UEH Tiểu luận DESIGN THINKING AP DỤNG VÀO VIỆC GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ CHO HỌC SINH CẤP 2, 3 TẠI VIỆT NAM

ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ MARKETING    TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN HỌC CREATIVE THINKING ÁP DỤNG DESIGN THINKING VÀO VIỆC GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ CHO HỌC SINH CẤP 2, 3 TẠI VIỆ.

ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

- - -   

-TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

MÔN HỌC: CREATIVE THINKING

ÁP DỤNG DESIGN THINKING VÀO VIỆC GIẢNG DẠY MÔN

LỊCH SỬ CHO HỌC SINH CẤP 2, 3 TẠI VIỆT NAM

Giảng viên : ThS Huỳnh Phước Nghĩa

Sinh viên thực hiện : Trương Huỳnh Anh Thư

TP HỒ CHÍ MINH – 12/2021

Lời cảm ơn

Em xin chân thành cảm ơn giảng viên ThS Huỳnh Phước Nghĩa, trong thời gian học môn Tư duy sáng tạo, thầy đã cung cấp cho em nhiều thông tin, kiến thức bổ ích để em có thể thực hiện bài tiểu luận này một cách hoàn thiện nhất Bài làm được thực hiện trong một thời gian khá ngắn nên không thể tránh khỏi sai sót Em xin cảm ơn những góp ý những đóng góp và nhận xét của thầy để hoàn thiện bài làm hơn

Một lần nữa, em xin cảm ơn thầy và chúc thầy có thật nhiều sức khỏe, niềm vui và hạnh phúc Hy vọng thầy sẽ đạt được nhiều thành công trên chặng đường sắp tới

Mục Lục

I Giới thiệu chung và thực trạng dạy và học môn Lịch sử tại Việt Nam……… 2

1 Giới thiệu chung……… 2

2 Thực trạng hiện nay……… 2

II Áp dụng Design Thinking……… 3

1 Understand……….3

2 Observe……… 4

3 Synthesize……… 6

4 Ideate……… 7

5 Prototype………9

5.1 Ý tưởng 1: Xây dựng sách Lịch sử mới……… 9

5.1.1 Thiết kế……… 9

5.1.2 Chi phí dự kiến……… 9

5.2 Ý tưởng 2: Làm các bộ phim hoạt hình lịch sử thay cho sách giáo khoa……… 12

5.2.1 Cách áp dụng……… 12

5.2.2 Cơ sở lựa chọn……… 12

5.2.3 Chi Phí dự kiến……….13

6 Iterate……… 16

Kết luận……… 18

Tài liệu tham khảo……… 19

I Giới thiệu chung và thực trạng dạy và học môn Lịch sử tại Việt Nam

1 Giới thiệu chung

Lịch sử là môn học nghiên cứu về cuộc sống trong xã hội trong quá khứ, ở tất cả cáckhía cạnh của nó, liên quan đến sự phát triển hiện tại và từ đó rút ra những bài học cóthể áp dụng trong tương lai

Tại Việt Nam, đây được xem là một môn học phụ và không có tình thực tiễn cao Vìvậy môn này thường bị các học sinh xem nhẹ và không chú tâm vào

2 Thực trạng hiện nay

Lịch sử là môn có tới 52,03% số thí sinh có điểm thi dưới trung bình, kết quả thi củamôn này thấp nhất trong tất cả các môn thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021

điểm trung bình môn này chỉ đạt là 4.97 điểm, điểm trung vị là 4.75 điểm, đồng thời làmôn có nhiều điểm liệt nhất trong kỳ thi đợt vừa rồi.

Không chỉ vậy, trong một số khảo sát đơn giản tại trường học, thực hiện các cuộcphỏng vấn nhỏ các học sinh, có tới gần một nửa trong số đó cho rằng Quang Trung vàNguyễn Huệ là hai anh em Thậm chí có học sinh còn cho rằng khi xưa Quang Trungtừng kéo quân đánh Nguyễn Huệ Kiến thức cơ bản như vậy nhưng nhiều học sinh lạikhông nắm được Có ý kiến cho rằng lịch sử 4000 năm quá dài khiến các giáo viên chỉnhồi nhét kiến thức thay vì cho các học sinh tự thảo luận và rút ra cái nhìn đa chiều.Vậy đây là lỗi của người học hay lỗi của người dạy?

II Áp dụng Design Thinking

Mô hình Design Thinking

1 Understand

Các trở ngại gây khó khăn cho việc dạy và học môn lịch sử?

