thuyết cách mạng và khoa họccủa chủ nghĩa Mác -
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
1 Khái niệm 2
1.1 Khái niệm tư tưởng 2
1.2 Khái niệm hệ tư tưởng 2
1.3 Chủ nghĩa Mác - Lênin 3
1.4 Tư tưởng Hồ Chí Minh 4
1.5 Nền tảng tư tưởng 5
1.6 Kim chỉ nam là gì? 6
2 Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của mình là một tất yếu khách quan 7
3 Nội dung cơ bản của nguyên lý Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động 13
4 Vai trò của nền tảng tư tưởng của Đảng 15
5 Ý nghĩa của nguyên lý đối với công tác xây dựng Đảng ta hiện nay 16
6 Một số yêu cầu mới đặt ra đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới 23
KẾT LUẬN 27
Trang 3MỞ ĐẦU
Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam, do chủtịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân và của dân tộc ViệtNam sáng lập, giáo dục và rèn luyện Ngay từ khi ra đời Đảng ta đã xác định:Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng, tư tưởng, kim chỉ nam cho hànhđộng Tại Đại hội lần thứ VII Đảng ta khẳng định: Cùng với chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành độngcủa Đảng Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn kiên trì, vậndụng, phát triển sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, lãnh đạo cách mạng nước ta giành độc lập dân tộc, thống nhất đấtnước, đưa cả nước đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa, thực hiện công cuộcđổi mới giành nhiều thắng lợi, xây dựng Đảng vững mạnh
Tuy nhiên, trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước những diễn biếnnhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới và khu vực; sự tác động mạnh mẽcủa cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế đã và đang tạo ra những thuận lợi cơbản, song cũng đặt ra nhiều thách thức lớn đối với Đảng ta Cùng với đó, chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang điên cuồng chống phá phong tràocách mạng của giai cấp công nhân, xuyên tạc học thuyết cách mạng và khoa họccủa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là những nguyên lý về
tổ chức xây dựng và hoạt động của Đảng Cộng sản, hạ thấp vai trò lãnh đạo củaĐảng Chính vì vậy, những người cộng sản cần phải nêu cao tinh thần cảnh giáccách mạng, kiên quyết đấu tranh bảo vệ, phát triển học thuyết Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, giữ vững, tăng cường bản chất giai cấp công nhân củaĐảng, lấy chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng,kim chỉ nam cho hành động
Trang 4NỘI DUNG
1 Khái niệm
1.1 Khái niệm tư tưởng
Tư tưởng là một bộ phận của ý thức xã hội, phản ảnh tồn tại xã hội; ỉà sựphản ánh của hiện thực khách quan, được hình thành bởi ý nghĩ, suy nghĩ và chỉđạo hành động của con người
Nguồn gốc của tư tưởng là tồn tại xã hội, song sự phản ánh của ý thức lại là
sự phản ánh năng động, sáng tạo, có khả năng cải tạo tồn tại xã hội; tư tưởng cónguồn gốc từ sự lan truyền giữa thế hệ này với thế hệ khác và sự tác động qualại giữa các hình thái ý thức xã hội; tư tưởng còn chịu ảnh hưởng bởi bộ ócngười là khí quan vật chất đặc biệt hình thành nên nó
1.2 Khái niệm hệ tư tưởng
Hệ tư tưởng là hệ thống lý luận, quan điểm tư tưởng của một giai cấp nhằmbảo vệ lợi ích của giai cấp đó, được biểu hiện thành các quan điểm chính trị, nhànước, triết học, văn học nghệ thuật, đạo đức tôn giáo
Trong xã hội có giai cấp thì tư tưởng và hệ tư tưởng mang tính giai cấp vàchỉ khi loài người có nhu cầu sản xuất ra hệ tư tưởng, bảo vệ những nhu cầu, lợiích cùa giai cấp nhất định thì công tác tư tưởng mới xuất hiện nhằm truyền bánhững hệ tư tưởng nhất định, đấu tranh hạn ché và xóa bỏ những hệ tư tưởng đốilập để duy trì sự thống trị của mình
Có thể hiểu, tư tưởng là nhận thức của con người, nhưng công tác tư tưởnglại không chỉ là quá trình hình thành nhận thức mà còn bao gồm cả quá ừìnhhình thành niềm tin và thúc đẩy hành động có định hướng của con người và xãhội
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện,
đã lãnh đạo nhân dân tiến hành Cách mạng Tháng Tám thành công, lập nênnước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam), đánh thắng các cuộc chiến tranh xâm lược, xóa bỏ chế độ thực dân,phong kiến, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, tiếnhành công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc nềnđộc lập của Tổ quốc
Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân
Trang 5tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thếthời đại và thực tiễn của đất nước để đề ra Cưong lĩnh chính trị, đường lối cáchmạng đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân.
Là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong củanhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giaicấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc, tư tưởng của Đảng Cộngsản Việt Nam chỉnh là tư tưởng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động vàcủa dân tộc Việt Nam, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làmnên tảng tư tưởng
1.3 Chủ nghĩa Mác - Lênin
Chủ nghĩa Mác – Lênin là hệ thống quan điểm và học thuyết khoa học về
sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giải phóng nhân dân lao động khỏi chế độ
áp bức, bóc lột, tiến tới thực hiện sự nghiệp giải phóng con người; học thuyếtnày được sáng lập bởi C Mác, Ph Ăngghen và được V.I Lênin vận dụng vàphát triển trong thực tiễn Chủ nghĩa Mác - Lênin được cấu thành từ ba bộ phận
lý luận cơ bản, đó là: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học Mác – Lênin,Chủ nghĩa xã hội khoa học
Chủ nghĩa Mác – Lênin được cấu thành từ ba bộ phận cơ bản, có mối quan
hệ biện chứng, không tách rời nhau, mà thống nhất thành một hệ thống
Triết học là bộ phận lý luận nghiên cứu những quy luật vận động, phát triển
chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy; xây dựng thế giới quan và phươngpháp luận chung nhất của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng
Kinh tế chính trị nghiên cứu những quy luật kinh tế của xã hội, đặc biệt là
những quy luật kinh tế của quá trình ra đời, phát triển, suy tàn của phương thứcsản xuất tư bản chủ nghĩa và sự ra đời, phát triển của phương thức sản xuất mới
- phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa
Chủ nghĩa xã hội khoa học là kết quả tất nhiên của sự vận dụng thế giới
quan, phương pháp luận triết học và kinh tế chính trị Mác - Lênin vào việcnghiên cứu làm sáng tỏ những quy luật khách quan của quá trình cách mạng xãhội chủ nghĩa - bước chuyển biến lịch sử từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xãhội và tiến tới chủ nghĩa cộng sản
Trang 6Ba bộ phận lý luận cấu thành chủ nghĩa Mác - Lênin có đối tượng nghiêncứu cụ thể khác nhau nhưng đều nằm trong một hệ thống lý luận khoa học thống
nhất - đó là khoa học về sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giải phóng nhân dân lao động khỏi chế độ áp bức, bóc lột và tiế n tới giải phóng con người (tức
là xây dựng thành công chủ nghĩa cộng sản)
Như vậy, từ những vấn đề được nêu trên, chúng ta có thể thấy ở chủ nghĩaMác – Lênin là sự thống nhất của ba thuộc tính: tính khoa học, tính cách mạng
và tính nhân văn cao cả Tính khoa học thể hiện ở học thuyết là sự kế thừa của
các thành tựu khoa học; bản thân học thuyết cũng đã thể hiện đó là một hệ thống
lý luận mang tính logic, khoa học và nội dung chứa đầy những dự báo khoa học
về tương lai Tính cách mạng thể hiện trong việc học thuyết đã chỉ ra con đường
đấu tranh, chống lại bảo thủ lạc hậu, chống lại chế độ áp bức bóc lột để hướng
đến một xã hội tốt đẹp hơn Tính nhân văn thể hiện ở trong quan điểm về con người, về cuộc sống con người và việc xây dựng một chế độ mới trên cơ sở giải
phóng con người khỏi khổ đau, áp bức
1.4 Tư tưởng Hồ Chí Minh
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về
những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả sự vận dụng và pháttriển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa
và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa vănhoá nhân loại Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giảiphóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đoànkết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự củadân, do dân, vì dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đờisống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm,chính, chí công, vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; vềxây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo,vừa là người đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân…
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân tagiành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”
Trang 7Đến năm 2011, khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta khái quáttrong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(bổ sung và phát triển):
