7 1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia...10 CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỰ DU NHẬP VÀ TÁC DỘNG CỦA TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM HIỆN NAY..... N
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINHHỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
-
-Tiểu luận môn Chính trị học
Đề tài: Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay.
Họ và tên sinh viên: Đồng Thanh Huyền
Mã sinh viên: 2155280020
Lớp: Kinh tế quản lý chất lượng cao K41
Hà Nội, 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 5
CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ NHO GIA 5
1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận 5
1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia 5
1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia 7
1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia 10
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỰ DU NHẬP VÀ TÁC DỘNG CỦA TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM HIỆN NAY 12
2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sống chính trị việt Nam hiện nay 12
2.1.1Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị Việt Nam hiện nay 12
2.1.2Thực trạng những tác động của tư tưởng chính trị Nho gia đối với đời sống chính trị việt Nam hiện nay 16
2.2 Những mặt tích cực và hạn chế của vấn đề 18
2.2.1 Những mặt tích cực 18
2.2.2 Những mặt hạn chế 18
CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO GIÁ TRỊ TỐT ĐẸP VÀ HẠN CHẾ NHỮNG MẶT TIÊU CỰC CỦA HỆ TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 20
3.1 Phương hướng đặt ra 21
3.2 Giải pháp đề xuất 22
KẾT LUẬN 24
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 3Có thể nói rằng, Việt Nam chịu ảnh hưởng rất nhiều từ những tư tưởngchính trị Nho gia và đôi khi nó còn rất gần gũi với con nguười Việt Nam quanhiều thời kỳ Nghiên cứu về tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tácđộng của nó đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay là một trong những việclàm quan trọng và thiệt thực, nó mang những giá trị lý luận và thực tiễn, để rồi
từ những nhìn nhận sâu sắc và nghiên cứu những tài liệu thực tế có thể dễ dàngnhận thức được những thuận lợi cũng như những hạn chế trong quá trình vậndụng tư tưởng chính trị Nho gia vào thực tiễn xây dựng đời sống chính trị ởViệt Nam hiện nay Với tầm quan trọng được nêu trên, em quyết định lựa chọnnghiên cứu: “Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sốngchính trị Việt Nam hiện nay” làm vấn đề nghiên cứu tiều luận của mình
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Tiểu luận hệ thống hóa, phân tích những ảnh hưởng của tư tưởng chínhtrị Nho gia với đời sống chính trị Việt Nam Từ đó, đề xuất những phương
Trang 4hưởng và giải pháp cụ thể nhằm phát huy những tiềm năng vốn có cũng nhưhạn chế trong quá trình vận dụng lý thuyết về tư tưởng chính trị Nho gia vàoxây dựng đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được những mục đích trên, tiểu luận tập trung vào thực hiệnnhững nhiệm vụ sau:
- Làm rõ những định nghĩa và nội dung cơ bản của tư tưởng chính trịNho gia
- Phân tích cụ thể thực trạng đời sống chính trị Việt Nam hiện nay,đồng thời nghiên cứu cụ thể quá trình vận dụng tư tưởng chính trị Nhogia vào xây dựng, phát triển đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay
- Đề xuất phương hướng và giải pháp cụ thể
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sốngchính trị Việt Nam hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác độngđến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay
- Phạm vi thời gian: Từ năm 2016 - 2021
- Phạm vi không gian: Việt Nam
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp luận
Tiểu luận dựa trên cách tiếp cận của chủ nghĩa duy vật biên chứng Mac –Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những tài liệu lý thuyết về Triết học Mac –Lenin, tư tưởng chính trị Nho gia,… Từ đó, đưa ra những phương hướng và giảipháp cụ thể vào nâng cao hiệu quả trong vận dụng những tư tưởng trên vào xâydựng và phát triển đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay
Trang 54.2 Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận “Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đờisống chính trị Việt Nam hiện nay” sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:Phương pháp thống kê, tổng hợp và phân tích những tài liệu thực tế đểlàm rõ những lý thuyết về tư tưởng chính trị Nho gia Từ đó đưa ra những địnhhướng cụ thể trong quá trình xây dựng đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay
5 Kết cấu tiểu luận
Chương 1: Những vấn đề lý luận về tư tưởng chính trị Nho gia
1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận
1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia
1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia
1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia
Chương 2: Cơ sở thực tiễn về sự du nhập và tác động của tư tưởng Nho giađối với đời sống chính trị Việt Nam hiện nay
2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sống chínhtrị Việt Nam hiện nay
2.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị Việt Nam
hiện nay
2.1.2 Thực trạng những tác động của tư tưởng chính trị Nho gia đối với đời sống
chính trị việt Nam hiện nay
3.1 Phương hướng đặt ra
3.2 Giải pháp đề xuất
Trang 6NỘI DUNG
CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG CHÍNH
TRỊ NHO GIA1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận
1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia
Tư tưởng chính trị Nho gia có một vị trí quan trọng trong xuyên suốt lịch sửchính trị của Trung Quốc Tư tưởng chính trị Nho gia mang trong mình tầm ảnhhưởng lớn và sâu sắc tới mọi mặt của đời sống chính trị Trung Quốc và các nướcláng giềng trong đó có Việt Nam Hai đại diện của phái Nho gia là Khổng Tử vàMạnh Tử
Khổng Tử (551- 479 TCN)
Nội dung của tư tưởng chính trị Khổng Tử
Khổng Tử là những người sáng lập ra trường phái Nho gia
Tư tưởng chính trị của Khổng Tử là vì sự bình ổn của xã hội- một xã hội tháibình thịnh trị Theo Khổng Tử là chính đạo, đạo người làm chính trị là phải ngaythẳng, lấy chính trị để dẫn dắt dân Để thiên hạ có đạo, quay về lễ, phải củng cốđiều Nhân, coi trọng lễ nghĩa thì xã hội sẽ ổn định
Khổng Tử đề ra thuyết : “ Nhân – Lễ- Chính danh”
Nhân là phạm trù trung tâm trong học thuyết chính trị của Khổng Tử Nhân
là thước đo quyết định thành bại, tốt xấu của chính trị Nội dung của Nhân baohàm các vấn đề đạo đức, luân lí của xã hội Biểu hiện trong chính trị như sau:
Thương yêu con người
Tu dưỡng bản thân, sửa mình theo lễ là nhân
Trang 7Tôn trọng và sử dụng người hiền
Nội dung của Nhân là nhân đạo, thương yêu con người, giúp đỡ lẫn nhau.Lễ: Là qui định, nghi thức trong cúng tế Khổng Tử lí luận hóa biến Lễ thànhnhững qui định, trật tự phân chia thứ bậc trong xã hội, thể hiện trong sinh hoạt:hành vi, ngôn ngữ… Ai ở địa vị nào thì sử dụng lễ ấy, lễ là bộ phận của Nhân Lẽ
là ngọn, Nhân là gốc
Lễ qui định chuẩn mực cho các đối tượng quan hệ: vua- tôi, cha- con,
chồng-vợ, chúng có quan hệ 2 chiều, phụ thuộc nhau
Chính danh là danh phận đúng đắn, ngay thẳng Là phạm trù cơ bản trongthuyết chính trị của Khổng Tử Phải xác định danh phận, đẳng cấp, vị trí của từngcác nhân, tầng lớp trong xã hội Danh phải phù hợp với thực, nội dung phải phùhợp với hình thức Đặt con người vào đúng vị trí, chức năng, phải xác định danhtrước khi có thực
Chính danh và Lễ có mối quan hệ chặt chẽ: muốn danh được chính thì phảithực hiện lễ, chính danh là điều kiện để trau dồi lễ
Học thuyết của Khổng Tử xây dựng trên 3 phạm trù cơ bản: Nhân- Chính danh Nhân là cốt lõi vấn đề, vừa là điểm xuất phát cũng là mục đích cuốicùng của hệ thống Học thuyết của Khổng Tử là “đức trị” vì lấy đạo đức làm gốc.Điều Nhân được biểu hiện qua Lễ, chính danh là con đường để đạt tới điều Nhân
Lễ-Ba yếu tố có quan hệ biện chứng tạo nên sự chặt chẽ của học thuyết
Nội dung tư tưởng chính trị của Khổng Tử cũng chính là những mặt tích cựccủa trường phái Nho gia
Trang 8Quan niệm về vua- tôi- dân: Thiên tử là do trời trao cho thánh nhân, vậnmệnh trời nhất trí với ý dân Quan hệ vua- tôi là quan hệ 2 chiều Tiến thêm 1 bướcông cho rằng: nếu vua không ra vua thì phải loại bỏ, vua tàn ác thì phải gọi làthằng.
Mạnh Tử là người đầu tiên đưa ra tư tưởng trọng dân: dân là quí nhất, quốcgia thứ hai, vua không đáng trọng
Quan niệm quân tử- tiểu nhân: Quân tử là người lao tâm, cai trị người vàđược cung phụng Tiểu nhân là người lao lực, bị cai trị và phải cung phụng người.Mạnh tử đề xuất chủ trương “ thượng hiền” dùng người hiền tài để thực hành nhânchính
Chủ trương vương đạo: Mạnh Tử kịch liệt phản đối “bá đạo”, nguồn gốc củamọi rối ren loạn lạc Chính trị “vương đạo” là nhân chính lấy dân làm gốc
1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia
Về cơ bản và cũng là chủ yếu, Nho giáo là một học thuyết chính trị - xã hội
và đạo đức mà một trong những chức năng chủ yếu của nó là giáo hoá, đào tạo,hoàn thiện con người và ổn định, hoàn thiện xã hội Từ đời Hán trở đi, Nho giáocòn là hệ tư tưởng, là công cụ thống trị của giai cấp địa chủ phong kiến trong việcxây dựng, củng cố, duy trì bộ máy nhà nước phong kiến tập quyền và chế độ phongkiến, trong việc bảo vệ, duy trì cơ sở kinh tế - xã hội của chế độ và xã hội phongkiến cũng như địa vị, quyền lợi của giai cấp ấy
Trang 9Với tính chất và chức năng trên, Nho giáo đã đề xuất một đường lối trị nước(Đạo trị nước) nhất quán và những điều kiện, yêu cầu để thi hành đường lối này.
Có thể nói, tư tưởng về “Đạo trị nước” là tư tưởng, nội dung chủ yếu nhất tronghọc thuyết chính trị – xã hội, đạo đức của Nho giáo Điều kiện căn bản để Nhogiáo tồn tại, phát triển, có vị trí, vai trò và ảnh hưởng đến xã hội và con người ViệtNam là nó phải ít nhiều biến đổi để phù hợp với cơ sở kinh tế – xã hội, văn hoá,phong tục tập quán… của xã hội Việt Nam, đáp ứng được những nhu cầu tồn tại,phát triển của xã hội phong kiến Việt Nam và giải đáp được những yêu cầu vànhiệm vụ thực tiễn của xã hội Việt Nam đặt ra Do đó, Nho giáo Việt Nam khôngthể không bị “khúc xạ”, “bản địa hoá”, được “cấu trúc lại” Tức là nó được ngườiViệt Nam lọc bỏ, phát triển, mở rộng mà như nhiều nhà nghiên cứu Nho giáo ởViệt Nam khẳng định, Nho giáo Việt Nam không phải là Nho giáo Trung Quốc, nó
là sản phẩm của người Việt Nam, là bộ phận cốt lõi của văn hoá truyền thống ViệtNam
Vì vậy, cũng là tất yếu, tư tưởng về Đạo trị nước của các nhà Nho Việt Namcũng có những điểm tương đồng và khác biệt với Nho giáo Trung Quốc Bởi tưtưởng về Đạo trị nước của họ, về cơ bản, được xây dựng và bị quy định bởi nhữngđiều kiện của xã hội Việt Nam; bởi những yêu cầu và nhiệm vụ thực tiễn đặt ra chogiai cấp phong kiến, cho dân tộc Việt Nam; bởi thành phần xuất thân của họ vàquan hệ giữa nhà Nho với chính quyền phong kiến, với người dân…
