TIỂU LUẬN HP2 ĐƯỜNG lối QUỐC PHÒNG và AN NINH AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG và các mối đe dọa AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG ở VIỆT NAM

Vì thế, đối phó vi nhFng thách thức từ an ninh phi truyền thống hiện nay vừa là yêu cầu, nhiệm vE của sự nghiệp quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc, vừa là điều kiện quan trọng để bảo

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TỔ GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

-TIỂU LUẬN HP2 ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG VÀ CÁC MỐI ĐE DỌA

AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM

MỞ ĐẦU

Sau khi Chiến tranh lạnh kết thc, đặc biệt là thập niên đầu thế kỷ XXI, thế gii có nhiều biến động phức tạp vượt qua khuôn khổ dự báo của gii nghiên cứu về một thế gii hòa bình, ổn định và thịnh vượng Trong thế gii đương đại, bên cạnh các mối đe dọa về quân sự, vẫn tồn tại và xuất hiện nhiều yếu tố mi đe dọa đến an ninh con người và an ninh quốc gia như: khủng bố, dịch bệnh lây lan nhanh B người và đô Cng vâ Ct, biến đổi khí hậu, mua bán ma ty, mua bán phE nF và trG em, di cư xuyên biên gii, tô Ci phạm mạng Trong bối cảnh đó, nhFng nhận thức về an ninh cũng thay đổi nhanh chóng Bên cạnh nhFng quan niệm đã và đang được sử dEng xung quanh chủ đề này như: an ninh tập thể, an ninh chung, an ninh toàn diện , xuất hiện thuật ngF an ninh phi truyền thống (non-traditional security)

Vì thế, đối phó vi nhFng thách thức từ an ninh phi truyền thống hiện nay vừa là yêu cầu, nhiệm vE của sự nghiệp quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc, vừa

là điều kiện quan trọng để bảo vệ vFng chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹnlãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ chế độ, giF vFng hòa bình, ổn định chính trị và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội

Nhận thức được điều đó, để hoàn thành đề tài cho tiểu luận Giáo dEc quốcphòng và An ninh (Học phần 2), chủ đề An ninh phi truyền thống và các mối đe dọa an ninh phi truyền thống B Việt Nam được lựa chọn Bài tiểu luận sẽ đưa ra nhFng nội dung cơ bản của các vấn đề an ninh phi truyền thống trên thế gii nói chung và Việt Nam nói riêng, từ đó gip mọi người, đặc biệt là thế hệ trG, ý thức được trách nhiệm của bản thân đối vi nhFng vấn đề này

NỘI DUNG

I KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM VỀ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG

1 Khái niệm:

- Thuật ngF an ninh phi truyền thống bắt đầu được nói đến vào nhFng năm 80 của

thế kỷ XX, sử dEng nhiều trong thập niên đầu thế kỷ XXI, an ninh phi truyền thốngtrB thành một thuật ngF phổ biến trong các hội nghị, diễn đàn khu vực, quốc tế, hợptác song phương, đa phương giFa các quốc gia, các tổ chức cũng như các chủ thể khác trong quan hệ quốc tế đương đại Tuy nhiên, trên thế gii hiện nay có khá nhiều cách hiểu, quan niệm về an ninh phi truyền thống Gii nghiên cứu trong nưc và quốc tế hiện nay chưa thống nhất được một khái niệm hoàn chỉnh xung quanh thuật ngF này Tùy thuộc vào cách nhìn nhận, góc độ, lĩnh vực tiếp cận, hoàncảnh cE thể mà từng nhà nghiên cứu đưa ra quan niệm khác nhau về an ninh phi truyền thống

- Trong gii nghiên cứu phương Tây, có quan niệm cho rằng, an ninh quốc giakhông nên hiểu theo nghĩa hẹp là bảo vệ nhà nưc trưc nhFng cuộc tấn công quân

sự qua biên gii lãnh thổ mà an ninh quốc gia còn phải đối mặt vi nhFng tháchthức phi truyền thống, bao gồm: khủng bố quốc tế, tội phạm xuyên quốc gia có tổchức, an ninh môi trường, di cư bất hợp pháp, an ninh năng lượng và an ninh conngười Hoặc quan niệm khác: An ninh phi truyền thống là thách thức đối vi sự tồnvong và thịnh vượng của các quốc gia, dân tộc, xuất hiện chủ yếu trong các nguồngốc phi quân sự, chẳng hạn như thay đổi khí hậu, suy thoái môi trường xuyên biêngii và nguồn tài nguyên cạn kiệt, bệnh truyền nhiễm, thiên tai, di cư bất hợp pháp,tình trạng thiếu lương thực, buôn lậu, buôn bán ma tuý và các hình thức khác củatội phạm xuyên quốc gia…

- Tại châu Á, Theo gii học giả Trung Quốc, các vấn đề an ninh phi truyền thống BTrung Quốc hiện nay được chia thành 05 nhóm:

+ Nhóm 1: Vấn đề an ninh liên quan đến phát triển bền vFng, bao gồm bảo vệ môitrường, phát triển tài nguyên, môi trường sinh thái toàn cầu và kiểm soát phòngchống dịch bệnh

+ Nhóm 2: Các mối đe dọa an ninh đến sự ổn định khu vực và quốc tế, bao gồm anninh kinh tế, an ninh xã hội, quyền con người và người tị nạn

Nhóm 3: Tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, bao gồm cả buôn người và buôn bán

ma ty

+ Nhóm 4: Tổ chức tồn tại ngoài nhà nưc/phi quốc gia thách thức trật tự quốc tế,ln nhất là sự đe dọa của khủng bố quốc tế.

+ Nhóm 5: Vấn đề an ninh gây ra bBi phát triển công nghệ và toàn cầu hóa, baogồm cả an ninh mạng, an ninh thông tin và an ninh kỹ thuật di truyền

- Nhìn nhận vấn đề dưi lăng kính của tổ chức quốc tế, theo Liên hợp quốc, an ninhphi truyền thống bao gồm bảy lĩnh vực là: kinh tế, lương thực, sức khỏe, môitrường, con người, cộng đồng và chính trị

- Đối vi nưc ta,

Tại Đại hội XI Đảng ta chính thức sử dEng khái niệm an ninh phi truyền thống vicác vấn đề được chỉ ra, như: chống khủng bố, bảo vệ môi trường và ứng phó vibiến đổi khí hậu, hạn chế bùng nổ dân số, phòng ngừa và hạn chế dịch bệnh hiểmnghèo

Đại hội XII của Đảng chỉ ra một số vấn đề toàn cầu như: An ninh tài chính, an ninhnăng lượng, an ninh nguồn nưc, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, thiên tai,dịch bệnh, an ninh mạng, xung đột sắc tộc, tôn giáo, khủng bố Đồng thời, có lưu ýđến “các hình thái chiến tranh kiểu mi” vi hàm ý khả năng chuyển hóa giFa anninh phi truyền thống và an ninh truyền thống Có thể liê Ct kê nhiều hơn nFa cácquan niê Cm về an ninh phi truyền thống, nhưng tựu trung, các quan niệm nêu trên cóthể xếp theo hai trường phái:

+ Trường phái thứ nhất quan niệm an ninh phi truyền thống là an ninh tổng hợp,

bao gồm an ninh quân sự, chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường An ninh phi truyềnthống không đối lập vi an ninh truyền thống mà là mB rộng nội hàm của khái niệm

an ninh truyền thống lấy an ninh quân sự làm trung tâm Căn cứ xuất phát của quanniệm này là do tính tương đối của an ninh phi truyền thống, một mối đe dọa an ninhphi quân sự có thể chuyển hóa thành xung đột vũ trang, chiến tranh

+ Trường phái thứ hai quan niệm an ninh phi truyền thống đối lập vi an ninh

truyền thống, không bao hàm an ninh quân sự Trường phái thứ hai rõ ràng hơn vềmặt ngF nghĩa, nhưng cũng thừa nhận, các vấn đề an ninh phi truyền thống có thểdẫn ti xung đột, chiến tranh Ở Việt Nam, quan niệm của Đảng ta tiếp cận theotrường phái này, tức quan niệm an ninh phi truyền thống là đối lập vi an ninhtruyền thống, nghĩa là không bao gồm các lĩnh vực an ninh quân sự