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc
về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kếthừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoavăn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dântộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắnglợi”
1.5 Nền tảng tư tưởng
Nền tảng tư tưởng của Đảng là một bộ phận quan trọng cấu thành đời sốngchính trị, tinh thần, nhân tố căn bản, cốt lõi tạo cơ sở, tiền đề quyết định mọihoạt động xây dựng, sinh hoạt và lãnh đạo của Đảng Một khi nền tảng tư tưởngcủa Đảng thay đổi, tất yếu dẫn tới sự thay đổi về mục tiêu, lý tưởng, nguyên tắc
tổ chức, phương hướng hoạt động chính trị
Thực tiễn đã chứng tỏ, bất cứ một đảng chính trị nào cũng phải có hệ tưtưởng dẫn dắt, nếu không đảng đó chỉ là tổ chức ô hợp Điều này đã được lãnh
tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng muốn vững thì phải có chủnghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy.Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không cóbàn chỉ nam” Do vậy, từ Đường cách mệnh do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo vàLuận cương chính trị được Hội nghị Trung ương tháng 10/1930 thông qua chođến nay, Đảng ta đều khẳng định chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng,kim chỉ nam cho hành động cách mạng của mình
Điều 4, Chương I Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namnăm 2013 khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấpcông nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộcViệt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”
Trang 8Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII xácđịnh nền tảng tư tưởng của Đảng là: - Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh - cấu phần quan trọng trong nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Đường lối, cương lĩnh của Đảng sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn cách mạng Việt Nam qua
-90 năm Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và phát triển
- Chính sách, pháp luật của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam
- Những giá trị truyền thống văn hóa, tinh thần tốt đẹp của dân tộc - nền tảng tinh thần tốt đẹp được hun đúc trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc
1.6 Kim chỉ nam là gì?
“Kim chỉ nam” vốn là một cụm từ Tuy nhiên, trong tiếng Việt, nó đượcdùng như một từ cố định Thực tế, nhiều từ điển tiếng Việt ghi nhận đây là một
từ, tiêu biểu như Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (Hoàng Phê
chủ biên) trang 524, từ điển này định nghĩa: Kim chỉ nam là “kim chỉ hướngtrong la bàn; thường dùng để ví sự chỉ dẫn đúng đắn về phương hướng, đườnglối” Tuy nhiên giờ đây, “kim chỉ nam” chủ yếu được sử dụng với nét nghĩa thứhai và dùng rất phổ biến Ví như, báo Bình Định điện tử ngày 22.10.2013, ở bàiLắng nghe bà con nói, có câu: “Ông Tịnh còn lấy suy nghĩ đó làm kim chỉ nam
để rèn mình khi tham gia các hoạt động xã hội”
“Kim chỉ nam” bắt nguồn từ tiếng Hán Tiếng Hán có một tổ hợp mà âmHán Việt hiện đại của nó là “chỉ nam châm” Người Việt đã đối dịch yếu tố
“châm” (nghĩa là “cây kim”) để thành “kim chỉ nam” Trong tiếng Việt còn có
từ “nam châm” Nghĩa của nó là “vật có đặc tính hút sắt” Tuy nhiên, ban đầu,
“nam châm” vốn là “chỉ nam châm”, như đã biết, cây kim của la bàn thuở sơkhởi
Vậy, từ đâu mà có “chỉ nam châm”? Như đã biết, la bàn là một phát minh
vĩ đại của người Trung Hoa Trong la bàn, cây kim chỉ hướng là vật quan trọngnhất Cho nên, tên của nó được hoán dụ để gọi tên cho cả la bàn Về tên gọi “chỉnam châm”, có nhiều giả thuyết Một trong đó là giả thuyết cho rằng lợi dụngđặc tính chỉ hướng Nam - Bắc của la bàn, nhiều triều đại phong kiến Trung Hoa,bắt đầu từ đời nhà Tần, đã tăng cường xuống phương Nam bằng các cuộc viễnchinh với những đạo quân bao giờ cũng có
Trang 9chiếc la bàn chỉ hướng Nam bên mình và mục đích lúc nào cũng hướng vềphương Nam thẳng tiến Vì la bàn được dùng để định hướng tiến quân vềphương Nam nên dần dần, nó được gọi là “chỉ nam châm”.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của mình là một tất yếu khách quan
