Báo cáo chuyên đề tổ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ có sử DỤNG THÍ NGHIỆM

Ở mức độ khám phá này, GV là người cung cấp câu hỏi/vấn đề nghiên cứu, tiến trình nghiên cứu, và kết luận cần rút ra từ việc tiến hành thí nghiệm.. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nêu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH SƯ PHẠM KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Thực hiện: nhóm 2 GVHD: TS Thái Hoài Minh

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ

CÓ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM Báo cáo chuyên đề:

46.01.401.024

46.01 401.042

46.01.401.253

46.01.401.321 46.01.401.266

Kiều Minh Bảo

Nguyễn Thị Châm

Nguyễn Thành Duy

Lê Văn Thông

Nguyễn Văn Vinh

Trương Thị Thanh Thúy

Thành Viên nhóm

Nội dung chính

01

0

1

0

2

01

0

2

0

3

Khái niệm

Quy trình thực

Khái niệm

Phương

pháp dạy

học

khám phá

Ưu điểm của dạy học khám phá

Vai trò của

thí nghiệm trong dạy

học

Phương pháp dạy học khám

phá Khám

phá

Người học đặt câu hỏi, thu thập, điều tra, phân tích

dữ liệu

 Hoạt động chủ động, tích cực  Tìm ra kiến thức mới

Khám phá có hướng dẫn

guided inquiry

Khám phá

xác nhận

confirmation

Khám phá

open inquiry

Mô hình 4 cấp

độ khám phá

Khám phá theo

kế hoạch

structured inquiry

Khám phá xác nhận (confirmation)

HS xác nhận nguyên lí, kiến thức cần học thông qua tiến hành thí nghiệm

đã biết trước kết quả Ở mức độ khám phá này, GV là người cung cấp câu hỏi/vấn đề nghiên cứu, tiến trình nghiên cứu, và kết luận cần rút ra từ việc tiến hành thí nghiệm

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Nêu kết quả thí nghiệm và

yêu cầu HS thực hiện

Xác nhận nguyên lí, kiến thức cần học thông qua tiến hành thí

nghiệm có kết quả trước.

Khám phá theo kế hoạch (structured inquiry)

HS tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề do GV đề xuất theo tiến trình nghiên cứu cho sẵn Cấp độ này tương tự như Cấp độ 1, nhưng nó liên quan đến việc phát triển nền tảng cho các kỹ năng tìm hiểu và tư duy phản biện

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Đặt vấn đề, để ngỏ phương

pháp giải

Tìm câu trả lời cho vấn đề do

GV đề xuất theo tiến trình

nghiên cứu có sẵn.

Khám phá có hướng dẫn (guided inquiry):

HS tiến hành nghiên cứu vấn đề do GV đề xuất Tuy nhiên, các em phải tự xây dựng tiến trình nghiên cứu để trả lời câu hỏi đưa ra Ở cấp

độ thứ ba, giáo viên là người “hướng dẫn tìm hiểu” HS ít được hỗ trợ hơn so với các cấp trước

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Nêu các hoạt động để HS

thực hiện

Tiến hành nghiên cứu vấn đề do

GV đề xuất Tự nghiên cứu để trả

lời câu hỏi đưa ra.

Khám phá (open inquiry)

HS tự đề xuất vấn đề cần nghiên cứu và xây dựng tiến trình để giải quyết vấn đề đó Đây cấp độ thứ tư ,là cấp cao nhất, xuất phát từ kinh nghiệm của các cấp độ trước đó, cấp độ này là cấp độ gần nhất với "tìm hiểu khoa học"

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Theo dõi và hướng

dẫn HS thực hiện

Tự đề xuất vấn đề cần nghiên cứu và xây dựng tiến trình để giải quyết vấn đề.

Quy

trình

dạy

học

khám

phá

Đặt câu hỏi thực tế

Tìm kiếm các nguồn tài liệu

Diễn giải

Báo cáo kết quả

Tôi muốn biết gì về chủ đề này?, tôi hiểu gì về câu hỏi của giáo viên (hoặc học sinh)?, làm thế nào để tôi hiểu

về vấn đề?, tôi cần biết những gì?, câu trả lời có thể là gì?

Những loại tài liệu nào có thể giúp ích cho mình?, tôi tìm chúng ở đâu?, làm thề nào để tôi biết tài liệu này

có thông tin hợp lệ, đáng tin?, Ai chịu trắc nhiệm về nguồn tài liệu, thông tin nào khác có trong đó?

Làm thế nào để điều này có liên quan đến câu trả lời của tôi? phần nào sẽ hỗ trợ cho câu trả lời của tôi, phần nào sẽ không

hỗ trợ cho câu trả lời của tôi?, điều này có đưa ra những câu hỏi mới không?

Ý chính của tôi là gì?, đối tượng tôi báo cáo là ai?, điểm nào khác

là quan trọng, làm thế nào để nó liên kết được, làm thế nào để tôi sử dụng các phương tiện để thể hiện phần báo cáo của tôi?