=> Từ nhFng khái quát trên, có thể hiểu: “An ninh phi truyền thống có thể hiểu là

một loại hình an ninh xuyên quốc gia do những yếu tố phi chính trị và phi quân sự gây ra, có ảnh huởng trực tiếp đến sự ổn định, phát triển về an ninh của mỗi nước,

cả khu vực và toàn cầu”

- An ninh phi truyền thống uy hiếp trực tiếp đến cá nhân con người hoặc cộng đồng,rồi quốc gia - dân tôCc; còn an ninh truyền thống uy hiếp trực tiếp đến chủ quyền lãnhthổ quốc gia - dân tô Cc, uy hiếp an ninh quốc gia.

- An ninh phi truyền thống có cả nhFng vấn đề mang tính phi bạo lực về kinh tế,văn hóa, môi trường, an ninh mạng, dịch bệnh và nhFng vấn đề mang tính bạolực, nhưng đó là bạo lực phi quân đô Ci như: Khủng bố, tội phạm có tổ chức

- Giải quyết vấn đề an ninh phi truyền thống cần nhấn mạnh đến hợp tác, sử dEngbiện pháp ngoại giao, kể cả ngoại giao giFa quân đội các nưc Còn giải quyết vấn

đề an ninh truyền thống thường lấy biện pháp vũ trang - quân sự là chính, cònngoại giao là hỗ trợ

- Về mặt thời gian, an ninh phi truyền thống xuất hiện muộn hơn an ninh truyềnthống Tuy nhiên, cần phải thấy rằng, nhiều mối đe dọa an ninh phi truyền thống đãxuất hiện từ rất lâu trong lịch sử như: Dịch bệnh, khan hiếm lương thực, khủngbố, nhưng do diễn ra B phạm vi nhỏ hẹp, quy mô chưa ln, truyền thông chưaphát triển hoặc vấn đề quyền con người chưa được quan tâm, nên ít hoặc khôngđược nhìn nhận một cách đầy đủ Còn ngày nay, do tác động của toàn cầu hóa, mặttrái của sự phát triển khoa học - công nghệ, sự mB rộng các phương tiện truyềnthông đa phương tiện, các vấn đề an ninh phi truyền thống có điều kiện phát tácnhanh, lan tỏa rộng, ảnh hưBng ln, trB thành mối quan tâm toàn nhân loại

- An ninh phi truyền thống hủy hoại an ninh quốc gia dần dần và lâu dài, vì nó tácđộng đến các yếu tố mang tính hạt nhân hoặc bệ đỡ cho ổn định và phát triển cánhân con người, cộng đồng xã hội, hệ thống thể chế, hạ tầng kỹ thuật chiến lược vàmôi trường sống

- An ninh phi truyền thống và an ninh truyền thống là hai mặt của khái niệm anninh toàn diện Vì vậy, an ninh phi truyền thống và an ninh truyền thống cùng tácđộng đến xây dựng chiến lược an ninh quốc gia, bảo đảm ổn định và phát triểncủa quốc gia

II SỰ TÁC ĐỘNG CỦA AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG ĐỐI VỚI CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI

- Các thách thức an ninh phi truyền thống, điển hình như vấn đề an ninh môitrường, tội phạm công nghệ cao, di cư bất hợp pháp, không chỉ đe dọa an ninh conngười, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, mà còn là một trong nhFng nguy cơln đe dọa an ninh quốc gia và sự tồn vong của nhân loại NhFng thách thức nàythường lan tỏa rất nhanh qua nhiều quốc gia và để lại nhFng hậu quả lâu dài Cácmối đe doạ an ninh phi truyền thống không chỉ là vấn đề cấp bách, mà còn là vấn

đề thường xuyên, lâu dài, liên quan ti toàn nhân loại

1 Biến đổi khí hậu toàn cầu

- Biến đổi khí hậu toàn cầu là một vấn đề quan trọng hàng đầu của an ninh môitrường và đã trB thành thách thức an ninh phi truyền thống ln nhất mà thế giiđang phải đối mặt Biến đổi khí hậu toàn cầu đã nổi lên như một yếu tố thách thức

và tiềm ẩn nguy cơ cho sự tồn tại trong tương lai của các quốc gia Biến đổi khí hậugây ra các biến động không có lợi về môi trường, gây khủng hoảng sinh thái, từ đó

