TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC DOANH NGHIỆP VÀ KINH DOANH

- Tìm hiểu tại sao nhiều người lại muốn khởi nghiệp bằng con đường này và các cách lôi kéo người tham gia của các công ty đa cấp - Nêu một số ví dụ về luật pháp Việt Nam và các nước đã q

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC: DOANH NGHIỆP VÀ KINH DOANH

Giảng viên hướng dẫn: TS Hà Quang An

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Phước Lộc Lớp: IBC04

MSSV: 31201025486

Lớp học phần: 21C1BUS50300305

Câu hỏi

Câu 1 (3đ)

a) Thế nào là đạo đức kinh doanh Ai quyết định rằng một hoạt động kinh doanh là đạo đức hay không? Có phải các hành vi phi đạo đức luôn luôn phi pháp?

b) Trách nhiệm xã hội là gì? Nó khác biệt thế nào với đạo đức kinh doanh Thảo luận

về các vấn đề bền vững mà các nhà quản lý phải đối mặt trong việc giải quyết các vấn

đề trách nhiệm xã hội

Câu 2 (3đ)

a) Giải thích và cho các ví dụ về tháp cấp bậc nhu cầu của Maslow

b) Vì sao tháp nhu cầu của Maslow quan trọng đối với các nhà quản lý?

c) Hiếu đã biết rằng công ty của anh ấy sẽ cung cấp một kỳ nghỉ ở Bali cho nhân viên bán hàng giỏi nhất trong năm Anh ấy gần như đã vô địch năm ngoái và hiện tại anh ý thực sự muốn có chuyến đi Anh ấy đang làm việc rất chăm chỉ vì anh ấy nghĩ rằng anh ấy có cơ hội tốt để giành chiến thắng Điều này minh chứng cho lý thuyết nào?

Câu 3 (4đ) Theo báo Tuổi trẻ Online, tổng số lượng người tham gia bán hàng đa cấp

năm 2019 khoảng 1,1 triệu người, trong đó số lượng người có phát sinh doanh thu, hoa hồng chiếm khoảng 50%, đạt khoảng 12.575 tỉ đồng Như vậy trung bình mỗi người phát sinh doanh thu chỉ tương đương 2 triệu/tháng Tuy nhiên rất nhiều sinh viên và người lao động đã bị lôi kéo tham gia với hi vọng thu nhập tiền tỉ mỗi năm từ việc tham gia này

- Tìm hiểu mô hình kinh doanh đa cấp và mặt trái của nó

- Tìm hiểu tại sao nhiều người lại muốn khởi nghiệp bằng con đường này và các cách lôi kéo người tham gia của các công ty đa cấp

- Nêu một số ví dụ về luật pháp Việt Nam và các nước đã quy định kiểm soát kinh doanh đa cấp ra sao

Bài làm

Câu 1 (3đ)

a) Đạo đức kinh doanh là một bộ phận cấu thành nên doanh nghiệp và đạo đức xã hội

nói chung Đạo đức nói chung có thể hiểu là những quy tắc, nguyên tắc, chuẩn mực được sắp xếp và đặt chung với nhau khi xem xét, chỉ dẫn, kiểm soát và điều chỉnh hành vi và đạo đức kinh doanh ở đây đề cập đến các hoạt động trên trong môi trường kinh doanh Từ đó, đạo đức trong kinh doanh là một của đạo đức được đưa vào các hoạt động của doanh nghiệp

Niềm tin là yếu tố cốt lõi để củng cố lòng trung thành của người tiêu dùng cũng như đối tác, Ta đưa ra được hai nguyên tắc và chuẩn mực quan trọng nhất của đạo đức kinh doanh là tính trung thực và sự tôn trọng con người

Tính trung thực biểu hiện ở việc minh bạch trong quá trình sản xuất và đưa sản phẩm

ra thị trường, không dùng các thủ đoạn phi pháp hay cạnh tranh không lành mạnh Đối với người tiêu dùng, khách hang hay đối tác, doanh nghiệp phải luôn thực hiện đúng các cam kết đã đưa ra Trong số đó bao gồm không sản xuất hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng, gây hại đến sức khỏe người sử dụng, những hàng không rõ nguồn gốc sản xuất, hay quảng cáo sai sự thật Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn phải tuần thủ Pháp luật về các quy định vệ sinh an toàn thực phẩm và những vấn đề khác đã được Pháp luật quy định

