(TIỂU LUẬN) chuyên đề 1 QUẢN lý NHÀ nước về HOẠT ĐỘNG đầu tư của DOANH NGHIỆP

Nhiệm vụ quản lý đầu tư+ Điều hoà lợi ích giữa các chủ thể tham gia đầu tư + Thực hiện kiểm soát của nhà nước đối với toàn bộ hoạt động đầu tư, các nguồn lực + Đề ra các giải pháp thúc

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ QUỐC DÂN

QUẢN LÝ ĐẦU TƯ

PGS.TS Phạm Văn Hùng

hungpv@neu.edu.vn

Tel: 0904100662

Chuyên đề 1

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA DOANH

NGHIỆP

Đầu tư là gì ?

Đầu tư kinh doanh là gì ?

Đầu tư kinh doanh ?

vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh thông qua việc thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư góp vốn, mua cổ phần, đầu tư

theo hình thức hợp đồng hoặc thực hiện

dự án đầu tư

Nhà đầu tư ?

 Nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân thực hiện

hoạt động đầu tư kinh doanh gồm nhà đầu

tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và

tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Các hình thức đầu tư

 Đầu tư trực tiếp:

 Đầu tư gián tiếp:

Quản lý hoạt động đầu tư

 Khái niệm, mục tiêu và nhiệm vụ quản lý

hoạt động đầu tư

 Những đặc trưng cơ bản của cơ chế quản lý

hoạt động đầu tư Việt nam qua các thời kỳ

 Nguyên tắc và phương pháp quản lý hoạt

động đầu tư

Khái niệm, mục tiêu và nhiệm

vụ quản lý đầu tư

 Khái niệm: Quản lý đầu tư chính là sự tác động liên

tục, có tổ chức, có định hướng vào quá trình

đầu tư bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp

kinh tế-xã hội và tổ chức - kỹ thuật cùng những

biện pháp khác nhằm đạt được hiệu quả kinh tế

xã hội cao trong những điều kiện cụ thể xác định

và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy luật

kinh tế khách quan nói chung và các quy luật vận động đặc thù trong lĩnh vực đầu tư.

Mục tiêu của quản lý đầu tư

 Đáp ứng tốt nhất việc

thực hiện các mục tiêu

của chiến lược phát triển

kinh tế xã hội từng thời

kỳ, mục tiêu phát triển

của doanh nghiệp

Huy động tối đa và sử

Nhiệm vụ quản lý đầu tư

+ Điều hoà lợi ích giữa các chủ

thể tham gia đầu tư

+ Thực hiện kiểm soát của nhà

nước đối với toàn bộ hoạt động đầu tư,

các nguồn lực

+ Đề ra các giải pháp thúc đẩy

 Ở tầm vi mô

+ Tổ chức thực hiện các công cuộc đầu tư của đơn vị theo dự án được duyệt.

+ Quản lý việc sử dụng từng nguồn vốn đầu tư từ khi lập, thực hiện cho đến khi vận hành kết quả đầu tư theo yêu cầu của dự án được duyệt.

+ Quản lý chất lượng, tiến độ

và chi phí của hoạt động đầu tư ở từng giai đoạn khác nhau và của toàn bộ dự án

hoạt động đầu tư

Sự khác nhau giữa quản lý đầu

tư của nhà nước và của các cơ

sở

 Về thể chế quản lý: nhà

nước là chủ thể quản lý chung

hoạt động đầu tư của đất nước

tư của đơn vị mình

 Quản lý đầu tư của doanh nghiệp chỉ bó hẹp ở phạm vi từng doanh nghiệp riêng lẻ

 Mục tiêu của các cơ sở

là vì lợi ích kinh tế của

mình, phương pháp quản lý cụ thể.

Nội dung quản lý nhà nước

về đầu tư

 Ban hành, phổ biến và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư

 Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế

hoạch, chính sách đầu tư

 Tổng hợp tình hình đầu tư, đánh giá tác động và hiệu quả

Nội dung quản lý đầu tư

 Tổ chức thực hiện hoạt động xúc tiến đầu tư

 Hướng dẫn, hỗ trợ, giải quyết vướng mắc,

yêu cầu của nhà đầu tư

 Đàm phán, ký kết điều ước quốc tế liên

quan đến đầu tư

Những đặc trưng cơ bản của cơ chế quản lý đầu tư tại Việt nam

 Cơ chế quản lý đầu tư

trước năm 1986

 Cơ chế quản lý đầu tư

từ sau năm 1986

Cơ chế quản lý đầu tư

trước năm 1986

 Nghị định 232/CP ngày 6/6/1981:

+ Chủ yếu đề cập đến nguồn vốn XDCB tập trung của ngân sách nhà nước với cơ chế kế hoạch hoá tập trung cứng nhắc.

+ Chỉ thích hợp với các công trình đầu tư có quy

Kết quả của cơ chế 232

 Quy mô vốn huy động

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau 1986

 Quyết định 80/HĐBT ngày 8/5/1988:

+ Tập trung vốn ngân sách cho các công trình lớn, xây dựng cơ sở hạ tầng, công trình phúc lợi, bước đầu đa dạng hoá các nguồn vốn.

+ Cơ chế kế hoạch hoá giảm bớt sự sơ cứng,

UBKHNN chỉ trực tiếp cân đối vốn cho các dự án quan trọng, còn lại giao cho các ngành và địa phương.

+ Giảm bớt các bộ máy Ban quản lý công trình, chỉ thành lập Ban quản lý với các công trình lớn, kỹ thuật phúc tạp, thời gian thi công dài.

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 Hạn chế của QĐ80/HĐBT:

tại địa phương bị chia nhỏ, phân tán.

chức xây lắp quốc doanh hoặc tập thể có tư cách pháp nhân không hạn chế theo ngành nghề và

vùng lãnh thổ”, dẫn đến tình trạng mua bán thầu,

“lại quả %”.

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

+ Quy định về lập và duyệt LCKTKT khi thực hiện đầu tư.

+ Xoá bỏ cơ chế chủ đầu tư tự ý giao thầu Quy định rõ 3 hình thức giao nhận thầu

+ Quy định rõ trách nhiệm quản lý đầu tư xây dựng đối với các bộ,

Uỷ ban nhà nước, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố: là chủ quản đầu tư các công trình của các đơn vị quốc doanh trực thuộc và chịu trách nhiệm về hiệu quả các công trình này.

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 Hạn chế của quy chế 385:

phải quản lý mọi nguồn vốn đầu tư nhà nước.

+ Trình tự thực hiện đầu tư chưa theo

thông lệ quốc tế và yêu cầu mở cửa.

quản lý giá

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 Quy chế quản lý theo nghị định 177/CP ngày

10/10/1994:

+ Xác định đúng nguyên tắc quản lý đầu tư xây dựng cơ bản.

+ Thực hiện đúng trình tự đầu tư và xây dựng

+ Phân định rõ chức năng quản lý nhà nước và quản lý kinh doanh Chia dự án thành các nhóm theo quy mô và đặc thù ngành Phân cấp trong quản lý.

+ Đối tượng đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách tiếp tục bị thu hẹp + Tất cả các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước đều phải tham gia đấu thầu theo quy chế đấu thầu

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng

theo NĐ42/CP ngày 16/07/1996:

+ Thẩm quyền quyết định đầu tư thay đổi

thị trường, quy chế đầu thầu được hoàn thiện.

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 Quy chế QLĐT và XD theo NĐ 52/CP ngày

8/7/1999 và NĐ12/CP ngày 5/5/2000:

+ Phân rõ hơn trách nhiệm trong thẩm quyền

quyết định đầu tư, điều chỉnh quy mô dự án (dự án B không phải thoả thuận với Bộ KHĐT, vốn dân doanh

tự chịu về hiệu quả đầu tư).

+ Quy định rõ về trách nhiệm và quyền quyết

định đầu tư ở cấp huyện và xã.

Cơ chế quản lý đầu tư từ sau

1986 (tiếp)

 NĐ07/2003/NĐ-CP ngày 30/1/2003:

+ Quy định rõ hơn về quản lý các dự án quy

hoạch

+ Phân cấp mạnh hơn về quản lý các dự án đầu tư

+ Quy định về giám sát đầu tư

+ Các dự án do doanh nghiệp đầu tư thì doanh

nghiệp tự thẩm định và quyết định đầu tư (cho tất cả các nhóm dự án)

Luật Đầu tư (2005,2014)

 Tạo môi trường bình đẳng hơn giữa đầu tư

trong nước và nước ngoài

Thảo luận

 Quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý đầu tư

tại Việt Nam thời gian qua có những

đặc trưng gì ?