đe dọa ti an ninh con người, an ninh quốc gia Biểu hiện rõ nhất là sự nóng lên củatrái đất, băng tan, nưc biển dâng; các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lũ,sóng thần, động đất, hạn hán, giá rét kéo dài… ảnh hưBng ti tính mạng con người,gây suy thoái kinh tế, xung đột và chiến tranh, mất đa dạng sinh học, phá huỷ hệsinh thái, thiếu lương thực và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh…

2 Di cư bất hợp pháp

- Di cư bất hợp pháp dưi nhiều hình thức khác nhau đang là vấn đề an ninh phitruyền thống cần phải được ngăn chặn Hiện nay, thế gii đang phải đối mặt vi lànsóng di cư bất hợp pháp B nhiều nơi, thực tế các cuộc di cư này đều rất mạo hiểm,tiềm ẩn nhiều rủi ro về tính mạng Theo Cơ quan quản lý biên gii Liên hiệp châu

Âu (EU) Frontex ưc tính, trong năm 2014, số người nhập cư trái phép vào khuvực này tăng gần gấp ba lần, vi 276.000 trường hợp so vi năm trưc đó, trong đó

có 220.000 người đi qua Địa Trung Hải Libya và Syria là nhFng quốc gia di cưbằng đường biển đến châu Âu đông nhất Ngoài ra, tình trạng di cư từ các quốc giachâu Á, đặc biệt là Đông Nam Á cũng đáng báo động Trong số đó, có nhiều người

đã thiệt mạng ngay trên đường đi sang châu Âu Một trong nhFng thảm hoạ tồi tềnhất trong cuộc khủng hoảng di cư B Địa Trung Hải, đó là hơn 700 người thiệtmạng trên một con tàu đánh cá chB người di cư bất hợp pháp đến châu Âu bị lậtngoài khơi Libya tháng 4 năm 2015 Gần đây nhất là tháng10 năm 2019 sự việc 39người Việt Nam thiệt mạng trong vE di cư bất hợp pháp sang Anh quốc đã để lạinhiều hệ lEy nghiêm trọng

- Di cư bất hợp pháp là vấn đề xuyên biên gii, cần phải được kiểm soát và ngănchặn, bBi lẽ nó tiềm ẩn nhFng nguy cơ khủng hoảng về mặt xã hội, chính trị vàkinh tế Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra sự gia tăng về tội phạm, tệ nạn xã hội trongcộng đồng di cư tự do NhFng người hành nghề mại dâm chủ yếu là người di cư,mặt khác cũng làm lan truyền, phát tán các dịch bệnh sang vùng khác mà khó kiểmsoát được NhFng dịch bệnh do đông dân như lao, HIV, bệnh ngoài da, ký sinhtrùng, dịch COVID-19 cũng trB nên không thể kiểm soát được trong các cộngđồng di dân tự do.

3 Tội phạm công nghệ cao

- Tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng và phương thức thực hiện tinh vi hơn

là thách thức an ninh phi truyền thống nổi bật trong bối cảnh bùng nổ công nghệcao trên toàn thế gii Hiện nay, tội phạm công nghệ cao rất phổ biến B nhiều nưctrên thế gii, vi thủ đoạn chính là tấn công máy tính, mạng máy tính; lợi dEng lỗhổng bảo mật web, tấn công, truy cập, lấy cắp, phá hoại dF liệu, lừa đảo dưi nhiềuhình thức; phát tán virus, phần mềm gián điệp; sử dEng trái phép trong các dF liệucủa máy tính không được phép của cơ quan nhà nưc hoặc người có thẩm quyền;đưa trái phép, lan truyền các thông tin thất thiệt, thiếu kiểm chứng lên mạng xãhội Nguy hiểm hơn, tội phạm công nghệ cao còn thực hiện tấn công hệ thống hạtầng thông tin, truyền thông quốc gia, gây ảnh hưBng đến an ninh, hoà bình thếgii