Nguyên tắc tôn trọng con người yêu cầu chủ thể kinh doanh phải tôn trọng phẩm giá, các quyền lợi chính đáng bao gồm bảo hiểm, lương,

các chế độ chính sách hưu trí cho nhân viên; bảo đảm an toàn lao động Nâng cao hệ thống công việc,, tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ phát triển về thể lực và trí tuệ ; Xây dựng môi trường dân chủ và khuyến khích phát huy những sáng kiến, cải tiến, nâng cao chất lượng công việc Tôn trọng nhu cầu, tâm lý và hành vi của khách hàng Trong thị trường phải cạnh tranh lành mạnh và công bằng Hơn hết, coi trọng việc gắn hiệu quả kinh doanh với đóng góp cho xã hội

Một ví dụ về đạo đức kinh doanh có thể kể đến tình huống nước tương đen có chứa chất 3 – MCPD nhiều năm về trước Theo đó, một thực trạng tồn tại lúc bấy giờ, các loại nước tương có hầu như đều có chứa chất 3 - MCPD gây ung thư, tuy nhiên, các

doanh nghiệp đều cho rằng nồng độ chất 3 – MCPD của sản phẩm nằm ở mức hợp lý, chưa quá mức cho phép và hầu như các đối thủ cạnh tranh khác của họ cũng vậy Từ

đó, nước tương Chinsu tung những quảng bá cho sản phẩm của họ với thông điệp nước tương Chinsu không chứa chất 3 – MCPD Từ đó, nước tương Chinsu đã đánh vào nỗi

sợ của khách hàng, mặc họ dù không biết là nước tương Chinsu có thật là không có chất gây ung thư không nhưng cứ tạm chọn để ăn Kết quả, doanh số của Chinsu năm

đó tăng vọt, và kéo theo các sản phẩm như mì chính, bọt ngọt, những sản phẩm liên quan đến sức khỏe con người đều được áp dụng với cách thức tương tự Một biểu hiện của sự cạnh tranh không lành mạnh khi tác động vào tâm lý lo sợ của khách hàng

Một hoạt động kinh doanh được xem xét và chấp nhận bởi các chủ thể khác nhau

nhưng có một mối liên kết bền vững Đầu tiên là tổ chức hay doanh nghiệp thực hiện hành vi đó Doanh nghiệp, nhân viên hay bộ phận liên quan có trách nhiệm đưa ra sự cân nhắc và quyết định có thực hiện các hoạt động đó hay không và các hoạt động đó

có vi phạm, không tuân thủ những chuẩn mực mà tổ chức đã đề ra không Tiếp đến là các nguyễn tắc cá nhân, hay những quy phạm chuẩn mực trong cách đưa ra quyết định của bản thân chủ thể Bản thân cá nhân đưa ra quyết định đều có những quy tắc đạo đức riêng và áp dụng các điều đó trong quá trình thực hiện hành vi của mình Thứ ba là các nhóm khách hàng và các nhóm lợi ích Họ thường là một tâp thể gồm nhiều cá nhân, chủ thể quan tâm đến các hành vi của doanh nghiệp Họ là người sử dụng hoặc

là người hưởng lợi từ các hoạt động hay sản phẩm vì thế họ có xu hướng đánh giá và nhạy cảm đối với các quyết định sai trái từ doanh nghiệp Các đối thủ canh tranh cũng

là một chủ thể quyết định tính đạo đức của hành vi doanh nghiệp Sự cạnh tranh trong thị trường rất cao, vì thế họ luôn dè chừng và sẵn sàng đối chất với những hành vi của doanh nghiệp để lấy lại sự căn bằng trong cạnh tranh hay thậm chí dùng đó làm đòn bẩy để bật lên lúc doanh nghiệp mất cảnh giác Cuối cùng là các cơ quan pháp lý, các

bộ phận chịu trách nhiệm liên quan đến hành vi của doanh nghiệp Họ phải kiểm tra để đưa ra các xác nhận rằng doanh nghiệp không vi phạm hay thực hiện hành vi trái đạo đức và pháp luật