Đường lối trị nước của Nho giáo, về cơ bản, là Đức trị (đôi khi còn được gọi
là Nhân trị, Lễ trị, Vương đạo); tức là dùng đạo đức để cai trị, tổ chức và quản lý
xã hội Tất nhiên, bên cạnh việc dùng đạo đức, Nho giáo cũng chủ trương dùnghình phạt, pháp luật (Pháp trị), như Tuân Tử chỉ rõ: “Từ bậc sĩ trở lên thì phải dùng
lễ nhạc mà đối đãi; đối với dân chúng trăm họ thì phải dùng pháp luật mà cai trị”
và “xem xét chính trị biết phân biệt rõ ràng, người nào lấy điều thiện đến với ta, thì
Trang 10dùng lễ mà đối đãi họ, người nào lấy điều bất thiện đến với ta thì dùng hình phạtđối đãi với họ Hai hạng người đó được phân biệt thì người hiền và kẻ bất hiềnkhông lẫn lộn, phải trái không rối loạn” Tuy vậy, giữa Đức trị và Pháp trị, Nhogiáo trước sau như một vẫn đề cao, coi trọng Đức trị, còn pháp luật, hình phạt chỉ
là biện pháp nhất thời, tiêu cực nhằm trợ giúp cho việc giáo hoá trong những lúckhốn cùng của việc cai trị mà thôi, và chỉ áp dụng đối với những kẻ bất hiền,không chịu an phận, không nghe theo giáo hoá, ưu thích dũng cảm, chán cảnhnghèo hèn
Nho giáo đưa ra đường lối Đức trị nhằm khắc phục tình trạng rối loạn từtrong gia đình đến ngoài thiên hạ, xây dựng và duy trì xã hội ổn định, có trật tự, kỷcương, sao cho giai cấp địa chủ phong kiến mãi là giai cấp thống trị, còn các giaicấp khác mãi bị áp bức, bị thống trị, dù rằng các nhà Nho có nói đến cái xã hội mà
ở đó “có vua thánh tôi hiền, mọi cái đều là của chung, mọi người đều có quyền lợi,đều có sản nghiệp riêng, đều được chăm sóc” đi chăng nữa
Các nhà Nho Việt Nam chủ trương đường lối Đức trị của Nho giáo cũngkhông ngoài mục đích trên Nhưng nội dung của đường lối ấy có thay đổi, pháttriển và được cụ thể thêm cho phù hợp với Việt Nam
Khi nước ta bước vào thời kỳ độc lập tự chủ, nhiệm vụ chính trị chủ yếu củagiai cấp phong kiến và cũng là của dân tộc ta là xây dựng một nhà nước phongkiến ổn định, phát triển về mọi mặt Đồng thời, do Việt Nam luôn phải đối mặt vớinhững nguy cơ và hành động xâm lược từ bên ngoài, nên ngoài nhiệm vụ dựngnước, dân tộc ta phải thực hiện nhiệm vụ giữ nước Hai nhiệm vụ này gắn chặt vớinhau, là yêu cầu của sự tồn tại, phát triển không chỉ đối với chế độ phong kiến màcòn đối với cả dân tộc Bởi vậy, một xã hội ổn định, phát triển bền vững về mọimặt, một xã hội thái bình, không có chiến tranh chết chóc, vua đức dân từ, mọingười đều no đủ… luôn là điều mong ước của các nhà Nho Việt Nam Để đi tới