Hơn 90 năm qua, kể từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn khẳng định lấy chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ namcho hành động của mình Sự khẳng định như vậy là vấn đề có tính nguyên tắc,thể hiện bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc của Đảng, thểhiện lập trường của Đảng trước những diễn biến phức tạp của tình hình, đồngthời là tiêu chuẩn cơ bản để phân biệt Đảng Cộng sản với các đảng phái khác
Sở dĩ từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định lấychủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉnam cho hành động của mình bởi lẽ Đảng là lãnh tụ chính trị, là đội tiên phongcủa giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động vàcủa cả dân tộc Việt Nam Chính vị ví, vai trò của Đảng đặt ra đòi hỏi kháchquan, Đảng phải thực sự tiêu biểu cho trí tuệ của giai cấp và dân tộc, đạo đức,văn minh của toàn xã hội thì Đảng mới hoàn thành được sứ mệnh lịch sử củamình trước giai cấp và dân tộc, muốn vậy Đảng phải được vũ trang bằng lý luậntiên phong và có lý luận tiên phong dẫn đường Nói về vai trò của lý luận cách
mạng, trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Không có
lý luận cách mệnh, thì không có cách mệnh vận động Chỉ có theo lý luận cáchmệnh tiền phong, đảng cách mệnh mới làm nổi cách mệnh tiền phong” “Đảngmuốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Đảng mà không có chủ nghĩa cũngnhư người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam”1 Và Người khẳngđịnh: “Chủ nghĩa Mác - Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhândân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kimchỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuốicùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”2
1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 2, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 268.
2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 128.
Trang 10Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết khoa học và cách mạng, là tinh hoa trítuệ, kết quả của sự phát triển những tư tưởng tiên tiến của nhân loại, gắn liền vớitên tuổi của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin Học thuyết Mác - Lênin ra đờitrong thời đại tư bản chủ nghĩa, thời kỳ có những thành tựu to lớn của khoa học
tự nhiên, khoa học xã hội, đồng thời đó là thời kỳ bộc lộ những hạn chế, nhữngmâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời và pháttriển trên nền tảng xã hội vững chắc, đó là sự xuất hiện và đấu tranh của giai cấpcông nhân, một giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất tronglịch sử, có sứ mệnh “đào huyệt” chôn chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành côngchủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới
Chủ nghĩa Mác - Lênin là hệ thống lý luận hoàn chỉnh những quan điểmtriết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học, là học thuyết mang tínhkhoa học sâu sắc, tính cách mạng triệt để và tính nhân văn cao cả Chủ nghĩaMác - Lênin đã chỉ ra những quy luật chung nhất của sự vận động, phát triển của
tự nhiên, xã hội và tư duy, nó trang bị cho giai cấp công nhân và các Đảng Cộngsản trên thế giới thế giới quan và phương pháp luận khoa học để nhận thức vàcải tạo thế giới Đó là vũ khí tư tưởng, lý luận của giai cấp công nhân và nhândân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh xoá bỏ
xã hội cũ đã lỗi thời, lạc hậu, xây dựng xã hội mới - xã hội chủ nghĩa tiến bộ, ưuviệt hơn Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết duy nhất đúng từ trước đến naybàn về mục tiêu, điều kiện và phương thức giải phóng triệt để giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên thế giới thoát khỏi bóc lột,bất công và nô dịch của giai cấp thống trị, giải phóng con người thoát khỏinghèo khổ, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc và làm chủ Đây là học thuyếtchỉ rõ những quy luật khách quan của sự vận động và phát triển xã hội, quy luậttất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản; con đường lên chủ nghĩa xã hội, đồngthời luận chứng về vai trò lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân
Chủ nghĩa Mác - Lênin phát triển với tính cách là một học thuyết sinh động
và sáng tạo, không phải là một hệ thống lý luận cứng nhắc, đóng kín nảy sinh ởngoài con đường phát triển văn minh thế giới, hoặc một cái gì đã xong xuôi hẳn,
