TIỂU LUẬN cá NHÂN môn học QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC tế

MỞĐẦU Nền kinh tế của các quốc gia đang ngày càng phát triển với các hoạt độnggiaothương không biên giới và sự hòa nhập vào nền kinh tế thế giới.. Sự suy giảm dầncủa cácràocảnthươngmại,

BỘ GIÁODỤCVÀĐÀOTẠO ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH

UEHKHOAQUẢNTRỊ



TIỂULUẬNCÁNHÂNMÔ

NHỌC QUẢNTRỊ KINHDOANHQUỐCTẾ

BỘ GIÁODỤCVÀĐÀOTẠO ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH

UEHKHOAQUẢNTRỊ



TIỂULUẬNCÁNHÂNMÔ

NHỌC QUẢNTRỊ KINHDOANHQUỐCTẾ

LỜICAM ĐOAN

Tôixincamđoanbài“Tiểuluậncánhânmônhọcquảntrịkinhdoanhquốctế”nàylàcôngtrìnhnghiên cứucủa riêngtôi

Tất cả các số liệu, tài liệu được sử dụng trong bài luận hoàn toàn trung thực,chínhxácvàcónguồngốcrõràng.Cácthôngtinvànộidungthamkhảođềuđượctríchdẫnđầy

MỤCLỤC

DUMPINGCASEOFVIETNAMCATFISHINUSMA RKET”

CÂU1:“ANTI-1.1 Giớithiệu 1.2 Phântích“Cuộc chiếncá datrơn”

1.2.1 Nhữngngườiđược

hưởnglợitừmứcthuếchống bánphágiácủaHoa Kỳ

1.2.2 Nhữngngườichịu

thiệthạitừmứcthuếchốngbánphágiá củaHoaKỳ

1.2.3 Mứcthuếnày cóphảiđượccăncứ trên

lợiíchtốtnhấtchoHoaKỳkhông?

CÂU 2: TRƯỜNG HỢP CỦA UBER KHI THÂM NHẬP VÀO THỊ TRƯỜNG VIỆTNAM

2.1 Giớithiệuvề Uber 2.2 HoạtđộngkinhdoanhquốctếcủaUbervàUberViệtNa

m

2.2.1 Hoạtđộngkinh doanh quốc tếcủaUber 2.2.2 UbertạithịtrườngViệtNam

2.3 Nhữngvấnđềnảysinhtrongquátrìnhkinhdoanh củaUber tạiViệtNam

2.3.1 Vềhệthốngphápluật 2.3.2 Vềvăn hóa,xãhội

2.4 Giảiphápđề xuấtcho hoạtđộngkinh doanhquốctế củaUber

KẾTLUẬN DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢO

MỞĐẦU

Nền kinh tế của các quốc gia đang ngày càng phát triển với các hoạt độnggiaothương không biên giới và sự hòa nhập vào nền kinh tế thế giới Sự suy giảm dầncủa

cácràocảnthươngmại, hội nhậpkhuvực vớicơsở hạ tầngthươngmạiquốctếđượccảithiện và sự xuất hiện của các thị trường mới trên toàn cầu đã tạo ra một bối cảnh cạnhtranh khác nhau cho các tổ chức.Một mặt, các quốc gia, doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếpcận hơn với các thị trường mới, tìm kiếm được nhiềunguồn cung cấp hơn và nhận ra cáccơ hội mới để tăng trưởng trong tương lai Mặt khác, toàn cầu hóagia tăng đang làm chomọi thứ trở nên khó khăn hơn do sự khác biệt giữa các thị trường

và sự phức tạp của cạnhtranh toàn cầu Do vậy, để làm rõ những vấn đề cũng như các thách thức trong bối cảnhkinh doanhquốc tế, nội dung của bài tiểu luận sẽ được trình bày bao gồm 3 phần tươngứng với 3chủ đề khác nhau Mỗi chủ đề sẽ đề cập đến các khía cạnh khác biệt của quátrình kinhdoanh quốc tế và những tác động của các khía này đến quá trình tồn tại vàpháttriểncủamỗi quốcgia, doanhnghiệp

CÂU 1:Hãy mô tả những xu hướng thay đổi của nền kinh tế toàn cầu trong 30 năm gầnđây Những xu thế này tạo ra các cơ hội và thách thức gì cho các doanh nghiệp kinhdoanhởViệt Nam

1.1Xuhướ$ngthayđổ,i cu/anề1nkinh tề3tổa4nca1utrổng30 na8mga1nđa:y

Nền kinh tế toàn cầu đã chứng kiến nhiều sự thay đổi đáng kể trong vòng 30 nămqua.Chúng ta đang dần rời ra một thế giới mà ở đó các quốc gia là những thực thể tươngđốikhép kín, bị cô lập với nhau bởi những rào cản đối với thương mại và đầu tư xuyênbiêngiới

1.1.1 Sự trỗidậy củacácnềnkinh tếmớinổi

Sự tồn tại của các nền kinh tế mới nổi ngày càng gia tăng, là động lực thúc đẩyquátrình toàn cầu hóa kinh tế Trong 30 năm qua đã chứng kiến sự chuyển dịch của trọngtâmkinhtế thếgiớitừkhuvựcchâuÂu-ĐạiTâyDươngsangẤnđộDương-TháiBìnhDương.Giai đoạn2001-2010 đánh dấu sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới nổi như nhóm BRICS(baogồmBrazil, Nga, ẤnĐộ vàTrungQuốc)

Theo nghiên cứu của Ngân hàng thế giới năm 2012, trong vòng 20 năm tới nhóm cácnềnkinh tế mới nổi này sẽ chiếm hơn một nửa tăng trưởng toàn cầu và mũi nhọn thúc đẩytăngtrưởng kinh tế thế giới Các quốc gia khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ có triểnvọngthay thế nhóm G7 (nhóm 7 nước công nghiệp lớn trên thế giới) về quy mô kinh tế vàtrởthànhkhuvựckinh tếlớnnhấtthếgiới

1.1.2 Sựpháttriểnvàbànhtrướngcủacác côngty,tậpđoànxuyên quốc gia(MNCs)

Cùngvớisựtiếnbộtrongcôngnghệvàtoàncầuhóa,nhiềutậpđoànđaquốcgialớnđãthayđổiquytrìnhsảnxuất,đầutưvàocácnướcnhỏhơnđểgiảmchiphísảnxuấtvàtối đa hóa lợi nhuận,

từ đó kích hoạt sự tăng trưởng GDP ở các nước nhỏ hơn Kể từ chiếntranh lạnh, sự nới lỏng về những rào cản thương mại cũng như sự phát triển khoahọc kỹthuật đã tạo điều kiện cho các công ty xuyên quốc gia phát triển về số lượng Nếunăm1980c h ỉ c ó 2 0 0 0 0 c ô n g t y x u y ê n q u ố c g i a t h ì q u a đ ế n n ă m 2 0 0 5 , c o n s ố n à

y l à g ầ n

70.000 với khoảng 500 công ty chủ yếu tập trung ở các nước phát triển Ví dụ nhưcókhoảng 27% linh kiện của hãng xe Ford của Mỹ được sản xuất bởi nước khác, hayhãngsản xuất máy bay nổi tiếng của Mỹ Boeing liên kết với hơn 600 công ty ở nhiềunước khácnhauđểsảnxuất linhkiện máybaycủa mình

Các công ty xuyên quốc gia còn đóng vai trò chính trong quá trình chuyển giaokhoahọc công nghệ cũng như luân chuyển dòng chảy nguồn vốn đầu tư FDI giữa cácquốc gia.Sự phát triển của các MNCs còn góp phần liên kết các nền kinh tế với nhau, gópphần làmsâusắchóa quátrìnhphâncông lao độngquốctế

