TIỂU LUẬN KINH tế CHÍNH TRỊ đề 29 TÍNH tất yếu KHÁCH QUAN và nội DUNG của QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP hóa – HIỆN đại hóa ở VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU.Mục tiêu được đưa ra trong các cuộc họp chính phủ bàn về sự phát triển của đất nước hiện nay đó chính là hoàn thành mục tiêu về công nghiệp hóa, hiện đại hóa.. Cách mạng công

TRƯỜNG Đ I H C KINH T QU Ạ Ọ ẾẾ ỐẾ C DÂN

TIỂU LUẬN KINH TẾ CHÍNH TRỊ

ĐỀ 29: TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN VÀ NỘI DUNG CỦA QUÁ TRÌNH

CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA Ở VIỆT NAM

HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN THỊ NGỌC KHÁNH

MÃ SINH VIÊN: 11201943 LỚP: KINH TẾ CHÍNH TRỊ 2

HÀ NỘI -2021

A LỜI MỞ ĐẦU.

Mục tiêu được đưa ra trong các cuộc họp chính phủ bàn về sự phát triển của đất nước hiện nay đó chính là hoàn thành mục tiêu về công nghiệp hóa, hiện đại hóa Sớm đưa nước Việt Nam trở thành nước có nền công nghiệp hiện đại

Mặc dù hiện tại đất nước Việt Nam chúng ta vẫn còn gặp nhiều vấn đề khó khăn nhưng không vì vậy mà sự phát triển của đất nước bị dừng lại Đảng cùng với nhà nước ta vẫn luôn tạo ra những tiền đề nhằm đưa Việt Nam sang một thời kỳ phát triển mạnh mẽ hơn

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa từ trước đến nay bao giờ cũng là một vấn đề, một nội dung rất quan trọng hàng đầu của quá trình phát triển Công nghiệp hóa có vai trò rất quan trọng Nó đóng vai trò tạo ra điều kiện, tạo ra tiền đề cho chế độ đi lên xã hội chủ nghĩa

Như vậy chúng ta phải chuẩn bị những gì, phải làm những gì để có thể bước vào công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa, hay nói cách khác là bước vào quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa Và việc nghiên cứu được về vấn đề này luôn là một sự quan tâm hàng đầu đối với Đảng, nhà nước và còn có nhân dân Nghiên cứu sẽ giúp chúng ta nhận thức rõ ràng hơn

Từ đó có thể đưa ra những bước đi đúng đắn, những giải pháp cụ thể, thông minh cũng như khéo léo

Qua việc tham khảo, đọc và nghiên cứu một số tài liệu em quyết định chọn đề bài tiểu

luận: “Tính tất yếu khách quan và nội dung công nghiệp hóa hiện đại hóa ở Việt Nam Vận dụng vào cuộc sống cá nhân.” để làm đề tài nghiên cứu của mình.

B NỘI DUNG.

I KHÁI QUÁT VỀ CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA Ở ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM

I KHÁI QUÁT VỀ CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP, CÔNG NGHIỆP HÓA.

Cách mạng công nghiệp trên cơ sở những phát minh được đột phá về kĩ năng, kĩ thuật

và công nghệ trong quá trình phát triển của toàn nhân loại là bước phát triển về chất lượng và trình độ của tư liệu lao động Cuộc cách mạng công nghiệp kéo theo sự thay đổi phân công lao động trong xã hội Nhờ đó những tính năng mới trong kĩ thuật công nghệ được áp dụng một cách phổ biến vào đời sống xã hội Điều này khiến cho năng suất lao động được phát triển cao hơn, vượt trội hơn

Cho đến nay thì loài người chúng ta đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp Và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư được cho là đã bắt đầu

Chúng ta sẽ lần lượt phân tích qua về các cuộc cách mạng công nghiệp

 Lần thứ nhất:

Bắt đầu từ giữa thế kỉ 18 đến giữa thế kỉ 19 Xuất phát từ sự trưởng thành về lực lượng sản xuất, từ đó tạo ra những bước phát triển đột phá về mặt tư liệu lao động Cuộc

cách mạng công nghiệp lần thứ nhất này làm cho nền công nghiệp nước Anh chuyển từ lao động thủ công sang việc sử dụng máy móc Thực hiện sản xuất bằng việc tận dụng năng lượng nước và năng lượng hơi nước Nhờ cuộc cách mạng này mà rất nhiều phát minh quan trọng được tạo ra Giúp cho nền kinh tế nước Anh phát triển mạnh mẽ về nhiều mặt điển hình như ngành giao thông vận tải, ngành công nghiệp dệt… Qua việc nghiên cứu, C.Mác đã khái quát được quy luật của cách mạng công nghiệp bằng ba giai đoạn phát triển Đó chính là công trường thủ công, đại công nghiệp, hiệp tác giản đơn

