MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM GIÁC VUÔNG Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH.. Chứng minh các hệ thức sau: một nửa tích hai cạnh kề với sin góc xen giữa hai cạnh
Trang 1GIÁO VIÊN TOÁN
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TOÁN 9 HỌC KÌ I
Trang 2Phần A- Đại số
Chương I CĂN BẬC HAI - CĂN BẬC BA
1) Định nghĩa, tính chất căn bậc hai
a) Với số dương a, số ađược gọi là căn bậc hai số học của a
x
0
2 2
c) Với hai số a và b không âm, ta có: a < b ⇔ a < b
Ví dụ 1: Tìm các giá trị của x để biểu thức sau có nghĩa:
Trang 3a.Gợi ý: Phân tích 21− 3 và 15− 3 thành nhân tử rồi rút gọn cho mẫu.
Vậy phương trình có một nghiệm x = -4
Tìm điều kiện xác định: Với giá trị nào của x thì các biểu thức sau đây xác định:
Bài 1: Với giá trị nào của x thì các biểu thức sau đây xác định:
3
5 3
3 +
Trang 43+ + − 2) ( ) (2 )2
323
2− − + 3) ( )2 ( )2
353
4) (1− 2)2 + ( 2+3)2 5) ( 3−2)2 + ( 3−1)2 6) ( 5−3)2 + ( 5−2)2
7) 8+2 15 - 8−2 15 8) (5+2 6 ) + 8−2 15 9)
83
52
23
53
243
Trang 5• Chú ý: |A|=B ; |A|=A khi A ≥ 0; |a|=-A khi A≤ 0.
Bài 1 Giải các phương trình sau:
A.Các bước thực hiên:
Tìm ĐKXĐ của biểu thức: là tìm TXĐ của từng phân thức rồi kết luận lại
Phân tích tử và mẫu thành nhân tử (rồi rút gọn nếu được)
Quy đồng, gồm các bước:
+ Chọn mẫu chung : là tích các nhân tử chung và riêng, mỗi nhân tử lấy số mũ lớn nhất.+ Tìm nhân tử phụ: lấy mẫu chung chia cho từng mẫu để được nhân tử phụ tương ứng.+ Nhân nhân tử phụ với tử – Giữ nguyên mẫu chung
Bỏ ngoặc: bằng cách nhân đa thức hoặc dùng hằng đẳng thức
Thu gọn: là cộng trừ các hạng tử đồng dạng
Trang 6Phân tích tử thành nhân tử ( mẫu giữ nguyên).
a) Rút gọn biểu thức A; b) Tính giá trị của biểu thức A tại x= +3 2 2
Bài 2 Cho biểu thức : P = 4 4 4
Bài 3: Cho biểu thức A = 1 2
a)Đặt điều kiện để biểu thức A có nghĩa; b)Rút gọn biểu thức A;
c)Với giá trị nào của x thì A< -1
Bài 4 : Cho biểu thức : B =
x
x x
x − −2 + 2+1 −
1 2 2 1a) Tìm TXĐ rồi rút gọn biểu thức B; b) Tính giá trị của B với x =3;
x x
x
−
+ + +
2 2 1a) Tìm TXĐ; b) Rút gọn P; c) Tìm x để P = 2
1
22
1(
:)
11
a a
a
a) Tìm TXĐ rồi rút gọn Q; b) Tìm a để Q dương;
c) Tính giá trị của biểu thức biết a = 9- 4 5
Bài 7 : Cho biểu thức : K =
3x
3x2x1
x33x2x
11x15
1 x 2 x
2 x 1
+
−
−
−
a)Xác định x để G tồn tại; b)Rút gọn biểu thức G;
c)Tính giá trị của G khi x = 0,16; d)Tìm gía trị lớn nhất của G;
e)Tìm x ∈ Z để G nhận giá trị nguyên;
f)Chứng minh rằng : Nếu 0 < x < 1 thì M nhận giá trị dương;
g)Tìm x để G nhận giá trị âm;
Trang 7Bài 9 : Cho biểu thức: P= : x2 1
x 1
1 1 x x
x 1
x x
+
−
+
Với x ≥ 0 ; x ≠ 1a)Rút gọn biểu thức trên; b)Chứng minh rằng P > 0 với mọi x≥ 0 và x ≠ 1
1 a a 2 2
1 a
2 2
1
2 2
a)Tìm a dể Q tồn tại; b)Chứng minh rằng Q không phụ thuộc vào giá trị của a
Bài 11: Cho biểu thức :
A=
x
x x
x y xy
x y
+
1.2
2
22
−
+
5a21:a16
2a44a
a4
a
a3
(Với a ≥0 ; a ≠ 16)
1)Rút gọn P; 2)Tìm a để P =-3; 3)Tìm các số tự nhiên a để P là số nguyên tố
Chương II HÀM SỐ - HÀM SỐ BẬC NHẤT
I HÀM SỐ:
Khái niệm hàm số
* Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng x sao cho mỗi giá trị của x, ta luôn xác định được
chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x và x được gọi là biến số.