Ở Việt Nam, đây là môn học buộc các học sinh phải ghi nhớ cả núi mốc sựkiện, hàng trăm ngày tháng chẳng liên quan đến cuộc sống hiện tại của ngườihọc Điều này gây cảm giác nhàm chán cho người học => Là một môn học khôkhan

Nội dung môn học rất dài, ghi lại quá trình lịch sử của Việt Nam và lịch sử thếgiới Điều này gây khó khăn cho việc học thuộc vì các học sinh còn phải họcnhiều môn học khác mà kiến thức không liên quan đến lịch sử.

Môn học không được áp dụng nhiều trong thực tiễn hoặc không tạo cảm giáccần thiết cho cuộc sống của học sinh Vì vậy các học sinh cấp 2, 3 thường miễncưỡng học vẹt các nội dung trong sách giáo khoa một cách cứng nhắc với mụcđích đối phó với giáo viên khi trả bài hoặc thi cử

Nội dung học rời rạc qua từng cấp bậc học, giáo viên không tổng kết được hệthống lịch sử hình thành và phát triển từ xưa đến nay, khiến mạch kiến thứckhông liền mạch, học sinh không nắm chắc được kiến thức môn học

Phương pháp giảng dạy Lịch sử hiện nay tại Việt Nam như thế nào?

Cách giảng dạy của giáo viên chưa thực sự thu hút, khó hình dung và dễ gâynhàm chán

Phương pháp dạy môn lịch sử hiện tại ở đa số các trường học Việt Nam là Giáoviên chỉ tập trung giảng bài còn học sinh thì chỉ ngồi lắng nghe, đôi khi là ngủgật hoặc làm việc riêng trong giờ Với lượng kiến thức khổng lồ nhưng phươngpháp giảng dạy lại là giảng và ghi chép làm cho các học sinh cảm thấy đây làmôn học nhàm chán, phí thời gian

Yêu cầu của môn học là bắt buộc học sinh phải ghi nhớ nhiều thông tin liênquan đến ngày tháng, địa điểm, tên nhân vật đôi khi phải nhớ từng chi tiết tỉ mỉnhất, chính xác đến từng con số cụ thể Với yêu cầu như vậy nhưng lại không

có phương tiện trực quan để nội dung được sinh động và dễ hiểu

2 Observe

Tại sao học sinh cho rằng Lịch sử là môn học khô khan?

Tư suy và suy nghĩ của các học sinh cấp 2, 3 đều cho rằng môn lịch sử không đượcứng dụng nhiều khi sau này ra trường, thậm chí là không liên quan đến cuộc sống hiện

tại Vật lý, Địa lý, Sinh học liên quan đến việc nghiên cứu và giải thích các hiện tượngthực tế Điều này khiến cho chúng trở nên thú vị và dễ nhớ hơn.

So với các môn vật lý, sinh học, địa lý mà học sinh có thể bắt gặp trong cuộc sốngthường ngày, nội dung của lịch sử chỉ đề cập đến những thông tin, sự kiện xảy ra cáchđây từ nhiều thế kỷ trước Các học sinh phàn nàn rằng chúng phải cố gắng để ghi nhớcác sự kiện chỉ để vượt qua kỳ thi

Có phải vì nội dung không còn phù hợp?

Ngày nay, học sinh quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề của cuộc sống hiện đại mà lịch

sử thì lại là vấn đề của quá khứ Học sinh đều nghĩ rằng môn Lịch sử sẽ không giúpích gì cho bản thân trong tương lai Điều này không phải do bản thân môn Lịch sử mà

do cách dạy lịch sử gây nên Những nội dung được học trong mắt của người lớn có thể

là quan trọng nhưng với thế hệ trẻ thì không Ngược lại những vấn đề thế hệ trẻ quantâm nhưng trong lịch sử lại không hề nhắc đến

Tuy nhiên, Lịch sử vẫn là môn học quan trọng giúp chúng ta hiểu được về quá khứ,cội nguồn và phát triển tư duy phản biện Hiểu được khó khăn, gian nan mà ông cha ta

đã trải qua từ đó có những bài học để gây dựng cuộc sống nhân văn, hạnh phúc hơn,tránh những sai lầm của thế hệ đi trước Do đó những kiến thức này vẫn rất cần thiếtđối với mỗi học sinh