Trang 11một xã hội như vậy, các nhà Nho Việt Nam không chỉ vận dụng những tư tưởngtrong đường lối Đức trị của Nho giáo mà còn phát triển, mở rộng thêm những nộidung mới mà bản thân Nho giáo không đề cập đến, như tư tưởng chiến tranh giữnước phải dựa vào dân, phải xây dựng được sự đoàn kết toàn dân, đoàn kết trongnội bộ giai cấp thống trị,… (như trong Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn và BìnhNgô đại cáo của Nguyễn Trãi,…) Tư tưởng đó trong hoàn cảnh xã hội Việt Namthời phong kiến đã trở thành một trong những vấn đề trung tâm mà các nhà NhoViệt Nam đề xuất trong Đạo trị nước của mình Do đó, những khái niệm nhưTrung, Hiếu, Nhân, Nghĩa, Trí, Tín vốn là của Nho giáo Trung Quốc nhưng đãđược các nhà Nho Việt Nam cải biến, phát triển, làm cho những khái niệm ấy vốnhết sức gò bó, khắc nghiệt trở nên ít gò bó, khắc nghiệt hơn và mang tính dân tộc,tính nhân dân.
1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia
Để thi hành đường lối Đức trị và nhằm xây dựng một xã hội phong kiến ổnđịnh, có trật tự, kỷ cương và thái bình thịnh trị, trong quan niệm về việc trị nước,Nho giáo đề cập đến nhiều vấn đề như đạo làm vua, đạo bề tôi, mối quan hệ giữavua - bề tôi - dân, dân và vai trò của dân,… Các nhà Nho Việt Nam khi đề cập đếnđường lối trị nước, trong suy nghĩ và tư tưởng của họ không ngoài những vấn đềtrên, thể hiện tập trung ở hai nội dung sau:
Thứ nhất, quan niệm về dân và vai trò của dân
Trước hết cũng cần khẳng định rằng, trong đời sống chính trị ở Trung Quốc
từ trước thời Khổng Tử và trong suốt thời Xuân Thu - Chiến Quốc, các thế lựcthống trị, dù muốn hay không, không thể không quan tâm, dù ở một mức độ nào đó,đến đời sống và vai trò của người dân Điều này không phải là ý muốn chủ quancủa các thế lực thống trị mà nó phản ánh một thực tế ở Trung Quốc (cũng như cácnước phương Đông nói chung) là, địa vị thống trị của họ không phải bao giờ và lúcnào cũng bị quyết định trực tiếp bởi địa vị kinh tế Ngay Kinh Thư đã cho thấy
Trang 12nhiều tư tưởng thể hiện sự quan tâm của tầng lớp thống trị đến đời sống và vai tròcủa dân Chẳng hạn, “mệnh trời” tuy được thừa nhận có uy quyền tối cao, tuyệt đốinhưng thậm chí lại bị đồng nhất với “ý dân”, “lòng dân” Những câu như “Trờinhìn tự dân ta nhìn”, “trời nghe tự dân ta nghe”, “sự sáng suốt ở trời thể hiện ra sựsáng suốt của dân”, “dân muốn gì trời cũng phải theo”, v.v không phải là ít trongcuốn sách này Điều đó nói lên rằng, việc quan tâm đến đời sống và vai trò của dâncòn có ý nghĩa như một hằng số trong đời sống chính trị của các nước phươngĐông Bởi vậy mà cũng là tất yếu, dân và vai trò của dân là một vấn đề được hầuhết các nhà Nho quan tâm, là một nội dung cơ bản trong học thuyết chính trị - xãhội, trong đường lối Đức trị của Nho giáo.
Tóm lại, trong quan niệm của nhiều nhà Nho Trung Quốc, họ luôn đề caovao trò của dân nhưng với họ, dân cũng chỉ mãi mãi là thần dân của kẻ cầm quyềnthống trị mà thôi
Tựu trung lại, theo các nhà Nho lúc bấy giờ, đối tượng và nội dung củađường lối trị nước là dân, vì dân, an dân, đất nước thái bình
Thứ hai, đạo làm vua, đạo bề tôi, quan hệ vua - dân và vua - bề tôi
Nói tới đạo trị nước cũng là nói đến đạo làm vua, đạo làm bề tôi, vì chủ thểtrị nước là vua, bề tôi (quan lại) Nhà Nho khi đề cập tới đạo làm vua là đề cập đến
tư cách đạo đức của vua, quan hệ giữa vua với bề tôi và thần dân trong nước, trongthiên hạ
Nho giáo đặc biệt đề cao vai trò của đạo đức, sự tu dưỡng đạo đức của nhàvua đối với sự hưng - vong, an - nguy, trị - loạn của triều đại, của chế độ, thành -bại của công việc trị nước, trị dân Khổng Tử đã từng nói: “Vi chính dĩ đức, thínhư Bắc thần cư kỳ sở, nhi chúng tinh củng chi”.Lấy đức để làm việc chính trị,cũng như ngôi sao Bắc thần, ở yên vị mà các ngôi sao khác đều châu về và “Dùngchính lệnh để dẫn dắt dân, dùng hình pháp để giữ trật tự, dân tránh khỏi tội nhưngchưa biết hổ thẹn Dùng đức để dẫn dắt, dùng lễ để giữ trật tự, dân biết hổ hẹn mà
Trang 13tiến tới chỗ tốt lành” Ông còn nói tiếp: “Kỳ thân chính, bất lệnh nhi hành, kỳ thânbất chính, tuy lệnh bất tùng” Bản thân nhà cầm quyền ngay thẳng, tuy không ralệnh, mọi việc vẫn trôi chảy; bản thân không ngay thẳng, có ra lệnh dân cũngchẳng theo, còn Mạnh Tử thì khẳng định: “Hễ vua có nhân thì không ai dám bấtnhân, hễ vua có nghĩa thì không ai dám bất nghĩa.
Không những thế, Nho giáo còn khẳng định thêm rằng, nhà vua, người cầmquyền có đạo đức, hành động có đạo đức mới được lòng dân, mới được dân tin,còn khi đã không được lòng dân, lòng tin của dân thì sự nghiệp chính trị của nhàvua tất phải đổ Mạnh Tử đã chỉ rõ: “Mất thiên hạ là vì để mất dân, để mất dân là
vì để mất lòng người Muốn được thiên hạ, có đường lối hẳn hòi: hễ được dân làđược thiên hạ vậy Muốn được dân, có đường lối hẳn hòi: hễ được lòng người, làđược dân vậy Muốn được lòng người, có đường lối hẳn hòi: dân muốn gì hãy đemlại cho thật nhiều, dân ghét điều gì, chớ đem thi thố, thế thôi” Song, để được lòngdân, để được dân chúng, nhà Nho cho rằng, nhà vua, người cầm quyền phải coi dân
là gốc nước, dân là quý, chăm lo đời sống vật chất của dân, là tấm gương sáng chodân, thi hành đường lối Nhân chính Mạnh Tử nói: “Nếu nhà vua thi hành nhânchính, dân sẽ thương yêu người trên, và liều mình vì bậc quan trưởng vậy” Ngaytrong quan niệm về một xã hội lý tưởng, các nhà Nho cũng coi “vua thánh tôi hiền”
là một trong những đặc điểm cơ bản của xã hội đó
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỰ DU NHẬP VÀ TÁC DỘNGCỦA TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM
HIỆN NAY
2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sống chínhtrị việt Nam hiện nay
2.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị Việt
Nam hiện nay