* Hàm số có thể cho bởi công thức hoặc cho bởi bảng
II HÀM SỐ BẬC NHẤT:
Kiến thức cơ bản:
3) Định nghĩa, tính chất hàm số bậc nhất
a) Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y = ax + b (a, b ∈ R và a ≠ 0)
b) Hàm số bậc nhất xác định với mọi giá trị x∈ R.
Hàm số đồng biến trên R khi a > 0 Nghịch biến trên R khi a < 0.
4) Đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0) là một đường thẳng cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng b (a: hệ số góc, b: tung độ gốc)
5) Cho (d): y = ax + b và (d'): y = a'x + b' (a, a’ ≠ 0) Ta có:
a a
b b
a a
(d) ∩ (d') ⇔ a ≠ a' (d) ⊥ (d') ⇔ a.a ' = − 1
6) Gọi α là góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox thì:
Khi a > 0 ta có tanα = aKhi a < 0 ta có tanα’= a (α’ là góc kề bù với góc
Ví dụ 1 : Tìm m để hàm số y = (m - 2)x + 1 nghịch biến trên ¡ ?
Hướng dẫn :
Trang 8Dạng bài tập viết phương trình của đường thẳng (d) khi biết một số điều kiện :
a) Biết (d) song song với đường thẳng (d ’ ) : y = ax + b (a 0) và đi qua điểm A(x 0 ; y 0 )
* Cách giải :
- Vì đường thẳng (d) song song với đường thẳng (d’) nên phương trình của đường
thẳng (d) có dạng y = ax + b’ (b’
0 )
- Vì đường thẳng (d) đi qua điểm A(x0; y0) nên ta có : y0 = ax0 + b’ Từ đó suy ra b’, ta so
sánh với điều kiện b’ 0
- Kết luận về phương trình của đường thẳng (d)
* Ví dụ : Viết phương trình của đường thẳng (d) song song với đường thẳng y = 2x + 1
và đi qua điểm A(1; 2)
Vậy phương trình của đường thẳng (d) là y = 2x
b) Biết (d) đi qua hai điểm A(x 1 ; y 1 ) và B(x 2 ; y 2 ) :
* Cách giải :
- Phương trình của đường thẳng (d) có dạng y = ax + b
- Vì (d) đi qua điểm A(x1; y1) nên ta có : y1 = ax1 + b
Vì (d) đi qua điểm B(x2; y2) nên ta có : y2 = ax2 + b
Do đó ta có hệ phương trình 1 1
axax
Trang 9- Giải hệ phương trình trên ta tìm được a và b, sau đó kết luận về phương trình của đường thẳng (d).
* Ví dụ : Xác định hàm số y = ax + b , biết rằng đồ thị của hàm số đi qua hai điểm A(1; 3) và
có nghĩa là đồ thị của hàm số đi qua điểm (x0; 0))
Dạng bài tập liên quan đến vị trí tương đối của hai đường thẳng :
a) Cách giải : Dựa vào điều kiện để hai đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau (đã
nêu ở phần kiến thức cơ bản ) để làm
Lưu ý : - Muốn tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng, ta giải hệ phương trình gồm hai
phương trình của hai đường thẳng đó
- Muốn tìm điều kiện để ba đường thẳng đồng quy, trước hết ta tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng đã có phương trình cụ thể, sau đó ta tìm điều kiện để đường thẳng còn lại cũng đi qua giao điểm của hai đường thẳng đó
2
m
m m
Trang 101) Tìm m để (d1) và (d2) cắt nhau
2) Với m = – 1 , vẽ (d1) và (d2)trên cùng mặt phẳng tọa độ Oxy rồi tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng (d1) và (d2)bằng phép tính
Bài 2: Cho hàm số bậc nhất y = (2 - a)x + a Biết đồ thị hàm số đi qua điểm M(3;1), hàm số
đồng biến hay nghịch biến trên R ? Vì sao?