mà là một học thuyết mở, có khả năng hấp thụ tinh hoa trí tuệ của nhân loại để
bổ sung, phát triển không ngừng Bản chất khoa học, cách mạng, sức sống và giátrị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin còn thể hiện ở tính đúng đắn, tính phổbiến của một hệ thống hoàn chỉnh, cân đối các nguyên lý, phạm trù, quy luật vận
Trang 11động của tự nhiên, xã hội và tư duy Sức sống của chủ nghĩa Mác - Lênin là ở sựgắn bó chặt chẽ giữa nội dung lý luận với phương pháp luận, với thực tiễn phongtrào cách mạng và cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận hết sức gay gắt, quyết liệt, đó
là sức sống của những quy luật khách quan mà nó khám phá Bởi lẽ, nhữngnguyên lý, quy luật trong học thuyết khi được đem ra vận dụng, hoặc xem xétcác sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội thì lại trở thành phương phápkhoa học Sự thống nhất giữa thế giới quan và phương pháp luận trong chủnghĩa Mác - Lênin là sự thống nhất nội tại, điều đó đã tạo nên một chỉnh thểthống nhất giữa tính khoa học, tính cách mạng và tính nhân đạo trong học thuyếtMác - Lênin
Với bản chất cách mạng và khoa học, chủ nghĩa Mác - Lênin là tiền đề tưtưởng, lý luận cho sự ra đời và phát triển của các Đảng Cộng sản nói chung,Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng; là cơ sở lý luận để tiến hành xây dựngĐảng, để Đảng ta vạch ra đường lối, cương lĩnh chiến lược, sách lược đúng đắn,đồng thời là cơ sở của sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng Đặc biệt, trong thựctiễn cách mạng, những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnhđạo của Đảng như : Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, đập tan áchthống trị của thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam dân chủ, cộng hoà,đưa dân tộc ta tiến vào kỷ nguyên độc lập, tự do; thắng lợi của các cuộc khángchiến chống xâm lược, mà đỉnh cao là chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm
1954, Đại thắng mùa xuân năm 1975, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước,bảo vệ Tổ quốc, làm tròn nghĩa vụ quốc tế; thắng lợi của công cuộc đổi mới, tiếnhành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập quốc tế, tiếp tục đưa đất nước từngbước quá độ lên chủ nghĩa xã hội … luôn gắn liên với sự kiên trì, vận dụng, pháttriển sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh
Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự trở thànhnền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta Bởi lẽ, tư tưởng củaChủ tịch Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa vàphát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoánhân loại
Trang 12Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ những nguồn gốc cơ bản, đó làchủ nghĩa Mác - Lênin; chủ nghĩa yêu nước và truyền thống tốt đẹp của dân tộc;tinh hoa văn hoá nhân loại, kết hợp cùng nhân tố chủ quan của Hồ Chí Minh vớimột tư duy nhạy bén sáng tạo, tầm nhìn chiến lược mang tầm thời đại… trong
đó, chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu và động lực thúc đẩy Người ra đi tìmđường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin; còn chủ nghĩa Mác - Lênin đãnâng chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh lên bước phát triển mới về chất phù hợpvới thời đại mới Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp và chủyếu của tư tưởng Hồ Chí Minh Tinh hoa văn hoá nhân loại đã giúp Người hiểusâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, nâng tầm tư tưởng Hồ Chí Minh, do kết hợpđược văn hoá phương Đông với văn hoá phương Tây, sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại
Bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh, được thể hiện
rõ nét trong hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bảncủa cách mạng Việt Nam, nó đã trở thành những giá trị bền vững của dân tộcViệt Nam và lan toả ra thế giới Bản chất khoa học và cách mạng kết hợp nhuầnnhuyễn với tính nhân văn cao cả còn thể hiện ở hoài bão bão cao đẹp và phươngpháp cách mạng đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh Đối với Người, nắm vữngchủ nghĩa Mác - Lênin là nắm vững linh hồn, lập trường, quan điểm, phươngpháp của học thuyết ấy Không bị trói buộc bởi những câu chữ, những kết luận
