BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG BÁO CÁO MÔN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH Đề tài THƯƠNG VỤ MUA LẠI AUCHAN RETAIL CỦA HTX SAIGON CO OP Nhóm thực hiện NHÓM 08 Mã lớp 2231.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
BÁO CÁO MÔN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
BÁO CÁO MÔN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH
thàn h
Ký tên
Phạm Hoàng Ánh Trang - 2195536 Chương 1 100%
Trang 3TÓM TẮT
Mua bán và sáp nhập (M&A) đang dần trở thành một xu hướng trên thế giới vớicác doanh nghiệp trong mọi ngành nghề kinh doanh Điều này là bởi M&A mang lạirất nhiều lợi ích cho các doanh nghiệp tham gia Vậy nên M&A được xem như một xuthế tất yếu của một nền kinh tế phát triển
Hiện nay, các thương vụ M&A tại Việt Nam cũng ngày một nhiều, báo hiệu mộtnền kinh tế sôi động Việt Nam là một nền kinh tế đang phát triển hội tụ được các yếu tốthu hút thị trường M&A như: tốc độ tăng trưởng nhanh, ổn định, nhu cầu nội tại của thịtrường Thêm vào đó, nước ta còn được đánh giá là một thị trường hấp dẫn vốn ngoại.Theo thống kê giai đoạn 2019 – 2020, thị trường M&A Việt Nam đã, đang và tiếp tụcđược dẫn dắt bởi nhà đầu tư ngoại, trong đó tập trung vào 4 quốc gia là Nhật Bản, HànQuốc, Thái Lan và Singapore Những lĩnh vực có thương vụ M&A đáng chú ý như:logistics, nông nghiệp, dược phẩm – y tế Thống kê năm 2020 cho thấy Việt Nam làmột trong những nước đạt số thương vụ cao nhất khu vực, trong đó đối tác chủ yếu làNhật Bản Qua đó, ta nhận thấy sự quan tâm của nhà đầu tư Nhật Bản đối với thịtrường M&A Việt Nam là rất lớn
Một thương vụ báo hiệu các doanh nghiệp bán lẻ của Việt Nam đã có đủ tiềmnăng để mua lại các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài chính là thương vụ HTX SaigonCo.op mua lại Auchan Vietnam Đề tài tiểu luận “HTX Saigon Co.op mua lại Auchan”
sẽ tìm hiểu, phân tích quá trình thực hiện M&A của Saigon Co.op và Auchan từ đó đưa
ra những đánh giá tổng quan về kết quả của thương vụ
Trang 4LỜI CAM KẾT
“Chúng tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm liêm chính học thuật
Chúng tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng bài làm này do chúng tôi tự thực hiện
và không vi phạm về liêm chính học thuật.”
Ngày 24 tháng 11 năm 2022 (Họ tên và chữ ký của tất cả sinh viên)
MỤC LỤ
Trang 5TÓM TẮT 1
LỜI CAM KẾT 2
I CƠ SỞ LÝ LUẬN 5
1.1 Khái niệm chung M&A 5
1.2 Quy trình và vai trò 8
1.3 Phân tích SWOT 9
II.TỔNG QUAN 2 CÔNG TY – TIẾN TRÌNH SÁT NHẬP 10
2.1 TỔNG QUAN 2 CÔNG TY 10
A Tổng quan về SAIGON CO.OP 10
1 Lịch sử hình thành 11
2 Các mô hình kinh doanh 12
B Tổng quan Auchan–Tập đoàn bán lẻ 14
C Tổng kết 2 công ty 16
1 Tiềm lực SAIGON CO.OP 16
2 Thất bại Auchan 19
2.2 Tiến trình sát nhập 21
A Bối cảnh 21
B Tiến trình 21
III LỢI THẾ VÀ KHÓ KHĂN KHI HTX SAIGON CO.OP MUA LẠI AUCHAN 22
3.1 Lợi thế 22
3.2 Hạn chế 23
KẾT LUẬN 25
TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 6I CƠ SỞ LÝ LUẬN
I.1 Khái niệm chung M&A