 Quản lý theo ngành kết hợp với quản lý

theo địa phương và vùng lãnh thổ

 Kết hợp hài hoà các lợi ích trong đầu tư

Phương pháp quản lý đầu tư

Phương pháp kinh tế

sách và đòn bẩy kinh tế như chính sách thuế, chính

sách tín dụng, giá cả, trợ cấp

 Phương pháp này có tác dụng hướng dẫn, kích thích, hạn chế nhằm điều chỉnh hành vi đầu tư của đối tượng tham gia quá trình đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu nhất định

 Yêu cầu: hiểu rõ các quy luật vận động của kinh tế trong lĩnh vực đầu tư, môi trường kinh tế phát triển lành mạnh.

Phương pháp hành chính

 Là phương pháp tác động trực tiếp đến quá trình đầu

tư bằng các văn bản, chỉ thị, các nối quan hệ về tổ chức và các quy định về tổ chức bộ máy nhằm đạt được mục tiêu nhất định

 Ưu điểm: - giải quyết nhanh chóng, trực tiếp

các vấn đề cụ thể liên quan đến đầu tư; - quyết định dứt khoát.

mệnh lệnh hành chính, tổ chức kồng kềnh

Phương pháp giáo dục

 Là phương pháp quản lý thông qua việc tác động đến

nhận thức, tình cảm của người trực tiếp tham gia quá trình đầu tư, nâng cao tính tự giác và trách nhiệm, tầm hiểu biết trong quá trình thực hiện công việc nhằm đạt được mục tiêu đầu tư đề ra

phong trào thi đua, các hoạt động đoàn thể, hội thảo, hội thi, qua các

phương tiện thông tin đại chúng

pháp luật về đầu tư, ý thức lao động có năng suất, hiệu quả, có tổ chức, tác phong lao động

Vận dụng tổng hợp các phương pháp quản lý trong đầu tư

 Các quy luật kinh tế tác động lên hoạt động đầu tư một cách tổng hợp Các phương pháp quản lý là sự vận dụng sáng tạo các quy luật kinh tế nên chúng phải được sử dụng tổng hợp thì mới có hiệu quả.

 Hệ thống quản lý đầu tư là tổng hợp các mối quan hệ kinh tế, chính trị và luật pháp Do đó chỉ có sự vận dụng tổng hợp các phương pháp quản lý mới có thể điều hành tốt hệ thống này.

 Mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm nhất định, vận dụng tổng hợp các phương pháp sẽ bổ sung ưu điểm và khắc phục nhược điểm của nhau.

 Các phương pháp quản lý có mối quan hệ với nhau Vận dụng tốt phương pháp quản lý này sẽ tạo điều kiện cho việc sử dụng tốt các phương pháp còn lại.

Trách nhiệm quản lý nhà

nước trong lĩnh vực đầu tư

 Chính phủ: Thống nhất quản lý nhà nước

về hoạt động đầu tư.

 Bộ Xây dựng

 Bộ Tài chính

 Ngân hàng nhà nước

 Các bộ, ngành khác

 Các địa phương

Bộ Kế hoạch và Đầu tư

 Nghiên cứu xây dựng

trình chiến lược, quy hoạch, kế

hoạch, cơ chế chính sách về đầu

tư, xây dựng luật

 Ban hành hoặc trình các

cơ quan có thẩm quyền VBQPPL

về đầu tư

 Ban hành các biểu mẫu

thực hiện thủ tục đầu tư

 Tổng hợp, đánh giá, báo

cáo tình hình đầu tư tại

VN

 Xây dựng, vận hành hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư

 Chủ trì phối hợp với các cơ quan có thẩm quyềngiám sát, thanh tra, đánh giá hoạt động đầu tư