đã có sẵn cho nên tránh được rập khuôn, giáo điều, máy móc Những tư tưởnglớn được Người trình bày hết sức rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, gần gũi vớimọi người Việt Nam Nhiều thế hệ người Việt Nam đã đến với chủ nghĩa Mác -Lênin thông qua tư tưởng Hồ Chí Minh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII
đã chỉ rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với mỗi người Việt Nam là vô cùng gầngũi, gắn liền với tình cảm yêu thương vô hạn của nhân dân ta đối với Bác, bởicông lao to lớn và đạo đức cách mạng trong sáng của Người Vì vậy, tư tưởng
Hồ Chí Minh là phù hợp với thực tiễn cách mạng nước ta, phù hợp với tình cảm
và nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân ta”3
Trong khi giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh
đã góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên nhiều vấn đề quan trọng Nộidung tư tưởng Hồ Chí Minh rất phong phú, bao quát trên nhiều lĩnh vực của xãhội Đó là, tư tưởng của Người về giải phóng dân tộc, giải
3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
1991, tr.128.
Trang 13phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa
xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhândân, của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựngNhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựnglực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừngnâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng,cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạngcho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa làngười lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân…Tư tưởng
Hồ Chí Minh đã và đang soi sáng cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giànhthắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta
Khẳng định, Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làmnền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động còn xuất phát từ quy luật ra đời,tồn tại và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự ra đời của Đảng là sảnphẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước Từ quy luật ra đời của Đảng cho thấy: chủ nghĩa Mác -Lênin thông qua sự vận dụng sáng tạo theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã dẫn tới sự
ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam; chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh là bộ phận cấu thành, giữ vai trò then chốt, quyết định sự ra đời của Đảng.Chỉ từ khi chủ nghĩa Mác - Lênin được Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng sángtạo, truyền bá vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước mới làm chogiai cấp công nhân và nhân dân lao động nhận thức được bản chất bóc lột, thốinát của chế độ thực dân, phong kiến và nhận thức được vai trò, sứ mệnh lịch sửcủa mình; cũng từ đó làm chuyển biến phong trào công nhân từ tự phát lên tựgiác, phong trào yêu nước từ lập trường dân tộc sang lập trường giai cấp; làmxuất hiện trong phong trào công nhân và phong trào yêu nước những phần tử ưu
tú, tiên tiến - nhân tố không thể thiếu bảo đảm sự ra đời của Đảng Chính lý luậnMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã đưa giai cấp công nhân Việt Nam lên vũđài chính trị và trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng thông qua lãnh tụ chínhtrị, đội tiền phong, bộ tham mưu chiến đấu của mình là Đảng Cộng sản ViệtNam
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh, chỉ từ khi có sự soisáng, dẫn đường của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, có Đảng
Trang 14lãnh đạo, cách mạng Việt Nam mới khắc phục được cuộc khủng hoảng về đườnglối và lực lượng lãnh đạo cách mạng, giành từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, không chỉ là cơ sở tư tưởng,
lý luận cho sự ra đời của Đảng, mà còn là nền tảng tư tưởng cho hoạt động vàphát triển của Đảng, là cơ sở tư tưởng, lý luận để xây dựng Đảng vững mạnh vềchính trị, tư tưởng và tổ chức Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh là cơ sở để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tínhtiên phong của Đảng ta
Kinh nghiệm thực tiễn xây dựng và hoạt động của Đảng ta, của phong tràocộng sản và công nhân quốc tế đã khẳng định, trung thành, vận dụng và pháttriển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ýnghĩa đặc biệt quan trọng và cần thiết, liên quan tới sinh mệnh của Đảng và sựthành bại của cách mạng Những thắng lợi to lớn có ý nghĩa thời đại mà Đảng vànhân dân ta đã giành được trong hơn 80 năm qua, chính là thắng lợi của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh - vũ khí vô địch trong cách mạng dântộc dân chủ nhân dân trước đây và là vũ khí tư tưởng, lý luận không gì có thểthay thế được trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoáhiện nay
Những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và một số nướcĐông Âu, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là không thể phủ nhận, đó cũngchính là những giá trị đích thực của chủ nghĩa Mác - Lênin Tuy nhiên, sự khủnghoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và một số nước Đông Âu trongthập niên cuối cùng của thế kỷ XX, có một trong những nguyên nhân hết sứcquan trọng là do các Đảng Cộng sản ở các nước đó, không nắm vững bản chấtkhoa học và cách mạng, vận dụng một cách giáo điều, dập khuôn máy móc chủnghĩa Mác - Lênin dẫn tới những sai lầm trong cải tổ, cải cách, đánh mất vai tròlãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với toàn xã hội
Trong tình hình hiện nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đang tiếp tục nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnhtoàn diện công cuộc đổi mới, chủ động hội nhập quốc tế… rất nhiều vấn đề lýluận và thực tiễn nảy sinh cần phải tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ, như: vấn đề
về đảng cầm quyền, về chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta và những vấn đề nảy sinh trong quá trình đổi mới Để giải quyết thoảđáng những vấn đề đó mà không phạm sai lầm, trước hết đòi hỏi Đảng ta phải
Trang 15đứng vững trên lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh, đồng thời, biết vận dụng, phát triển sáng tạo những quan điểm, tưtưởng đó vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ XI chỉ rõ: “Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vậndụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam, kiên định mục tiêuđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệcủa toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết của cán bộ lãnh đạo chủchốt các cấp; không dao động trong bất cứ tình huống nào Kiên định đường lốiđổi mới, chống giáo điều, bảo thủ, trì trệ hoặc chủ quan, nóng vội, đổi mới vônguyên tắc”4
3 Nội dung cơ bản của nguyên lý Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động
Trong suốt quá trình phấn đấu, xây dựng và trưởng thành, kể từ khi ra đờiđến nay, Đảng ta luôn trung thành tuyệt đối với những nguyên lý cơ bản của họcthuyết Mác - Lênin, thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, không ngừngxây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, bảo đảm cho Đảng
có đủ năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, đủ khả năng lãnh đạo đất nước vượtqua muôn vàn khó khăn, thử thách và giành được những thành tựu to lớn có ýnghĩa lịch sử
Trung thành và kiên định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng,kim chỉ nam cho hành động, đòi hỏi Đảng phải xác định đúng đắn lý tưởng phấnđấu, hy sinh vì mục tiêu, khát vọng của giai cấp, của nhân dân lao động và củadân tộc Lý tưởng của Đảng luôn hoà quyện và thống nhất với khát vọng củanhân dân Các đảng viên của Đảng luôn biết đặt lợi ích của Đảng, của nhân dânlên trên hết và trước hết; lấy việc phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân làm mụcđích cao nhất trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Đảng luôn làngười đại diện trung thành cho lợi ích của giai cấp và nhân dân lao động; thực
sự là ngọn cờ quy tụ, đoàn kết toàn dân tộc, dẫn đường, chỉ lối đưa cách mạngViệt Nam tiến lên Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của giai cấp, lợiích của nhân dân và lợi ích của dân tộc
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng phải luôn dựa trên cơ sở chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vững quy luật khách quan, xu
4 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2011, tr.255.