- M&A được viết tắt từ 2 cụm từ Mergers và Acquisitions, đây là hoạt động giành quyềnkiểm soát doanh nghiệp thông qua hình thức sáp nhập hay mua lại một phần hoặc toàn
bộ doanh nghiệp khác
Vd: Một trong những công ty nước giải khát ThaiBev lớn nhất Đông Nam Á nhằm
muốn trở thành ông lớn ngành giải khát, chiếm lĩnh thị trường Việt Nam nên đã mualại 53,59% cổ phần của Sabeco (Tổng công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn)
● Mergers (Sáp nhập) là sự liên kết giữa các doanh nghiệp có cùng quy mô và cho ra
đời một doanh nghiệp có tư cách pháp nhân mới Toàn bộ tài sản, lợi ích chung, quyềnhay nghĩa vụ của doanh nghiệp bị sáp nhập hay bị mua lại sẽ “về tay” doanh nghiệpsáp nhập
Vd: Năm 2015, Ngân hàng Phương Nam ( Southern Bank ) đã chính thức sáp nhâpvào Sacombank Vì vậy, cổ phần của ngân hàng Phương Nam chấm dứt hoạt động và
sẽ chuyển toàn bộ cổ phần cho Sacombank và cổ phiếu cũng sẽ chuyển thành cổphiếu của Sacombank
● Acquisitions (Mua lại) là hình thức một doanh nghiệp lớn sẽ mua lại những doanh
nghiệp nhỏ và doanh nghiệp mua vẫn giữ tư cách pháp nhân cũ Doanh nghiệp mua lạiđược quyền sở hữu hợp pháp đối với doanh nghiệp được mua
Vd: Lĩnh vực du lịch- khách sạn tập đoàn Thiên Minh (TMG) đã mua lại hệ thốngkhách sạn và khu nghỉ dưỡng ở Victoria nhằm thâu tóm cả 5 hệ thống tại Việt Nam,
từ thương vụ này đã giúp cho TMG tạo được tiếng tâm trong lĩnh vực kinh doanhkhách sạn tại Việt Nam
- Các hình thức M&A: Có rất nhiều cách thức phân loại M&A dựa vào các tiêu chí khácnhau:
Phân loại theo chức năng của các công ty thành viên: có 3 hình thức
+ M&A theo chiều ngang
Trang 7Là hình thức sáp nhập giữa các doanh nghiệp cung cấp cùng dòng sản phẩm vàdịch vụ với nhau có cùng lĩnh vực và cùng giai đoạn sản xuất, từ đó loại bỏ sựcạnh tranh, giúp tăng thị phần và lợi nhuận
Vd: 1/2015, Protect and Gamble (p&G) sản xuất các sản phẩm tiêu dùng, chămsóc cho phụ nữ và trẻ em đã mua lại Gillette đứng đầu về sản phẩm chăm sóc và
vệ sinh cho nam với giá 57 tỉ USD Sau M&A với Gillette, P&G trở thành tậpđoàn số 1 thế giới vượt cả Unilever
Thị trường P&G
+ M&A theo chiều dọc
Là hình thức cùng chung chuỗi giá trị nhưng khác giai đoạn sản xuất, từ đó đảmbảo nguồn cung và không bị gián đoạn
Vd: Một cửa hàng bán gấu bông sát nhập với một nhà máy may là hình thức các doanh nghiệp không cùng giai đoạn sản xuất nhưng cần cung cấp đủ nguồn hàng.Loại sáp nhập M&A này thường được thực hiện để nhằm đảm bảo cung cấp cácmặt hàng rất thiết yếu và tránh sự sự gián đoạn trong nguồn cung cấp Nó cũngđược thực hiện để nhằm hạn chế cung cấp cho đối thủ cạnh tranh, từ đó giúp nângcao về doanh thu và lợi nhuận, giảm chi phí ở trung gian
Trang 8+ M&A kết hợp
Là hình thức những sản phẩm bổ sung cho nhau lập thành các tập đoàn, từ đó tạo
cơ hội các doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực khác nhau và cung cấp đượccác sản phẩm chưa có trước đây
Vd: Một công ty chuyên sản xuất chăn ga sáp nhập với một công ty sản xuấtgiường là hình thức các sản phẩm của 2 công bổ trợ cho nhau, thường được muacùng nhau
Căn cứ theo góc độ tài chính doanh nghiệp, M&A có thể chia thành:
Sáp nhập và hợp nhất: Sáp nhập là sự nhập chung công ty này vào một công ty
khác, theo đó công ty bị sáp nhập (acquired firm) sẽ ngừng tồn tại như là thực thểriêng biệt, nhập chung tài sản và nợ của nó vào công ty sáp nhập (acquiring firm),trong khi công ty sáp nhập vẫn giữ lại tên và sự tồn tại của nó Tài sản, nợ phải trảđược nhập vào công ty sáp nhập nên phát sinh nhiêu vấn đề về tài chính Hợp nhất(consolidation) khác ở chỗ kết quả là một công ty hoàn toàn mới được tạo ra saukhi hợp nhất, cả 2 công ty trước đó sẽ trở thành một phần của công ty mới, đềukhông còn tồn tại như một thực thể độc lập
Mua lại cổ phiếu : Bao gồm chào giá riêng (giữa ban quản lý 2 công ty) hay chào
giá công khai Hoạt động có một số đặc điểm như không cần họp đại hội cổ đông,
bỏ phiếu, công ty đặt giá có thể thương lượng trực tiếp với cổ đông, không cầnhỏi ý kiến ban quản lý, hội đồng quản trị, ít thân thiện, dễ gặp sự kháng cự, và kếtquả đa dạng khi có thể công ty mục tiêu sẽ không bị thâu tóm toàn bộ, hoặc kếtthúc bằng sáp nhập
Thâu tóm tài sản : Đây là hình thức công ty sáp nhập, mua lại có thể tự mình
hoặc cùng với công ty mục tiêu tiến hành định giá tài sản của công ty đó (thôngthường họ sẽ thuê một công ty định giá tài sản độc lập) Sau đó các bên sẽ tiếnhành thương lượng để đưa ra một mức giá phù hợp (có thể cao hoặc thấp hơn).Phương thức thanh toán có thể bằng tiền mặt và nợ Điểm hạn chế của phươngthức này là các tài sản vô hình như thương hiệu, thị phần, văn hóa thường rất
Trang 9khó định giá và thương lượng, thường đòi hỏi cần họp bàn để tổ chức bỏ phiếugiữa các cổ đông về việc bán công ty Thêm vào đó, hình thức này còn liên quanđến nhiều vấn đề về thủ tục pháp lý khi chuyển nhượng quyền sở hữu tài sản, dẫntới làm tăng chi phí.
I.2 Quy trình và vai trò
A Quy trình M&A có thể khái quát bằng ba giai đoạn sau:
- Giai đoạn đầu M&A
Tiếp cận đối tượng mục tiêu: Khi các bạn bắt đầu phải xác định rõ mục tiêu, xácđịnh rõ hình thức M&A Việc xác định rõ chân dung bên mua sẽ giúp bên bán có lộtrình xây dựng và phát triển Doanh nghiệp đạt đến mục tiêu của Bên mua và thu vềđược mức giá bán Doanh nghiệp đúng kỳ vọng
Thẩm định pháp lý và định giá: Giúp bên mua hiểu rõ các quyền và điều kiện pháp
lý, các hồ sơ có liên quan
Thẩm định tài chính (định giá doanh nghiệp) Thẩm định và đưa ra kết luận về giátrị của Doanh nghiệp Việc thẩm định này sẽ cần sự hỗ trợ của các công ty kiểmtoán
- Giai đoạn mua bán, sáp nhập:
Đàm phán và kí kết M&A: Dựa trên kết quả thẩm định chi tiết, Bên mua xác địnhđược loại giao dịch mục tiêu là thâu tóm toàn bộ hay thâu tóm một phần, làm cơ
sở để đàm phán nội dung M&A Sản phẩm của giai đoạn này là một Hợp đồng ghinhận hình thức, giá, nội dung của thương vụ M&A Từ đó hai bên bắt đầu kí kếthợp đồng M&A
Thủ tục pháp lý ghi nhận M&A: Việc thâu tóm một doanh nghiệp của Bên muachỉ được pháp luật công nhận khi đã hoàn thành các thủ tục pháp lý liên quan đếnviệc ghi nhận sự chuyển giao từ Bên bán sang Bên mua, đặc biệt với các loại tàisản, quyền phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền Khi hoàn thành bước này,một thuơng vụ M&A có thể được xem như kết thúc và hoàn thành
