BÀI tập lớn môn học tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH GIÁ TRỊ tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về CON NGƯỜI

Những di sản về tư tưởng, quan điểm mà Hồ Chí Minh để lại là một hệ thốngnhững quan điểm toàn diện và sâu sắc về các vấn đề cơ bản của cách mạng việt nam, làkết quả của sự kế thừa và phá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

_

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA _

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜ

Phan Minh Khôi (1952308)Nguyễn Hữu Khương (1952311)Nguyễn Tiến Minh Khôi (1952306)Nguyễn Hồ Quang Khôi (1952795)Phan Thanh Hoàng Kim (1952805)

Tp Hồ Chí Minh – 2022

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Không những là một người anh hùng dân tộc vĩ đại, Hồ Chí Minh còn là mộtnhà văn hoá lớn của nhân loại Cuộc đời và sự nghiệp của Người là một tấm gươngsáng, là một hình mẫu lý tưởng cho dân tộc Việt Nam cũng như nhân dân trên toàn thếgiới Những di sản về tư tưởng, quan điểm mà Hồ Chí Minh để lại là một hệ thốngnhững quan điểm toàn diện và sâu sắc về các vấn đề cơ bản của cách mạng việt nam, làkết quả của sự kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống cùng với những tinh hoavăn hoá của nhân loại Trong hệ thống các tư tưởng ấy, tư tưởng về con người của HồChí Minh được xem là có vai trò rất qua trọng Những tư tưởng ấy vẫn còn nguyên giátrị trong công cuộc xây dựng đất nước, con người Việt Nam hiện nay

Trước sự phát triển về mọi mặt đang diễn ra một cách mạnh mẽ ở nước ta hiệnnay, có thể thấy con người có một vị trí và vai trò vô cùng quan trọng bởi chính conngười là nguồn lực cơ bản nhất để hiện thực hoá các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội

mà Đảng và Nhà nước đã đề ra

Chính vì tầm quan trọng của con người trong việc xây dựng xã hội ngày nay,việc giáo dục và tạo dựng con người cần được chú trọng vì đây được xem là phươngthức chủ yếu để gìn giữ, phổ biến, giao lưu và phát triển văn hoá cũng như là phươngthức cơ bản để hình thành nên nhân cách của con người trong xã hội, xây dựng đượcmột xã hội với những cá nhân có chuyên môn, năng lực, phẩm chất đạo đức tốt để đưađất nước phát triển một cách mạnh mẽ hơn

Nhận thấy được vấn đề trên, Đảng ta đã có những chính sách phát triển, tạodựng con người từ sớm Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng đã xác địnhbên cạnh khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo vừa giữ vai trò then chốt, vừa làđộng lực để đưa đất nước thoát khỏi tình cảnh nghèo nàn, lạc hậu trong công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam Sang đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,

Đảng ta đã nhận định rằng: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực

quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” Gần đây nhất Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIII tiếp tục kế1

thừa tư tưởng của các kì Đại hội trước về tầm quan trọng của con người cũng như việcxây dựng con người, lấy con người là trung tâm, trên nền tảng của sự phát triển giáodục và đào tạo

Trước các vấn đề đang được đặt ra trong tình hình xã hội hiện nay, việc học tập,nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh được xem là vô cùng cần thiết Điều đó không chỉgiúp người học hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng của Người mà còn góp phần giúp nắmvững và vận dụng hiệu quả các đường lối và chính sách mà Đảng đã đề ra

Với ý nghĩa như vậy, nhóm đã chọn vấn đề “Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về

con người” làm đề tài bài tập lớn cho môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đối tượng nghiên cứu

2

Đối tượng nghiên cứu của đề tài bao gồm các vấn đề sau:

Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người.

Thứ hai, giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn hiện

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

Thứ nhất, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về con người.

Thứ hai, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người.

Thứ ba, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người.

1Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quôc gia Sự

thật, Hà Nội, tr 108 – 109.

Thứ tư, làm rõ các giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn

hiện nay

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài này sẽ sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp để làm rõ các quan điểm

5

của Hồ Chí Minh về con người Bên cạnh đó, phương pháp lịch sử cũng sẽ được sửdụng để tìm hiểu về nguồn gốc cũng như quá trình hình thành quan điểm của Hồ ChíMinh về con người Cuối cùng, phương pháp thống kê, so sánh sẽ được dùng để đánhgiá các số liệu và đối chiếu các mặt khác nhau của đề tài

Kết cấu của đề tài

6

Ngoài mục lục, phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài gồm haichương:

Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người

Chương 2: Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn hiệnnay

hệ giai cấp, dân tộc, v.v) và các mối quan hệ xã hội (quan hệ chính trị, văn hóa, đạođức, tôn giáo ) Trong mỗi con người đều có tính tốt và tính xấu Con người luôn có

xu hướng vươn lên cái Chân, Thiện, Mỹ, mặc dù “có thế này, thế khác”

Hồ Chí Minh có cách nhìn nhận, xem xét con người trong tính đa dạng của nó:

đa dạng trong quan hệ xã hội; đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng,cũng như năm ngón tay dài ngắn khác nhau nhưng đều hợp nhau lại nơi bàn tay; mấymươi triệu người Việt Nam, có người thế này, thế khác nhưng đều cùng là nòi giốngLạc Hồng; đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân, điều kiện sống, làm việc

Con người là sản phẩm của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, conngười là sự tổng hợp các quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, chủ yếu bao gồm các quanhệ: anh, em, họ hàng, bầu bạn, đồng bào, loài người

Hồ Chí Minh xem xét con người trong sự thống nhất của hai mặt đối lập: thiện

và ác, hay và dở, tốt và xấu, hiền và dữ, v.v, bao gồm cả tính người – mặt xã hội vàtính bản năng – mặt sinh học của con người Theo Hồ Chí Minh, con người có tốt, cóxấu, nhưng “dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình” và con người phải tuântheo các quy luật tự nhiên Quy luật tự nhiên ở đây có thể hiểu mỗi con người trên tráiđất này bằng cạc này hay cách khác đều được sinh ra và đều phải chết đi Con ngườikhi đói thì kiếm cái ăn, khát thì kiếm nước uống, mệt thì mưu cầu nghỉ ngơi, siêngnăng thì thành công, lười biếng thì thất bại, Đó là một số ví dụ tiêu biểu cho nhữngquy luật tự nhiên mà mỗi con người chúng ta đều phải tuân theo

Hồ Chí Minh giải thích “chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bèbạn; nghĩa rộng là đồng bào cả nước; rộng hơn nữa là cả loài người” Con người cótính xã hội, là con người xã hội, thành viên của một cộng đồng xã hội Ví dụ như bác sĩthì vai trò của họ trong xã hội là cứu người, đảm bảo người dân luôn có sức khỏe ổnđịnh, giáo viên là người truyền đạt kiến thức, ươm mầm thế hệ trẻ cho đất nước, công

an có vai trò giữ gìn trật tự xã hội, cuộc sống người dân luôn yên bình

Khi sử dụng khái niệm “con người” theo nghĩa rộng, Hồ Chí Minh đặt trongmột số trường hợp, bối cảnh cụ thể và một tư duy chung, còn phần lớn, Người xem xétcon người trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ giai cấp, theo giới tính, theo lứa tuổi,nghề nghiệp, trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc và quan hệ quốc tế Đó làcon người cụ thể, hiện thực, khách quan

Về yếu tố sinh vật của con người, theo Người, “dân dĩ thực vi thiên”; “dân chỉbiết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”, trong mọi đường lối,chủ trương, chính sách, nhiệm vụ phải thực hiện ngay làm cho dân có ăn, có mặc, cóchỗ ở, có học hành Có thể thấy đây là nhiệm vụ cấp thiết vì dân có giàu, có ấm no đầy

đủ thì nước mới mạnh và phát triển Dân là nước và nước cũng là dân Dân mà không

có nước thì là người vô gia cư, không nơi ở, không phúc lợi xã hội Nước không có dânthì chỉ là vùng đất hoang, đất chết

Trong thực tiễn, con người có nhiều chiều quan hệ: quan hệ với cộng đồng xãhội: là một thành viên, cá thể trong một khối tập thể; quan hệ với một chế độ xã hộinhư là người làm chủ hay bị làm thuê, làm công, bị áp bức; quan hệ với tự nhiên nhưmột bộ phận không tách rời

Để sinh tồn, con người phải lao động sản xuất Trong quá trình lao động, sảnxuất, con người dần nhận thức được các hiện tượng, quy luật của tự nhiên, của xã hội;hiểu về mình và hiểu biết lẫn nhau…, xác lập các mối quan hệ giữa người với người

Ví dụ như trồng lúa thì con người phải biết một năm có bao nhiêu vụ mùa để gặt, gieohạt vào mùa nào để bội thu nhất Trong quan hệ giao tiếp giữa người với người, người

lịch sự, nhã nhặn thì được nhiều người yêu quý, tôn trọng, người ích kỉ, hẹp hòi thì bị

xa lánh

Xa lạ với con người trừu tượng, phi nguồn gốc lịch sử, Hồ Chí Minh nhìn nhậncon người lịch sử - cụ thể về giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp, chức vụ, vị trí, đảng viên,công dân , trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể

Qua những phân tích trên, ta có thể thấy, nét đặc sắc trong quan niệm của HồChí Minh về con người là nhìn nhận đặc điểm con người Việt Nam với những điềukiện lịch sử cụ thể, với những cấu trúc kinh tế, xã hội cụ thể Cách tiếp cận này đi đếnviệc giải quyết mối quan hệ dân tộc và giai cấp rất sáng tạo, không chỉ về mặt đườnglối cách mạng mà cả về mặt con người

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người

Mục tiêu mà Hồ Chí Minh xác định cho cách mạng Việt Nam là nhằm giảiphóng dân tộc, giải phóng xã hội để đi đến giải phóng con người, mang lại bầu trời tự

do, yên bình cho con dân Với Người, con người vừa là đối tượng, vừa là mục tiêu caonhất của cách mạng, đó là sợi chỉ xuyên suốt toàn bộ cuộc đời cách mạng của Người.Đặc biệt, trong vấn đề con người, điều mà Hồ Chí Minh quan tâm nhất chính là conngười đất Việt cùng những quan hệ xã hội trong thời đại bấy giờ Bác từng nêu rõ ýkiến riêng, quan điểm của bản thân khi tiếp thu những truyền thống tốt đẹp của dân tộc,những ý kiến, quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin về con người và mọi sự đánh giá,kết luận độc đáo sau cùng đều được đưa ra trên những cơ sở xuất phát từ thực tiễn

Theo Người khẳng định, thứ nhất, con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết

định thành công của sự nghiệp cách mạng Vốn quý ở đây được hiểu theo nghĩa là

đáng giá, không thể thay thế được và do đó, cần phải được trân trọng, bảo vệ, giữ gìn

và chăm sóc thật tốt Con người, mặt khác, còn là giống loài tiên tiến và tiến hóa bậcnhất vì thế từ lâu, con người đã “được chọn” thống trị, làm chủ trái đất và dần thay thếnhững loài sinh vật cổ đại Sự khác biệt khiến con người ”được chọn” đó chính là trítuệ siêu phàm và cảm xúc đa dạng Điều này đã được minh chứng qua những trang

sách lịch sử, là con người sử dụng sức mạnh trí tuệ để xây dựng, bảo vệ và phát triểnđất nước ngày một lớn mạnh, cũng là con người biết dùng những cảm xúc để thể hiện,phân biệt được điều tốt điều xấu Nói cách khác, con người là một chỉnh thể thống nhấtgiữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội Vì vậy, Hồ Chí Minh sớm nhận ra chân lý vàluôn quan niệm con người, trong cấu trúc nhân cách, là một hệ thống bao gồm tổng hoànhiều yếu tố hợp thành như: thể xác và tâm hồn, thể lực và trí tuệ, cái sinh vật và cái xãhội , từ đó Người hiểu con người như là thước đo phát triển của một đất nước Theo

Người, “trong bầu trời không quý bằng nhân dân trong thế giới không gì mạnh bằng

lực lượng đoàn kết của nhân dân”1 Do đó, “vô luận việc gì, đều do người làm ra, và từ

Thật vậy, mọi quyết định của con người đều

nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả”2

mang một giá trị ảnh hưởng đến vận mệnh của cuộc đời họ cũng như đến mảnh đất màdân tộc họ sinh sống, dân càng tốt, nước càng mạnh Nhân dân là người sáng tạo ra mọigiá trị vật chất và tinh thần nên có nhân dân là có tất cả Người còn hiểu dân ta tàinăng, trí tuệ và sáng tạo, biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng,đầy đủ, mà những người tài giỏi hay những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra Đặc biệt

là lòng sốt sắng, hăng hái, quyết tâm thực hiện con đường cách mạng Với niềm tinvững chắc rằng của Hồ Chí Minh về tinh thần sắt thép và lực lượng vô tận của dân tộc

ta, thêm vào đó là lòng yêu nước và chí kiên quyết của nhân dân và quân đội ta, chẳngnhững chúng ta có thể thắng lợi, mà chúng ta nhất định thắng lợi và giành lại độc lập,chủ quyền, tiếng nói dân tộc trên thế giới Với những điều nói trên, Hồ Chí Minh đãxác định được điều cần thiết phải làm và đưa ra những đường lối tư duy đúng đắn cho

sự nghiệp cách mạng toàn dân có một kết thúc “có hậu”

Thứ hai, con người là mục tiêu, là động lực của cách mạng Đầu tiên, ta cần

hiểu mục tiêu là những ý tưởng nằm trong suy nghĩ hoặc được đề ra thành một kếhoạch cụ thể nào đó của một cá nhân hay tập thể Trong đó có thời hạn hoàn thành, các

1Hồ Chí Minh, Bài nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa 2 Trường Đại học Nhân dân Việt

Nam, 08/12/1956.

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 315.

2

việc cần làm trong một thời gian ngắn hạn hoặc dài hạn Và đặc biệt là xác định những

nỗ lực cần có để đạt được mục tiêu đó Vậy, mục tiêu sẽ giúp tạo ra ước mơ, địnhhướng thực hiện các công việc, khẳng định những nỗ lực mà bạn đã bỏ ra Qua đó, tahiểu được việc Hồ Chí Minh khẳng định con người là mục tiêu bởi vì Người đã có thờigian dài chung sống, làm việc với dân nên hiểu được dân tình, lòng dân rằng họ cóchung ý chí cách mạng với những người trực tiếp thực hiện cách mạng như Bác lúc bấygiờ Người làm hết sức để xây dựng, rèn luyện con người và quyết tâm đấu tranh đểđem lại độc lập, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Đồng thời, Người thấy rõ thấy rõ nhucầu giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp và giải phóng con ngườicủa nhân dân và qua đó, xác định con người là mục tiêu trong điều kiện cụ thể của từnggiai đoạn cách mạng khác nhau

Khi đất nước còn nô lệ, lầm than thì mục tiêu trước hết trên hết là giải phóngdân tộc Việc giải phóng dân tộc ở đây có nghĩa là xóa bỏ ách thống trị của chủ nghĩa

đế quốc, giành lại độc lập cho dân tộc Việt Nam Ngoài ra, giải phóng dân tộc còn làtiền đề để xây dựng chủ nghĩa xã hội và mục đích cuối cùng chính là vì con người, docon người

Sau khi đã giải phóng thành công dân tộc, thì nhiệm vụ tiếp theo cần làm là giảiphóng xã hội, có nghĩa Người mong muốn đưa xã hội phát triển thành một xã hội côngbằng, văn minh, không còn hiện diện của việc bóc lột, một xã hội có nền sản xuất pháttriển cao, bền vững, mọi thứ là vì dân, của dân, do dân, ở nơi dân, nhân dân làm chủ

Mặt khác, giải phóng giai cấp cũng được Hồ Chí Minh xác định là mục tiêuhướng đến nhân dân, đặc biệt trong điều kiện này đang nói đến giai cấp nông dân vàcông nhân Việc giải phóng giúp xóa bỏ sự áp bức bóc lột của các giai cấp có quyền thếđối với giai cấp thấp hơn; xóa bỏ sự bất bình đẳng xã hội luôn hiện hữu bấy lâu; xóa bỏnền tảng kinh – xã hội sinh sự bóc lột ấy và hướng đến một xã hội tự chủ, người dân cócuộc sống hạnh phúc ấm no và không còn sự phân biệt tầng lớp với nhau

Cuối cùng chính là giải phóng con người, hay giải phóng người dân Hồ ChíMinh mong muốn có thể tạo ra một xã hội nói không với những điều tiêu cực làm ảnhhưởng tới sự phát triển về mặt thể xác lẫn tinh thần của con người; xóa bỏ các tô dịchthuế nặng; cung cấp một môi trường sinh sống làm việc thoải mái cho người dân, chomọi người được cuộc sống hạnh phúc ấm no, đầy đủ cơm ăn áo mặc; người dân đềuđược học hành xóa nạn mù chữ trong quá khứ; cho người dân sự tự do để phát triểnnhững giá trị tốt đẹp vốn có của họ, đặc biệt là nhân dân Việt Nam.

Tiếp theo, nói đến con người là động lực của cách mạng thì điều này được nhìnnhận trên phạm vi cả nước, song trước hết là ở giai cấp công nhân và nông dân Thôngqua đó, mang lạ ý nghĩa vô cùng to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựngchủ nghĩa xã hội Nhà nước mới theo Người lấy công - nông - trí làm nền tảng và đánhgiá đúng giai cấp trung tâm, đó là giai cấp công nhân Chỉ có giai cấp công nhân vớinhững đặc điểm chung và riêng mới lãnh đạo được dân tộc, xóa bỏ và triệt tiêu đượcchủ nghĩa tư bản Muốn làm vậy, duy nhất chỉ có thể tồn tại liên minh giữa giai cấpcông nhân với giai cấp nông dân và phải gắn bó với dân tộc mới trở thành lực lượnghùng mạnh xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Tuy nhiên, theo Hồ Chí Minh, động lực không thể gọi tên bất cứ con người, cánhân nào bất kỳ mà phải là những con người được giác ngộ và tổ chức dưới sự lãnhđạo của Đảng Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức, được nuôi dưỡng trênnền truyền thống lịch sử và văn hóa ngàn năm của dân tộc Việt Nam với chính trị, vănhóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực con người

Tóm lại, giữa con người - mục tiêu và con người - động lực có mối quan hệ biệnchứng với nhau Càng chăm lo cho con người - mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ tạo thànhcon người - động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng cường được sức mạnh của conngười - động lực thì sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu cách mạng

Ta có thể nói, Hồ Chí Minh luôn luôn đặt nhân dân vào địa vị cao nhất, địa vịlàm chủ trong những vấn đề quan trọng nhất của cách mạng và xã hội như lợi ích,

quyền hạn, công việc, trách nhiệm, Dân vừa là chủ nhưng dân vừa thực hiện côngviệc làm chủ, vừa là lực lượng, động lực vừa là mục tiêu của cách mạng Việt Nam Mặtkhác, vai trò con người chính là vai trò của quần chúng nhân dân, thể hiện qua các hoạtđộng thực tiễn cơ bản nhất: lao động sản xuất, đấu tranh chính trị - xã hội và sáng tạocác giá trị văn hóa - tinh thần Như vậy, trong tư tưởng của Người, con người đóng vaitrò là động lực to lớn, quyết định đối với mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng, con người, các nhân cách vừa là sảnphẩm của lịch sử, vừa là động lực phát triển lịch sử con người sinh ra trong xã hội, do

đó, các hoàn cảnh xã hội làm nảy sinh trong con người cả cái thiện và cái ác Mỗi xãhội đều có thước đo cái thiện, cái ác của nó Vì lẽ đó, khi kiến tạo một xã hội mới, theoquan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải tích cực, chủ động xây dựngnhững con người, những nhân cách cho xã hội đó Xã hội nào cũng có những conngười đại diện cho nó Xã hội phong kiến ở Việt Nam, có những nhân cách kẻ sĩ, bậctrượng phu, người quân tử làm nòng cốt xây dựng xã hội ấy Xã hội tư sản đã coi cácthương gia, nhân sĩ các nhà tư bản là nòng cốt xây dựng xã hội đó Theo Chủ tịch HồChí Minh, mục tiêu phấn đấu của cuộc cách mạng của chúng ta là chủ nghĩa xã hội, vìvậy "muốn có chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải xây dựng những con người xã hội chủnghĩa"

Con người xã hội chủ nghĩa vừa là sản phẩm sinh thành của quá trình phát triển

xã hội mới, vừa là kết quả của hoạt động tích cực, chủ động của hàng triệu người trong

xã hội Con người xã hội chủ nghĩa là những con người có các phẩm chất rất mới mà

xã hội cũ không có Con người xã hội chủ nghĩa khác với nhân cách của kẻ sĩ, thươnggia, trượng phu, quân tử, nhà tư bản Đó là những con người được hình thành khôngchỉ gắn với tiến trình cách mạng của nhân dân ta, mà nó còn phải đại diện cho các giátrị đạo đức mới, lý tưởng xã hội mới Đó là những con người kiên quyết chống áp bức

và bóc lột; coi lao động là nguồn sống, là trách nhiệm, là vinh dự, là nguồn tạo ra hạnh