Phương pháp dạy học khám

phá

Dạy học khám phá

Người học khám phá tri thức mới qua các hoạt động dưới sự định hướng, hướng dẫn của GV  PPDH tích cực

Khảo sát và giải

quyết vấn đề để

hình thành, khái

quát hoá kiến

thức

Khuyến khích liên kết kiến thức mới vào vốn kiến thức của người học

Hoạt động dựa trên sự hứng thú,

HS xác định được trình tự, thời gian

Đặc điểm

Vai trò của thí nghiệm

trong dạy học

Nguồn cung cấp kiến thức cho học sinh

Phương tiện tổ chức các hoạt động

tích cực Cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn Phương tiện hình thành và phát triển kĩ năng, tư duy ở học sinh

Ưu điểm của dạy học khám

phá

Phát huy được nội lực của học sinh tư duy tích cực – độc lập – sáng tạo

Là động cơ kích thích ham mê

học tập

Hợp tác làm việc nhóm, tự đánh giá, điều

chỉnh vốn tri thức  Cơ sở hình thành

phương pháp tự học

Giải quyết các vấn đề nhỏ, vừa  Hình thành, giải quyết các vấn đề có nội

dung rộng hơn Phát triển khả năng giao

tiếp

1 5

2

Thực hiện nhiệm vụ học tập khám phá

4

Xác định nhiệm vụ, GV hướng dẫn HS

HS báo cáo kết quả và thảo luận

Tổng kết, kết luận

Quan sát, đặt

câu hỏi khám

phá

Quy trình thực hiện

3

Ví dụ minh hoạ

Thang đo pH (CTGDPT 2018 môn KHTN, tr.45)

Tiến hành được một số thí nghiệm đo pH (bằng giấy chỉ thị) một số loại thực phẩm (đồ uống, hoa quả, )

HĐ 1: Mở đầu

HĐ 2: Thực hành đo pH một số loại

thực phẩm

Cốc 1: 20mL nước cất

Cốc 2: 17mL nước cất + 3mL cốt chanh

Cốc 3: 20mL nước cất + 3g đường

GV cho lớp quan sát bằng mắt thường,

chỉ định 3 HS kiểm tra màu sắc trên

giấy (quỳ tím) đã được tẩm qua 3 chất

HS phát biểu xây dựng bài

HS viết vào tập các câu hỏi cần

trao đổi qua hoạt động mở đầu

GV gọi xung phong hoặc chỉ định 4 HS phát biểu, các HS khác bổ sung (nếu có)

GV cùng HS chốt một số câu hỏi có liên quan tới bài học cần làm rõ

GV nhận định: “muốn giải quyết chúng thì cần phải tiến hành thí nghiệm kiểm tra”

Hoạt động

1

GV chia lớp = 8 nhóm, yêu cầu thảo

luận và hoàn thành cột A (cách thực

hiện) [*]

GV yêu cầu các nhóm thực hiện đo pH

một số thực phẩm trên cơ sở kết quả đã

thảo luận trước đó và hoàn thành cột B

(hiện tượng), cột C (pH) [*]

HS thảo luận nhóm và ghi vào cột

A [*]

Các nhóm thực hiện thí nghiệm đo

pH một số thực phẩm và hoàn

thành cột B, cột C [*]

GV chỉ định 2 nhóm lên trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét,

bổ sung (nếu có)

GV nhận xét, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ từng nhóm theo bảng kiểm.

GV cùng HS chốt nội dung về thang pH,

pH một số thực phẩm

HS chép bài vào tập cá nhân

Hoạt động

2

Phụ lục

PHIẾU HỌC TẬP ĐO pH MỘT SỐ LOẠI THỰC PHẨM

Thực phẩm Cách thực hiện

(A) Hiện tượng(B) (C)pH Nước chanh      

Tài liệu tham khảo

[1] Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (2020) Sử dụng

phương pháp dạy học, giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Trung học cơ sở môn Khoa học tự nhiên.

[2] Linh, B T N., Quỳnh, T T M., Hiền, Đ T M., Yến, P L H., & Quynh, T N

(2020) Tiềm năng của thí nghiệm trong dạy học sinh học theo định hướng

phát triển năng lực người học Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Thành

phố Hồ Chí Minh, 17(11), 1996

[3] Trung, L Đ., Quỳnh, Đ K (2019) Quy trình dạy học khám phá khoa

học trong môn Khoa học tự nhiên - chủ đề Tế bào thực vật lớp 6 trung học

cơ sở Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Hà Nội, tập 64, trang 132-141.

[4] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018). Chương trình giáo dục phổ thông -

Chương trình môn Khoa học tự nhiên Ban hành kèm theo Thông tư số

32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo

dục và Đào tạo

[5] Hoàng, L H (2020) Phát triển năng lực dạy học thí nghiệm cho sinh

viên sư phạm hoá học thông qua dạy học học phần Thí nghiệm thực hành phương pháp dạy học hoá học ở trường phổ thông (Luận án tiến sĩ, Đại học

Sư phạm Hà Nội)

Cảm ơn!

Bạn có câu hỏi nào không? duyvaak11@gmail.com +84 817 564 488