Trang 10- Giai đoạn Hậu M&A: Xử lí các vấn đề khó khăn sau khi hợp nhất hai doanh nghiệpnhư là tái cơ cấu, giải quyết các bất ổn về nhân sự, biến động trong tài chính, nguồnvốn, chính sách quản lí, văn hóa doanh nghiệp,
B Vai trò của M&A
Mở rộng thị trường từ đó tăng hiệu quả kinh doanh
Cắt giảm chi phí phát sinh
Tận dụng công nghệ chuyển giao
Kiểm soát nhân lực hợp lý
Tiết kiệm chi phí gia nhập thị trường
I.3 Phân tích SWOT
Nâng cao công nghệ - kĩ thuật: Tận dụng chéo các công nghệ kĩ thuật của nhau nângcao trình độ, năng suất
B Weaknesses (Điểm yếu)
Hệ thống pháp luật về M&A chưa rõ ràng hoàn chỉnh: Quy định của pháp luật vềhoạt động M&A chưa chi tiết và toàn diện, đặc biệt là sự chồng chéo, xung đột giữacác quy định quản lý, hệ thống luật lệ về M&A
Chi phí cơ hội, việc quyết định thay vì mua lại và sáp nhập hay dùng khoản tiền đểđầu tư nên cần cân nhắc và ra quyết định chính xác
Doanh nghiệp còn thiếu kiến thức về M&A dẫn đến những bất lợi trong quá trìnhđàm phán thương vụ
C Opportunities (Cơ hội)
Trang 11 Tăng trưởng của nền kinh tế tạo nên cạnh tranh vì vậy các doanh nghiệp nhỏ có xuhướng liên kết với nhau để tồn tại và phát triển hoặc đồng ý bán vì thế thuận lợi chocác công ty lớn.
Hình thức M&A như là cách để kêu gọi vốn, các tiềm lực để tăng năng lực cạnhtranh của mình trên thương trường
Cơ hội của các nhà đầu tư để xây dựng các chiến lược đầu tư dài hạn
Cơ hội cải cách hệ thống và tiếp thu công nghệ, khoa học, kĩ thuật hiện đại
D Threats (Thách thức)
Mất đi tính tự chủ vốn có và khả năng doanh nghiệp tạo ra sự cạnh tranh không lànhmạnh với mục tiêu thâu tóm thị trường
Định giá và cân đối doanh nghiệp sao cho hợp lý tránh mâu thuẫn
Rủi ro, nguy cơ tiềm tàng như các khoản nợ tiềm tàng, các vụ kiện
Tiếp cận khó khăn do các thủ tục hành chính và pháp lý
Xung đột văn hóa doanh nghiệp
II TỔNG QUAN 2 CÔNG TY – TIẾN TRÌNH SÁT NHẬP
II.1 TỔNG QUAN 2 CÔNG TY
A Tổng quan về SAIGON CO.OP
Tên doanh nghiệp: LIÊN HIỆP HỢP TÁC XÃ THƯƠNG MẠI TP HỒ CHÍ MINH(SAIGON CO-OP)
Trụ sở chính: 199-205 Nguyễn Thái Học, Phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TP Hồ ChíMinh
Ngày hoạt động: 12/05/1989
Trang 12 Website: www.saigonco-op.com.vn
Lĩnh vực: Bán buôn chuyên doanh khác
1.Lịch sử hình thành
- Khởi nghiệp từ năm 1989, sau đại hội Đảng lần thứ VI, nền kinh tế đất nước chuyển từ
cơ chế bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa, mô hìnhkinh tế Hợp tác xã (HTX) kiểu cũ thật sự khó khăn và lâm vào tình thế khủng hoảngphải giải thể hàng loạt Ngày 12/05/1989: UBND Tp.HCM đã cho phép thành lập LiênHiệp HTX Mua bán Thành phố trên cơ sở tái cấu trúc Ban Quản Lý HTX Mua bánThành phố và các đơn vị kinh doanh trực thuộc
Trung tâm Bán lẻ
- 01/1990: Liên hiệp HTX Mua bán Thành phố được cấp giấy phép xuất nhập khẩu trựctiếp với tên giao dịch tiếng Anh là Saigon Co.op Saigon Co.op với 2 chức năng trựctiếp kinh doanh và tổ chức vận động phong trào HTX Saigon Co.op là tổ chức kinh tếHTX theo nguyên tắc xác lập sở hữu tập thể, hoạt động sản xuất kinh doanh tự chủ và
