I. MỞ ĐẦU Tôn giáo đã xuất hiện rất sớm trong sự phát triển của lịch sử và sẽ còn tồn tại lâu dài. Những biểu hiện của Tô tem giáo (thờ vật tổ), Bái vật giáo, Ma thuật giáo, Đa thần giáo hay các hình thức tôn giáo sơ khai khác đều nảy sinh ở các dân tộc và còn in đậm dấu vết trong các tập tục và tín ngưỡng cho đến ngày nay. Các tôn giáo đều có những giá trị nhất định đặc biệt có ảnh hưởng bởi tính nhân văn sâu sắc, cũng chính vì thế nó đã tồn tại và phát triển không những trong từng quốc mà còn mang tính toàn cầu như Công giáo, Phật giáo, Hồi giáo… Tín ngưỡng tôn giáo không chỉ là vấn đề liên quan đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức, văn hóa mà còn là vấn đề chính trị, xã hội có liên quan chặt chẽ tới gia đình, giai cấp, dân tộc. Trong quá trình tồn tại tôn giáo thường biến đổi theo hai hướng: vừa phân hóa, vừa hội nhập để phù hợp với thực tiễn. Cũng như vấn đề dân tộc, tôn giáo và việc giải quyết các vấn đề tôn giáo đang được quốc gia, dân tộc quan tâm. Ở Việt Nam những năm gần đây, cùng với quá trình thực hiện đường lối đổi mới đất nước, đặc biệt là chủ trương dân chủ hóa đời sống xã hội, khôi phục, giữ gìn bản sắc dân tộc của Đảng và Nhà nước. Các hình thức tín ngưỡng, tôn giáo với những lễ hội được tổ chức ở nhiều nơi trên bình diện cả nước, đã thu hút đông đảo tầng lớp nhân dân tham gia. Tuy nhiên, trong những năm qua những hoạt động tín ngưỡng tôn giáo ở nước ta còn chứa đựng những yếu tố mê tín. Mặt khác các thế lực phản động, thù địch ở trong nước cũng như quốc tế đang lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo nhằm thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình” hòng xóa bỏ chủ nghĩa xã hội, xóa bỏ Đảng cộng sản, xâm hại đến lợi ích giai cấp của dân tộc và nền an ninh quốc gia. Các tỉnh phía Bắc của nước ta là địa bàn có nhiều tỉnh miền núi, đường xá đi lại khó khăn, trình độ dân trí thấp chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn. Hiện nay, có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôn giáo cùng tồn tại, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đang có những diễn biến khá phức tạp. Một số tổ chức phản động trong nước và ngoài nước đã và đang lợi dụng tôn giáo để chống phá chế độ, phá hoại sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Xúi giục đồng bào dân tộc thiểu số chống phá chính quyền, đòi yêu sách, không tham gia lao động sản xuất, kích động đồng bào theo đạo trái pháp luật và di cư tự do (nhất là đồng bào dân tộc Mông) gây mất ổn chính trị. Từ trước đến nay, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước, các tỉnh phía Bắc luôn tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân. Tuy vậy có lúc, có nơi một số cán bộ do chưa hiểu biết sâu sắc về chính sách tôn giáo nên đã vi phạm quyền tự do tín ngưỡng của quần chúng nhân dân, làm ảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng nhân dân, mặt khác sự suy thoái về tư tưởng đạo đức của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, tình trạng tham nhũng hiện đang là vấn nạn của xã hội đã gây mất lòng tin của nhân dân với cấp ủy, chính quyền một số địa phương, tạo kẽ hở cho kẻ địch lợi dụng vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo, lợi dụng đồng bào dân tộc thiểu số để chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta chia rẽ khối đoàn kết toàn dân nhất là trong điều kiện hiện nay chúng ta đang mở cửa hội nhập với các nước trên thế giới để xây dựng nước Việt Nam ngày càng giầu đẹp, văn minh. Từ yêu cầu trên và qua thời gian học tập nghiên cứu tại Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, với mong muốn hoàn thiện và hiểu biết thêm trong hoạt động thực tiễn tôi chọn đề tài: “Thực trạng và đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả công tác tôn giáo tại các tỉnh phía Bắc nước ta hiện nay”. Do thời gian nghiên cứu có hạn và kinh nghiệm của bản thân không có nhiều nên không thể tránh khỏi sai sót. Kính mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài tiểu luận thêm hoàn thiện.