- Tội phạm công nghệ cao thường để lại các hậu quả rất nặng nề, ảnh hưBng ti hầuhết các lĩnh vực của đời sống xã hội vi tốc độ nhanh chóng, gây hậu quả khônlường về kinh tế - xã hội, thậm chí là tác động ti vấn đề chính trị Theo thống kêchưa đầy đủ của các chuyên gia an ninh mạng Hoa Kỳ, nưc này mỗi năm thiệt hại

từ 550 triệu đến 13 tỷ USD do các tội phạm công nghệ cao gây ra Theo các chuyêngia quốc phòng Mỹ, các cuộc tấn công mạng là một trong nhFng mối đe dọanghiêm trọng nhất mà Mỹ đang phải đối mặt Bên cạnh đó, việc sử dEng mạng xãhội thiếu kiểm soát đã gây ra nhiều hệ lEy bất ổn cho các quốc gia, nhất là các nưcđang phát triển, nó đã tác động đến tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội củangười dân, gây khó khăn cho công tác quản lý xã hội của mỗi quốc gia

4 Ô nhiễm đại dương

- Ô nhiễm đại dương và biển đang ngày càng trầm trọng, là vấn đề cả thế gii phải đối mặt Hằng năm, loài người thải ra biển một lượng ln dầu, các chất thải như kim loại nặng, thuốc trừ sâu, chất phóng xạ

Năm 2010, sự cố nổ giàn khoan của hãng dầu khí BP, ngoài khơi biển Luoisisna, gần 5 triệu thùng dầu tràn vào khu vực vịnh Mexico, phá hủy các hệ sinh thái Năm 1987, tổ chức Hòa Bình xanh phát hiện tàu Matthias 2 của Anh đang đốt chất thải, thải vào không khí chất độc đioxit

Năm 1998, tàu Vulcanus của Tây Ban Nha bị phát hiện đốt 2000 tấn hóa chất độc hại tại biển Bắc Rất nhiều nưc công nghiệp trên thế gii vẫn đang coi đại dương

là một bãi chôn lấp chất thải Nưc Anh dẫn chất thải bằng ống ngầm đổ ra biển Ailen, Mỹ đổ chất thải ra sông Tennitxi Một số nưc phát triển như Mỹ, Pháp đã thử bom nguyên tử và bom khinh khí ngoài đại dương Các hòn đảo và đảo san hô

B xa bờ biển phía đông nam Nhật Bản như Enewetak là nơi diễn ra 67 vE thử bom nguyên tử của Mỹ trong giai đoạn từ 1946-1958 Giao thông đường biển phát triển cũng mang lại nhFng nguy cơ như sự cố tràn dầu hay ô nhiễm nguồn nưc xuyên quốc gia

Ở khu vực Biển Đông, các hệ sinh thái đang đối mặt vi nguy cơ suy thoái nghiêm trọng Hội thảo về An ninh môi trường trên Biển Đông được tổ chức tại Mỹ ngày 6/5/2016, đã chỉ ra 80% các rạn san hô B vùng biển này bị suy giảm, dẫn đến suy giảm nguồn cá, vì san hô chính là môi trường sinh thái để các loài cá biển phát triển Từ nhFng năm 60 của thế kỷ XX ti nay, số lượng các loài cá tại Biển Đông

đã suy giảm khoảng một nửa Theo đánh giá của các chuyên gia, thời gian gần đây, việc Trung Quốc tiến hành hàng loạt các hoạt động tôn tạo, xây dựng trái phép các bãi đá nhân tạo vi quy mô ln tại Biển Đông là một trong nhFng nguyên nhân dẫnti nhFng tác động tiêu cực về môi trường

- Việt Nam là quốc gia có lợi thế đường bờ biển dài và nhiều đảo, quần đảo, vi tài nguyên biển phong ph Tuy nhiên, do sự tranh chấp về tài nguyên biển của các quốc gia trong khu vực có biển chung, Việt Nam cũng phải đối mặt vi không chỉ các vấn đề về an ninh môi trường mà còn cả vấn đề về chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải trên biển Đông