tự chịu trách nhiệm
Trang 13Saigon Co.op
- Sự kiện nổi bật nhất là sự ra đời siêu thị đầu tiên của hệ thống siêu thị Co.opmart làCo.opmart Cống Quỳnh trên địa chỉ 189C, Cống Quỳnh, Quận 1, Thành phố Hồ ChíMinh vào ngày 09/02/1996, với sự giúp đỡ của các phong trào HTX quốc tế đến từNhật, Singapore và Thụy Điển Từ đấy loại hình kinh doanh bán lẻ mới, văn minh phùhợp với xu hướng phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh đánh dấu chặng đường mớicủa Saigon Co.op
CO.OP MART CỐNG QUỲNH
- Năm 2020: Đạt mốc gần 1000 điểm bán, tổng doanh thu ước tính vượt 33.000 tỷ đồng,đạt gần 90% kế hoạch Lợi nhuận trước thuế riêng lẻ ước đạt trên 1.000 tỷ đồng Riêngtại thị trường Tp.HCM, doanh thu của hệ thống Co.opmart chiếm trên 45% thị phần ởkênh siêu thị
Trang 14- Trong 8 tuần kinh doanh vào Tết Tân Sửu 2021: Saigon Co.op đạt doanh số 1.000 tỉđồng/tuần, tổ chức gần 1.000 chuyến bán hàng lưu động đến vùng sâu vùng xa, KCN -KCX trên cả nước.
2 Các mô hình kinh doanh
a) Bán lẻ
- Hệ thống siêu thị Co.opmart: 124 siêu thị
- Đại siêu thị Co.opXtra: 4 đại siêu thị
- Chuỗi cửa hàng thực phẩm an toàn tiện lợi Co.op Food: 297 cửa hàng
- Cửa hàng tạp hóa hiện đại Co.op Smile: 94 cửa hàng
- Cửa hàng tiện lợi Cheers 24h: 41 cửa hàng
- Mô hình phân khúc cao Fine life: 4 siêu thị
- Kênh truyền hình HTV Co.op
- Co.opmart Online - Mua sắm trực tuyến
- Co.op+
- Trung tâm thương mại Sense City: 4 trung tâm thương mại
- Chợ hiện đại Sense Market: hiện có 1 tại TP.HCM
- SC Vivo City: 1 trung tâm thương mại tại TP.HCM
Trang 15giá trị tăng thêm cho cổ đông SCID là cánh tay nối dài, tạo nền tảng vững bềnSaigon Co.op, tăng thêm sức mạnh cạnh tranh cho Saigon Co.op trên thị trường bánlẻ.
c) Xuất nhập khẩu
- Công ty TNHH một thành viên phân phối Saigon Co.op (SCD): là công ty phânphối và đại lý độc quyền của những thương hiệu hàng đầu thế giới: viết cao cấpParker & Waterman từ tập đoàn Newell Rubbermaid (Anh), dầu gội đầu Pantene,Head & Shoulders, Sữa tắm Olay từ tập đoàn P&G (Mỹ), các loại bột dinh dưỡngTopmass từ công ty AIDA, sữa Vitaplan được nhập khẩu từ New Zealand
d) Sản xuất
- Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Xuân Hồng: hoạt động trong lĩnh vực giacông, đóng gói và phân phối hàng nông sản thực phẩm (bánh mứt, các loại hạt,gạo, nếp )
Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Xuân Hồng
Trang 16- Công ty TNHH Thực phẩm quốc tế Nam Dương: chuyên sản xuất các loại nướcchấm và gia vị phục vụ cho thị trường trong nước và xuất khẩu.
Công ty TNHH Thực phẩm quốc tế Nam Dương
B Tổng quan Auchan – Tập đoàn bán lẻ
- AUCHAN RETAIL VIETNAM là công ty chuyên kinh doanh về lĩnh vực bán lẻ
và chuỗi siêu thị, trực thuộc Tập Đoàn Auchan - Pháp, một trong những tập đoànbán lẻ lớn nhất Châu Âu
- Auchan Holding là một trong những tập đoàn bán lẻ lớn nhất nước Pháp và châu
Âu với gần 360.000 nhân viên tại 19 quốc gia trên thế giới, hoạt động trong 3 lĩnhvực chính: Bán lẻ (Auchan Retail); Dịch vụ ngân hàng (Oney) và Bất động sản(Ceetrus)