Trang 1I MỞ ĐẦU
Tôn giáo đã xuất hiện rất sớm trong sự phát triển của lịch sử và sẽ còn tồntại lâu dài Những biểu hiện của Tô tem giáo (thờ vật tổ), Bái vật giáo, Ma thuậtgiáo, Đa thần giáo hay các hình thức tôn giáo sơ khai khác đều nảy sinh ở các dântộc và còn in đậm dấu vết trong các tập tục và tín ngưỡng cho đến ngày nay
Các tôn giáo đều có những giá trị nhất định đặc biệt có ảnh hưởng bởitính nhân văn sâu sắc, cũng chính vì thế nó đã tồn tại và phát triển khôngnhững trong từng quốc mà còn mang tính toàn cầu như Công giáo, Phật giáo,Hồi giáo…
Tín ngưỡng tôn giáo không chỉ là vấn đề liên quan đến tư tưởng, tìnhcảm, đạo đức, văn hóa mà còn là vấn đề chính trị, xã hội có liên quan chặt chẽtới gia đình, giai cấp, dân tộc Trong quá trình tồn tại tôn giáo thường biến đổitheo hai hướng: vừa phân hóa, vừa hội nhập để phù hợp với thực tiễn Cũngnhư vấn đề dân tộc, tôn giáo và việc giải quyết các vấn đề tôn giáo đang đượcquốc gia, dân tộc quan tâm
Ở Việt Nam những năm gần đây, cùng với quá trình thực hiện đường lốiđổi mới đất nước, đặc biệt là chủ trương dân chủ hóa đời sống xã hội, khôi phục,giữ gìn bản sắc dân tộc của Đảng và Nhà nước Các hình thức tín ngưỡng, tôngiáo với những lễ hội được tổ chức ở nhiều nơi trên bình diện cả nước, đã thu hútđông đảo tầng lớp nhân dân tham gia Tuy nhiên, trong những năm qua nhữnghoạt động tín ngưỡng tôn giáo ở nước ta còn chứa đựng những yếu tố mê tín
Mặt khác các thế lực phản động, thù địch ở trong nước cũng như quốc
tế đang lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo nhằm thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình” hòng xóa bỏ chủ nghĩa xã hội, xóa bỏ Đảng cộng sản, xâm hại đến
lợi ích giai cấp của dân tộc và nền an ninh quốc gia
Các tỉnh phía Bắc của nước ta là địa bàn có nhiều tỉnh miền núi, đường
xá đi lại khó khăn, trình độ dân trí thấp chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số,
Trang 2đời sống còn nhiều khó khăn Hiện nay, có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôngiáo cùng tồn tại, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đang có những diễn biếnkhá phức tạp Một số tổ chức phản động trong nước và ngoài nước đã và đanglợi dụng tôn giáo để chống phá chế độ, phá hoại sự nghiệp xây dựng và pháttriển đất nước Xúi giục đồng bào dân tộc thiểu số chống phá chính quyền, đòiyêu sách, không tham gia lao động sản xuất, kích động đồng bào theo đạo tráipháp luật và di cư tự do (nhất là đồng bào dân tộc Mông) gây mất ổn chínhtrị.