Bài 3: Cho hàm số bậc nhất y = (1- 3m)x + m + 3 đi qua N(1;-1) , hàm số đồng biến hay
nghịch biến ? Vì sao?
Bài 4: Cho hai đường thẳng y = mx – 2 ;(m≠0)và y = (2 - m)x + 4 ;(m≠2) Tìm điều kiện của m để hai đường thẳng trên:
Bài 5: Với giá trị nào của m thì hai đường thẳng y = 2x + 3+m và y = 3x + 5- m cắt nhau tại
một điểm trên trục tung Viết phương trình đường thẳng (d) biết (d) song song với (d’): y =
x
2
1
−
và cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 10
Bài 6: Viết phương trình đường thẳng (d), biết (d) song song với (d’) : y = - 2x và đi qua điểm
A(2;7)
Bài 7: Viết phương trình đường thẳng đi qua hai điểm A(2; - 2) và B(-1;3).
Bài 8: Cho hai đường thẳng : (d1): y = 1 2
2x+ và (d2): y = − +x 2
a/ Vẽ (d1) và (d2) trên cùng một hệ trục tọa độ Oxy
b/ Gọi A và B lần lượt là giao điểm của (d1) và (d2) với trục Ox , C là giao điểm của (d1) và (d2) Tính chu vi và diện tích của tam giác ABC (đơn vị trên hệ trục tọa độ là cm)?
Bài 9: Cho các đường thẳng (d1) : y = 4mx - (m+5) với m≠0
(d2) : y = (3m2 +1) x +(m2 -9)
a; Với giá trị nào của m thì (d1) // (d2)
b; Với giá trị nào của m thì (d1) cắt (d2) tìm toạ độ giao điểm Khi m = 2
c; C/m rằng khi m thay đổi thì đường thẳng (d1) luôn đi qua điểm cố định A ;(d2) đi qua điểm
cố định B Tính BA ?
Bài 10: Cho hàm số : y = ax +b
a; Xác định hàm số biết đồ thị của nó song song với y = 2x +3 và đi qua điểm A(1,-2)
b; Vẽ đồ thị hàm số vừa xác định - Rồi tính độ lớn góc ∝ tạo bởi đường thẳng trên với trục Ox
?
c; Tìm toạ độ giao điểm của đường thẳng trên với đường thẳng y = - 4x +3 ?
d; Tìm giá trị của m để đường thẳng trên song song với đường thẳng y = (2m-3)x +2
Trang 11Phần B - HÌNH HỌC
CHƯƠNG I: HỆ THỨC LƯỢNG TRONG TAM GIÁC VUÔNG
I MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM GIÁC VUÔNG
Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH.
HK d) Vẽ BE ⊥ DC kéo dài Tính BE, CE và DC
Bài 7 Cho đoạn thẳng AB = 2a Từ trung điểm O của AB vẽ tia Ox ⊥ AB Trên Ox, lấy điểm
D sao cho OD a
2
= Từ B kẻ BC vuông góc với đường thẳng AD
a)TínhAD, AC và BC theo a b) Kéo dài DO một đoạn OE = a Chứng minh bốn điểm A, B, C và E cùng nằm trên một
đường tròn
Bài 8 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH Biết AB
AC
2021
= và AH = 420 Tính chu
vi tam giác ABC
Bài 9 Cho hình thang ABCD vuông góc tại A và D Hai đường chéo vuông góc với nhau tại
O Biết AB=2 13,OA=6, tính diện tích hình thang ABCD
II TỈ SỐ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC NHỌN
Trang 121 Định nghĩa: Cho tam giác vuơng cĩ gĩc nhọn α.
cạnh đối cạnh huyền
sina = ; cosa = cạnh huyền cạnh kề ; tana =cạnh đối cạnh kề ; cota =cạnh đối cạnh kề
Chú ý:
• Cho gĩc nhọn α Ta cĩ: 0 sin < α < 1; 0 cos < α< 1
• Cho 2 gĩc nhọn α, β Nếu sina = sinb (hoặc cosα = cosβ , hoặc tana = tanb , hoặc
cota = cotb ) thì a =b
2 Tỉ số lượng giác của hai gĩc phụ nhau:
Nếu hai gĩc phụ nhau thì sin gĩc này bằng cơsin gĩc kia, tang gĩc này bằng cotang gĩc kia.
Sin (90 0 -a) = cosa tan(90 0 -a)=cotana
cos(90 0 -a)=sina cotan(90 0 -a)=tana
Ví dụ: sin 25 0 =cos65 0 ; tan20 0 =cotan70 0 …
3 Tỉ số lượng giác của các gĩc đặc biệt:
32cosα 3
2
22
12
α
sin
αα
( Diện tích tam giác bằng một nửa tích hai cạnh kề với sin gĩc xen giữa hai cạnh đĩ)
Trong tam giác bất kì:
Với a là cạnh đối diện gĩc A, b là cạnh đối diện gĩc B, c là cạnh đối diện gĩc C
BÀI TẬP:
Bài 1 Cho tam giác ABC vuơng tại A, đường cao AH Biết BH = 64cm và CH = 81cm Tính
các cạnh và gĩc tam giác ABC
HD: AB 2 =BH.BC nên AB=96,3cm; AC 2 =HC.BC nên AC=108,4cm
Bài 2 Cho tam giác ABC vuơng tại A Tìm các tỉ số lượng giác của gĩc B khi:
Trang 13a) BC = 5cm, AB = 3cm b) BC = 13 cm, AC = 12 cm c) AC= 4cm, AB=3cm.
HD:
a) sinB=0,8; cosB=0,6
Bài 3 Cho tam giác ABC vuông tại A, có AB = 10cm và AC = 15cm
a) Tính góc B b) Phân giác trong góc B cắt AC tại I Tính AI c) Vẽ AH ⊥ BI tại H Tính AH
HD:
b, tan nên AI=AB tan =10.tan28 0 =5,3cm
c, sin nên AH=AB.sin = 10.sin28 0 =4,7cm.
Bài 4 Tính giá trị các biểu thức sau:
a) cos 15 2 0 + cos 25 2 0 + cos 35 2 0 + cos 45 2 0 + cos 55 2 0 + cos 65 2 0 + cos 75 2 0 b) sin 10 2 0 − sin 20 2 0 + sin 30 2 0 − sin 40 2 0 − sin 50 2 0 − sin 70 2 0 + sin 80 2 0 c) sin15 0 + sin75 0 − cos15 0 − cos75 0 + sin30 0
d) sin35 0 + sin67 0 − cos23 0 − cos55 0
e) cos 20 2 0 + cos 40 2 0 + cos 50 2 0 + cos 70 2 0
f) sin20 0 − tan40 0 + cot50 0 − cos70 0
HD: Dùng công thức: sin(90 0 -a)=cosa; tan(90 0 -a)=cota.
Bài 6 Rút gọn các biểu thức sau:
a) (1 cos )(1 cos ) − α + α b) 1 sin + 2α+ cos 2α c) sinα− sin cosα 2α d) sin 4α+ cos 4α+ 2sin 2αcos 2α e) tan 2α− sin 2atan 2α f) cos 2α+ tan 2αcos 2α
Bài 7 Chứng minh các hệ thức sau:
một nửa tích hai cạnh kề với sin góc xen giữa hai cạnh đó)
III MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ GÓC TRONG TAM GIÁC VUÔNG
Trang 14Cho tam giác ABC vuông tại A có BC = a, AC = b, AB = c.
b a= sinB a= cosC ; c a= sinC a= cosB
b c= tanB c= cotC ; c b= tanC b= cotB
BÀI TẬP:
Bài 1 Giải tam giác vuông ABC, biết góc A=900 và: a) a= 15 ;cm b= 10cm b) b= 12 ;cm c= 7cm
Bài 2 Cho tam giác ABC có góc B=600, C=500, AC=35cm Tính diện tích tam giác ABC
Bài 3 Cho tứ giác ABCD có góc A=D=900, C=400, AB=4cm, AD=3cm Tính diện tích tứ giác
Bài 4 Cho tứ giác ABCD có các đường chéo cắt nhau tại O Cho biết AC= 4 ,cm BD= 5cm,
góc AOB =500 Tính diện tích tứ giác ABCD
Bài 5 Chứng minh rằng:
Bài 6 a) Diện tích của một tam giác bằng nửa tích của hai cạnh nhân với sin của góc nhọn
tạo bởi các đường thẳng chứa hai cạnh ấy b) Diện tích của một hình bình hành bằng tích của hai cạnh kề nhân với sin của góc nhọn tạo bởi các đường thẳng chứa hai cạnh ấy
BÀI TẬP ÔN CHƯƠNG I
Bài 1 Cho tam giác ABC có AB = 21m, AC = 28m, BC = 35m
a) Chứng minh tam giác ABC vuông b) Tính sin ,sinB C
Bài 2 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH, đường phân giác AD Cho biết HB =
112, HC = 63 a) Tính độ dài AH b) Tính độ dài AD
Bài 3 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH Biết AH = 5, CH = 6
a) Tính AB, AC, BC, BH b) Tính diện tích tam giác ABC
Bài 4 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH Biết AH = 16, BH = 25
a) Tính AB, AC, BC, CH b) Tính diện tích tam giác ABC
Bài 5 Cho hình thang ABCD có góc A=D=900 và hai đường chéo vuông góc với nhau tại O a) Chứng minh hình thang này có chiều cao bằng trung bình nhân của hai đáy b) Cho AB = 9, CD = 16 Tính diện tích hình thang ABCD c) Tính độ dài các đoạn thẳng OA, OB, OC, OD
Bài 6 Tính diện tích hình thang ABCD (AB // CD), biết AB = 10, CD = 27, AC = 12, BD =
35
Bài 7 Cho biết chu vi của một tam giác bằng 120cm Độ dài các cạnh tỉ lệ với 8, 15, 17
a) Chứng minh rằng tam giác đó là một tam giác vuông b) Tính khoảng cách từ giao điểm ba đường phân giác đến mỗi cạnh
Bài 8 Cho tam giác ABC cân tại A, đường cao AH Biết góc A=480, AH=13cm Tinh chu vi
∆ABC
Bài 9 Cho ∆ABC vuông tại A, AB = a, AC = 3a Trên cạnh AC lấy các điểm D, E sao cho
AD = DE = EC a) Chứng minh DE DB
DB DC= b) Chứng minh ∆BDE đồng dạng ∆CDB c) Tính tổng góc (AEB+BCD)
Bài 10 Cho hình thang ABCD có hai cạnh bên AD và BC bằng nhau, đường chéo AC vuông
góc với cạnh bên BC Biết AD = 5a, AC = 12a
Trang 15Bài 12 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH Gọi D là điểm đối xứng với A qua
điểm B Trên tia đối của tia HA lấy điểm E sao cho HE = 2HA Gọi I là hình chiếu của D trên
HE
a) Tính AB, AC, HC, biết AH = 4cm, HB = 3cm b) Tính c) Chứng minh d) Chứng minh: DE EC⊥
Cho tam giác ABC vuông tại A (AB < AC), đường cao AH Đặt BC = a, CA = b, AB = c, AH
= h Chứng minh rằng tam giác có các cạnh a h b c h− ; − ; là một tam giác vuông.
Bài 13 Cho tam giác nhọn ABC, diện tích bằng 1 Vẽ ba đường cao AD, BE, CF Chứng
minh rằng: a) S AEF +S BFD+S CDE =cos2A+cos2B+cos2C b) S DEF =sin2A−cos2B−cos2C
Bài 14 Giải tam giác ABC, biết:
c) Trung tuyến ứng với cạnh huyền m a=5, đường cao AH = 4 d) Trung tuyến ứng với cạnh huyền m a=5, một góc nhọn bằng 47 0
Bài 15 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH, AB = 3cm, BC = 6cm Gọi E, F lần
lượt là hình chiếu của H trên cạnh AB và AC a) Giải tam giác vuông ABC b) Tính độ dài AH và chứng minh: EF = AH c) Tính: EA.EB + AF.FC
CHƯƠNG II: ĐƯỜNG TRÒN
I SỰ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG TRÒN TÍNH CHẤT ĐỐI XỨNG CỦA ĐƯỜNG TRÒN
1 Đường tròn
Đường tròn tâm O bán kính R (R > 0) là hình gồm các điểm cách điểm O một khoảng bằng R.
2 Vị trí tương đối của một điểm đối với một đường tròn
Cho đường tròn (O; R) và điểm M.
• M nằm trên đường tròn (O; R) ⇔OM R= .
• M nằm trong đường tròn (O; R) ⇔OM R< .
• M nằm ngoài đường tròn (O; R) ⇔OM R> .
3 Cách xác định đường tròn
Qua ba điểm không thẳng hàng, ta vẽ được một và chỉ một đường tròn.
4 Tính chất đối xứng của đường tròn
• Đường tròn là hình có tâm đối xứng Tâm của đường tròn là tâm đối xứng của đường
tròn đó
• Đường tròn là hình có trục đối xứng Bất kì đường kính nào cũng là trục đối xứng của
đường tròn.
BÀI TẬP:
Bài 1 Cho tứ giác ABCD có Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB,
BD, DC và CA Chứng minh rằng bốn điểm M, N, P, Q cùng nằm trên một đường tròn
HD: Chứng minh MNPQ là hình chữ nhật.
Bài 2 Cho hình thoi ABCD có Gọi E, F, G, H lần lượt là trung điểm của các cạnh
AB, BC, CD, DA Chứng minh 6 điểm E, F, G, H, B, D cùng nằm trên một đường tròn
HD: Chứng minh EFGH là hình chữ nhật, ∆OBE là tam giác đều.
Trang 16Bài 3 Cho hình thoi ABCD Đường trung trực của cạnh AB cắt BD tại E và cắt AC tại F
Chứng minh E, F lần lượt là tâm của đường tròn ngoại tiếp các tam giác ABC và ABD
Bài 4 Cho đường tròn (O) đường kính AB Vẽ đường tròn (I) đường kính OA Bán kính OC
của đường tròn (O) cắt đường tròn (I) tại D Vẽ CH ⊥ AB Chứng minh tứ giác ACDH là hình thang cân
Bài 5 Cho hình thang ABCD (AB // CD, AB < CD) có , CD = 2AD Chứng minh 4 điểm A, B, C, D cùng thuộc một đường tròn
Bài 6 Cho hình thoi ABCD Gọi O là giao điểm hai đường chéo M, N, R và S lần lượt là
hình chiếu của O trên AB, BC, CD và DA Chứng minh 4 điểm M, N, R và S cùng thuộc một đường tròn
II DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
1 So sánh độ dài của đường kính và dây
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2 Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
• Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
• Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây ấy.
3 Liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây
• Trong một đường tròn:
– Hai dây bằng nhau thì cách đều tâm.
– Hai dây cách đều tâm thì bằng nhau.
• Trong hai dây của một đường tròn:
– Dây nào lớn hơn thì dây đó gần tâm hơn.
– Dây nào gần tâm hơn thì dây đó lớn hơn.
4 Đường tròn ngoại tiếp tam giác:
Đi qua 3 đỉnh của tam giác và có tâm là giao 3 đường trung trực của 3 cạnh.
Với tam giác vuông, tâm đường tròn ngoại tiếp là trung điểm cạnh huyền.
BÀI TẬP:
Bài 1 Cho đường tròn (O; R) và ba dây AB, AC, AD Gọi M, N lần lượt là hình chiếu của B
trên các đường thẳng AC, AD Chứng minh rằng MN ≤ 2R
HD: Chứng minh bốn điểm A, B, M, N cùng nằm trên đường tròn đường kính AB ⇒ MN ≤ AB.
Bài 2 Cho đường tròn (O; R) Vẽ hai dây AB và CD vuông góc với nhau Chứng minh
rằng: S ABCD≤2R2
HD: S ABCD 1ABCD
2
Bài 3 Cho đường tròn (O; R) và dây AB không đi qua tâm Gọi M là trung điểm của AB
Qua M vẽ dây CD không trùng với AB Chứng minh rằng điểm M không là trung điểm của CD
HD: Dùng phương pháp phản chứng Giả sử M là trung điểm của CD ⇒ vô lý.
Bài 4 Cho đường tròn (O; R) đường kính AB Gọi M là một điểm nằm giữa A và B Qua M
vẽ dây CD vuông góc với AB Lấy điểm E đối xứng với A qua M a) Tứ giác ACED là hình gì? Vì sao? b) Giả sử R= 6,5 ,cm MA= 4cm Tính CD