5 Rủi ro hạt nhân

- Rủi ro hạt nhân là mối đe dọa đặc biệt nghiêm trọng đối vi nhân loại Trên thế gii đã xảy ra một số thảm họa môi trường gây ra nhFng thiệt hại nặng nề, điển hình như thảm họa hạt nhân Chernobyl xảy ra vào năm 1986 B Ukraine, đây được coi là thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất trong lịch sử thế gii Theo báo cáo năm 2016 của Tổ chức Hòa bình Xanh: Thảm họa hạt nhân Chernobyl gây hậu quả nghiêm trọng đối vi môi trường kéo dài đến hàng nghìn năm Chưa bao giờ lịch sử nhân loại lại chứng kiến số lượng ln đồng vị phóng xạ phát tán ra môi trường lâu dài như vậy chỉ trong một thảm họa duy nhất Tổ chức Bác sĩ vì Trách nhiệm Xã hội của Mỹ đánh giá: Thảm họa Chernobyl năm 1986 B Ukraine là một trong nhFng ví

dE kinh hoàng nhất về hậu quả tàn khốc của một vE tai nạn hạt nhân Ít nhất

220.000 người đã bị mất nhà cửa và chất phóng xạ trong vE nổ hạt nhân Chernobyl khiến 4.440 km2 diện tích đất nông nghiệp và 6.820 km2 rừng tại Belarus và

Ukraine không thể sử dEng được nFa

- Nguy cơ ô nhiễm phóng xạ từ các nhà máy điện hạt nhân được xây dựng gần các quốc gia khác là thách thức ln cần phải được quan tâm, ch trọng Hiện nay, Trung Quốc có 02 nhà máy điện hạt nhân tại Phòng Thành và đảo Hải Nam về phía

cuối hưng gió mùa Đông Bắc, cuối dòng hải lưu, gần vi tỉnh Quảng Ninh của Việt Nam Đây là một trong nhFng nguy cơ ln đối vi các tỉnh phía Bắc Việt Nam nếu xảy ra sự cố Các nhà máy điện hạt nhân trên đều sử dEng thế hệ công nghệ mi an toàn, song công nghệ hạt nhân vẫn tồn tại nhFng rủi ro nhất định về mặt an toàn hạt nhân Tác động môi trường của

các nhà máy điện hạt nhân nếu xảy ra sự

cố sẽ ảnh hưBng rất nghiêm trọng ti khu

vực ven biển và đại dương

6 Dịch bệnh Covid 19

- Dịch COVID-19 như một cơn cuồng

phong tác động sâu sắc và toàn diện đến

cEc diện thế gii, nó có sức mạnh hủy diệt

hơn bất cứ loại vũ khí quân sự nào, kể cả

vũ khí nguyên tử Tính đến nay, dịch

COVID-19 đã làm gần 120 triệu người lây nhiễm, hơn 2,5 triệu người tử vong; đánh sEp, kéo lùi nền kinh tế thế gii, làm đình trệ nền thương mại toàn cầu, làm đảo lộn trật tự xã hội, băng hoại các giá trị truyền thống và làm lộ rõ các mâu thuẫn, mặt trái của quá trình toàn cầu hóa:

- Về kinh tế:

Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), kinh tế toàn cầu năm 2020 suy giảm 4,4%, các nền kinh tế ln trên thế gii đều chịu ảnh hưBng nặng nề: Kinh tế Mỹ tăng trưBng - 5,9%; kinh tế Anh tăng trưBng - 6,5%; khu vực đồng tiền chung châu Âu

(Eurozone) tăng trưBng -7,5%; chỉ có nền kinh tế Trung quốc tăng trưBng dương 2,3%

Tại khu vực Đông Nam Á tình hình tăng trưBng kinh tế cũng vô cùng ảm đạm: Kinh tế Indonesia tăng trưBng - 2,07%; kinh tế Thái Lan tăng trưBng -6,10%; kinh

tế Philippines tăng trưBng - 9,50%; kinh tế Singapore tăng trưBng -5,40%; kinh tế Malaysia tăng trưBng - 5,6%

- Về y tế: Dịch COVID-19 tạo ra một thảm họa y tế mang tính toàn cầu chưa từng

có trong lịch sử, hệ thống y tế nhiều quốc gia lâm vào tình trạng tê liệt do quá tải, trang thiết bị y tế không đủ đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân

- Về chính trị - xã hội: Dịch COVID-19 tạo tâm lý bất ổn trong xã hội, làm bộc lộ, nổi rõ nhFng mẫu thuẫn trong xã hội giFa các quốc gia trên thế gii và trong nội bộtừng quốc gia, xoáy sâu vào khoảng cách giàu nghèo giFa các tầng lp dân chng

III MỐI ĐE DỌA AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

- Việt Nam là quốc gia đang phát triển, có vị trí địa lý đặc thù, nằm trên dải khí hậuxích đạo nhiệt đi, nên chịu tác động rất nặng nề từ an ninh phi truyền thống, nhất

là nhFng mối hiểm họa từ thiên tai, bão lEt, sự biến đổi khí hậu, nưc biển dâng, cácloại dịch bệnh (SARS, cm gia cầm H5N1, AIDS, Covid-19…) Cùng vi đó, nhFngvấn đề về buôn lậu, vận chuyển trái phép vũ khí, ma ty, cưp biển, tội phạm có tổchức xuyên quốc gia, khủng bố, nhập cư và di cư trái pháp luật, ô nhiễm môitrường… đã và đang tác động mạnh mẽ đến an ninh của Việt Nam Đặc biệt, trongbối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, bên cạnh thời cơ, thuận lợi, chng

ta cũng đang phải đối mặt vi không ít thách thức, trong đó có thách thức từ cácmối đe dọa an ninh phi truyền thống trên nhiều lĩnh vực

1 An ninh kinh tế

- Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, an ninh kinh tế có vai trò đặcbiệt quan trọng đối vi an ninh quốc gia Thực tế các cuộc khủng hoảng kinh tếnhFng năm vừa qua đã chứng minh một cách sâu sắc hơn vai trò trung tâm của anninh kinh tế trong an ninh quốc gia Sau hơn 35 năm đổi mi, Việt Nam đã thoátkhỏi tình trạng nưc nghèo kém phát triển trB thành nưc đang phát triển Tuynhiên, năng lực điều hành, quản lý vĩ mô nền kinh tế còn nhiều yếu kém; cơ chế,chính sách còn nhiều sơ hB, tạo điều kiện cho các loại tội phạm hoạt động gây tổn

thất cho các lợi ích kinh tế của đất nưc, từ đó gây mất lòng tin của nhân dân; nguy

cơ tEt hậu xa hơn nFa về kinh tế; nguy cơ tham nhũng vẫn còn tồn tại

3 An ninh nội bộ

- Mặt trái của cơ chế thị trường, mB cửa, hội nhập đã tác động trực tiếp đến tưtưBng của cán bộ, đảng viên, làm nảy sinh nhFng vấn đề phức tạp mi trong nội bộ,

đe doạ đến sự ổn định và phát triển của chế độ chính trị và nhà nưc Không ít cán

bộ, đảng viên bị lung lạc ý chí, bị tác động bBi luận điệu chiến tranh tâm lý, pháhoại tư tưBng của các thế lực thù địch bộc lộ tư tưBng băn khoăn, lo lắng về tiền đồcủa chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác - Lênin; phủ nhận thắng lợi của cách mạng;

mơ hồ mất cảnh giác, mất phương hưng, muốn Đảng ta phải “cải cách”, “mB rộngdân chủ” Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, thậm chí B cả cán bộ quản lýcấp cao suy thoái về tư tưBng, chính trị, đạo đức, lối sống, quan liêu, hách dịch, xadời quần chng đã và đang làm giảm st uy tín của Đảng, ảnh hưBng tiêu cực đếnhiệu lực quản lý, điều hành của chính quyền

