A MỞ ĐẦU Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Để văn hóa soi đường cho quốc dân đi. Văn hóa nghệ thuật là món ăn tinh thần không thể thiếu của nhân dân, có khả năng định hướng quan điểm, định hướng dư luận. Do vậy, văn hóa nghệ thuật có vị trí rất quan trọng, phải được định hướng để phù hợp với mục tiêu chung của đất nước. Cuộc đấu tranh của dân tộc ta cuộc chiến đấu toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực, trong đó văn hóa, nghệ thuật là một mặt trận đặc biệt quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy. Cũng như các chiến sĩ khác, chiến sĩ nghệ thuật có nhiệm vụ nhất định, tức là phụng sự kháng chiến, phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, trước hết là công, nông, binh. Văn hóa nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị”. Trong quá trình lịch sử của dân tộc, từ khi có Đảng lãnh đạo văn hóa, nghệ thuật mới phát huy được sức mạnh chiến đấu của mình trong phong trào cách mạng, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay thì việc xây dựng, hình thành một đời sống tinh thần lành mạnh trong xã hội có vai trò hết sức quan trọng, vì vậy em lựa chọn vấn đề “Tìm hiểu vai trò của văn hóa nghệ thuật trong xây dựng đời sống tinh thần ở nước ta hiện nay” làm đề tài tiểu luận của mình.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
II- VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA NGHỆ THUẬT TRONG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG
1 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất chính trị của con người Việt
2 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất về đạo đức, lối sống 10
3 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất về năng lực thẩm mỹ, ngăn
chặn và khắc phục những hiện tượng tiêu cực của xã hội, văn hóa phẩm xấu độc 11
4 Văn hóa nghệ thuật góp phần hỗ trợ, thúc đẩy sự hình thành và xuất hiện hành vi
5 Phát huy vai trò của văn hóa nghệ thuật trong đấu tranh chống âm mưu, hoạt động
A- MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Để văn hóa soi đường cho quốc dân đi" Văn hóa nghệ thuật là món ăn tinh thần không thể thiếu của nhân dân, có khả năng định hướng quan điểm, định hướng dư luận Do vậy, văn hóa nghệ thuật có vị trí rất quan trọng, phải được định hướng để phù hợp với mục tiêu chung của đất nước Cuộc đấu tranh của dân tộc ta cuộc chiến đấu toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực, trong đó văn hóa, nghệ thuật là một mặt trận đặc biệt quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy Cũng như các chiến sĩ khác, chiến sĩ nghệ thuật có nhiệm vụ nhất định, tức là phụng sự kháng chiến, phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, trước hết là công, nông, binh Văn hóa nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị”
Trang 2Trong quá trình lịch sử của dân tộc, từ khi có Đảng lãnh đạo văn hóa, nghệ thuật mới phát huy được sức mạnh chiến đấu của mình trong phong trào cách mạng, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay thì việc xây dựng, hình thành một đời sống tinh thần lành mạnh trong xã hội có vai trò
hết sức quan trọng, vì vậy em lựa chọn vấn đề “Tìm hiểu vai trò của văn hóa nghệ thuật trong xây dựng đời sống tinh thần ở nước ta hiện nay” làm đề tài tiểu luận của mình
B- NỘI DUNG
I- MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
1- Quan niệm về văn hóa
Theo chủ nghĩa Mác-Lênin: Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình.
Trong một số ghi chép ở trang cuối cùng của tập thơ “Nhật ký trong tù”
(1942-1943) lãnh tụ Hồ Chí Minh viết “Ý nghĩa của văn hóa: Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng, toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” Từ nhận thức ấy, Hồ Chí Minh đưa ra khái niệm về văn hóa: “Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với những nhu cầu
Trang 3của đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” Có thể nói, đây là một cách tiếp cận văn hóa từ ý nghĩa khái quát, đặc trưng nhất của nó, một định nghĩa cô đọng và chính xác về văn hóa Quan niệm của Hồ Chí Minh về văn hóa là xuất phát từ cách tiếp cận mác-xít và rất gần gũi với nhận thức hiện đại, khi coi văn hóa không chỉ đơn thuần là đời sống tinh thần của con người - xã hội mà từ trong bản chất của mình,
nó chính là linh hồn, sức mạnh trường tồn của cả dân tộc, là sức sống vươn lên của thời đại Văn hóa không phải là toàn bộ đời sống con người xã hội, mà là phần cốt
tử, là tinh hoa được chưng cất, kết tụ nên cái bản chất, bản sắc, tính cách của dân tộc, của thời đại Nó được xuất phát từ cuộc sống, từ năng lực, trình độ và phương thức sống của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng Và đến lượt mình, văn hóa hiện diện trong mọi hoạt động từ suy tư đến hành động thực tế, từ hoạt động cá nhân đến những vận động xã hội, từ hoạt động vật chất đến những sáng tạo tinh thần những phát minh, sáng chế, tạo ra những giá trị mới của sản xuất vật chất, khoa học - kỹ thuật - công nghệ, văn học - nghệ thuật
Năm 1970, Hội nghị liên chính phủ về các chính sách văn hóa UNESCO đã thừa nhận khái niệm do Ph.Mây-ơ (F Mayor) nguyên Tổng Giám đốc của tổ chức này đưa ra là khái niệm chung, chính thức của cộng đồng quốc tế về văn hóa:
“Văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục, tập quán, lối sống và lao động”
Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 5 (khóa VIII), Đảng
ta khẳng định: Văn hóa Việt Nam là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra trong quá trình dựng nước và giữ nước…, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới để không ngừng hoàn thiện mình Văn hóa Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc.
Trang 4Tuy được dùng theo nhiều nghĩa khác nhau, nhưng suy cho cùng, khái niệm văn hoá bao giờ cũng có thể qui về hai cách hiểu chính: theo nghĩa hẹp và theo nghĩa rộng.
Theo nghĩa hẹp, văn hoá được giới hạn theo chiều sâu hoặc theo chiều rộng,
theo không gian hoặc theo thời gian… Giới hạn theo chiều sâu, văn hóa được hiểu là những giá trị tinh hoa của nó (nếp sống văn hoá, văn hoá nghệ thuật…) Giới hạn theo chiều rộng, văn hoá được dùng để chỉ những giá trị trong từng lĩnh vực (văn hoá giao tiếp, văn hoá kinh doanh…) Giới hạn theo không gian, văn hoá được dùng để chỉ những giá trị đặc thù của từng vùng (văn hoá Tây Nguyên, văn hoá Nam Bộ…) Giới hạn theo thời gian, văn hoá được dùng để chỉ những giá trị trong từng giai đoạn (văn hoá Hoà Bình, văn hoá Đông Sơn…).
Theo nghĩa rộng, văn hoá thường được xem là bao gồm tất cả những gì do con
người sáng tạo ra
Chính với cách hiểu rộng này, văn hoá đã trở thành đối tượng của văn hoá
học (culturology, culture studies, science of culture) - khoa học nghiên cứu về văn
hóa Trong lĩnh vực này, khởi đầu từ định nghĩa của E.B.Tylor trong cuốn Văn hoá nguyên thuỷ (Primitive culture) xuất bản ở London năm 1871, đến nay đã có rất nhiều định nghĩa khác nhau Vào năm 1952, hai nhà nhân học người Mỹ là A Kroeber và C Kluckhohn đã viết một cuốn sách chuyên bàn về các định nghĩa văn hóa nhan đề: Văn hóa - tổng luận phê phán các quan niệm và định nghĩa (Culture: a critical review of concepts and definitions), trong đó đã dẫn ra và phân tích 164 định nghĩa về văn hoá Trong lần xuất bản thứ hai của cuốn sách này, số định nghĩa văn hoá đã tăng lên đến trên 200 Còn hiện nay thì số lượng định nghĩa về văn hóa khó
mà biết chính xác được, có người bảo là 400, có người nói là 500, lại có người quả quyết rằng chúng lên đến con số nghìn.
2 Quan niệm về văn hóa nghệ thuật
2.1 Quan niệm về nghệ thuật
Trang 5Mỹ học xưa nay luôn coi trọng việc nghiên cứu nghệ thuật – hình thái cao nhất, tập trung nhất của mối quan hệ thẩm mỹ của con người với thực tại Trong thực tế, khái niệm “nghệ thuật” thường được sử dụng theo nghĩa rộng hẹp khác
nhau Theo nghĩa rộng nhất, nghệ thuật đồng nghĩa với tài nghệ Không xa lạ với
hoạt động nghệ thuật khi một vận động viên đạt tới một mức độ cao, điêu luyện trong bộ môn của mình Người chứng kiến thường đưa ra những nhận xét tương tự
như những đánh giá nghệ thuật đích thực Hẹp hơn và phổ biến hơn là người ta đưa
ra khái niệm “nghệ thuật” để chỉ mọi hoạt động, mọi sản phẩm được sáng tạo theo qui luật của cái đẹp Một quan niệm như vậy về nghệ thuật vốn có truyền thống từ
rất xa xưa ở phương Đông cũng như ở phương Tây Trong ngôn ngữ của nhiều dân tộc phương Tây, nghề thủ công và nhiều hình thức hoạt động khác nhau của con người đều được gọi chung là nghệ thuật Chẳng hạn, người Hy Lạp cổ đại chỉ dùng
một từ duy nhất để chỉ nghệ thuật và nghề thủ công là techne Những nghệ sỹ đầu
tiên là những thợ gốm, tạc đá, làm mộc cùng những người lao động tạo ra những vật dụng hữu ích khác Rất lâu về sau và cho tới ngày nay người ta vẫn duy trì một quan niệm khá rộng như thế về nghệ thuật Nhà mỹ học người Mỹ T Macro cho rằng các loại hình nghệ thuật không chỉ gồm văn chương, hội họa, âm nhạc… mà còn gồm trang điểm, nấu ăn… Ông liệt kê ra có tới gần 400 loại hình nghệ thuật khác nhau.
“Nghệ thuật” theo nghĩa hẹp nhất, chặt chẽ nhất là chỉ hoạt động và thành phẩm sáng tạo của người nghệ sỹ Ở đây lao động nghệ thuật mang tính đặc thù
nhằm tạo ra tác phẩm nghệ thuật độc nhất vô nhị Mọi định nghĩa về nghệ thuật trước nay hầu như đều xoay quanh ý nghĩa này của nghệ thuật Tuy nhiên, thật khó thống nhất được quan niệm “thế nào là nghệ thuật?” Văn hào L.Tôlxtôi
trong Nghệ thuật là gì? có đưa ra gần 70 định nghĩa, song không một định nghĩa nào khiến ông hài lòng Có hai khuynh hướng chính trong việc đi tìm bản thể của nghệ thuật theo nghĩa hẹp nhất này:
Trang 6- Xác định bản chất của nghệ thuật trong mối liên hệ với thực tại Theo xu hướng này, người ta coi nghệ thuật là sự thống nhất sinh động của nhận thức hình tượng về hiện thực và sự tái hiện cảm tính hiện thực trong một chất liệu nhất định nhờ lao động sáng tạo của người nghệ sỹ.
- Tìm bản chất của nghệ thuật trong mối liên hệ với con người, và người ta đưa ra quan niệm sau: nghệ thuật là phương tiện bộc lộ tư tưởng, tình cảm của con người.
Có thể chấp nhận đồng thời cả hai quan niệm đó Bởi vì, nghệ thuật là một lĩnh vực vô cùng phong phú và phức tạp Nhiều cách tiếp cận sẽ bổ sung cho nhau, góp phần xác lập một quan niệm đầy đủ và thấu đáo về một trong những hiện tượng tinh thần kỳ diệu vào bậc nhất của con người và xã hội là nghệ thuật.
Nghiên cứu kỹ sẽ thấy mối quan hệ sâu xa của hai quan niệm vừa nêu Trung tâm của hiện thực là đời sống của con người Hơn thế, con người là con người xã hội Nghệ thuật vì xã hội cũng chính là nghệ thuật vì con người Có điều, quan niệm đầu có phần “hướng ngoại” còn quan niệm sau thì “hướng nội” nhiều hơn Khi “hướng ngoại”, nội dung phản ánh được đề cao, trong khi “hướng nội” thì lại coi trọng nội dung tư tưởng Do thế, việc kết hợp hai cách xem xét bản chất của nghệ thuật là hoàn toàn cần thiết.
Cần phân biệt khái niệm nghệ thuật theo nghĩa nghiêm ngặt này với khái niệm thẩm mỹ Nhiều người đồng nhất chúng, thậm chí có người coi đời sống nghệ thuật chỉ là một bộ phận của đời sống thẩm mỹ Có thể thấy sự khác biệt của thẩm
mỹ và nghệ thuật qua một số biểu hiện chủ yếu sau đây:
- Nhìn chung, khái niệm thẩm mỹ rộng hơn khái niệm nghệ thuật Cái thẩm
mỹ có thể tồn tại trong thiên nhiên, xã hội, con người và trong cả nghệ thuật.
- Nghệ thuật là lĩnh vực hoạt động độc lập của người nghệ sỹ Cái thẩm mỹ thì khác, bao giờ cũng chỉ là một yếu tố trong các hoạt động, các sản phẩm, các hiện tượng khách quan.
Trang 7- Về phương diện nội dung, nghệ thuật phong phú hơn thẩm mỹ Ngoài nội dung thẩm mỹ, nghệ thuật còn bao gồm những nội dung khác như nội dung chính trị, khoa học, đạo đức, tôn giáo…
- Những hiện tượng thẩm mỹ có thể hình thức không đẹp Đối với tác phẩm nghệ thuật, bất kể nội dung ra sao, hình thức bao giờ cũng phải đẹp Tsecnưsepxki
từng nhận xét chính xác rằng: vẽ một khuôn mặt đẹp hoàn toàn khác với vẽ một cách đẹp.
Như vậy, mặc dù có nhiều điểm giống nhau, thẩm mỹ và nghệ thuật là hai khái niệm riêng biệt, độc lập.
Khái niệm nghệ thuật: Nghệ thuật là một hình thái ý thức xã hội đặc thù phản ánh đời sống
xã hội con người bằng phương thức hình tượng Nghệ thuật là một trong những đặc trưng quan trọng nhất biểu hiện phẩm chất người.
2.2 Quan niệm về văn hóa nghệ thuật
Văn hóa nghệ thuật là quá trình sáng tạo tác phẩm, tổ chức sản xuất, bảo quản, phân phối, truyền thông, cảm thụ, đánh giá các giá trị nghệ thuật nhằm phát triển năng lực nghệ thuật của con người (nghệ sĩ, công chúng, giai cấp, dân tộc, cộng đồng) cùng các cơ quan, tổ chức, thiết chế bảo đảm cho quá trình hoạt động đó
Cấu trúc của văn hóa nghệ thuật:
- Tiếp cận từ góc độ loại hình, văn hóa nghệ thuật gồm: văn học, âm nhạc, mỹ thuật, kiến trúc, sân khấu, múa, điện ảnh
- Tiếp cận từ góc độ cơ cấu hoạt động gồm:
+ Nghệ sĩ (sáng tác và biểu diễn)
+ Tác phẩm nghệ thuật
+ Công chúng nghệ thuật
+ Công tác quản lý, lãnh đạo văn hóa nghệ thuật
Chức năng của văn hóa nghệ thuật:
Văn hóa có chức năng gì thì văn hóa nghệ thuật vó chức năng ấy Cụ thể văn hóa nghệ thuật gồm các chức năng sau:
Trang 8- Chức năng nhận thức (thông tin, hiểu biết, phát kiến, khám phá, sáng tạo về thế giới).
- Chức năng giáo dục (thức tỉnh, thanh lọc, thay đổi tư tưởng, tình cảm, hành vi con người).
- Chức năng thẩm mỹ (khoái cảm, hưng phấn, xúc động, đền bù).
- Chức năng giải trí (cân bằng, điều hòa, tái tạo).
- Chức năng dự báo
- Chức năng giao tiếp (kết nối, tiếp biến, giao lưu, đối thoại).
II- VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA NGHỆ THUẬT TRONG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG TINH THẦN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
Công cuộc đổi mới của đất nước ta đã thu được nhiều kết quả tốt đẹp, nhưng trong đời sống
xã hội cũng nảy sinh nhiều khó khăn và thách thức mới đối với lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, Đảng ta khẳng định: “Nhiệm vụ trung tâm của văn hóa, văn nghệ nước ta là góp phần xây dựng
con người Việt Nam về trí tuệ, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, có nhân cách tốt đẹp, có bản
lĩnh vững vàng ngang tầm sự nghiệp đổi mới vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX cũng đã khẳng định vai trò, mục tiêu của hoạt động văn hóa nghệ thuật như sau: “Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội” Để thực hiện được mục tiêu đó, cần tiến hành nhiều biện pháp đồng bộ, Đảng ta đã đặc biệt quan tâm tới vai trò của các hoạt động văn hóa nghệ thuật trong chiến lược phát triển con người
1 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất chính trị của con người Việt Nam
Hoạt động văn hóa nghệ thuật đã có những đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong nhiều năm qua, đặc biệt là thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Không ai có thể phủ nhận sức mạnh lớn lao của hoạt động văn hóa nghệ thuật đối với các hoạt động của con người nói chung và mỗi quân nhân
nói riêng Điều đó đã được khẳng định và chứng minh qua phong trào “Tiếng hát át tiếng bom”
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta Những điệu múa, lời ca đã góp phần
Trang 9làm cho con người sống đẹp, có lý tưởng cách mạng trong sáng, tăng thêm ý chí quyết tâm đánh thắng quân thù, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Tổ quốc của quân và dân ta
Nói tới việc bồi dưỡng những phẩm chất chính trị, trước hết phải đặt lên hàng đầu là giáo
dục lý tưởng chính trị: "Độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa
Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phấn đấu cho sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh" Trong hệ thống các giải pháp giáo dục chính trị, nếu lý tưởng chính trị
được chuyển hóa thành lý tưởng thẩm mỹ chuyển tải xã hội thông qua các hoạt động văn hóa nghệ thuật thì chất cảm quan sinh động, cụ thể, giàu hình ảnh, ngôn ngữ sẽ làm cho việc học tập, thấm nhuần lý tưởng chính trị sẽ trở nên hấp dẫn hơn nhiều so với nhiều hình thức giáo dục chính trị khô cứng khác Văn hóa nghệ thuật luôn được coi là sức mạnh to lớn, một vũ khí sắc bén để tiến hành công tác giáo dục tư tưởng, chính trị đạt hiệu quả cao Các hoạt động văn hóa nghệ thuật đã góp phần bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân thế giới quan khoa học và cách mạng, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa, giúp họ kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tinh thần quốc tế vô sản và sẵn sàng hy sinh vì cuộc chiến tranh chính nghĩa của dân tộc Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi kẻ địch đang ráo riết thực hiện âm mưu "Diễn biến hòa bình" nhằm chống phá Đảng ta, tấn công vào chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa đất nước ta đi chệch khỏi mục tiêu xã hội chủ nghĩa, kích động các phần tử phản động trong nước đòi đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập… thì việc tiến hành những hoạt động văn hóa nghệ thuật lành mạnh để củng cố, khích lệ tinh thần yêu nước, yêu CNXH của cán bộ, đảng viên và Nhân dân là hết sức quan trọng Các hoạt động văn hóa nghệ thuật trong sáng, lành mạnh như: xây dựng nếp sống văn hóa, giáo dục truyền thống, những bài hát, vở kịch, bộ phim có nội dung ca ngợi tình yêu quê hương, đất nước, ca ngợi Đảng, Bác Hồ kính yêu… có tác động mạnh tới tâm hồn, tình cảm của các tầng lớp Nhân dân, hun đúc nên ý chí, tinh thần, tình cảm, thái độ, trách nhiệm của mọi công dân
2 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất về đạo đức, lối sống
Văn hóa nghệ thuật là cuộc hành trình đi tìm cái đẹp, và bản thân cái đẹp thường mang ý nghĩa đạo đức Văn hóa nghệ thuật giáo dục con người bằng những chuẩn mực đạo đức Do vậy, hoạt động văn hóa nghệ thuật có tác động sâu sắc đến việc xây dựng nhân cách quân nhân về mặt
đạo đức Hơn nữa, “Nghệ thuật là dòng chủ lưu đem phù sa màu mỡ của cuộc đời bồi đắp tâm
hồn, tình cảm con người, khiến cho nó luôn luôn tươi mát và ngày càng mở rộng Bỏ quên hoặc đóng chặt dòng kênh nghệ thuật sẽ dần biến tâm hồn con người thành biển chết và sự khủng
Trang 10hoảng tư tưởng, tình cảm là không thể tránh khỏi” và nghệ thuật là: “ngôn ngữ của trái tim” cho
nên nó có thể làm rung động sâu xa tâm hồn, tình cảm của con người Xây dựng đạo đức, lối sống cách mạng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng,
văn minh” phải theo tiêu chuẩn đạo đức và yêu cầu mà Nghị quyết Trung ương 5 Ban chấp hành
ĐCSVN khóa VIII về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Nghị quyết Trung ương 5 (Khóa IX) về nhiệm vụ công tác tư tưởng, lý luận trong thời kỳ mới và Nghị quyết Trung ương 9 (Khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Do vậy, giáo dục đạo đức, lối sống cách mạng cho các cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhằm nâng cao giác ngộ chính trị, tinh thần yêu nước, có ý thức tập thể và trách nhiệm cộng đồng, có tinh thần lao động tốt, có lối sống giản dị, trong sáng, lành mạnh, không ngừng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
3 Văn hóa nghệ thuật nhằm bồi dưỡng những phẩm chất về năng lực thẩm mỹ, ngăn
chặn và khắc phục những hiện tượng tiêu cực của xã hội, văn hóa phẩm xấu độc
Mặt trái của nền kinh tế thị trường đã có tác động sâu sắc tới đời sống xã hội và từng cá nhân Bên cạnh đó, sự bùng nổ thông tin và phương tiện thông tin đại chúng đã làm phong phú,
đa dạng đời sống văn hóa của nhân dân, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề bức xúc cần giải quyết như: văn hóa phẩm xấu độc tràn lan, tệ nạn xa hội như ma tuý, mại dâm gia tăng len lỏi, lan rộng không chỉ ở thành phố mà còn đến tận nhiều vùng quê hẻo lánh Hoạt động văn hóa nghệ thuật có chức năng định hướng và điều chỉnh làm cho nhân cách phát triển, hướng tới những giá trị cao đẹp của cuộc sống Bản chất của hoạt động văn hóa nghệ thuật là hoạt động sáng tạo và cảm thụ cái đẹp, đưa cái đẹp vào cuộc sống Văn hóa nghệ thuật đã đem lại cái đẹp cho con người, đó là cái đẹp của cuộc sống xã hội, của tâm hồn, tình cảm và hành vi của con người, của quê hương đất nước, thiên nhiên tươi đẹp… Các hoạt động văn hóa nghệ thuật đã thỏa mãn nhu cầu thẩm mỹ của con người Thông qua hoạt động thưởng thức và sáng tạo văn hóa nghệ thuật, trình độ, năng lực và thị hiếu thẩm mỹ, hiểu biết về những điều hay lẽ phải củaNhân dân được nâng lên rất nhiều
4 Văn hóa nghệ thuật góp phần hỗ trợ, thúc đẩy sự hình thành và xuất hiện hành vi sáng tạo
Việc thưởng thức nghệ thuật đòi hỏi sự sáng tạo, bởi để cảm thụ nghệ thuật thì đơn thuần việc trải nghiệm thành thật các cảm xúc đã chiếm lĩnh tác giả vẫn chưa đủ, còn nhất thiết phải khắc phục một cách sáng tạo cảm xúc của bản thân Chỉ khi đó tác động của nghệ thuật mới được