 Lần thứ hai chính là sự tiếp nối của cuộc cách mạng lần thứ nhất

Nội dung: Tạo ra các dây chuyền sản xuất có tính chuyên môn cao bằng việc sử dụng năng lượng, động cơ điện Nền công nghiệp chuyển sang giai đoạn tự động hóa trong sản xuất Nhiều phát minh về công nghệ và sản phẩm mới được ra đời, được phổ biến một cách rất rộng rãi Nhiều ngành sản xuất, chế tạo cũng từ đó mà phát triển làm kéo theo sự phát

triển của rất nhiều ngành, tạo ra những tiến bộ một cách vượt bậc mà khó có thể ngờ đến được

 Lần thứ ba diễn ra vào khoảng từ đầu thập niên 60 thế kỉ 20 đến cuối thế kỉ 20 Đặc trưng: Xuất hiện công nghệ thông tin và tự động hóa sản xuất Cuộc cách mạng lần này đã đưa đến nhiều sự tiến bộ về kĩ thuật, công nghệ

 Lần thứ tư

Được đề cập đầu tiên vào năm 2011 tại Hội chợ triển lãm công nghệ tại Đức

Cuộc cách mạng 4.0 hình thành trên cơ sở của cuộc cách mạng số cùng sự phát triển, phổ biến của mạng Internet

Đặc trưng: Liên kết giữa thế giới thực và thế giới ảo với mục đích thực hiện công việc một cách thật thông minh và hiệu quả

Tóm lại, mỗi cuộc cách mạng công nghiệp xuất hiện thì đều thúc đẩy sự phát triển về nền văn minh nhân loại Nhờ đó mà mỗi cuộc công nghiệp đều đóng những vai trò hết sức là quan trọng trong cuộc sống, trong sự phát triển của nhân loại Mỗi cuộc cách mạng đầu làm cho lực lượng sản suất được phát triển, hoàn thiện hơn về các quan hệ sản xuất, các phương thức quản trị ngày càng được đổi mới dẫn đến phát triển hơn

Công nghiệp hóa là quá trình giúp chuyển đổi sang nền sản xuất xã hội Lao động sử dụng chủ yếu là máy móc để tạo ra năng suất lao động xã hội cao hơn

II TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA CUỘC CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA Ở NƯỚC VIỆT NAM.

1 Khái niệm.

Công nghiệp hóa hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi các hoạt động sản xuất sang sử dụng phỏ biến sức lao động với công nghệ tiên tiến hiện đại hơn với mục tiêu tạo ra năng suất lao động xã hội ngày càng cao hơn, ngày càng hiệu quả hơn

2 Tính tất yếu khách quan.

Mỗi một nước muốn phát triển đất nước về mọi mặt thì đều phải trải qua những cuộc cách mạng về công nghiệp hóa hiện đại hóa

Vậy nên muốn nước Việt Nam phát triển sánh ngang với các cường quốc trong khu khu vực và trong thế giới thì nhất định chúng ta phải thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa

Xét về lí do khách quan thì chúng ta sẽ có 2 lí do để Việt Nam phải thực hiện cuộc cách mạng này Đó là:

 Theo lí luận cùng với thực tiễn, công nghiệp hóa chính là một cuộc cải cách

mà mọi quốc gia muốn phát triển thì đều phải trải qua Nó là quy luật được coi

là tất yếu của sự phát triển về lực lượng sản xuất xã hội Quá trình này xảy ra như một quy luật tất yếu với mỗi một quốc gia, mỗi một đất nước dù cho có là nước phát triển sớm hay muộn

Quá trình công nghiệp hóa sẽ tạo ra một động lực cho nền kinh tế các nước Là quá trình quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển trong các lĩnh vực hoạt động của con người Nhờ công nghiệp hóa, các lĩnh vực của nền kinh tế được trang bị những tư liệu về sản xuất, tư liệu

về kĩ thuật, công nghệ ngày càng trở nên hiện đại Nâng cao năng suất lao động, tạo ra nhiều của cải vật chất để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người cũng là một điểu đơn giản