Từ trước đến nay, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước, các tỉnhphía Bắc luôn tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân Tuyvậy có lúc, có nơi một số cán bộ do chưa hiểu biết sâu sắc về chính sách tôngiáo nên đã vi phạm quyền tự do tín ngưỡng của quần chúng nhân dân, làmảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng nhân dân, mặt khác sự suy thoái về
tư tưởng đạo đức của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, tình trạngtham nhũng hiện đang là vấn nạn của xã hội đã gây mất lòng tin của nhân dânvới cấp ủy, chính quyền một số địa phương, tạo kẽ hở cho kẻ địch lợi dụngvấn đề tín ngưỡng, tôn giáo, lợi dụng đồng bào dân tộc thiểu số để chống pháchế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta chia rẽ khối đoàn kết toàn dân nhất là trongđiều kiện hiện nay chúng ta đang mở cửa hội nhập với các nước trên thế giới
để xây dựng nước Việt Nam ngày càng giầu đẹp, văn minh
Từ yêu cầu trên và qua thời gian học tập nghiên cứu tại Học viện chínhtrị Quốc gia Hồ Chí Minh, với mong muốn hoàn thiện và hiểu biết thêm trong
hoạt động thực tiễn tôi chọn đề tài: “Thực trạng và đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả công tác tôn giáo tại các tỉnh phía Bắc nước ta hiện nay”.
Trang 3Do thời gian nghiên cứu có hạn và kinh nghiệm của bản thân không cónhiều nên không thể tránh khỏi sai sót Kính mong được sự đóng góp ý kiếncủa thầy cô để bài tiểu luận thêm hoàn thiện.
Trang 4II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận của nội dung nghiên cứu
1.1 Cơ sở lý luận
- Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về giáo:
Do tính chất phức tạp của tôn giáo nên trong lịch sử cũng như hiện nay
đã có nhiều quan điểm khác nhau khi nói về tôn giáo Quan điểm duy tâmthường gắn tôn giáo với sự quy định của một đấng siêu nhiên, siêu trần thế,tôn giáo tồn tại vĩnh viễn gắn với sự tồn tại của con người
Quan điểm duy vật trước Mác quy tôn giáo vào một nguyên nhân duynhất là do sự ngu dốt của con người, họ không thấy được nguyên nhân xã hộitức là giai cấp và đấu tranh giai cấp là nguyên nhân cơ bản của tôn giáo
Trong quá trình xây dựng học thuyết khoa học về chủ nghĩa xã hội,C.Mác và Ph.Ăng ghen đã phê phán những quan điểm duy tâm vượt quanhững nhà duy vật đương thời và nêu lên nhiều định nghĩa về tôn giáo C.Máccho rằng: “Tôn giáo là sự tự ý thức của con người chưa tìm được bản thânmình hoặc đã đánh mất bản thân mình một lần nữa Tôn giáo chỉ là cái mặttrời ảo tưởng vận động xung quanh con người chừng nào con người chưa bắtđầu vận động xung quanh bản thân mình Tôn giáo là tiếng thở dài của chúngsinh bị áp bức, là trái tim của thế giới không có trái tim, là tinh thần củanhững điều kiện xã hội không có tinh thần, là hạnh phúc hư ảo của nhân dân,
là bông hoa trang điểm cho xiềng xích”
Ph.Ăng ghen cho rằng “Mọi tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ảnh hư
ảo vào đầu óc con người của những lực lượng ở bên ngoài chi phối cuộc sốnghàng ngày của họ, chỉ là sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế đãmang lực lượng siêu thế”
Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin: Tôn giáo là một hình thái ýthức xã hội, phản ánh một cách hoang đường, hư ảo hiện thực khách quan
Trang 5Qua sự phản ánh của tôn giáo những lực lượng tự phát của tự nhiên và xã hộithành sức mạnh siêu nhiên, có quyền uy tối thượng và vô hình tác động đếnmột cộng đồng, xã hội có tổ chức.
Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin tôn giáo ra đời, tồn tại gắnliền với những điều kiện lịch sử nhất định Trong quá trình xây dựng chủnghĩa xã hội tôn giáo vẫn tồn tại do những nguyên nhân chủ yếu sau: Sinhhoạt tôn giáo có khả năng đáp ứng ở mức nào đó nhu cầu văn hóa, tinh thần
và mang ý nghĩa giáo dục đối với một bộ phận nhân dân Do tính hướng thiệnđạo đức tôn giáo có những điểm phù hợp nhất định với quá trình xây dựng đấtnước Vì vậy việc kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức nhân loại trong
đó có đạo đức tôn giáo là cần thiết Mặt khác thực sự là nhu cầu tình cảm củamột bộ phận dân cư, do đó tôn giáo có cơ sở trong quá trình xây dựng chủnghĩa xã hội
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tôn giáo:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo: Tự do tínngưỡng tôn giáo là một trong những nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ ChíMinh về tôn giáo Nó được thể hiện nhất quán cả trong lý luận và hoạt động thựctiễn của Người và đã trở thành nguyên tắc nền tảng xuyên suốt trong chính sáchcủa Đảng và Nhà nước về vấn đề tôn giáo Tư tưởng đó đã thâm nhập sâu rộngvào quần chúng nhân dân nói chung, cán bộ đảng viên nói riêng
Tư tưởng Hồ Chí Minh về bình đẳng, đoàn kết lương giáo và khôngphân biệt tôn giáo Đế quốc dùng thủ đoạn chia để trị, muốn thoát khỏi sựthống trị đó để dân tộc được độc lập, tôn giáo được tự do bình đẳng phải hợpsức toàn dân dù có đạo hay không có đạo để chống lại sự phân chia đó
Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc biết kế thừa, phát huy những giá trị tíchcực của các tôn giáo Hồ Chí Minh cho rằng lý tưởng cộng sản và các họcthuyết tôn giáo chân chính đều muốn xóa bỏ tình trạng áp bức bóc lột, bất
Trang 6công Người đã viết: “Thích ca và Giê su đều muồn mọi người có cơm ăn, áomặc, bình đẳng, tự do và thế giới đại đồng”.
1.2 Cơ sở thực tiễn
- Những nguyên nhân tồn tại và phát triển của tôn giáo:
+ Xuất phát từ quá trình nhận thức
Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, trình độ nhận thức, trình
độ dân trí của nhân dân đã có những tiến bộ nhất định, nhưng vẫn còn nhiềuhạn chế, vì thế nhân dân chưa nhận thức được hoặc nhận thức chưa đầy đủcác hiện tượng diễn ra trong tự nhiên và trong xã hội Sự hạn chế đó làm chonhân dân dễ đến với tín ngưỡng tôn giáo
Hiện nay, nhân loại đạt được những thành tựu lớn lao về khoa học vàcông nghệ, nhất là những tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin, công nghệsinh học, công nghệ vật liệu mới đã giúp con người có thêm những khả năng
để nâng nhận thức và vai trò làm chủ tự nhiên, xã hội của mình lên một tầmcao mới Song, hiện thực khách quan là vô cùng, vô tận, tồn tại đa dạng vàphong phú, còn đặt ra nhiều vấn đề mà hiện tại khoa học chưa thể làm rõ.Những sức mạnh tự phát của tự nhiên, xã hội đôi khi rất nghiêm trọng vẫn tácđộng và chi phối đời sống con người Do đó tâm lý sợ hãi, trông chờ, nhờ cậy
và tin tưởng vào thánh, thần, Phật vẫn còn tồn tại trong ý thức của nhiềungười
+ Xuất phát từ kinh tế
Kinh tế là một vấn đề nhạy cảm, là xương sống của mỗi quốc gia Sựphát triển hay tụt hậu của một nền kinh tế theo bất kỳ xu hướng nào đều ảnhhưởng sâu sắc tới đời sống của con người Trong xã hội xã hội chủ nghĩa,nhất là giai đoạn đầu của thời kì quá độ vẫn còn tồn tại nhiều thành phần kinh
tế, nhiều hình thức sở hữu Con người luôn phải chịu sự chi phối của nhữngqui luật kinh tế khách quan đó Đặc biệt trong thời kì này còn nhiều thành
Trang 7phần kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường với những lợi ích khác nhaugiữa các giai cấp, tầng lớp vẫn là một thực tế; trong nền kinh tế đó, con ngườivẫn chịu sự tác động chi phối bởi các yếu tố tất nhiên, ngẫu nhiên, may rủi …Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân chưa cao Điều đó, làm cho conngười vẫn tin vào lực lượng siêu nhiên, cầu xin công việc làm ăn gặp nhiềumay mắn
+ Xuất phát từ tâm lý
Tôn giáo đã tồn tại lâu đời trong lịch sử nhân loại, ăn sâu vào tiềm thứccủa nhiều người dân Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội bảo thủ nhất.Những niềm tin tôn giáo ảnh hưởng sâu đậm trong nếp nghĩ, lối sống của một
bộ phận nhân dân qua nhiều thế hệ đã trở thành một kiểu sinh hoạt văn hoátinh thần không thể thiếu được của cuộc sống Vì thế, dù hiện nay nhân loại
đã và đang có những biến đổi lớn lao về kinh tế - xã hội nhưng tín ngưỡng,tôn giáo vẫn còn tồn tại bởi những lí do đó
+ Xuất phát từ tình hình chính trị - xã hội
Trong chủ nghĩa xã hội, nhất là giai đoạn đầu của thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội đang diễn ra ở nước ta, xét về mọi phương diện kinh tế, đạođức, văn hóa, chính trị, tinh thần vẫn còn mang nặng dấu vết của xã hội cũ
Do đó vẫn còn cơ sở để tín ngưỡng, tôn giáo còn tồn tại Trong thời kỳ quá độlên chủ nghĩa xã hội, cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa cái cũ và cáimới, giữa cái lạc hậu với cái tiến bộ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xãhội vẫn đang diễn ra rất gay go, quyết liệt, dưới nhiều hình thức vô cùng phứctạp; trong đó, các thế lực phản động vẫn tìm mọi cách nuôi dưỡng và lợi dụngtôn giáo để phục vụ cho mưu đồ chính trị của chúng Đây là điều kiện cho tôngiáo còn tồn tại Các tổ chức và chức sắc tôn giáo đang ra sức hoạt độngtuyên truyền, tìm cách lôi kéo tín đồ để duy trì sự tồn tại của tôn giáo Tôngiáo đã tồn tại trong xã hội suốt hàng ngàn năm và đã ăn sâu bám chặt vào
Trang 8nếp sống, nếp nghĩ của con người Bởi vậy không dễ dàng gì mà ngay trongthời gian ngắn có thể loại bỏ tôn giáo ra khỏi đời sống xã hội Ngày nay,chiến tranh hạt nhân hủy diệt có khả năng bị đẩy lùi, nhưng những cuộc chiếntranh cục bộ, xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo, khủng bố, bạo loạn còn xảy ra ởnhiều nơi Nỗi lo sợ về chiến tranh, bệnh tật, đói nghèo cùng với những mối đedọa khác là điều kiện thuận lợi cho tôn giáo tồn tại Những hạn chế, yếu kém củaĐảng Cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong tổ chức, quản lý quá trình xâydựng xã hội mới; sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức của một bộ phận cán
bộ đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực, các tệnạn xã hội nảy sinh nhưng chậm được khắc phục; công bằng xã hội cũng nhưquyền làm chủ của nhân dân bị vi phạm làm cho niềm tin của nhân dân với Đảng,Nhà nước, với chế độ bị suy giảm Chính điều này cũng là cơ sở để nhân dân dễđến với tín ngưỡng, tôn giáo
+ Nguyên nhân văn hóa
Văn hóa dân tộc phát triển, gắn bó mật thiết với bề dày lịch sử của mỗiquốc gia Đa số tín ngưỡng, tôn giáo đều gắn với sinh hoạt văn hoá của nhândân Do vậy, việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc đòi hỏi phảibảo tồn tôn giáo ở những mức độ nhất định Mỗi một loại hình tôn giáo đều
có những nét văn hóa đặc trưng như nhà thờ, chùa, đình, tất cả đã góp phầnlàm cho văn hóa dân tộc đặc sắc hơn Mặt khác, tín ngưỡng, tôn giáo có liênquan đến tình cảm, tư tưởng của một bộ phận dân cư Vì vậy, sự tồn tại củatôn giáo trong xã hội xã hội chủ nghĩa như là một hiện tượng khách quan Nóitóm lại, trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cũng như giai đoạn đầu củachủ nghĩa xã hội, tôn giáo vẫn sẽ tồn tại, bởi cả những nguyên nhân kháchquan lẫn những nguyên nhân chủ quan Sự tồn tại này không có gì là vô lý bởitôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng, tuy phảichịu sự chi phối và quyết định của cơ sở hạ tầng, nhưng bản thân nó vẫn có sự
Trang 9độc lập tương đối; do đó, dù đứng trước những biến đổi to lớn của đời sốngkinh tế, chính trị, xã hội trong bước nhảy vọt từ chủ nghĩa tư bản lên chủnghĩa xã hội, tôn giáo vẫn không bị triệt tiêu ngay lập tức, mà chỉ “dần mất điảnh hưởng của nó đối với ý thức xã hội”, và “chỉ trong xã hội cộng sản chủnghĩa phát triển thì tôn giáo mới có thể hoàn toàn biến mất và hoàn toàn bịxoá bỏ khỏi đời sống con người”.
- Chính sách của Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam về tôn giáo.Quán triệt chính sách tôn giáo nhất quán tôn trọng tôn giáo tự do tínngưỡng tôn giáo, đoàn kết lương giáo, nhà nước đã có những chính sách tôngiáo phù hợp với từng thời kỳ lịch sử Trong cuộc cách mạng dân chủ nhândân chính sách tôn giáo đã góp phần to lớn vào thắng lợi của cuộc đấu tranhgiữ độc lập dân tộc
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và Mỹ, đường lối đại đoàn kếttoàn dân, tự do tín ngưỡng, tôn giáo đã đoàn kết các tôn giáo tham gia sựnghiệp chung của toàn dân tộc, làm thất bại mọi ý đồ chia rẽ của các thế lựcthù địch
Những chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước về tôn giáo đượcxác định là một bộ phận của chính sách xã hội nhằm đoàn kết toàn dân, thựchiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu
“Dân giầu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”
2 Phân tích thực trạng nội dung nghiên cứu.
2.1 Tình hình chung về tôn giáo ở các tỉnh phía Bắc hiện nay
Việt Nam là đất nước có nhiều tôn giáo khác nhau, số tín đồ tôn giáochiếm 1/3 dân số Tôn giáo Việt Nam phân bố đan xen giữa các vùng, cácmiền trong cả nước, các tôn giáo đan xen, hòa đồng và cùng tồn tại trongcùng một địa phương, trong cùng một gia đình
Trang 10Các tỉnh phía Bắc gồm 3 vùng đó là: Đồng bằng sông Hồng, trung du
và miền núi phía Bắc Với đặc điểm nổi bật là nơi sớm xuất hiện, tồn tại vàphát triển nhiều tôn giáo và có tác động ảnh hưởng nhất định đối với sự pháttriển kinh tế -xã hội tại các địa phương
Các tỉnh phía Bắc có một không gian tâm linh tín ngưỡng tôn giáo kháđậm nét và đặc trưng cho sinh hoạt tôn giáo của cả nước, là nơi tập trungnhiều các tôn giáo lớn trong cả nước, là cội nguồn cho tinh thần, tâm linh củahầu hết các tôn giáo tiêu biểu
2.1.1 Công giáo
Công giáo là một tôn giáo lớn trên thế giới với trên một tỷ tín đồ, cólịch sử tồn tại và phát triển trên 2000 năm, có hệ thống tổ chức chặt chẽ trênphạm vi toàn cầu, đến mỗi quốc gia đến tận các khu vực địa phương, bản xứ
Công giáo du nhập vào nước ta từ thế kỷ thứ XVII, con đường pháttriển của công giáo Việt Nam lúc thuận lợi, lúc khó khăn nhưng vẫn tồn tạiđến nay và đã trở thành một tôn giáo lớn với trên 6 triệu tín đồ trên cả nước
Công giáo ở các tỉnh phía Bắc qua mấy trăm năm hình thành, tồn tại vàphát triển đến nay đã trở thành một tôn giáo với quy mô lớn, tổ chức chặt chẽ
từ trên xuống dưới, giáo dân tập trung nhiều ở các tỉnh đồng bằng sông Hồngnhư Hà Nội, Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình, Hưng Yên
2.1.2 Tin lành
Theo thống kê cho thấy tín đồ của tôn giáo này trước đây rất ít nhưngtrong trong thời gian gần đây tôn giáo này đang có xu hướng mở rộng và pháttriển ra nhiều địa phương, nhất là tại các tỉnh phía Bắc Đặc biệt những nămgần đây đạo tin lành có xu hướng mở rộng và phát triển ở các tỉnh vùng núinhư Hà Giang, Tuyên Quang Giáo dân chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu sốnhư Dân tộc Mông, Dao…
Trang 112.1.3 Phật giáo
Đạo phật có nguồn gốc từ Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ VI trước côngnguyên Phật giáo vào nước ta trước hết và chủ yếu ở phía Bắc mang tư tưởngđại thừa Trong thơi kỳ này phật giáo phát triển rực rỡ và trở thành Quốc đạocủa Việt Nam, phật giáo đã ảnh hưởng đến hầu hết các lĩnh vực của xã hộinhất là văn hóa, phật giáo đã nêu cao lòng từ bi, hỉ xả, giáo dục lòng yêuthương đối với người đau khổ Chính vì vậy phật giáo đã xâm nhập vào cáctầng lớp nhân dân ở khắp mọi miền đất nước
Hà Nội là một trong những thành phố của các tỉnh phía Bắc là mộttrong những trung tâm phật giáo lớn nhất của cả nước Theo thống kê chothấy Hà Nội có tới 904 ngôi chùa lớn nhỏ trong đó có một số chùa có trụ sởđóng tại trung tâm của Thủ đô và cũng là cơ quan cấp cao của phật giáo nhưchùa Quán sứ, chùa Một cột, ngôi chùa cổ nhất là chùa Trấn Quốc Số lượngtín đồ của phật giáo rất lớn nên khó xác định nhưng số người chịu ảnh hưởngcủa phật giáo thì đủ các thành phần, lứa tuổi, tầng lớp và địa vị trong xã hội
2.1.4 Đạo hồi
Đạo hồi xuất hiện ở bán đảo Ả rập vào đầu thế kỷ thứ VII trước côngnguyên Hồi giáo vào Việt Nam gắn liền với sự suy vong của nhà nước chiêmthành Vào đầu thế kỷ thứ XV nước Chiêm Thành suy vong người Chăm lưulạc sang Campuchia, Malaixia, ở đây họ tiếp tiếp thu Hồi Giáo khi trở vềnước họ mang theo cả tín ngưỡng này
Đạo Hồi không phát triển ở các tỉnh phía Bắc, ở Hà Nội chỉ có 1 nhà thờchỉ có tín đồ của một gia đình chủ yếu giành cho người nước ngoài đến làm lễ
2.1.4 Đạo Cao Đài
Đạo Cao Đài là một tôn giáo riêng có của Việt Nam Trong quá trìnhphát triển nội bộ đạo Cao Đài luôn luôn bị phân hóa thành nhiều hệ phái khácnhau Trước đây đạo Cao Đài chỉ có ở Tây Ninh và các tỉnh phía Nam, sau