1.1.3 Nềnkinh tếtri thức trênnền tảngkhoa họccông nghệ

Nền kinh tế tri thức với nền tảng là sự tiến bộ của khoa học công nghệ đã tạo độnglựcmạnh mẽ cho sự phát triển của khu vực tài chính trên phạm vi toàn cầu Nền kinh tếtrithức, một mặt tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận với tri thức phục vụ côngnghiệphóa-hiện đại hóa, mặt khác kết nối các nền kinh tế với nhau Sự bùng nổ của cáchmạngkhoahọc-côngnghệ,trongđó nổibật làcông nghệthông tin,đãthúcđẩycácquốcgiađầu

tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượngsảnphẩmthôngquaviệcứngdụngnhững tiến bộkhoahọccôngnghệ.

Cuộccáchmạngcôngnghiệplầnthứ4đãcónhữngtácđộngđángkểđếnlựclượngsảnxuất và hiệu quả kinh tế, giúp cho các quốc gia tạo được nhiều sản phẩm hơn với chiphí tối thiểu còn chất lượng thì ngàycàng nâng cao Việc ứng dụng, đổi mới công nghệcũngg i ú p c ả i t h i ệ n n ă n g

s u ấ t v à c h ấ t l ư ợ n g d ị c h v ụ , n â n g c a o h i ệ u q u ả c ủ a c h u ỗ i

c u n g ứng toàn cầu, chi phí về thương mại và vận chuyển giảm, dẫn đến hạ thấp giáthành sảnphẩm, thúc đẩy tiêu dùng Ngoài ra, thế giới đã và đang chứng kiến sự phát triểnmạnh mẽcủa thương mại điện tử dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ

4 Ngườitiêu dùng trên toàn cầu đang có xu hướng ngày càng gia tăng mua sắm thông quacác sànthương mại điện tử hoặc các trang web mua sắm trực tuyến của cửa hàng, giúp tiếtkiệmthời gian cũng như chi phí trong giao dịch mua bán Như vậy, những tiến bộ về khoahọccông nghệ cũng như ứng dụng những tiến bộ này trong thương mại sẽ là động lực thúcđẩypháttriển thươngmạitoàncầu

1.2Cớhổ:<iva4tha$ch thư$cđổ3ivớ$i ca$cdổanhnghiề:<pkinhdổanhta<iViề:<tNam

1.2.1 Cơhội

Kể từ chính sách Đổi mới của Đảng năm 1986, Việt Nam đã chủ trương hội nhậpquốctế sâu rộng, tham gia vào thương mại quốc tế Hội nhập quốc tế đã và đang mang lại nhiềulợi ích kinh tế cho Việt Nam trong việc giải phóngcác nguồn lực và thúc đẩy chuyểnnhượng vốnxuyênquốcgia

Với việc ký kết thành công 2 Hiệp định FTA là CPTPP (Hiệp định Đối tác toàn diệnvàTiến bộ xuyên Thái Bình Dương) và EVFTA (Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam -Liên minh châu Âu), Việt Namđược đánh giá là sẽ có nhiều thuận lợi trong thương mạiquốc tế, qua đó tạo thêm việc làm

và tạo cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp xuất nhậpkhẩutạiViệt Nam

Vớiviệcpháttriểncủanềnkinhtếtrithứcvàthànhtựuvềcôngnghệthôngtintrênnềntảng số sẽ thúc đẩy Việt Nam trao đổi tri thức, chuyển giao công nghệ với cáinướcpháttriển,thamgiavàonhữngbậcthangcaohơncủachuỗigiátrịtoàncầu,quađóthuhẹpkhoảngcáchgiữa ViệtNamvớicácnướcphát triển

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đã tạo cơ hội cho các doanh nghiệp ViệtNamứng dụng những thành tựu của khoa học công nghệ vào quá trình sản xuất, kinhdoanh.Chẳng hạn như các doanh nghiệp áp dụng dây chuyền tự động hóa trong sản xuất

sẽ giúpnâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh, giảm chi phí thuê nhân công Ngoài racáchmạngcôngnghiệp