Mỗi một cơ sở vật chất – kĩ thuật sẽ tạo ra một phương thức sản xuất khác nhau Cơ

sở này gọi là hệ thống các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất xã hội, tiến hành quá trình lao động sản xuất dựa trên phù hợp về trình độ kĩ thuật do lực lượng lao động xã hội sử dụng Được xem như là một tiêu chuẩn đánh giá mức độ hiện đại của mỗi một nền kinh tế của các nước Là một điều kiện quan trọng quyết định xã hội có thể đạt được năng suất lao động nào đó Xây dựng cơ sở kĩ thuật- vật chất được coi là nhiệm vụ hàng đầu đối với mỗi một quốc gia muốn đi lên chủ nghĩa xã hội Muốn như vậy thì cơ sở vật chất – kĩ thuật phải

có cơ cấu về kinh tế thật hợp lí, trình độ xã hội hóa cũng phải ở mức cao Nói một cách khác

đó chính là đất nước đó phải có một nền kinh tế hiện đại

 Đối với những quốc gia có nền kinh tế còn kém phát triển mà muốn quá độ lên chủ nghĩa xã hội như nước ta thì việc xây dựng cơ sở vật chất- kĩ thuật phải được thực hiện từ những bước đầu và điểu quan trọng là phải thông qua quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa Mỗi một bước tiến của quá trình này đều

là một bước tăng trưởng cơ sở vật chất – kĩ thật Từ đó sẽ làm cho sự phát triển lực lượng sản xuất ngày một mạnh mẽ, quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ

đó cũng trở nên dần hoàn thiện hơn Trình độ văn minh của xã hội cũng từ đó

mà được nâng dần về trình độ

Dựa trên thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến hiện đại từ đó học tập môt cách linh hoạt

để xây dựng một cơ sở vật chất – kĩ thuật cho nền kinh tế nước nhà Củng cố cũng như hoàn thiện các mối quan hệ sản xuất trong xã họi chủ nghĩa Nền sản xuất xã hội nhờ đó mà phát triển không ngừng Đời sống từ vật chất đến tính thần của người dân vì thế mà cũng được nâng cao

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa làm cho lực lượng sản xuất phát triển không ngừng Điều này dẫn đến việc khai thác, phát huy, sử dụng có hiệu quả hơn về các nguồn lực Tính độc

lập, tự chủ trong nền kinh tế cũng từ đó mà nâng cao Đồng hành cùng với chúng là những sự thúc đẩy liên kết, hợp tác trong nước và mở rộng

Khối liên minh công- nông và trí thức ngày càng được tăng cường cũng như củng cố Vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân đồng thời được nâng cao

Công nghiệp hóa hiện đại hóa khi mà được thực hiện thì cũng sẽ khiến cho tiềm lực

an ninh quốc phòng được tăng cường Tạo điều kiện để xây dựng một nền văn hóa mới cũng những con người mới cùng tiến bước vào xã hội chủ nghĩa

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa có vai trò thực sự rất quan trọng Nó đem lại .

cho mỗi đất nước thực hiện nó rất nhiều lợi ích, nhiều tiềm năng, nhiều sự phát triển Được

xem là một trong các nhân tố quyết định được sự thắng lợi của đất

3 Đặc điểm chủ yếu

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa ở Việt Nam có 4 đặc điểm chủ yếu Đó là:

 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa thực hiện theo chủ trương một đất nước xã hội chủ nghĩa “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh” được coi là mục tiêu quan trọng của quá trình

 Gắn với sự phát triển của nền kinh tế tri thức

 Thực hiện trong điều kiện kinh tế thị trường được định hướng theo một nước

xã hội chủ nghĩa

 Thực hiện trong bối cảnh toàn cầu hóa nền kinh tế Việt Nam luôn tích cực và chủ động với việc hội nhập quốc tế

III NỘI DUNG CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA Ở NƯỚC VIỆT NAM

Dựa trên khái niệm về công nghiệp hóa – hiện đại hóa, chúng ta chia nội dung thành 2 phần

- Một là tạo lập điểu kiện với mục tiêu chuyển từ một nền sản xuất xã hội lạc hậu sang nền sản xuất tiến bộ

- Hai là thực hiện các nhiệm vụ để chuyển đổi

1 Tạo lập điều kiện.

Dựa trên các tiền đề trong và ngoài nước, để thực hiện thành công quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa, nội dung quan trọng hàng đầu mà chúng ta phải quan tâm là tạo lập điều kiện cần thiết trên tất cả các mặt trong đời sống sản xuất xã hội

Điều kiện cần:

 Tư duy phải phát triển.

 Thể chế, nguồn lực

 Môi trường quốc tế cần có sự thuận lợi

 Trình độ văn minh của xã hội phát triển

 Ý thức của người dân

Trên thực tế những điều kiện này phải đồng thời thực hiện chứ không phải chờ đến đủ điều kiện thì mới thực hiện quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa

2 Thực hiện các nhiệm vụ

2.1 Ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ.