Phương pháp giảng dạy môn lịch ở các nước trên thế giới

Tại Úc: Tại Úc, ngay từ lớp 1 các em học sinh sẽ phải học môn lịch sử Tuy nhiên

những gì được học không phải là lịch sử đất nước hay lịch sử thế giới mà thay vào đó

là lịch sử của bản thân Cụ thể là tìm hiểu về thông tin người trong gia đình hay chia

sẻ những trải nghiệm của mình trong quá khứ

=> Hiểu được ý nghĩa của lịch sử từ khi còn nhỏ sẽ giúp các em học sinh có thêm sựthích thú đối với môn này, từ đó trở thành tiền đề khi học những nội dung về lịch sửdân tộc

Tại Mỹ: Từng bài sẽ được dạy thông qua câu chuyện Không chỉ phong phú về cách

thể hiện, Mỹ cũng không che giấu những sự kiện bê bối, tai tiếng của Lãnh đạo rồi từ

đó cùng nhau công nhận những sai lầm của quá khứ để tránh lặp lại Họ cũng thừanhận những cuộc chiến vô nghĩa, mang lại đau thương, chất độc da cam cho các nước

là sai lầm và dạy tư duy cho học sinh cùng nhau sửa đổi

3 Synthesize

Không giỏi Lịch sử có phải là lỗi của học sinh?

Được xem là môn học khô khan tại Việt Nam nhưng tại Mỹ, Úc và nhiều quốc giakhác trên thế giới thì môn học này được nhiều học sinh yêu thích và chủ động khámphá Có thể nói học sinh chỉ chán học Lịch sử trên trường chứ không phải chán lịch sửdân tộc

Trong một lớp học văn, học sinh viết văn dở cô giáo không muốn đọc là lỗi củahọc sinh hay lỗi của cô giáo?

Một nhóm học sinh lên thuyết trình đề tài một cách khô khan, không được lớphọc quan tâm, chú ý là lỗi của nhóm học sinh hay là lỗi của lớp?

Một ca sĩ hát không hay, khán giả phớt lờ và không tham gia các buổi hòa nhạccủa cô nữa thì đó là lỗi của cô ca sĩ hay lỗi của khán giả?

Có thể nói vấn đề ở đây là ở người truyền tải

=> Cần thay đổi phương pháp dạy và tài liệu Lịch sử hiện tại, dùng các phương pháp hợp thời và tận dụng sự phát triển của công nghệ.

Lấy học sinh làm trung tâm để đổi mới

Giáo viên nên chú trọng đến đối tượng được học là các học sinh hơn các sự kiện lịch

sử Cần tạo các phương pháp đánh vào sự hứng thú với việc học Lịch sử của học sinh

Sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như phòng tranh triển lãm, di tích lịch

sử, vật mô phỏng, Cần quan tâm đến cảm giác của người học hơn là yêu cầu củachương trình, điều này sẽ giúp các giáo viên có thể điều chỉnh kịp thời khi xuất hiện

sự khác biệt về trình độ, sở thích giữa từng đối tượng học sinh

4 Ideate

INVERSION

- Cho học sinh lên giảng thay thầy giáo

INTEGRATION

- Tích hợp lịch sử và địa lý thành một môn chung để vừa học từng khu vực địa

lý, vừa nắm được lịch sử hình thành của khu vực đó cũng như các diễn biếnlịch sử có tác động đến môi trường địa lý hiện tại

- Tích hợp lịch sử và hóa học để giải mã các loại hóa chất đã tạo nên boomnguyên tử, độ độc hại và phương trình phản ứng khi phát nổ của boom

- Tạo lối tư duy học lịch sử là một cách thể hiện lòng yêu nước

- Tạo sách giáo khoa mới design, hình ảnh mới mẻ, độc đáo, dễ hiểu cho họcsinh

- Sách hình ảnh, bản đồ… minh họa in màu sinh động

- Thêm các hoạt động chơi game, giải đố dạng quizz để lấy điểm cộng

- Học các thông tin quan trọng dưới dạng flashcash, không cho học sinh họcnguyên một đoạn văn như tước

- Sử dụng mô hình dạng con rối để mô phỏng lại các cuộc chiến lịch sử, vừa sinhđộng vừa tạo cảm giác thích thú cho học sinh

SUBTRACTION

- Loại bỏ phương pháp thầy đọc - trò chép

- Loại bỏ việc sử dụng sách giáo khoa

- Lược bỏ những nội dung ít quan trọng trong sách

- Loại bỏ định kiến rằng môn Lịch sử chỉ là môn học phụ

TRANSLATION

- Sử dụng ứng dụng game mô phỏng cho việc giảng dạy

- Dạy những câu chuyện lịch sử thông bài bài hát

- Biến những bài học khô khan thành những tập phim hoạt hình để học sinh xem

và kết thúc ngay thời điểm kịch tích để học sinh mong đợi đến những buổi họcsau hoặc tự chủ động tìm kiếm tài liệu để biết diễn biến tiếp theo

- Cho các nhóm học sinh đóng kịch mỗi bài giảng

GRAFTING

- Xây dựng những bộ phim truyền hình, phim chiếu rạp về một nhân vật lịch sử

- Yêu cầu bộ giáo dục hợp tác với đài truyền hình để phát sóng những chươngtrình tài liệu về lịch sử dân tộc

- Sử dụng các âm nhạc hào hùng hoặc cảm động tùy theo từng tình huống trongquá trình giảng dạy để tăng cảm xúc trong quá trình dạy học

EXAGGERATION

- Loại bỏ các môn học khác và chỉ học mỗi Lịch sử

- Outline từng trang khác nhau để tránh gây nhàm chán.

- Sử dụng các font dễ đọc như Monserat, Comfortaa để tăng độ sinh động thaycho các font time new roman nhàm chán

- Dùng pallet màu theo hướng Retro để vẫn đảm bảo tính sinh động mà vẫn giữđược nét hào hùng khi minh họa lịch sử dân tộc

Nội dung:

- Dùng đoạn văn, câu từ cô đọng, súc tích, ít từ ngữ nhưng vẫn đảm bảo thể hiện

đầy đủ nội dung cần biểu đạt

- Tóm lược các ý chính, nội dung trọng tâm và giản lược các nội dung không liênquan để giảm độ dày của sách

5.1.2 Chi phí dự kiến:

Phí để rút gọn, cô động nội dung: 100 triệu

- Phí thiết kế sách: 300.000 x 120 (trang) = 36 triệu

- Tổng chi phí: 136 triệu VNĐ

- Chi phí In một cuốn (in màu số lượng lớn): 400đ x 120 = 48.000 vnđ

Mẫu thử:

5.2 Ý tưởng 2: Làm các bộ phim hoạt hình lịch sử thay cho sách giáo khoa

5.2.1 Cách áp dụng:

- Một tiết học Lịch sử có 45’, trong đó:

+ 15 phút đầu: Cho học sinh xem phim hoạt hình về lịch sử

+ 20 phút sau: Cho các học sinh tự bàn luận về nội dung, phân tích bàihọc Sau đó sẽ học học sinh rút ra các bài học kinh nghiệm và bàn luận

về diễn biến tiếp theo của phim, tăng tư duy logic, phán đoán+ 10 phút cuối: Giáo viên sẽ rút ra những kết luận trọng tâm

- Tiện lợi vì làm một lần sử dụng cho nhiều năm

- Không cần in lại mỗi năm, bảo vệ cây xanh bị chặt phá hàng năm, bảo vệ môitrường

- Truyền tải được nhiều thông tin hơn, ngoài việc chỉ biết tên nhân vật, địa điểm,

số lượng khô khan

- Thông qua phim học sinh có thể nhìn thấy những nét văn hóa của dân tộc tathông qua trang phục, âm nhạc, tóc như nào, có nghi lễ hay gì không

- Tăng khả năng phân tích, tạo nên những quan điểm cá nhân cho các học sinh

5.2.3 Chi Phí dự kiến:

Số bài học lịch sử tại Sách giáo khoa là 28, tương đương với 28 tập phim

● Chi phí lên kịch bản (mỗi tập): 20 triệu

● Chi phí tạo hình nhân vật (mỗi tập): 50 triệu

● Chi phí Edit Video (mỗi tập): 40 triệu

● Chi phí lồng tiếng (mỗi tập): 30 triệu

● Chi phí thiết bị hỗ trợ (studio, phòng thu, ): 60 triệu

Tổng chi phí mỗi tập phim có giá 200 triệu => Tổng tiền là 200 x 28 = 5.6 tỷ

So sánh với chi phí sách hiện tại (chỉ tính chi phí In) mỗi năm bán ra khoảng950.000 cuốn với phí in khoảng 70.000 vnđ => Tốn 6,65 tỷ (chưa tính phí thiết

kế sách)

Có thể thấy, phương pháp giảng dạy bằng phim có chi phí tối ưu hơn so vớiviệc dạy học bằng sách giấy Chưa kể đối với phim có thể được sử dụng lạihàng năm mà không tốn khoảng chi phí in giống với việc mua sách

Mẫu thử 2D (sử dụng trong thời gian đầu vì chi phí thấp):

Mẫu thử 3D (sử dụng khi đã áp dụng thành công mẫu thử 2D):

6 Iterate

Sau khi thực hiện xong 2 ý tưởng trên, chúng ta sẽ đánh giá hiệu quả của mỗi mẫu thử

và đánh giá các yếu tố chi phí, thời gian, để lựa chọn mẫu thử phù hợp

Đối với mẫu thử của ý tưởng 1

Tuy tổng chi phí cho việc tái tạo lại sách mới có vẻ ít chi phí hơn , tuy nhiên nếu xétđến vấn đề phải In gần một triệu cuốn sách hàng năm thì tổng chi phí bỏ ra là quá lớn.Hơn nữa việc chặt phá cây xanh cũng gây nhiều mối nguy họa đến tài nguyên rừng

Đối với mẫu thử của ý tưởng 2

Tuy hiện nay bộ giáo dụng vẫn chưa có các chính sách sử dụng phim hoạt hình để môphỏng lại nội dung lịch sử thay thế cho việc dùng Sách giáo khoa Tuy nhiên, trênYoutube đã có một số kênh liên quan đến vấn đề này và nhận được nhiều phản hồi tíchcực

Những lượt bình luận tại các Video

Những phản hồi tích cực không chỉ đến từ các bạn học sinh, sinh viên mà còn có cảnhững độ tuổi lớn hơn và đang đi làm Có thể nói những phản hồi này là cơ sở biểu thịcho mức độ thành công của ý tưởng 2 prototype

Kết luận

Design Thinking là một phần của quá trình phát triển mọi sản phẩm, cũng là phươngtiện hướng dẫn đã mang đến một màu sắc mới trong thế giới giáo dục đặc biệt là mônhọc Lịch sử Lịch sử lâu nay dường như được xem là một môn học không mấy quantrọng, thêm vào đó là phương pháp giảng dạy học thầy đọc trò chép và những cuốnsách dày cộm toàn chữ với chữ đã khiến bao học sinh ám ảnh Chưa kể đến việc nộidung rời rạc qua từng năm khiến học sinh khó tổng hợp Áp dụng Design Thinking đểđổi mới phương pháp giảng dạy môn Lịch sử, bài tiểu luận này đã đưa ra được nhiềugiải pháp đổi mới cho quá trình dạy học Lịch sử không còn nhàm chán, một màu nhưtrước nữa mà thay vào đó là những tiết học vui nhộn, sinh động và dễ nhớ hơn rấtnhiều Không những thế còn giúp cho các bạn trẻ thích thú với lịch sử nước nhà vàcảm giác trân trọng, tự hào những công lao là ông ta ngày xưa đã hy sinh, đánh đổi

Tài liệu tham khảo

Giáo dục 24h (2018) Tích hợp môn Lịch sử, cuộc “cưỡng hôn kì lạ” Retrieved from https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/tich-hop-mon-lich-su-cuoc-cuong-hon-ki-la-post182864.gd Giáo dục 24h (2021) Điểm Lịch sử tốt nghiệp trung học phổ thông 2021 thấp vì sao? Retrieved from https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/diem-lich-su-tot-nghiep-trung-hoc-pho-thong-2021-thap-vi-s ao-post219726.gd

Công an nhân dân (2018) Thi tốt nghiệp THPT 2021: Môn Lịch sử có điểm trung bình thấp nhất, nhiều điểm liệt nhất Retrieved from https://cand.com.vn/Xa-hoi/Thi-tot-nghiep-THPT-2021- Mon-Lich-su-co-diem-trung-binh-thap-nhat-nhieu-diem-liet-nhat-i621669/

Giao dục Việt Nam (2018) Toàn cảnh nội dung tích hợp Lịch sử và Địa Lý trong chương trình mới Retrieved from https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/toan-canh-noi-dung-tich-hop-lich-su-va- dia-ly-trong-chuong-trinh-moi-post183107.gd

VnExpress (2016) Học sinh Mỹ học Lịch sử như thế nào Retrieved from https://vnexpress.net/hoc-sinh-my-hoc-lich-su-nhu-the-nao-3359333.html

Giao dục Việt Nam Con tôi đã được học Lịch sử ở Úc như thế này Retrieved from https://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/con-toi-da-duoc-hoc-lich-su-o-uc-nhu-the-nay-277243.html