4.0 cũng sẽ tăng nhu cầu việc làm với các ngành đòi hỏi trí tuệ, tính sáng tạo bởinhữngcông việclaođộngchân taysẽdầnbị máymócthaythế

1.1.1Tháchthức

Nền kinh tế Việt Nam là “rất mở”, gây ra thách thức dễ bị ảnh hưởng bởi nền kinhtếthế giới Chẳng hạn như chiến tranh Mỹ-Trung và đại dịch Covid-19 đã gây ra đứtgãychuỗi cung ứng toàn cầu năm 2021 cũng khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất Việt Nambịđìnhtrệvàthậmchílàngừngsảnxuất,làm giánđoạndòng chảyhàng hóa

Việctựdohóathươngmạicũngđặtraáplựccạnhtranhgaygắttừcácdoanhnghiệp

nước ngoài khi xuất hiện ngày càng nhiều các hàng hóa chất lượng cao chất lượngcaotừchâu Âu Quy mô doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là vừa và nhỏ, tiềm lực chưa đủmạnhsẽ khó cạnh tranhvới các doanh nghiệp nước ngoài với tiềm lực tài chính lớn mạnh,quymô sản xuất lớn và có uy tín trong ngành Việc dần xóa bỏ hàng rào thuế quan sẽ làcondao hai lưỡi, dù tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận thị trường Việt

hóasảnphẩmnhưnglạigâyáplựcc ạ n h t r a n h l ớ n c h o c á c d o a n h nghiệpnộiđịa,dẫnđếnnguycơbịphásản,nhiềulaođộng bịmấtviệc

Khuôn khổ pháp lý tại Việt Nam còn chưa hoàn thiện, chưa đồng nhất cũng nhưchưabắtkịpvớinhữngxuhướng pháttriển củanềnkinhtếtoàncầu,gâykhókhănchoquátrình chuyển đổi số của các doanh nghiệp Ngoài ra để thực thi cam kết trong CPTPP thìpháp luật Việt Nam cũng cầnphải điều chỉnh các quy định về thương mại, sở hữu trí tuệ,hảiquan…

CÂU 2: T R Ư Ờ N G H Ợ P C Ủ A U B E R K H I T H Â M N H Ậ P V À O T H Ị T R Ư Ờ N G VIỆT NAM

2.1. GiớithiệuvềUber

Uber là một công ty đa quốc gia đến từ Mỹ, công ty cung cấp các dịch vụgiaothông vận tải thông qua ứng dụng công nghệ và có trụ sở tại San Francisco Uberhiệnđang có mặt tại hơn 900 khu vực và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới Đến tháng 05năm2020, Uber đã được định giá hơn 80 tỷ USD sau khi phát hành cổ phiếu lần đầu racôngchúng(IPO), m ặ c dùgi á t r ị nàythấphơnk ỳvọngnhưng côn gt y vẫnđeml ại hàngtỉUSD cho các nhà đầu tư Uber là một trong những cái nổi bật trong nền kinh tế chia sẻ vàsự ra đời của Uber còn tạo ra một xu hướng mớiđược gọi là "Uberification" (Uber hóa).Tính đến năm 2019, Uber ước tính có hơn 110 triệu người dùngtrên toàn cầu Tại HoaKỳ, vào đầu năm 2019, thị phần chia sẻ xe của Uber chiếm 67%

và thị phần giao thựcphẩmtrongnăm 2018là24%

Ý tưởng thành lập Uber xuất phát từ việc Travis Kalanick và Garrett Camp,haidoanh nhân trẻ không tìm được phương tiện đi lại trong một đêm tuyết ở Paris, Phápvào2008 Chính từ kinh nghiệm trong việc gặp khó khăn khi gọi taxi, cả hai doanh nhânđãnảy ra suy nghĩ về ý tưởng “điều gì sẽ xảy ra nếu bạn có thể yêu cầu một chuyến xetừchiếc điện thoại của chính mình?” Khi trở lại San Francisco, Garrett Camp đã muatênmiền UberCab.com và thuyết phục Kalanick đảm nhận vai trò điều hành công ty Sauvụviệc trên, họ đã phát triển một ứng dụng điện thoại thông minh cho phép mọi người đixechỉ bằng một nút bấm Vào tháng 3 năm 2009, tức chỉ ba tháng kể từ khi phát triểnứngdụng, Uber đã được ra mắt tại San Francisco Việc đặt xe dễ dàng và đơn giản đãngàycàng thúc đẩy sự phổ biến của ứng dụng Chỉ với một nút bấm, khách hàng có thểđặt

áp dụng các chínhsách mở rộng mạnh mẽ, hoạt động kinh doanh của Uber đã mở rộng ra

bảynămđểcómặttại75quốcgiavàhơn500thànhphố.Chođếnnay,dùtrảiqua

rấtnhiềunhữngkhó

khăn kèm theo đó là hàng loạt các vụ kiện, tai tiếng, nhưng những thành công màUberđạt được là điều không thể phủ nhận Uber hiện vẫn đang là một trongn h ữ n g

c á i t ê n được nhắc đếnnhưmộtthươnghiệuvậntảithành côngnhất thếgiới

2.2. HoạtđộngkinhdoanhquốctếcủaUbervàUberViệtNam

2.2.1 Hoạtđộngkinhdoanhquốctế củaUber

Quá trình kinh doanh quốc tế của Uber bắt đầu từ năm 2011 với địa điểm đầutiênlà Paris, Pháp Đây cũng chính là nơi mà những nhà sáng lập nảy ra ý tưởng hìnhthànhUber Sau đó một năm, Uber bắt đầu ra mắt tại London và tiếp theo là Sydney ĐốivớikhuvựcchâuÁ,vàođầunăm2013, Singapore là quốcgiađầutiênmàUberđặtchânđến Uber cho biết lý do chọn Singapore vì đây là quốc gia đã chào đón sự đổi mới từ lâuvà là trung tâm công nghệ củakhu vực Sau Singapore, các điểm đến tiếp theo cho sự mởrộng củaUber làĐài Bắcở ĐàiLoan vàSeoul ở Hàn Quốc Đến tháng 2,n ă m 2 0 1 4 , Uber chính thức hoạt động tạiManila Cùng năm, Uber cũng bắt đầu hoạt động tại TrungQuốc, Việt Nam, Indonesia vàThái Lan Trong giai đoạn 2015 - 2016, Uber nỗ lực tăngcường dịch vụ tại thị trườngchâu Á với nhiều đổi mới để gia tăng khả năng cạnh tranh.Năm 2017, Uber đã ra mắtdịch vụ của mình tại Campuchia và Myanmar Tuy nhiên, mộtnăm sau đó, dịch vụ của Uber đã phải rờikhỏi Đông Nam Á kể từ khi bị Grab, một đốithủcạnh tranhtạikhuvựcchâuÁmualại

2.2.2 UbertạithịtrườngViệtNam

Vào năm 2014, Uber đã quyết định triển khai hoạt động đầu tiên tại 2 thànhphốlớn của Việt Nam là thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội Việc lựa chọn hai hai địađiểmtrên là bởi vì đây là những thành phố lớn, dân cư đông đúc, nhu cầu đi lại cao nênsẽmang lại nhiều cơ hội cho Uber Tháng 7 năm 2014 được xem là thời điểm Uberchínhthức thâm nhập thị trường Việt Nam Công ty đã sử dụng hình thức thâm nhập làđầu tưtrực tiếp Tại Việt Nam, Uber được đăng kí kinh doanh dưới hình thức công tyhoạt độngtrên lĩnh vựcc ô n g n g h ệ C h ỉ v à i t h á n g s a u k h i c ó m ặ t

ở V i ệ t N a m , U b e r d ư ờ n g n h ư đ ã trở thành một hiện tượng trong mảngkinh doanh vận tải Đội ngũ tài năng trẻ và năngđộng đã nâng tầm Uber Việt Nam trởthành một trong những thị trường phát triển nhanhnhất của Uber trên toàn cầu trongvòng một năm hoạt động Đến tháng 4/2016, Uber đãchính thức ra mắt dịch vụ xe ômUber Moto tại Việt Nam Một năm sau đó, Uber tiếp tụcmởrộnghoạtđộngkinhdoanhracáckhu vựckháccủaViệtNambaogồmNhaTrangvà

ĐàNẵng.