Không hẳn các hành vi trái đạo đức đều vi phạm pháp luật Lấy giả sử một công ty trong quá trình xử lý khâu sản xuất phải thải ra ngoài biển một lượng chất độc nằm trong mức cho phép ở giai thời hiện tại Tuy nhiên, nếu lượng chất độc đó tích tụ lâu dài sẽ gây nên ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến sinh vật biển và con người Nếu

công ty biết đều đó và vẫn không xây dựng hệ thống xử lý chất thải để cải thiện và giữ nguyễn lượng chất thải ra thì công ty đó đã thực hiện hành vi trái đạo đức nhưng không vi phạm pháp luật vì lượng chất đó vẫn nằm ở mức cho phép Thế nhưng, về lâu dài, lượng chất tích tụ sẽ gây ô nhiễm môi trường và sớm muộn cũng sẽ gây ra thêm nhiều vấn đề xung quanh Kết quả sẽ dẫn đến trong tương lai, công ty sẽ vừa thực hiện hành vi trái đạo đức và vừa vi phạm pháp luật

b) Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là tập hợp những cam kết của doanh nghiệp đối

với đạo đức kinh doanh và đóng góp vào phát triển của nền kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, cộng đồng địa phương và xã hội nói chung

Trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh là hai khái niệm khác nhau, tuy nhiên vẫn

có một mối liên kết mật thiết Đạo đức kinh doanh chi phối trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp biểu hiện qua ý thức đạo đức, sự thôi thúc nội tâm tích cực quy định các hành vi Trách nhiệm xã hội được xem như một bản kết của doanh nghiệp với xã hội, trong khi đạo đức kinh doanh lại bao gồm các quy tắc về mặt chất đạo đức kinh doanh,

mà chính những phẩm chất này sẽ quyết định quá trình thực hiện hành vi của tổ chức

đó Trách nhiệm xã hội quan tâm đến những sự tích cực và giảm sự tiêu cực của những quyết định của tổ chức tới xã hội trong khi đó đạo đức kinh doanh liên quan đến các quy định dẫn lối cho những quyết định của cá nhân và tổ chức

Vấn đề bền vững được các nhà quản lý quan tâm nhiều nhất trong quá trình vận hành

doanh nghiệp là tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về việc bảo vệ môi trường Mở rộng ra, doanh nghiệp cần phải xây dựng các kế hoạch sử dụng các nguyễn vật liệu thân thiện với môi trường, dễ tái chế, tái sử dụng và hạn chế gây ra ô nhiễm môi trường Tuy nhiên, một phần các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Việt Nam, chưa có quy mô lớn, gặp nhiều vấn đề về nguồn nhân lực, về vốn và công nghệ Những áp lực trên gây ra những khó khăn cho các doanh nghiệp khi phải đáp ứng với nhu cầu ngày càng cao và cạnh tranh khốc liệt trên thị trường

Câu 2 (3đ)

a) 5 cấp bậc cơ bản của tháp nhu cầu Maslow được phát triển theo thứ tự từ dưới lên

trên, ứng với các nhu cầu của con người từ thấp đến cao

Nhu cầu đầu tiên được xem là cơ bản và quan trọng nhất là Nhu cầu sinh lý, bắt buộc phải đáp ứng được để con người có thể sống, tồn tại và tiếp tục phát triển đến những nhu cầu tiếp theo Khi nhu cầu này không được đáp ứng thì những nhu cầu cao hơn sẽ không thể được thực hiện Ví dụ như hơi thở, ăn uống, chỗ ở, quần áo,… Chẳng hạn, khi bạn không kiếm ra được tiền để chi trả chi phí sinh hoạt thì bạn không thể học tập hay làm việc được

Nhu cầu tiếp theo được Maslow đề cập ở tháp nhu cầu là sự an toàn, bao gồm an toàn

về sức khỏe, tài chính và tính mang Nhu cầu sinh lý giúp con người có thể sống sót được, thì sau đó họ tìm cách để duy trì và đảm bảo để tiếp tục phát triển Ví dụ, khi bạn là sinh viên và bắt đầu có thu nhập thì bạn sẽ quan tâm đến sức khỏe của bản thân hơn, biết chọn lựa những món ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, sạch sẽ và chất lượng đảm bảo

Tiếp theo, họ bắt đầu mở rộng các mối quan hệ tình cảm của như tình bạn, tình yêu đôi lứa, đồng nghiệp, đối tác, … Nhu cầu này được thể hiện qua các mối quan hệ như gia đình, nhóm bạn, người yêu, các CLB, tổ chức,… để tạo cảm giác gần gũi, thân thuộc, giúp con người cảm thấy không bị cô đơn, mặc cảm và lo lắng Ví dụ, sinh viên năm nhất bắt đầu vào Sài Gòn đầu tiên phải tìm được nơi ở tốt, giá cả phù hợp và phải an toàn Đến khoảng thời gian học tập trên giảng đường, bạn bắt đầu làm quen với các bạn bè trong lớp hoặc anh chị trong khóa để tìm kiếm niềm vui Sau đó, bạn sẽ đi tìm kiếm các CLB trong trường để có thể có nhiều mối quan hệ mới

Ở cấp độ tiếp theo, tháp nhu cầu Maslow đề cập đến việc con người mong muốn được người khác coi trọng, chấp nhận Biểu hiện ở việc bắt đầu năng nổ, cố gắng để được người khác công nhận Sự thể hiện của nhu cầu này là lòng tự trọng, tự tin, tín nhiệm, tin tưởng và mức độ thành công của một người Thường thấy, những người được sự tôn trọng, công nhận từ người khác sẽ có xu hướng tôn trọng bản thân mình, tự tin và hãnh diện Ví dụ: Khi bạn sinh viên tham gia CLB, bạn muốn trở thành người dẫn dắt các bạn khác hay có tiếng nói trong tổ chức Lúc đó nhu cầu được kính trọng xuất hiện

và bạn ấy sẽ nỗ lực, cố gắng bằng cách tham gia nhiều hoạt động hơn, làm mọi nhiệm

vụ được giao và cống hiến hết mình Kết quả đạt được, bạn trở thành leader một dự án hay một vị trí trưởng một bộ phận thì đó là lúc nhu cầu được kính trọng đã được đáp ứng

Cấp nhu cầu cao nhất, nằm ở đỉnh tháp là nhu cầu thể hiện bản thân Khi bạn đã đáp ứng bốn nhu cầu bên dưới thì nhu cầu cao nhất bắt đầu xuất hiện Đặc biệt hơn, nhu cầu này không xuất phát từ việc bản thân họ thiếu như các nhu cầu trên mà là từ việc mong muốn bản thân được phát triển Điều này thể hiện họ từ bỏ những công việc mang lại thu nhập cao, địa vị xã hội họ đang có để theo đuổi đam mê, làm những công việc họ thích Ví dụ điển hình như nhà khoa học Sarah Gilbert đã từ bỏ bằng sáng chế vaccine COVID – 19 để vaccine được sản xuất ở nhiều quốc gia hơn, tiếp cận đến nhiều bệnh nhân hơn

b) Tháp nhu cầu của Maslow quan trọng đối với các nhà quản lý bởi vì nhà lãnh đạo hay quản lý cần biết được những nhu cầu vốn có và cao hơn của nhân viên mình Từ

đó, họ có thể điều khiển những hành vi của nhân viên bằng các công cụ hay biện pháp

để tác động đến nhu cầu hoặc kỳ vọng, làm cho họ hăng hái và chăm chỉ hơn với công việc được đảm nhận Như vậy, để có kỹ năng đưa ra được những quyết định khuyến khích và động viên nhân viên, cấp quản lý hoặc lãnh đạo cần phải nghiên cứu và tìm hiểu những nhu cầu của nhân viên mình và làm hài lòng nhân viên một cách có dụng ý

c) Hành động của Hiếu minh chứng cho thuyết kỳ vọng Anh ta có khả năng đạt được thành tích nhân viên bán hàng giỏi nhất bởi anh đã vô địch vào năm ngoái Và khi biết mình có khả năng, anh ta nỗ lực từ đó hoàn thành mục tiêu và cuối cùng là nhận về kết quả là kỳ nghỉ ở Bali

Câu 3

a) Kinh doanh đa cấp là một hình thức không mấy xa lạ, bằng các phương thức bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng thông qua những nhà phân phối, cá nhân gồm nhiều tầng, nhiều phân lớp Các nhà quản lý phân phối này được trả hoa hồng theo kết quả bán hàng của chính họ và của những người mà họ bảo trợ

(MÔ HÌNH KINH DOANH ĐA CẤP)

Mô hình kinh doanh đa cấp thực chất không xấu, tuy nhiên, tại Việt Nam đã xuất hiện nhiều biến tướng của mô hình này Cụ thể:

- Người tham gia phải đặt cọc, mua, nhập hàng về trước hoặc đóng tiền phí, trang phục, bảo lãnh,…

- Tập trung tìm kiếm nhiều người tham gia vào hệ thống bán hàng: công ty trả “hoa hồng” cho những người “rủ rê”, mời gọi được nhiều người tham gia vào hệ thống mà không phải dựa vào doanh số hay khả năng bán hàng của họ

- Đưa ra lời hứa hẹn những tiền thu nhập hấp dẫn: hoa hồng cao, mặt hàng được nhiều người ưa thích hay những “chiến thần” bán lẻ để lôi kéo những người ham muốn giàu

có nhanh chóng

b) Những người tham gia vào mạng lưới đa cấp sẽ bị các công ty lừa lọc với những lời gọi mời rằng họ có thể tự chủ tài chính bản thân lập bằng việc kinh doanh đa cấp Sản phẩm của các đông ty đánh giá được hình thái tăng trưởng của doanh nghiệp và sản phẩm càng tốt thì sự tin tưởng của người sử dụng càng cao Doanh nghiệp đa cấp cũng tương tự, vì mặt hàng của công ty đa cấp thường được truyền miệng bởi các nhà

quản lý hay cá nhân bán lẻ lan tỏa đến nhiều người và từ đó đi vào nhận thức của những con mồi

Ngoài ra, các công ty còn đưa những người “có kinh nghiệm” lên làm vị trí trưởng đại

lý với những thành tựu hào nhoáng như doanh thu một tháng đạt xx triệu đồng, tặng thưởng một chiếc xe SH khi đạt kết quả cao nhất quý,…

Những “con mồi” thường là những sinh viên năm đầu, mới vào Sài Gòn, có thời gian rảnh và có mong muốn tìm công việc làm thêm hay tham gia những hoạt động ngoại khóa Những người “đi săn” thường khoác lên profile của mình những chức danh và hình ảnh năng động trên facebook sau đó tiếp cận với các bạn sinh viên bằng những câu chuyện như rủ rê tham gia hoạt động, dự án phát triển bản thân, tạo kết nối với cộng đồng sinh viên Sau đó, họ hẹn gặp mặt ở một quán coffee trao đổi rồi mời đến cái buổi offline, event hội thảo để giới thiệu độ quy mô của công ty học Rồi từ đó dẫn

dụ “con mồi” vào con đường đa cấp

c) Một số ví dụ về luật pháp Việt Nam và các nước đã quy định kiểm soát kinh doanh đa cấp:

- Nghiêm cấm những hành vi yêu cầu đặt cọc, trả tiền trước để được ký hợp đồng tham gia kinh doanh đa cấp

- Nghiêm cấm tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh theo phương thức đa cấp thông qua những hội nghị, hội thảo, đào tạo các hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp của tổ chức mình cho cá nhân khác khi chưa được pháp luật cho phép

- Cung cấp thông tin sai lệch về kế hoạch chi trả hoa hồng và lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp