MỞ ĐẦU Trong thời đại ngày nay khi kinh tế ngày càng phát triển và các quốc gia trên thế giới ngày càng xích lại gần nhau thì văn hoá dân tộc ngày càng trở thành trung tâm của sự chú ý nó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ lịch sử của mỗi dân tộc, nó làm nên sức sống mãnh liệt, giúp cộng đồng dân tộc Việt Nam vượt biết bao sóng gió và thác ghềnh tưởng chừng không thể vượt qua được, để không ngừng phát triển và lớn mạnh. Vai trò văn hoá đã được Đại Hội VIII khẳng định “văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế –xã hội” kết tinh những giá trị tinh thần cốt lõi và đặc sắc có tính bền vững và trường tồn trong lịch sử của dân tộc. Văn hoá nghệ thuật là hệ cốt lõi của nền văn hoá trong sự phát triển nối tiếp của nhiều thế hệ giá trị bản sắc văn hoá nghệ thuật luôn được trao truyền phát triển, làm cơ sở cho sự định hướng phát triển văn hoá dân tộc. Trong xu thế gần đây một xu thế giao lưu hội nhập một cơ chế đang vận hành trong lòng xã hội bản sắc văn hoá Việt Nam đang đối diện với những khó khăn lớn, thậm chí có nguy mai một mất bản sắc dân tộc Việt Nam. Hơn bao giờ hết nhiệm vụ giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. Vấn đề giữ gìn giá trị truyền thống tốt đẹp được đặt gia cấp bách cho mỗi con người Việt Nam và chung cho cả cộng đồng. Chóng ta ®Òu biÕt v¨n ho¸ lµ nÒn t¶ng tinh thÇn cña x• héi. V¨n ho¸ cã nhiÒu lÜnh vùc nh: v¨n ho¸ t tëng, v¨n ho¸ ®¹o ®øc lèi sèng, v¨n ho¸ khoa häc, v¨n ho¸ gi¸o dôc, v¨n ho¸ nghÖ thuËt, v¨n ho¸ th«ng tin, giao lu v¨n ho¸… Mçi lÜnh vùc v¨n ho¸ tinh thÇn trªn ®©y ®Òu cã vai trß quan träng, trong ®ã v¨n ho¸ nghÖ thuËt l¹i cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng, chi phèi m¹nh mÏ ®Õn ®êi sèng tinh thÇn cña con ngêi. Văn hóa nghệ thuật ra đời do nhu cầu khách quan của xã hội đã phát triển đến một trình độ nhất định của văn minh nhân loại. Văn hoá nghệ thuật là một lĩnh vực quan trọng trong đời sống xã hội, nó là món ăn tinh thần không thể thiếu của loài người. Vai trò của của văn hóa nghệ thuật giữ một vị trí quan trọng: Nó vừa là công cụ truyền bá văn hoá vừa là một sản phẩm một thành tố văn hoá. Nó tham gia tích cực vào việc lưu giữ và truyền bá làm giầu thêm kho tàng văn hoá dân tộc và nhân loại có hiệu quả, thực hiện chức năng văn hoá, nó tác động mạnh mẽ đến nhận thức của con người từ vấn đề thẩm mỹ giao tiếp, giải trí. Bởi vậy việc xem xét đánh giá về vai trò của văn hóa nghệ thuật đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là điều cấp thiết. Chính vì vậy, người viết chọn đề tài “Tìm hiểu vai trò văn hóa nghệ thuật đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc hiện nay” làm đề tài tiểu luận với mong muốn sẽ góp phần làm sáng tỏ về phương diện lý luận và thực tiễn của phát triển văn hóa.
Trang 1MỤC LỤC
Trang Mở
đầu 2
Nội
dung 4
I Tìm hiểu về một số khái niệm cơ bản 4
1 Khái niệm văn hóa
4
4
II Tìm hiểu vai trò văn hóa nghệ thuật đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn
8
1 Bản sắc văn hoá dân tộc trong quá trình giao lưu và phát triển 8
2 Quan điểm của nhà nước ta về vấn đề bản sắc văn hoá dân tộc 9
3 Vai trò của văn hóa nghệ thuật đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc vănhóa dân tộc hiện nay 11Kết
luậ
n . 18
19
Trang 2Vai trò văn hoá đã được Đại Hội VIII khẳng định “văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế –xã hội” kết tinh những giá trị tinh thần cốt lõi và đặc sắc có tính bền vững và trường tồn
trong lịch sử của dân tộc Văn hoá nghệ thuật là hệ cốt lõi của nền văn hoá trong sựphát triển nối tiếp của nhiều thế hệ giá trị bản sắc văn hoá nghệ thuật luôn được traotruyền phát triển, làm cơ sở cho sự định hướng phát triển văn hoá dân tộc
Trong xu thế gần đây một xu thế giao lưu hội nhập - một cơ chế đang vận hànhtrong lòng xã hội bản sắc văn hoá Việt Nam đang đối diện với những khó khăn lớn,thậm chí có nguy mai một mất bản sắc dân tộc Việt Nam Hơn bao giờ hết nhiệm vụgiữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Vấn đề giữ gìn giá trị truyền thống tốt đẹp được đặtgia cấp bách cho mỗi con người Việt Nam và chung cho cả cộng đồng
Trang 3Chúng ta đều biết văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội.Văn hoá có nhiều lĩnh vực nh: văn hoá t tởng, văn hoá đạo đức - lốisống, văn hoá khoa học, văn hoá giáo dục, văn hoá nghệ thuật, vănhoá thông tin, giao lu văn hoá… Mỗi lĩnh vực văn hoá tinh thần trên
đây đều có vai trò quan trọng, trong đó văn hoá nghệ thuật lại có
vị trí đặc biệt quan trọng, chi phối mạnh mẽ đến đời sống tinhthần của con ngời
Văn húa nghệ thuật ra đời do nhu cầu khỏch quan của xó hội đó phỏt triển đếnmột trỡnh độ nhất định của văn minh nhõn loại Văn hoỏ nghệ thuật là một lĩnh vựcquan trọng trong đời sống xó hội, nú là mún ăn tinh thần khụng thể thiếu của loàingười Vai trũ của của văn húa nghệ thuật giữ một vị trớ quan trọng: Nú vừa là cụng
cụ truyền bỏ văn hoỏ vừa là một sản phẩm một thành tố văn hoỏ Nú tham gia tớchcực vào việc lưu giữ và truyền bỏ làm giầu thờm kho tàng văn hoỏ dõn tộc và nhõnloại cú hiệu quả, thực hiện chức năng văn hoỏ, nú tỏc động mạnh mẽ đến nhận thứccủa con người từ vấn đề thẩm mỹ giao tiếp, giải trớ Bởi vậy việc xem xột đỏnh giỏ vềvai trũ của văn húa nghệ thuật đối với việc giữ gỡn và phỏt huy bản sắc văn húa dõn
tộc là điều cấp thiết Chớnh vỡ vậy, người viết chọn đề tài “Tỡm hiểu vai trũ văn húa nghệ thuật đối với việc giữ gỡn và phỏt huy bản sắc văn húa dõn tộc hiện nay” làm
đề tài tiểu luận với mong muốn sẽ gúp phần làm sỏng tỏ về phương diện lý luận vàthực tiễn của phỏt triển văn húa
Trang 4Văn hóa là một khái niệm phức tạp và đa nghĩa, gắn liền con người với đời sống
xã hội loài người Từ lâu văn hóa đã trở thành lĩnh vực nghiên cứu của nhiều ngànhkhoa học Hiện nay đã và đang tồn tại rất nhiều các định nghĩa khác nhau về văn hóa.Văn hóa theo từ gốc Latinh “culture” lúc đầu chủ yếu nói về quan hệ giữa conngười với tự nhiên, có nghĩa là gieo trồng, canh tác, khai hoang Sau này thuật ngữtrên được mở rộng sang lĩnh vực xã hội, nói về quan hệ giữa con người với conngười, có nghĩa là giáo dục, nuôi dưỡng, giáo hóa, rèn luyện, hoàn thiện nhân cách.Theo E.B Tylor đưa ra định nghĩa “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng vềtộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp,
Trang 5tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cáchmột thành viên của xã hội” Theo định nghĩa này thì văn hóa và văn minh là một; nóbao gồm tất cả những lĩnh vực liên quan đến đời sống con người, từ tri thức, tínngưỡng đến nghệ thuật, đạo đức, pháp luật…
Theo F Boas định nghĩa “Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần, thể chất
và những hoạt động định hình nên hành vi của cá nhân cấu thành nên một nhómngười vừa có tính tập thể vừa có tính cá nhân trong mối quan hệ với môi trường tựnhiên của họ, với những nhóm người khác, với những thành viên trong nhóm và củachính các thành viên này với nhau” Theo định nghĩa này, mối quan hệ giữa cá nhân,tập thể và môi trường là quan trọng trong việc hình thành văn hóa của con người.Hiện nay, có rất nhiều các nhà nghiên cứu ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài
đã vận dụng khái niệm văn hóa của UNESSCO: “Văn hóa hôm nay có thể coi là tổngthể những nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và cảm xúc quyết định tính cáchcủa một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật
và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thốnggiá trị, những tập tục và những tín ngưỡng Văn hóa đem lại cho con người khả năngsuy xét bản thân Chính văn hóa làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệtnhân bản, có lí tính, có óc phê phán và dẫn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hóa
mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình là một phương ánchưa hoàn thành đặt ra để xem xét những thành tựu của bản thân, tìm tòi không biếtmệt những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội lên bản thân”
Ở Việt Nam, văn hóa cũng được định nghĩa rất khác nhau Hồ Chí Minh chorằng “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo vàphát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học,nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức
sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” Với cách hiểu này,văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những gì do con người sáng tạo và phát minh ra
Theo Phạm Văn Đồng cho rằng “Nói tới văn hóa là nói tới một lĩnh vực vôcùng phong phú và rộng lớn, bao gồm tất cả những gì không phải là thiên nhiên mà
Trang 6cú liờn quan đến con người trong suốt quỏ trỡnh tồn tại, phỏt triển, quỏ trỡnh conngười làm nờn lịch sử… (văn húa) bao gồm cả hệ thống giỏ trị: tư tưởng và tỡnh cảm,đạo đức với phẩm chất, trớ tuệ và tài năng, sự nhạy cảm và sự tiếp thu cỏi mới từ bờnngoài, ý thức bảo vệ tài sản và bản lĩnh của cộng đồng dõn tộc, sức đề khỏng và sứcchiến đấu bảo vệ mỡnh và khụng ngừng lớn mạnh” Theo định nghĩa này thỡ văn húa
là những cỏi gỡ đối lập với thiờn nhiờn và do con người sỏng tạo nờn từ tư tưởng tỡnhcảm đến ý thức tỡnh cảm và sức đề khỏng của mỗi người, mỗi dõn tộc
Nhỡn chung, cỏc định nghĩa về văn húa hiện nay rất đa dạng Mỗi định nghĩa đềcập đến những dạng thức hoặc những lĩnh vực khỏc nhau trong văn húa Để thuận tiệncho việc nghiờn cứu, nhúm tỏc giả sẽ đưa ra một định nghĩa chung nhất dựa trờn cơ sởnhững định nghĩa trờn: Văn húa là tổng hợp những giỏ trị vật chất và tinh thần do conngười tạo ra trong quỏ trỡnh lao động nhằm phục vụ mục đớch cuộc sống con người
1.2 Khỏi niệm Văn húa nghệ thuật
Chúng ta đều biết văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội.Văn hoá có nhiều lĩnh vực nh: văn hoá t tởng, văn hoá đạo đức - lốisống, văn hoá khoa học, văn hoá giáo dục, văn hoá nghệ thuật, vănhoá thông tin, giao lu văn hoá…
Mỗi lĩnh vực văn hoá tinh thần trên đây đều có vai trò quantrọng, trong đó văn hoá nghệ thuật lại có vị trí đặc biệt quantrọng, chi phối mạnh mẽ đến đời sống tinh thần của con ngời
Văn hoá nghệ thuật là một bộ phận của văn hoá tinh thần,
đồng thời là một thành tố đặc biệt quan trọng của văn hoá thẩm
mỹ Văn hoá nghệ thuật phản ánh đời sống xã hội bằng hình tợngnghệ thuật và tác động trở lại đời sống xã hội một cách sâu sắc.Văn hóa nghệ thuật là sự phát triển những năng lực nghệ thuật củacon ngời (nghệ sĩ và công chúng) thể hiện ở hoạt động nghệthuật nhằm sáng tạo và cảm thụ những giá trị nghệ thuật
Trang 7Văn hoá nghệ thuật là một bộ phận của văn hoá tinh thần
Trên thực tế có hai thứ văn hoá: văn hoá vật chất và văn hoátinh thần Văn hoá tinh thần chủ yếu là các hình thái ý thức nằm ởthợng tầng kiến trúc, còn văn hoá vật chất gồm các lĩnh vực ở hạtầng cơ sở, các lĩnh vực kinh tế, xây dựng, công nghiệp, kỹthuật…
Sự phân chia thành hai lĩnh vực văn hoá vật chất và văn hoátinh thần để giúp cho ngời ta có cái nhìn toàn diện hơn đối vớicác sản phẩm văn hoá
Sản phẩm văn hoá tinh thần: tác phẩm văn học nghệ thuật,phát minh khoa học, phong tục tập quán Sản phẩm văn hoá vậtchất: các công trình kiến trúc, các pho tợng, các di tích lịch sử
Tuy nhiên những giá trị văn hoá tinh thần và văn hoá vật chấtthờng xâm nhập xen lẫn vào nhau, nên việc phân chia văn hoá vậtchất và văn hoá tinh thần không thể tuyệt đối Mỗi giá trị văn hoávật chất đều gắn bó với một giá trị văn hoá tinh thần
Trong quá trình hoạt động thực tiễn xã hội, con ngời không chỉsản xuất ra những điều kiện vật chất mà còn sản xuất ra ý thức xãhội dới nhiều dạng khác nhau nh ý thức tôn giáo, ý thức khoa học, ýthức thẩm mỹ, ý thức nghệ thuật, ý thức đạo đức - lối sống, ý thứcpháp quyền
Nh vậy, từ ý thức thẩm mỹ, ý thức nghệ thuật, con ngời sẽ sángtạo ra văn hoá nghệ thuật Vì thế có thể nói rằng văn hoá nghệthuật chính là một lĩnh vực cơ bản của đời sống văn hoá tinh thần
Mác đã dùng thuật ngữ sản xuất trong khía cạnh sản xuất tinhthần Chẳng hạn Mác đã nói là sản xuất nghệ thuật (Mác - Ăng
Trang 8Ghen Toàn tập, T.46, ph I, tr 47) Nghĩa là để tạo ra văn hoá nghệthuật thì tất yếu phải có quá trình lao động sản xuất nghệ thuật Văn hoá thẩm mỹ là một biểu hiện về trình độ tổng hợp caocủa văn hoá xã hội Theo Mác, dấu hiệu cơ bản để phân biệt hoạt
động của con ngời đối với hoạt động của loài vật là ở chỗ con ngờibiết nhào nặn hiện thực theo quy luật của Cái Đẹp Nh vậy, nănglực sáng tạo Cái Đẹp và thởng thức Cái Đẹp chính là đặc tính bảnchất của con ngời
Văn hoá thẩm mỹ luôn luôn thể hiện những năng lực thẩm mỹcủa con ngời, nó đợc hình thành và thấm sâu trong toàn bộ lịch
sử nhân loại Văn hoá nghệ thuật là những gì tinh hoa nhất củavăn hoá thẩm mỹ mà con ngời sáng tạo ra trong một thời đại lịch sửxã hội nào đó
Văn hoá nghệ thuật vận động theo những quy luật chung củavăn hoá thẩm mỹ nói riêng và văn hoá xã hội, nói chung Có thể nóicon ngời làm ra văn hoá, đồng thời văn hoá làm ra con ngời Đó làmột quy trình thống nhất hai chiều
Thông qua những đặc trng của hình tợng nghệ thuật, vănhoá nghệ thuật chân chính của nhân loại luôn luôn hớng con ngời
đến những giá trị Chân - Thiện - Mỹ, biết thởng thức Cái Đẹp đểtiến tới sáng tạo Cái Đẹp, hoàn thiện và nâng cao nhân cách ConNgời
II VAI TRề CỦA VĂN HểA NGHỆ THUẬT ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ GèN
VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HểA DÂN TỘC HIỆN NAY
Trang 92.1 Bản sắc văn hoá dân tộc trong quá trình giao lưu và phát triển
Loài người đang sống trong một thời kỳ có những thành tựu to lớn , sâu sắctrong cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ, sự bùng nổ thông tin và cácphương tiện truyền thông, sự cải cách chính trị xã hội đáng ngạc nhiên và sự tái sinhvai trò tiềm lực to lớn của văn hoá Nói cách khác do sự tiến bộ vượt bậc của văn hoá
kỹ thuật, do những biến đổi nhanh chóng của từng khu vực đã đưa tri thức loài ngườibước lên thang bậc trí tuệ mới và các nhà sáng tạo làm nên khuôn mặt mới của nềnvăn minh trí tuệ Mỗi dân tộc không muốn tụt hậu, bằng những định hướng khác nhautrước sau đều hoà mình vào bước tiến chung của thời đại Đó là quá trình giao lưu vàphát triển nó chi phối và ngày càng có ảnh hưởng sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đờisống xã hội, các quốc gia dân tộc “ toàn cầu hoá” đã đang là một quá trình tất yếukhách quan trong lịch sử nhân loại
Nằm ở vị trí ngã tư đường, của sự giao lưu khu vực ĐNA và Thế Giới , là mộttrong cái nôi của nhân loại, từ hàng ngàn năm qua Do điều kiện lịch sử của địa lý,Việt Nam đã trở thành một trong những đầu mối giao lưu quốc tế với nền văn hoá lớncủa nhân loại như Trung Quốc, Ấn Độ và sau này là Pháp - Nga- Nhật- Mỹ … Chínhnhững mối giao lưu đó đã tạo ra cho dân tộc ta một truyền thống tư duy mở, dựa trênnền văn hoá bản địa, có màu sắc riêng với hệ giá trị truyền thống độc đáo Văn hoáViệt Nam không chối từ mọi cuộc tiếp xúc giao lưu, qua đó tiếp thu có chọn lọcnhiều nét tinh hoa của nền văn hoá nhân loại Đó là cơ sở thuận lợi để chúng ta tiếpthu nhạy bén những văn hoá và thành tựu khoa học của thế giới
Trong xu thế phát triển của thế giới với một xuất phát điểm thấp về trình độkhoa học công nghệ, Việt Nam đang thực thi chính sách mở cửa đa dạng hoá đaphương hoá các quan hệ đối ngoại phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước trên tinh
thần “ Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước ” Nền văn hoá dân tộc cho chúng
ta khả năng đón nhận và biến đổi văn hoá mới của cuộc cách mạng khoa học côngnghệ Nó đang diễn ra mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu hoá Bởi vậy, yêu cầu đặt ra là
Trang 10gìn giữ bảo vệ, phát huy những giá trị bản sắc của dân tộc cần đẩy mạnh phát triển vàquý trọng truyền thống văn hoá dân tộc và cả cộng đồng Văn hoá Việt Nam đangđứng trước sự tấn công ồ ạt mạnh mẽ của các làn sóng văn hoá ngoại lại thiếu chọnlọc vì thế mà càng phải chú trọng gìn giữ và phát huy nền văn hoá dân tộc Trong lich
sử Việt Nam đã là một trong hơn 30 quốc gia còn giữ được bản sắc dân tộc
2.2 Quan điểm của nhà nước ta về vấn đề bản sắc văn hoá dân tộc
Mỗi nền văn hoá đều là tài sản của một cộng đồng người nhất định - một chủthể của văn học… mọi hệ thống văn hoá đều có mối quan hệ với môi trường xã hội
Vì vậy giữa văn hoá và môi trường có sự gắn kết sâu sắc, văn hoá hỗ trợ là động lựccủa sự phát triển của xã hội, và điều kiện xã hội, tác động thúc đẩy hay kìm hãm độphát triển văn hoá
Trong suốt thời kỳ cách mạng sôi động hơn nửa thế kỷ qua phương hướng gìngiữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, kết hợp với tinh hoa văn hoá nhân loại làmột nội dung cơ bản trong đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản và nhà nước.Tại Đại Hội văn hoá toàn quốc tháng 7/1948 Tổng bí thư Trường Chinh khẳng
định “văn hoá dân chủ mới Việt Nam phải gồm 3 tính chất dân tộc, khoa học và đại chúng” Đến Đại Hội VI của Đảng năm 1986 khái niệm bản sắc văn hoá dân tộc được nêu lên và được đại hội công nhận ghi vào nghị quyết “xây dựng một nền văn hoá văn nghệ XHCN đậm đà bản sắc đân tộc”.
Ngày 14/1/1993 lần đầu tiên Đảng ta ra một nghị quyết có nội dung riêng vềvăn hoá được ban chấp hành TW khoá VII thông qua về một số nhiệm vụ tráchnhiệm văn hoá văn nghệ những năm trước mắt, xây dựng vai trò quan trọng của vănhoá là nền tảng tinh thần của xã hội đồng thời là mục tiêu chủ nghĩa xã hội
Từ những đánh giá và khẳng định vai trò của văn hoá và bản sắc văn hoá dântộc trong xã hội Đảng và nhà nước ta đề ra nhiều giải pháp , phương hướng phù hợp,
hỗ trợ cho sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc tốt đẹp độc đáo của văn hoá dân tộcViệt Nam
Sự vận động của văn hoá nằm trong dòng chảy chung của lịch sử dân tộc.Đểxây dựng một bản sắc Việt Nam phù hợp với trình độ phát triển của một đất nước,
Trang 11Đảng và nhà nước ta xác định phương hướng “phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn hoá dân tộc và hấp thụ những cái mới của văn hoá tiến bộ thế giới” Phát
triển và hấp thụ là những nguyên tắc rất quan trọng làm cho văn hoá Việt Nam không
sa vào chủ nghĩa dân tộc thuần tuý và có bản lĩnh vững vàng để không đánh mất bảnsắc riêng trong giao lưu văn hoá Nhiều giải pháp cùng với những chính sách về vănhoá đã được đề ra trên cơ sở sự hiểu biết, nắm vững và tôn trọng quy luật, phát triểnnội tại của nền văn hoá dân tộc
Nền văn hoá Việt Nam có những nguyên lý riêng của nó Muốn gìn giữ và pháttriển, hoàn thiện và nâng cao sự kế thừa truyền thống không phải là giữ nguyên trọn
vẹn “ cái gốc” xưa, bê nguyên si những giá trị của thời đại trước, mà là sự kế thừa có
chọn lọc, có phê phán và có sáng tạo những giá trị tinh thần và văn hoá của dân tộc
cũng như văn minh nhân loại Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “ khôi phục vốn cũ thì nên khôi phục những cái gì tốt còn cái gì không tốt thì phải loại dần
ra” việc xác định đúng yếu tố “tốt” tiến bộ trong di sản văn hoá truyền thống Để xây
dựng cái mới không đơn giản, song được Đảng ta chỉ ra rất rõ ràng là “kế thừa và phát huy các giá trị tinh thần, đạo đức và thẩm mỹ, các di sản văn hoá nghệ thuật của dân tộc”.
Trong lĩnh vực văn hoá nghệ thuật và các lĩnh vực khác của đời sống văn hoá,
Đảng và nhà nước luôn xác định “ phát triển văn hoá- nghệ thuật mang bản sắc dân tộc Việt Nam là trách nhiệm, nghĩa vụ của toàn dân” Vai trò của các cơ quan lãnh đạo là “ tạo điều kiện xây dựng cơ sở hạ tầng và phương tiện cho việc phát triển”.
Như vậy vấn đề và phát huy gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc đã được khơi dậytrong tất cả các lĩnh vực hoạt động văn hoá, và không chỉ có thế, Đảng và nhà nước tacòn đặt ra mục tiêu làm cho bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hoá phảiđược thấm đậm cả trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo, ứng dụng các thành tựukhoa học kỹ thuật công nghệ giáo dục và đào tạo sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta
có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam
Thực hiện tinh thần của nghị quyết nhà nước đã tăng cường các biện pháp đẩy
mạnh sự phát triển của phong trào “ toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”