Mặc dù có tốc độ phát triển nhanh chóng trong thời gian đầu, nhưng Uber vẫnphảiđối mặt với nhiều thách thức khi bước vào thị trường hấp dẫn như Việt Nam Ngành giaothông vận tải Việt Nam khácvới bất kỳ ngành giao thông vận tải nào trên thế giới Đó làsự pha trộn giữa phong cáchvận tải truyền thống và hiện đại cùng với sự cạnh tranh gaygắt đã gây ra nhiều khó khăncho một người chơi mới như Uber Bên cạnh đó, trong thờigian hoạt động tại Việt Nam,Uber cũng liên tục vấp phải nhiều vấn không hay Đầu tiênphải kể đến đó là những lùmxùm liên quan đến việc lách thuế, nợ thuế Với việc đăngkíkinhdoanhtr ên lĩnhvự c côngnghệ, Ube rc ho rằ ng mìnhchỉ là m ộ t ứngdụ ng kế t

n ối giữa tài xế và khách hàng chứ không phải là doanh nghiệp vận tải Kết hợp với việc kếtquả kinh doanh của công ty luôntrong tình trạng lỗ nên Uber sẽ không có nghĩa vụ phảiđóng thuế Tuy nhiên sau quátrình thanh tra, rà soát, cơ quan thuế TP.HCM đã ra quyếtđịnh truy thu gần 67 tỷ đồngđối với Uber Ngoài ra, trong suốt quá trình hoạt động Uberliên tục vấp phải sự phảnứng mạnh mẽ đến từ các hãng taxi truyền thống Các hãng xetruyền thống cho rằng cónhiều sự bất bình đẳng trong chính sách quản lý giữa họ vàUber Những phản ứng này

đã gay gắtđến mứcv à o t h á n g 3 / 2 0 1 7 , H i ệ p h ộ i t a x i c ả 3 miền kêucứu Thủ tướng và đề nghị dừng khẩn cấp việc thí điểm xe công nghệ Và nhữngvấn đề kể trên

đã phần nào ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu và hoạt động kinh doanhcủa Uber tại Việt Nam Cuối cùng, đến tháng 3/2018, Uber thông báo

sẽ bán toàn bộmảng kinh doanh của họ tại thị trường Đông Nam Á cho đối thủ Grab Và đếnngày8/4/2018, Uber chính thức chấm dứt hoạt động tại thị trường Đông Nam Á, trong đócóViệtNam

2.3.NhữngvấnđềnảysinhtrongquátrìnhkinhdoanhcủaUbertạiViệtNam

2.3.1 Vềhệthốngphápluật

Một trong những vấn đề chính mà Uber gặp phải khi thâm nhập thị trường châuÁnói chung và Việt Nam nói riêng là thích ứng với chính sách của các quốc gia sở tại.Khithâmnhậpvàothịtrường Việt Nam,UbervẫnápdụngnguyênmôhìnhOne-Size-FitsAll như đã từng áp dụng tại quê nhà mà không quan tâm đến sự khác biệt giữa các quốcgia Và với mô hình này,Uber đã vạch ra chiến lược với mục tiêu phát triển nhanh chóngvà càng chiếm lĩnh đượcthị phần càng tốt, còn những khía cạnh về pháp lý, luật pháp sẽđược giải quyết sau Tuynhiên, Uber đã không có cái nhìn sâu sắc về bối cảnh củatừngquốcgiamànóđặtchânđến.TạiquênhàMỹhaycácthịtrườngkhácnhưAnh, đềulà