4 An ninh thông tin

- Cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, nhất là sự bùng nổ của công nghệthông tin toàn cầu đã cho ra đời nhFng công cE vô cùng tiện ích, đó là Internet vàcông nghệ liên lạc không dây Tuy nhiên, nhìn dưi góc độ an ninh, các công cEnày cũng đang trB thành hiểm họa đối vi sự ổn định và phát triển bình thường củacác nưc Internet đang được coi là “chiến trường thứ 5” trong cuộc tranh đấu vì lợiích của con người Làm cho an ninh thông tin, nhất là an ninh mạng đang thực sựtrB thành mối lo ngại đối vi an ninh quốc gia của mỗi nưc, trong đó có Việt Nam

5 Tranh chấp chủ quyền biển đảo trên biển Đông

- Thời gian gần đây, tình hình tranh chấp Biển Đông diễn biến hết sức phức tạp.Các nưc và các bên có liên quan B Biển Đông đều có nhFng động thái để tuyên bố

và khẳng định chủ quyền của mình Đặc biệt, Trung Quốc thực hiện mưu đồ “độcchiếm Biển Đông” liên tiếp có nhFng hành động khiêu khích và vi phạm nghiêmtrọng chủ quyền của Việt Nam Họ ngang ngược nêu yêu sách về chủ quyền

“đường chF U 9 đoạn” hay còn gọi là “đường lưỡi bò” chiếm hơn 80% diện tích

Biển Đông Trong vùng biển và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Trung Quốcthường xuyên tiến hành các hoạt động như cấm đánh bắt cá, gia tăng các hoạt độngkhống chế và uy hiếp ngư dân Việt Nam trên Biển Đông, liên tEc cho tàu hải giám,ngư chính tuần tra…

6 Khủng bố quốc tế

- Đối vi Việt Nam, hiện nay các hoạt động khủng bố quốc tế như đã diễn ra trênthế gii chưa xảy ra, bBi Việt Nam không phải là mEc tiêu của chủ nghĩa khủng bố,không có xung đột lợi ích, đồng thời các tổ chức khủng bố quốc tế cũng chưa có cơ

sB xã hội tại Việt Nam Tuy nhiên, mối đe dọa khủng bố tại nưc ta cũng đang hiệnhFu, bBi B trên lãnh thổ Việt Nam đang có các mEc tiêu chính trị của Mỹ và cácnưc phương Tây

7 Biển đổi khí hậu toàn cầu

- Theo báo cáo về chỉ số rủi ro khí hậu dài

hạn năm 2019 của tổ chức German watch tại

Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc về

biến đổi khí hậu năm 2018 (COP 24) diễn ra

B Ba Lan từ ngày 02 đến ngày 14-12-2018,

Việt Nam nằm trong 10 nưc bị ảnh hưBng

nhiều nhất của biến đổi khí hậu Số liệu của

Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến

đổi khí hậu cũng cho thấy, trong hơn 30 năm

qua, tại Việt Nam, bình quân mỗi năm, thiên

tai đã làm chết và mất tích khoảng 500 người, bị thương hàng nghìn người, nềnkinh tế thiệt hại bình quân lên ti 1,5% GDP hằng năm Bình quân mỗi năm ViệtNam bị ảnh hưBng trực tiếp bBi 6 - 7 cơn bão

8 Dịch bệnh toàn cầu Covid 19

- Đối vi Việt Nam, dịch COVID-19 cũng có ảnh hưBng sâu rộng ti tình hình kinh

tế, xã hội đất nưc Tuy nhiên, do chng ta đã có nhFng phản ứng nhanh nhạy, quyết liệt mang tính đồng bộ ngay từ đầu như giãn cách xã hội, quản lý chặt biên gii, kiểm soát chặt nhập cảnh… nên đã thích ứng hiệu quả vi tình hình mi, đã giảm đáng kể được thiệt hại do dịch bệnh gây ra

- Đến nay, tuy tình hình dịch COVID-19 trên thế gii vẫn có nhFng diễn biến phức tạp, khó lường nhưng B trong nưc, về cơ bản dịch COVID-19 đã được khống chế, thiệt hại đối vi nưc ta có phần nhẹ hơn so vi tình hình chung của thế gii GDP năm 2020 vẫn tăng trưBng 2,91%, thuộc nhóm các nưc có tăng trưBng cao nhất trên thế gii, tâm lý xã hội ổn định, an ninh quốc gia được đảm bảo, trật tự xã hội được suy trì