Nhằm nâng cao năng suất lao động, đối với những nước kém phát triển, trình độ còn lạc hậu, nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện cơ khí hóa, lao động sử dụng máy móc để thay thế lao động thủ công, làm cho năng suất lao động ngày càng được tăng cao Tuy nhiên khi điều kiện

và khả năng cho phép, tùy thuộc vào những ngành nghề hay lĩnh vực cho phép thì chúng ta vẫn có thể ứng dụng các thành tựu về khoa học kĩ thuật để rút ngắn khoảng cách với sự phát triển mạnh mẽ của các nước trên toàn thế giới

Để phát triển lực lượng sản xuất đòi hỏi quá trình xây dựng nền kinh tế phải có được tính độc lập và tự chủ cao Do vậy mà việc xây dựng phát triển ngành công nghiệp sản xuất tư liệu sản xuất là một điều hết sức quan trọng và cần thiết Nói một cách khác là sản xuất máy cái- một ngành đóng vai trò quan trọng trong để quyết định sự phát triển hay không của các ngành kinh tế, dịch vụ khác Lenin đã từng rút ra một quy luật khi nghiên cứu lí luận về tái sản xuất trong chủ nghĩa tư bản đó là phát triển sản xuất tư liệu sản xuất là việc ưu tiên hàng đầu Bởi sản xuất tư liệu sản xuất thì mới chế tạo ra được tư liệu sản xuất

Quá trình thực hiện công nghiệp hóa- hiện đại hóa, luôn đòi hỏi phải ứng dụng những thành tựu khoa học kĩ thuật hiện đại nhưng cũng cần có tính chọn lọc, lựa chọn để cho phù hợp với quá trình, điểu kiện cũng như giai đoạn riêng của từng đất nước, từng quốc gia Không được trì hoãn cũng không được nóng vội Luôn ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ một cách thông minh và có chọn lọc

Thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đi kèm với phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp nông thôn Phát triển chúng theo hướng hiện đại, nhằm nâng cao năng suất lao động, xây dựng các ngành công nông xanh sạch đẹp Từng bước nâng cao đời sống con người, xây dựng một đất nước giàu, đẹp, văn minh

Tiến hành một cách đồng bộ, cân đối tất cả cả ngành của nền kinh tế khi ứng dụng khoa học công nghệ thì mới có thể phát triển và mang lại một hiểu quả cao

Theo OECD năm 1995: Nền kinh tế tri thức là một nền kinh tế có sự sản sinh, phổ cập, tri thức giữ vai trò quan trọng nhất đối với sự lớn mạnh kinh tế nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống

Với định nghĩa trên chúng ta có thể hiểu được rằng, nền kinh tế tri thức là một trình đọ phát triển cao của lực lượng sản xuất xã hội Trong quá trình lao động sản xuất thì người lao động chủ yếu dùng bộ não sáng tạo cùng với hàm lượng tri thức

Đặc điểm kinh tế tri thức:

 Tri thức được coi là nguồn lực quan trọng hàng đầu

 Cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động có những biến đổi nhanh chóng, các ngành kinh tế tri thức ngày càng tăng và chiếm đa số

 Công nghệ thông tin được áp dụng rộng rãi

 Học tập phát triển trở thành yêu cầu cũng như nhiệm vụ

 Hoạt động liên quan đến toàn cầu hóa kinh tế

Những đặc điểm trên đòi hỏi phải tranh thủ ứng dụng khoa học công nghệ ngày càng nhiều à tối ưu, ở mức cao và phổ biến hơn

2.2 Chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

Khái niệm cơ cấu kinh tế:

 Là mối quan hệ tỉ lệ giữa các ngành

 Là tổng thể cơ cấu các ngành, các thành phần kinh tế

Cơ cấu ngành kinh tế giữ một vị trí được xem là hết sức quan trọng trong hệ thống cơ cấu kinh tế Nó phản ánh trình độ phát triển của nền kinh tế Phản ánh kết quả của quá trình áp dụng khoa học công nghệ

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế hiệu quả là sự tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp dịch vụ và giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp trong GDP

Chuyển dịch luôn gắn liền với sự phát triển của phân công lao động Nâng cao năng xuất lao động, phát huy nguồn lực các ngành, các vùng và thành phần kinh tế

Cơ cấu kinh tế hiệu quả cần đáp ứng được các yêu cầu:

 Khai thác, phân bổ và phát huy hiệu quả

 Ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ

 Phù hợp xu thế

 Toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế

2.3 Hoàn thiện quan hệ sản xuất.

Mục tiêu: xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội Do vậy mà đất nước luôn phải củng

cố hoàn thiện quan hệ sản xuất Thực hiện thường xuyên hoàn thiện quan hệ sở hữu, phân phối, quản lí, giải phóng sức sáng tạo cho tầng lớp nhân dân

2.4 Sẵn sàng thích ứng với bối cảnh của cách mạng 4.0

Để thích ứng với tác động của cuộc cách mạng 4.0 Việt Nam cần:

 Hoàn thiện thể chế

 Nắm bắt đẩy mạnh việc ứng dụng

 Chuẩn bị các điều kiện cần thiết

2.4.1 Hoàn thiện thể chế.

Mục đích: Xây dựng nền kinh tế của đất nước dựa trên nền tảng của sự sáng tạo

Đổi mới sáng tạo nâng cao năng suất, nâng cao chất lượng và hiệu quả, năng suất lao động giúp thúc đẩy nghiên cứu và triển khai

Cải thiện khung pháp lí bằng cách:

 Tăng nguồn vốn con người

 Đổi mới sáng tạo

 Thúc đẩy liên kết đổi mới

 Phát huy tốt vai trò của các trường học, các viện nghiên cứu

 Kết nối toàn cầu qua các mạng lưới tri thức

2.4.2 Nắm bắt đẩy mạnh việc ứng dụng.

Huy động các nguồn lực nhà nước, các nguồn lực của nhân dân và quốc tế

Điều kiện cần để các doanh nghiệp thích ứng cũng như nâng cao sức cạnh tranh của mình:

 Tối ưu hóa mô hình kinh doanh

 Xây dựng chuỗi cung ứng thông minh và hiệu quả

 Triển khai những kĩ năng mới cho lực lượng lao động

2.4.3 Chuẩn bị các điều kiện cần thiết.

Có bốn nhiệm vụ cần thực hiện đó là:

 Xây dựng và phát triển hạ tầng

 Thực hiện chuyển đổi số

 Đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa

 Phát triển tối đa các nguồn nhân lực

a Xây dựng và phát triển hạ tầng.

Đặc biệt chú ý về mảng công nghệ thông tin, truyền thông với mục đích chuẩn bị một nền tảng kinh tế số

Việc mà chúng ta cần làm đó chính là:

 Huy động các nguồn lực khác nhau một cách tối đa Các nguồn lực có thể kể đến đó chính là nhà nước, người dân hay các doanh nghiệp hoặc có thể là bạn

bè quốc tế

 Tất cả các lĩnh vực phải áp dụng tốt công nghệ thông tin và truyền thông Chất lượng nguồn nhân lực cũng phải được đẩy mạnh đào tạo

 Phát triển mạnh mẽ về hạ tầng, về ứng dụng và về nhân lực hay truyền thông

 Triển khai các giải pháp phát triển để phù hợp với cuộc cách mạng 4.0

b Thực hiện chuyển đổi số.

Dựa trên cơ sở nền tảng số hóa

Bằng việc phát triển nền công nghiệp chế biến sản phẩm từ nông, lâm ngư nghiệp để nâng cao giá trị hàng hóa

c Đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa.

Mục đích: Nâng cao năng suất, nâng cao về chất lượng cũng như tính hiệu quả Khai thác phát huy tiềm năng, đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp Từ đó giúp tăng giá trị hàng hóa, thị trường được mở rộng, giải quyết vấn đề về việc làm cho các nguồn lao động Với mục đích chính là góp phần xây dựng nông thôn mới

Để thực hiện thành công quá trình này chúng ta cần ứng dụng công nghệ khoa học kĩ thuật vào tất cả các ngành Từng bước xây dựng nên hệ thống hạ tầng đồng bộ

d Phát triển tối đa các nguồn nhân lực.

Con người lúc nào cũng đóng một vai trò rất quan trọng trong bất kì sự phát triển nào của đất nước Con người trong đất nước ấy có sáng suốt, có thông minh, nhanh nhẹn thì đất nước ấy mới có thể phát triển lâu dài và hùng mạnh được Do đó phát triển đất nước phải đi đôi với phát triển nhân lực

Giải pháp:

 Đổi mới lĩnh vực giáo dục Coi trọng về chất lượng giáo dục, về phẩm chất cùng năng lực của người học

 Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục

 Đầu tư phát triển mạnh mẽ cho các nguồn nhân lực về nhiều lĩnh vực

 Tổ chức nghiên cứu khoa học và đào tạo