 Trình cấp có thẩmquyền quyết định đình chỉthực hiện dự án đầu tư

Bộ Xây dựng

 Thực hiện chức năng

quản lý nhà nước về xây dựng,

nghiên cứu cơ chế chính sách về

quản lý xây dựng, quy hoạch xây

dựng đô thị và nông thôn

 Ban hành các tiêu chuẩn,

dự án đầu tư xây dựng

hoạch và Đầu tư trong phân bổ kế

hoạch cấp phát vốn đầu tư cho các

toán vốn đầu tư các dự án sửdụng vốn nhà nước,

Ngân hàng nhà nước

 Nghiên cứu cơ chế, chính

sách quản lý nhà nước về tiền tệ,

tín dụng ngân hàng trong đầu tư

và xây dựng

 Giám sát các tổ chức tín

dụng thực hiện nhiệm vụ huy

động vốn và cho vay vốn đối với

các dự án kinh doanh có hiệu

quả, khả thi và có khả năng trả nợ

 Bảo lãnh các khoản vốnvay của nước ngoài của các

tổ chức tín dụng để đầu tưxây dựng

 Bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh dự thầu và các hình thức bảo lãnh ngân hàng khác theo quy định của pháp luật

Các Bộ, ngành khác

 Các Bộ, cơ quan ngang

Bộ, cơ quan thuộc chính phủ thực

hiện chức năng quản lý nhà nước

theo chức năng, nhiệm vụ, quyền

hạn của mình Các Bộ có chức

năng quản lý công trình xây dựng

chuyên ngành ban hành các quy

phạm, tiêu chuẩn, định mức xây

dựng chuyên ngành

 Các bộ quản lý ngành cóliên quan về đất đai, tài

nguyên, sinh học, công nghệ, môi trường, thương mại, bảo tồn, bảo tàng di tích, quốc phòng, an ninh, phòng cháy chữa cháy có trách nhiệm xem xét và có ýkiến bằng văn bản về các vấn đề có liên quan của dự

án đầu tư trong thời hạn quyđịnh

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, trong phạm vi

chức năng, quyền hạn, thực hiện trách

nhiệm quản lý nhà nước đối với tất cả các

tổ chức và cá nhân thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn theo quy định của pháp luật

Kế hoạch hoá đầu tư

 Kế hoạch hoá đầu tư là quá trình nhân thức

và phản ánh tính kế hoạch trong hoạt động đầu tư thành hệ thống các mục tiêu, những định hướng lớn, các giải pháp, phương tiện

và thời hạn thực hiện những mục tiêu, định hướng nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Tác dụng của công tác kế

hoạch hoá đầu tư

 Xác định rõ mục tiêu và phương tiện thực hiện trong quá trình đầu tư

 Phản ánh khả năng huy động vốn, tình hình bố trí và sử dụng vốn của nền kinh tế, của các ngành, địa phương và của các

dự án theo tiến trình thời gian nhất định

 Cho phép phối hợp hoạt động giữa các bộ phận, các

ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế cũng như của cơ sở Hạn chế lãng phí nguồn lực cho đầu tư

 Góp phần điều chỉnh và hạn chế các khuyết tật của nền kinh

tế thị trường

 Là cơ sở để dự báo những thay đổi bên trong và bên ngoài nhằm tìm ra phương sách ứng phó thích hợp

Giám sát, đánh giá đầu tư

Nội dung đánh giá, giám sát

 Theo nội dung, tiêu chí phê duyệt tại quyết

định đầu tư

chủ trương đầu tư, tiến độ, việc bảo vệ môi trường, sử dụng đất đai, tài nguyên.

Hệ thống thông tin quốc gia

về đầu tư

 Bao gồm hệ thông thông tin quốc gia về

đầu tư trong nước và hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư nước ngoài

với các cơ quan có liên quan xây dựng và vận hành hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, đánh giá việc vận hành hệ thống quản lý nhà nước về đầu tư ở TW và ĐP

Báo cáo tình hình thực hiện

đầu tư

 Hàng tháng, hàng quý, hàng năm nhà đầu tư thực hiện báo cáo cơ quan đăng ký đầu tư, cơ quan thống kê trên địa bàn tình hình thực hiện đầu tư: vốn đầu tư thực hiện, kết quả đầu tư, thông tin về lao

động, nộp ngân sách

 Hằng tháng, hàng quý, hàng năm cơ quan đăng ký đầu tư báo các Bộ

kế hoạch và Đầu tư và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tình hình tiếp nhận, cấp, điều chỉnh, thu hồi GCNĐT và tình hình hoạt động của các dự

Thảo luận

 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động đầu

tư ? Chính sách gì có thể sử dụng để điều tiết hoạt động đầu tư ?

Chúc sức khoẻ và hoàn thành

tốt công việc !