TIỂU LUẬN môn LỊCH sử tư TƯỞNG CHÍNH TRỊ đề tài tư tưởng hồ chí minh từ năm 1890 đến năm 1945

- Từ những bối cảnh quốc tế và trong nước nêu trên, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước và từng bước hình thành tư tưởng của mình, đáp ứng đòi hỏi bức thiết của dân tộc - Tư tưởng Hồ Ch

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA CHÍNH TRỊ HỌC

TIỂU LUẬN

MÔN LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ

Đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm 1890 đến năm 1945

Học viên: Tăng Thu Nga

Mã sinh viên:

Lớp tín chỉ: CTPT K39

HÀ NỘI - 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Lý do mà em muốn chọn đề tài này là vì em muốn tìm hiểu về quá trình hình thành tư

tưởng của Bác từ xuất phát điểm của Bác đến khi thành lập ra Đảng cộng sản Từ năm

1890, đó là năm Bác Hồ được sinh ra, điều đó nói rằng là từ gốc rễ gia đình Bác đã thấmnhuần tư tưởng của cha anh để lại, sự yêu nước ấy lại hình thành lên ước muốn lấy lại độclập, tự do cho dân tộc Việt Nam ua các thời kì Đến năm 1930, đây là thời điểm chínmuồi và năm đó Đảng cộng sản ra đời với mục tiêu dẫn dẵn Cách mạng dân tộc đi đếnthắng lợi

2 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Mục đích của đề tài là tìm hiểu tư tưởng của Bác, để thấy rằng tư tưởng ấy giúp cho dân

Việt Nam ngày càng tốt hơn trong thực tại và đề cao ý chí khát vọng đấu tranh cho nền tựchủ nước nhà

- Nhiệm vụ nghiên cứu là đưa ra các dữ liệu, những luận điểm, luận cứ để chứng minh tư

tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam, và đề cao tính áp dụng cho Việt Nam hiện đại

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

-Đối tượng nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh

Phạm vi nghiên cứu là từ 1890 đến 1930

4 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử là cơ sở phương pháp luận khoa học để

nghiên cứu, học tập, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

- Cùng với chủ nghĩa duy vật biện chứng, chúng ta cần vận dụng chủ nghĩa duy vật lịch sử

vào việc nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh Trong nghiên cứu khoa học, theoV.I Lênin, chúng ta không được quên mối liên hệ lịch sử căn bản, nghĩa là phải xem xétmột hiện tượng nhất định đã xuất hiện trong lịch sử như thế nào, hiện tượng đó đã trải quanhững giai đoạn phát triển chủ yếu nào và đứng trên quan điểm của sự phát triển đó để

xem xét hiện nay nó đã trở thành như thế nào? Nắm vững quan điểm này giúp chúng tahiểu được tư tưởng Hồ Chí Minh mang đậm dấu ấn của quá trình phát triển lịch sử, quátrình phát triển sáng tạo, đổi mới.

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về cách mạng

Việt Nam, có quan hệ thống nhất biện chứng nội tại của nó Một yêu cầu về phương phápluận khi nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh trên bình diện tổng thể hay từng bộ phận làphải luôn luôn quán triệt mối liên hệ qua lại của các yếu tố, các bộ phận khác nhau trong

sự gắn kết tất yếu của hệ thống tư tưởng đó quanh hạt nhân cốt lõi là tư tưởng độc lập, tự

do V.I Lênin cũng đã viết: "Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát vànghiên cứu tất cả các mặt, tất cả mối liên hệ và "quan hệ gián tiếp" của sự vật đó"

5 Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

- Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho Đảng và nhân dân Việt Nam trên con đường xây

dựng đất nước vì mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Vì vậy, phải nghiêm túc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh để nâng cao tư duy lý luận, rènluyện bản lĩnh chính trị, nâng cao đạo đức cách mạng, năng lực công tác, thực hiện tốt cácnhiệm vụ cách mạng trọng đại của Đảng, của Nhà nước ta trên con đường quá độ lên chủnghĩa xã hội

- Đối với thế hệ trẻ nói chung, với học sinh, sinh viên trong các trường cao đẳng và đại học

nói riêng, cần đặc biệt coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng, đặc biệt

là giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao lý luận, phương pháp tư duy biệnchứng, góp phần đào tạo sinh viên thành những chiến sĩ đi tiên phong trong công cuộcbảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam đàng hoàng hơn và to đẹp hơn như Di chúc củaNgười để lại: "ĐOÀN VIÊN VÀ THANH NIÊN ta nói chung là tốt, mọi việc đều hănghái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dụcđạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xãhội vừa "hồng" vừa "chuyên"

- Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết"

6

KẾT CẤU CỦA TIỂU LUẬN

Mở đầu: Nêu lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu

1 Tình hình quốc tế

- Vào nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển từ giai đoạn tự do

cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Chỉ chín nước đế quốc đã chi phối toàn bộtình hình thế giới Phần lớn các nước châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh đã trở thànhthuộc địa hoặc phụ thuộc của chúng Nhân dân các nước thuộc địa bị chủ nghĩa thực dântước hết những giá trị văn hoá, tinh thần, quyền lợi kinh tế và địa vị xã hội… Mạng sốngcủa người dân thuộc địa “không đáng một trinh” Cùng với mâu thuẫn cơ bản trong xãhội tư bản - mâu thuẫn giữa vô sản và tư sản, chủ nghĩa đế quốc làm phát sinh một mâuthuẫn mới - mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân Mâuthuẫn này ngày càng gay gắt Vì vậy, từ đầu thế kỷ XX phong trào giải phóng dân tộc ởcác nước thuộc địa ngày càng phát triển, nhưng chưa ở đâu giành được thắng lợi

Trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã phát triển chủ nghĩa Mác thành chủ nghĩaMác - Lênin Sự xuất hiện chủ nghĩa Lênin là một nhân tố đặc biệt quan trọng đối vớiviệc ra đời và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh chấp thuộc địa giữa chúng là nguyên nhân gây ra cuộc

Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 - 1918) Cuộc chiến tranh hao người tốn của ấy đãkhơi sâu, làm gay gắt thêm mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa, làm cho chủ nghĩa

tư bản thế giới suy yếu, tạo điều kiện cho Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Ngagiành được thắng lợi Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, mở ra thời đại mới của lịch sửloài người - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thếgiới Đồng thời, Nhà nước Xôviết ra đời làm nảy sinh một mâu thuẫn mới mang tính thờiđại - mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản

- Những nhân tố quốc tế nêu trên đã tạo những tiền đề và điều kiện cơ bản thúc đẩy phong

trào giải phóng dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam phát triển với xu hướng vàtính chất mới

2 Tình hình Việt Nam

- Giữa thế kỷ XIX (1858), Việt Nam từ một quốc gia phong kiến độc lập đã bị chủ nghĩa tư

bản Pháp xâm lược, trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến Sự xâm nhập của chủnghĩa tư bản Pháp đã làm nảy sinh trong xã hội Việt Nam hai giai cấp mới: giai cấp tư sản

và giai cấp vô sản Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, bị mất độc lập tự do, nhân dân

ta không ngừng nổi lên chống lại chúng

- Kể từ khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Patơnốt (6-6-1884) chịu sự bảo hộ của đế

quốc Pháp, trừ một số ít người cam tâm làm tay sai cho giặc, còn đại đa số nhân dân vẫnnung nấu ý chí căm thù và chờ thời cơ vùng lên tự giải phóng Lớp lớp sĩ phu và đồngbào yêu nước đã liên tục đứng lên chiến đấu giành lại độc lập Song, những kinh nghiệmlịch sử chống ngoại xâm không phát huy được tác dụng trước một kẻ thù mới - chủ nghĩa

đế quốc Các phong trào kháng chiến đều bị dìm trong máu, lửa Sau thất bại của phongtrào Cần Vương và các phong trào cứu nước theo hệ tư tưởng tư sản, đất nước lâm vàotình trạng khủng hoảng đường lối Cả dân tộc chìm đắm trong đêm dài nô lệ, tưởng chừngnhư không có đường ra

- Từ những bối cảnh quốc tế và trong nước nêu trên, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu

nước và từng bước hình thành tư tưởng của mình, đáp ứng đòi hỏi bức thiết của dân tộc

- Tư tưởng Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống cần cù lao động, anh dũng chiến đấu

trong dựng nước và giữ nước, truyền thống đoàn kết, sống có tình, có nghĩa, nhân ái ViệtNam Trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam thì chủ nghĩa yêu nước làdòng chủ lưu xuyên suốt lịch sử dân tộc

- Chủ nghĩa yêu nước đã trở thành động lực, sức mạnh truyền thống, đạo lý làm người,

niềm tự hào và là nhân tố hàng đầu trong bảng giá trị tinh thần của con người Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyềnthống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lạisôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguyhiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”

- Chính sức mạnh truyền thống ấy đã thúc giục Nguyễn Tất Thành (Hồ Chí Minh) đi tìm

đường cứu nước, cứu dân Đó là động lực chi phối mọi suy nghĩ, hành động của Ngườitrong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng Đó cũng chính là cơ sở tư tưởng đã dẫn dắtNgười đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Hồ Chí Minh viết: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩayêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tếthứ ba”

2 Tinh hoa văn hoá nhân loại: phương Đông và phương Tây

- Cùng với chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng của văn hoá phương

Đông Người cũng đã tiếp thu và kế thừa có phê phán tư tưởng dân chủ, nhân văn của vănhoá Phục hưng, thế kỷ Ánh sáng, của cách mạng tư sản phương Tây và cách mạng TrungQuốc

- Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh được theo học chữ Nho với các thầy vốn là những nhà

Nho yêu nước Đạo đức Nho giáo thấm vào tư tưởng tình cảm của Người không phải lànhững giáo điều “tam cương”, “ngũ thường” nhằm bảo vệ tôn ti trật tự phong kiến, màtinh thần “nhân nghĩa”, đạo “tu thân”, sự ham học hỏi, đức “khiêm tốn”, tính “hoà nhã”,cách đối nhân xử thế “có lý, có tình” Những mệnh đề “trung hiếu”, “nhân nghĩa”, “tứ hảigiai huynh đệ”, “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh”, phương châm “khắc kỷ phụclễ”, của các nhà hiền triết phương Đông được Hồ Chí Minh hết sức trân trọng Trongkhi tiếp thu, vận dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo, Người cũng đồng thời phêphán loại bỏ những yếu tố thủ cựu, tiêu cực của nó

- Trước khi đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu

tư tưởng dân chủ tư sản Pháp, Mỹ, đặc biệt là tư tưởng Tự do, Bình đẳng, Bác ái, chủnghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn (Trung Quốc) Người đã vận dụng và phát triển cáctrào lưu tư tưởng học thuyết ấy lên một trình độ mới phù hợp với dân tộc và thời đại mới.Như vậy, trong quá trình hình thành phát triển tư tưởng của mình, Hồ Chí Minh đã kếthừa có chọn lọc tinh hoa văn hoá phương Đông phương Tây, nâng lên một trình độ mớitrên cơ sở phương pháp luận mácxít - lêninnít

-3 Chủ nghĩa Mác – Lênin

- Từ khi rời Tổ quốc (1911) cho đến năm 1917, Hồ Chí Minh đã đến nhiều nước thuộc địa

và nhiều nước tư bản đế quốc Trong khoảng thời gian đó, Hồ Chí Minh được bổ sungthêm những nhận thức mới về những gì ẩn dấu đằng sau các từ Tự do, Bình đẳng, Bác ái

mà vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên Người đã nghe Khoảng cuối năm 1917, khi trở lại Pari,

Hồ Chí Minh đã làm quen với nhiều nhà hoạt động chính trị, xã hội của nước Pháp vànhiều nước trên thế giới Năm 1919, Hồ Chí Minh tham gia Đảng Xã hội Pháp (SFIO),một đảng tiến bộ lúc bấy giờ thuộc Quốc tế II

- Việc Hồ Chí Minh tiếp thu bản Luận cương của Lênin tháng 7-1920 và trở thành người

cộng sản vào cuối năm đó đã tạo nên bước ngoặt căn bản trong tư tưởng của Người Thếgiới quan và phương pháp luận Mác - Lênin đã giúp Hồ Chí Minh nhìn nhận, đánh giáphân tích tổng kết các học thuyết, tư tưởng, đường lối các cuộc cách mạng một cách khoahọc; cùng với kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của mình để đề ra con dường cách mạnggiải phóng dân tộc đứng đắn

- Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận cơ sở chủ yếu nhất của sự hình thành phát

triển tư tưởng Hồ Chí Minh

4 Tài năng và hoạt động thực tiễn sáng tạo của Hồ Chí Minh

Lý luận tư tưởng bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con người sáng tạo ra trên

cơ sở nhận thức các nhân tố khách quan

Tư chất thông minh, tư duy độc lập, sáng tạo tính ham hiểu biết và nhạy bén với cái mới

là những đức tính dễ thấy ở người thanh niên Nguyễn Tất Thành Phẩm chất đó được rènluyện, phát huy trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người Nhờ vậy, giữa thựctiễn phong phú và sinh động, giữa nhiều học thuyết, quan điểm khác nhau, giữa biết baotình huống phức tạp, Hồ Chí Minh đã tìm hiểu, phân tích tổng hợp, khái quát hình thànhnhững luận điểm đúng đắn và sáng tạo, hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh Cũng nhưmôn học Tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh mới chỉ được bắt đầunghiên cứu, tuy vậy, đến nay đã có tới mấy chục khái niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh Kếthừa thành tựu nghiên cứu của các nhà khoa học căn cứ vào các văn kiện của Đảng thì tưtưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về những vấn đề cơ bản

của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩaMác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước lao kế thừa và phát triển các giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.

CHƯƠNG 3: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (TỪ NĂM 1911 ĐẾN 1920)

1 Từ nhỏ đến khi ra đi tìm đường cứu nước trước tháng 6/1911

- Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước mất, nhà tan.

Xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước từ thuở nhỏ, Hồ Chí Minh đã hấp thụtruyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, nền văn hiến của nước nhà và những tinh hoavăn hoá phương Đông, Người lại được hưởng nền giáo huấn yêu nước, thương nòi củagia đình, truyền thống đấu tranh bất khuất của đất Lam Hồng

- Đất nước, quê hương, gia đình và nhà trường đã hình thành nên ở người thanh niên

Nguyễn Tất Thành một nhân cách giàu lòng yêu nước, nhân ái, thương người, có hoài bãocứu nước và thấu hiểu được sức mạnh ý chí độc lập tự cường của dân tộc Vốn có tư chấtthông minh, linh khiếu chính trị sắc sảo, với ý chí lớn tìm đường cứu nước, cứu dân.Người không đi theo con đường phong kiến, lối mòn của các bậc tiền bối Người nói:

“Vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên tôi nghe những tiếng Pháp “tự do, bình đẳng, bác ái” Thế

là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem những gì ẩn dấu đằng sau những

từ mĩ miều ấy Vì thế tôi nảy ra ý muốn sang xem “Mẫu quốc” ra sao và tôi tới Pari đểhọc hỏi”

- Hành trang tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh là tri thức ban đầu rất quan trọng về

văn hoá Đông - Tây và lòng yêu nước nhiệt thành với chí hướng rõ rệt: trên cơ sở tiếp thu

có chọn lọc con đường cứu nước của các nhà yêu nước lớp trước

2 Thời kỳ tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, trở thành người cộng sản (1911 - 1920)

- Tháng 7-1911, Hồ Chí Minh đặt chân lên đất Pháp Tiếp đó Người còn đến nhiều nước

thuộc địa ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh và các nước đế quốc như Mỹ, Anh đểnghiên cứu và tìm lời giải đáp cho câu hỏi lúc ra đi Cuộc hành trình vạn dặm ấy đã giúp

Người tìm ra mọi cội nguồn những khổ đau của nhân loại là các nước đế quốc “chínhquốc”.

Thay mặt nhóm những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã gửi đếnhội nghị “Yêu sách của nhân dân An Nam” đòi các cường quốc thừa nhận quyền tự do,dân chủ, bình đẳng cho dân tộc Việt Nam Qua hội nghị Vécxây, Hồ Chí Minh rút ra kếtluận: ““Chủ nghĩa Uynxơn” chỉ là một trò bịp bợm lớn” (6) ; các dân tộc muốn được giảiphóng chỉ có thể dựa vào sức lực của bản thân mình Nhờ nhận thức rút ra từ thực tiễngần 10 năm lăn lộn tìm đường cứu nước nên khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luậncương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin (7-1920), Hồ Chí Minh tìm thấynhững lời giải đáp đầy thuyết phục cho những câu hỏi của mình Người viết: “Luậncương của Lênin làm cho tôi rất cảm động phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vuimừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trướcquần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng

ta, đây là con đường giải phóng chúng ta” (7) Đến đây, Hồ Chí Minh khẳng định conđường cứu nước của mình: giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắngiải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp vô sản Hồ Chí Minh rời bỏ Đảng Xã hội theoquan điểm Đệ nhị quốc tế để đến với Quốc tế III - Quốc tế Cộng sản do Lênin sáng lập(3-1919)

- Tháng 12-1920, đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp gắn liền với việc Hồ Chí Minh

trở thành người cộng sản đánh dấu bước ngoặt trong quá trình phát triển tư tưởng và cuộcđời hoạt động cách mạng của Người - chủ nghĩa yêu nước chân chính đã gặp chủ nghĩaquốc tế vô sản chân chính

CHƯƠNG 4: NHỮNG NỘI DUNG TƯ TUỞNG HỒ CHÍ MINH HÌNH THÀNH TRONG GIAI ĐOẠN TỪ

1920 ĐẾN 1930

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơbản của cách mạng Việt Nam” Những luận điểm về cách mạng Việt Nam trong tư tưởng HồChí Minh được hình thành, phát triển suốt đời cùng sự biến đổi của thực tiễn cách mạng vàquá trình nhận thức của Hồ Chí Minh Tuy nhiên, giai đoạn từ 1920 đến 1930 đáng được ghinhận là một trong những giai đoạn quan trọng bậc nhất trong quá trình hình thành và pháttriển của tư tưởng Hồ Chí với sự hình thành tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc, vềđảng cộng sản, về mối quan hệ giữa cách mạng thuộc địa và cách mạng quốc tế…

Những nội dung tư tưởng hình thành trong giai đoạn này thể hiện ở những hoạt động thựctiễn của Hồ Chí Minh và chủ yếu ở các tác phẩm: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925),Đường kách mệnh (1927), và các tác phẩm tập hợp trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên củaĐảng (1930)

1 Giai đoạn từ 1920 đến 1930 đã hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

về cách mạng giải phóng dân tộc

Trong đó, Hồ Chí Minh đã xác định rõ mục tiêu, bản chất của cách mạng giải phóng dân tộc,

từ đó có cái nhìn đúng đắn về phương pháp đấu tranh và phương pháp tập hợp lực lượng

Về Mục tiêu của cách mạng: cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theocon đường cách mạng vô sản Giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dân laođộng, giải phóng giai cấp công nhân, phải kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội.Như chúng ta đã biết, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước với một xuất phát điểm duynhất là long yêu nước thương nòi Người muốn ra nước ngoài, “xem nước Pháp và các nướckhác làm thế nào rồi sẽ về giúp đồng bào mình” Năm 1919, Người gia nhập Đảng Xã hộiPháp vì đó là tổ chức duy nhất bênh vực quyền lợi của các thuộc địa mà chưa hề có nhậnthức rõ ràng về Chủ nghĩa Mác – Lênin, về Chủ nghĩa xã hội Đúng như sau này, Người đãthổ lộ: “Lúc bấy giờ, tôi ủng hộ Cách mạng Tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên Tôichưa hiểu hết tầm quan trọng lịch sử của nó Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là một người yêu

nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình; trước đó, tôi chưa hề đọc một quyển sách nào củaLênin viết.

Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp chẳng qua là vì các “ông bà” ấy- (hồi đó tôi gọi các đồng chícủa tôi như thế) – đã tỏ đồng tình với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức Cònnhư Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưahiểu.” (Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin – Bài viết cho tạp chí Các vấn đề phươngĐông (Liên Xô) nhân dịp kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của V.I.Lênin, năm 1960.)

Tháng 7 năm 1920, một sự kiện có tính chất bước ngoặt xảy ra với Hồ Chí Minh, khi lần đầutiên Người đọc trên báo Nhân đạo của Đảng xã hội Pháp “Luận cương về vấn đề dân tộc vàthuộc địa” của Lênin Theo Người thì tuy bài báo có những khái niệm chính trị khó hiểunhưng “cứ đọc đi đọc lại nhiều lần, cuối cùng tôi cũng hiểu được phần chính Luận cươngcủa Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao? Tôi vui mừngđến phát khóc lên” Từ đó, Người hoàn toàn tin theo Lênin, ủng hộ Quốc tế III

Đó cũng là cơ sở cho quyết định lịch sử của Hồ Chí Minh 5 tháng sau đó, tháng 12 năm

1920, tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp tại Tua, Người đã bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc

tế cộng sản và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp Người trở thành người cộng sản ViệtNam đầu tiên Người đã đi từ Chủ nghĩa yêu nước đến với Chủ nghĩa Mác Lênin

Hồ Chí Minh khẳng định: bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều nhưng chủ nghĩa chânchính nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Mác – Lênin Người viết: muốn giải phóng dân tộckhông có con đường nào khác là con đừơng cách mạng vô sản “Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủnghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thếgiới khỏi ách nô lệ”

Từ đó, Hồ Chí Minh ra sức tuyên truyền Chủ nghĩa Mác – Lênin vào trong nước, thành lậpĐảng cộng sản để lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thành công

Về Bản chất của cách mạng: các mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh”,đánh đuổi đế quốc xâm lược, giành lại độc lập tự do

Đây là một cách nhìn nhận, đánh giá hết sức đúng đắn của Hồ Chí Minh Người đã nhìn ramâu thuẫn cơ bản của một xã hội thuộc địa, đó là mâu thuẫn dân tộc Khát vọng lớn lao nhấtcủa người dân là được độc lập, tự do Vì thế, trước hết phải thực hiện cuộc dân tộc cáchmệnh để đánh đuổi ngoại xâm, thành lập chính quyền do nhân dân làm chủ Đó là tiền đề,cũng là điều kiện tiên quyết để tiến hành đấu tranh giai cấp, xây dựng kinh tế xã hội…v.v.v

Về Xác định và tập hợp lực lượng: giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng, phảitập hợp lực lượng dân tộc thành một sức mạnh lớn để chống đế quốc và tay sai TrongCương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Hồ Chí Minh viết: “Đảng phải thu phục cho đượcđại đa số dân cày và phải dựa vững vào hạng dân cày nghèo” Đồng thời lại “phải hết sứcliên lạc với tiểu tư sản, trí thức trung nông… để lôi kéo họ về phe vô sản giai cấp Còn đốivới phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thìphải lợi dụng, ít nữa là làm cho họ trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng thìphải đánh đổ”.

Có thể đánh giá đây là quan điểm thể hiện tầm cao của tư tưởng Hồ Chí Minh Người đãvượt qua được những hạn chế của các đồng chí đương thời của mình, thường nhấn mạnh quácao vấn đề đấu tranh giai cấp mà không chú ý tận dụng được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc

để đánh đổ kẻ thù chung, đáp ứng yêu cầu khẩn thiết nhất của lịch sử

Trong các văn kiện do mình soạn thảo, Hồ Chí Minh vừa xác định rõ đâu là bạn, đâu là thùcủa cách mạng Đồng thời cũng nhìn ra đâu là những bộ phận có thể bắt tay hợp tác có điềukiện Những thắng lợi của phong trào cách mạng tháng Tám 1945 và các cuộc kháng chiến

về sau đều có sự góp mặt của một nhân tố quan trọng: chúng ta đã nhìn nhận và tập hợp lựclượng được đúng đắn, phát huy được sức mạnh “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thànhcông, thành công, đại thành công”

Về xác định Phương pháp đấu tranh: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, của cả dân tộcđại đoàn kết Phải tổ chức quần chúng, lãnh đạo và tổ chức đấu tranh bằng các hình thức vàkhẩu hiệu thích hợp Phương pháp đấu tranh để giành chính quyền, giành lại độc lập tự do làbằng bạo lực của quần chúng và có thể bằng phương thức khởi nghĩa dân tộc

Hồ Chí Minh đã nghiên cứu và rút ra kinh nghiệm lịch sử từ các vị tiền bối Người đánh giácác cụ Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh… đều lànhững vị anh hùng dân tộc, yêu nước thương dân nhưng phương pháp đấu tranh của các cụchưa đúng và Người không đồng tình Trong “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của HồChủ tịch”, Trần Dân Tiên đã phân tích nhận định của Hồ Chí Minh trước khi ra đi tìm đườngcứu nước như sau:

“Anh (Trần Dân Tiên dùng để gọi Nguyễn Tất Thành) khâm phục các cụ Phan Đình Phùng,Hoàng Hoa Thám, Phan Chu Trinh và Phan Bội Châu, nhưng không hoàn toàn tán thànhcách làm của một người nào Vì: