Đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân. Thực trạng và giải pháp.DOC

Đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân. Thực trạng và giải pháp

DỰ ÁN VAY VỐN ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 3

1.1 Thẩm định dự án vay vốn tại các NHTM 3

1.1.1 Chức năng của NHTM 3

1.1.2.Vai trò của NHTM 6

1.1.3 Thẩm định dự án cho vay vốn của NHTM 8

1.2 Công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định cho vay vốn tại NHTM 12

1.2.1 Các loại rủi ro xảy ra trong hoạt động thẩm định dự án 12

1.2.2 Công tác đánh giá rủi ro 13

1.2.2.1 Nội dung của công tác đánh giá rủi ro 13

1.2.2.2 Quy trình của công tác đánh giá rủi ro 15

1.2.2.3 Các phương pháp đánh giá rủi ro 16

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NHCT THANH XUÂN 24

2.1 Giới thiệu về chi nhánh NHCT Thanh Xuân 24

2.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Chi nhánh NHCT Thanh Xuân 24

2.1.2 Sơ đồ cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban trong Chi nhánh 26

2.1.2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức 26

2.1.2.2 Chức năng của các phòng ban 28

2.1.2.3 Nhiệm vụ của các phòng ban 30

2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh 34

vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân 47

2.2.1 Tổng quan về công tác thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh 472.2.2 Công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân 50

2.2.2.1 Sự cần thiết của công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định dự

án vay vốn tại Chi nhánh 50 2.2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác đánh giá rủi rotrong thẩm định cho vay vốn taị Chi nhánh 51 2.2.2.3 Các phương pháp đánh giá rủi ro 54

2.2.3 Ví dụ minh họa 542.2.4 Những kết quả đạt được của công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân 54

2.2.4.1 Những kết quả đạt 54 2.2.4.2 Khó khăn gặp phải và nguyên nhân 55

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG

THẨM ĐỊNH DỰ ÁN VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NHCT THANH XUÂN THỜI GIAN TỚI 59 3.1 Mục tiêu và định hướng của Chi nhánh trong thời gian tới 59

3.1.1.Mục tiêu hoạt động kinh doanh của Chi nhánh trong thời gian trướcmắt 593.1.2 Định hướng hoạt động của Chi nhánh 61

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đánh giá rủi

ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh 62

3.3 Kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đánh giá rủi ro

trong thẩm đinh dự án vay vốn tại Chi nhánh 66

3.3.1 Kiến nghị với Nhà nước và các bộ ngành liên quan 66

3.3.2 Kiến nghị với NHNN 68

3.3.3 Kiến nghị với NHCT Việt Nam 69

3.3.4 Kiến nghị với Chi nhánh NHCT Thanh Xuân 71

3.3.5 Kiến nghị với khách hàng vay vốn 71

KẾT LUẬN 73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

LỜI MỞ ĐẦU

Như chúng ta đã biết sau đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, nền kinh

tế Việt Nam chuyển dần từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh

tế thị trường theo định hướng XHCN có sự điều tiết của Nhà nước Đây làmột bước ngoặt có tính chất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế củanước ta Trong bối cảnh đổi mới chung của đất nước, NHTM với vai trò trunggian tài chính quan trọng của xã hội đã từng bước cải tổ hoạt động của mình,hoà nhập với cơ chế mới Hiện tại, với Việt Nam, ngành Ngân hàng được coi

là ngành kinh tế huyết mạch, có tầm quan trọng đặc biệt góp phần thúc đẩytăng trưởng kinh tế đất nước Có thể nói NHTM là hệ thần kinh, là trái tim củanền kinh tế, là dấu hiệu báo hiệu trạng thái sức khoẻ của nền kinh tế

Ngoài ra còn nhận thấy NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt kinh doanhtrên lĩnh vực tiền tệ Trong số các hoạt động của mình thì NHTM có hai hoạt độngchủ yếu là huy động vốn và cho vay Thực tế tại các NHTM, nghiệp vụ cho vay làchủ yếu và cũng là nội dung chính của bản thân các nhân viên trong toàn hệ thống.Đây là nghiệp vụ tạo ra lợi nhuận cao nhất, nó chiếm khoảng 2/3 lợi tức nghiệp vụngân hàng có từ tiền lãi cho vay Nhưng đồng thời đây cũng là nghiệp vụ chứađựng nhiều rủi ro nhất Có vô số các rủi ro khác nhau sẽ xảy ra khi cho vay, xuấtphát từ nhiều yếu tố và có thể dẫn đến việc không chi trả được nợ khi đến hạn làmcho Ngân hàng bị phá sản gây ảnh hưởng nghiêm trọng trước hết là cho chỉnh bảnthân Ngân hàng và sau đó là cho toàn bộ nền kinh tế

Để đi đến chấp nhận cho vay, thì Thẩm định dự án đầu tư về mặt tàichính dự án đầu tư là khâu quan trọng, quyết định chất lượng cho vay theo dự

án của Ngân hàng Và để khâu Thẩm định có thể chính xác và chất lượng thìcông tác đánh giá rủi ro có ý nghĩa to lớn, góp phần bảo đảm lợi nhuận, sự antoàn cho Ngân Hàng

Với mục tiêu gắn liền lý luận khoa học với thực tiễn, qua quá trình thựctập tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân, được sự giúp đỡ của ban lãnh đạo, cán

bộ nhân viên phòng Khách Hàng Doanh Nghiệp, và đồng thời có sự góp ý,chỉ bảo tận tình của TS Trần Mai Hương, em đã cân nhắc và chọn đề tài:

“Đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân Thực trạng và giải pháp”

Chuyên đề thực tập của em gồm 3 chương:

Chương 1: Rủi ro và đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn đối với NHTM

Chương 2: Thực trạng công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định dự

án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân

Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định dự án vay vốn tại Chi nhánh NHCT Thanh Xuân thời gian tới

Do trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm và thời gian tìm hiểu thực tếcòn hạn chế, vì vậy bài viết của em không tránh khỏi những thiếu sót Em rấtmong nhận được sự đóng góp ý kiến và chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo,các anh chị và các cô, chú cán bộ tại Chi nhánh để bài viết của em thêm hoànthiện

Cuối cùng, em xin gửi lời cám ơn chân thành đến TS.Trần Mai Hương,các thầy cô trong khoa Đầu Tư trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân cùng Banlãnh đạo, các anh chị, cô chú phòng Khách Hàng Doanh Nghiệp và các bộphận phòng ban có liên quan của Chi nhánh NHCT Thanh Xuân đã tận tìnhgiúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để em hoàn thành đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn!

CHƯƠNG 1 RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN

VAY VỐN ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Qua 2 sơ đồ trên ta thấy được sự ra đời, tồn tại và phát triển của cácNHTM được coi như là một tất yếu khách quan, đáp ứng nhu cầu của nềnkinh tế hàng hoá Đồng thời, nó có ý nghiã như một bước ngoặt quan trọngtrong lịch sử phát triển và tiến bộ của loài người

Theo tính chất và mục tiêu hoạt động các loại hình ngân hàng gồm:NHTM, Ngân hàng đầu tư, Ngân hàng chính sách, Ngân hàng hợp tác và cácloại hình Ngân hàng khác Do vậy, NHTM chỉ là một nhóm trong số các tổchức tài chính trung gian, người ta gọi chung là “Các định chế tài chính” có

Dân chúng

(những người tiết

kiệm)

Các công ty (những người đi vay)

Dân chúng Ngân hàng (nhà trung gian) Các công ty

Ngân hàng (nhà luân chuyển

tài sản)

các định chế tài chính, thì NHTM là định chế quan trọng nhất vì nó giữ phầnlớn của xã hội NHTM đầu tiên được thành lập vào năm 1782 và đã có rấtnhiều Ngân hàng được thành lập từ những năm 1800, đến nay vẫn đang hoạtđộng chứng tỏ sức sống bền bỉ và sự tồn tại khách quan của các NHTM

Khi nghiên cứu về NHTM, các nhà kinh tế học đưa ra rất nhiều nhữngquan niệm khác nhau về NHTM Người thì cho rằng "NHTM là tổ chức tàichính nhận tiền gửi và cho vay tiền" Có người lại nhận định: NHTM là trunggian tài chính có giấy phép kinh doanh của Chính phủ để cho vay tiền và mởtài khoản tiền gửi, kể cả các khoản tiền gửi có thể dùng séc…" Sở dĩ có tìnhtrạng này là do hoạt động NHTM rất đa dạng, các thao tác trong từng nghiệp

vụ Ngân hàng lại phức tạp và vấn đề này luôn biến động theo sự thay đổichung của nền kinh tế Mặt khác, do tập quán, luật pháp của mỗi quốc gia,mỗi vùng khác nhau đã dẫn đến những quan niệm về NHTM không đồng nhấtgiữa các nước trên thế giới Có thể đưa ra một khái niệm chung nhất vềNHTM theo pháp lệnh ngân hàng ngày 23-5-1990 của Hội đồng Nhà nước

Việt Nam xác định: “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”.

Như vậy, tựu chung lại ta có thể hiểu NHTM là một doanh nghiệp kinhdoanh trên lĩnh vực tiền tệ thông qua các nghiệp vụ huy động các nguồn vốn

để cho vay, đầu tư và thực hiện các nghiệp vụ tài chính khác

Và tầm quan trọng của các NHTM có thể được minh họa một cách chitiết thông qua các chức năng cơ bản của nó

Nói tổng quát thì NHTM có 2 chức năng cơ bản là:

- Chức năng luân chuyển tài sản: bao gồm huy động vốn bằng cáchphát hành các chứng chỉ tiền gửi và đầu tư bằng cách cấp tín dụng, mua cổphiếu, trái phiếu

- Chức năng cung cấp các dịch vụ thanh toán, môi giới và tư vấn

Ngày này, chức năng của NHTM được thể hiện cụ thể và cơ bản hơn.Các chức năng đó là:

- Chức năng tạo tiền: Tạo tiền và huỷ tiền là hai chức năng cực kỳ quan

trọng của các NHTM Xuất phát từ khả năng thay thế lượng tiền giấy bạctrong lưu thông bằng những phương tiện thanh toán khác như séc, uỷ nhiệmchi Chức năng này được thực hiện thông qua nghiệp vụ tín dụng và đầu tưcủa hệ thống NHTM, trong mối liên hệ chặt chẽ với hệ thống dự trữ quốc gia

Hệ thống tín dụng là điều kiện cần thiết cho phát triển kinh tế theo hệ số tăngtrưởng vững chắc Mục đích của chính sách dự trữ quốc gia là đưa ra mộtkhối lượng tiền cung ứng phù hợp với chính sách ổn định về giá cả, tăngtrưởng kinh tế ổn định và tạo được việc làm

- Chức năng trung gian tín dụng: NHTM một mặt thu hút các khoản

tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế, mặt khác nó dùng chính số tiền đã huy độngđược để cho vay đối với các thành phần kinh tế trong xã hội, hay nói cáchkhác là một tổ chức đóng vai trò “cầu nối” giữa các đơn vị thừa vốn với cácđơn vị thiếu vốn Thông qua sự điều chuyển này ngân hàng thương mại cóvai trò quan trong trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng việc làm, cảithiện mức sống dân cư, ổn định thu chi Chính phủ Đồng thời chức năng nàycòn góp phần quan trọng trong việc điều hoà lưu thông tiền tệ, kiềm chế lạmphát Từ đó cho thấy rằng, đây là chức năng cơ bản nhất của NHTM

- Chức năng trung gian thanh toán: Nếu như mọi khoản chi trả của xã

hội đều được thực hiện bên ngoài ngân hàng thì chi phí thực hiện là rất lớn,bao gồm: chi phí in, đúc, bảo quản, vận chuyển tiền Với sự ra đời của

MHTM, phần lớn các khoản chi trả trong hoạt động mua bán trao đổi hànghoá dịch vụ của xã hội dần được thực hiện qua ngân hàng, với những hìnhthức thanh toán phù hợp, thủ tục đơn giản, nhanh chóng, thuận tiện với côngnghệ ngày càng hiện đại hơn Chính nhờ tập trung công việc thanh toán của

xã hội ở ngân hàng nên việc lưu thông hàng hoá dịch vụ trở nên nhanh chóng,

an toàn, tiết kiệm hơn Không những vậy, do thực hiện chức năng trung gianthanh toán, ngân hàng thương mại có điều kiện huy động tiền gửi của toàn xãhội nói chung và của doanh nghiệp nói riêng tới mức tối đa, tạo nguồn vốncho đầu tư phát triển, đẩy mạnh hoạt động kinh doanh của ngân hàng

Ngoài ra, NHTM còn thực hiện một số chức năng khác như: Huy độngtài khoản, Mở rộng tín dụng, Tạo điều kiện để tài trợ ngoại thương, Dịch vụ

ủy thác, Bảo quản an toàn vật có giá (Đây là một trong những dịch vụ lâu đờinhất được các NHTM thực hiện Đó là việc ngân hàng lưu giữ vàng và các vật cógiá khác cho khách hàng trong kho bao quản và khách hàng phải trả phí bảo quản)

Dịch vụ kinh kỷ (Thực chất của chức năng này là việc mua và bán cácchứng khoán cho khách hàng)

- NHTM là nơi tập trung tiền nhàn rỗi và cung ứng tiền vốn cho quátrình sản xuất kinh doanh: Trong nền kinh tế thị trường các doanh nghiệp cánhân, tổ chức kinh tế muốn sản xuất, kinh doanh thì cần phải có vốn để đầu tưmua sắm tư liệu sản xuất, phương tiện để sản xuất kinh doanh…mà nhu cầu

về vốn của doanh nghiệp, cá nhân luôn luôn lớn hơn vốn tự có do đó cầnphải tìm đến những nguồn vốn từ bên ngoài Mặt khác lại có một lượng vốnnhàn rỗi do quá trình tiết kiệm, tích luỹ của cá nhân, doanh nghiệp, tổ chứckhác NHTM là chủ thể đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi

đó và sử dụng nguồn vốn huy động được cấp vốn cho nền kinh tế thông quahoạt động tín dụng NHTM trở thành chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn chonền kinh tế Nhờ có hoạt động ngân hàng và đặc biệt là hoạt động tín dụngcác doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến máy móc công nghệ,tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế pháttriển

- NHTM là trung gian trong quá trình thanh toán góp phần thúc đẩy quátrình lưu thông hàng hoá nhanh chóng

- NHTM góp phần điều tiết và kiểm soát thị trường tiền tệ, thị trườngvốn

- NHTM góp phần thu hút, mở rộng đầu tư trong và ngoài nước vàcung cấp các dịch vụ tài chính khác

Tóm lại, hệ thống NHTM Việt Nam từ khi ra đời cho tới nay đã dầnkhẳng định được vai trò quan trọng của mình trong nền kinh tế nói chung vàtrong việc thực thi chính sách tài chính – tiền tệ nói riêng Vẫn với chức năngnhận tiền gửi để cho vay đối với nền kinh tế, với vai trò trung gian tài chínhtrong hoạt động của mình, NHTM vẫn phải tuân theo sự quản lý của Nhànước mà trực tiếp là sự quản lý của Ngân hàng Trung ương Chính dưới sựquản lý này, hệ thống NHTM đã thực hiện được chức năng của mình đối với

nền kinh tế.

1.1.3 Thẩm định dự án cho vay vốn của NHTM

Mục tiêu của thẩm định dự án là giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định cónên thực hiện dự án hay không Qua quá trình thẩm định sẽ lựa chọn được dự

án tốt nhất, mang tính khả thi và tính hiệu quả, bác bỏ những dự án không tốt,bác Vì vậy cũng có thể thấy ngay được mục tiêu của thẩm định dự án chovay vốn là giúp Ngân hàng đưa ra quyết định có nên cho vay hay không chovay

Thực tế cho thấy rằng dù có chuẩn bị, phân tích kỹ lưỡng đến đâu thìvẫn thể hiện tính chủ quan của nhà phân tích và lập dự án; nhiều khiếmkhuyết, lệch lạc tồn tại trong quá trình thực hiện dự án là lẽ đương nhiên

Và để khẳng định một cách chắc chắn hơn mức độ hợp lý, hiệu quả,tính khả thi của dự án cũng như quyết định đầu tư thực hiện dự án, cần phảixem xét, kiểm tra lại dự án một cách độc lập với quá trình chuẩn bị, sọan thảo

dự án Hay nói cách khác cần thẩm định dự án Từ đây ta có cái nhìn tổng

quát về thẩm định dự án: Đó là sự rà soát, kiểm tra lại một cách khoa học, khách quan, toàn diện mọi nội dụng của dự án và liên quan đến dự án, nhằm khẳng định tính hiệu quả cũng như tính khả thi của dự án trước khi quyết định đầu tư Trong quá trình thẩm định dự án, nhiều khi phải tính toán, phân

tích lại dự án Riêng đối với NHTM thì với tư cách là “Bà đỡ “về mặt tàichính cho các dự án sản xuất đầu tư thường xuyên thực hiện công tác đầu tư.Việc thẩm định này ngoài mục tiêu đánh giá hiệu quả của dự án còn nhằm xácđịnh rõ hành lang an toàn cho các nguồn vốn tài trợ của Ngân hàng cho các

dự án Vì vậy hiểu về sự cần thiết phải thẩm định dự án cho vay vốn là mộtviệc không thể thiếu được

Dưới góc độ là bên cho vay vốn, các NHTM khi nhận được bản luậnchứng kinh tế kỹ thuật sẽ tiến hành thẩm định theo các chỉ tiêu và ra quyết

định là có cho vay hay không cho vay Sau đó mới đi đến “đàm phán và kýkết hợp đồng” Như vậy có thể hiểu thẩm định DAĐT trong NHTM là thẩmđịnh trước đầu tư và nó được đánh giá là công tác quan trọng nhất.

Với NHTM thì nội dung thẩm định gồm thẩm định khách hàng và thẩmđịnh dự án Nội dung thẩm định dự án thì gồm 3 phần là: Thẩm định kỹ thuật;Thẩm định kinh tế của dự án; Thẩm định tài chính của dự án Trong đó thẩmđịnh tài chính của dự án là nội dung lớn nhất và quan trọng nhất

Khi tiến hành thẩm định tài chính của dự án cần thực hiện các côngviệc: Xác định tổng dự toán vốn đầu tư và các nguồn tài trợ cũng như phươngthức tài trợ dự án; Xác định chi phí và lợi ích của dự án và từ đó xác địnhdòng tiền; Dự tính lãi suất chiết khấu của dự án; Xác định các tiêu chuẩn đánhgiá hiệu quả tài chính của dự án; Đánh giá rủi ro trong dự án

Đánh giá rủi ro trong dự án là nội dung chiếm phần quan trọng khi thựchiện công tác thẩm định tài chính dự án Thực chất của hoạt động này là đánhgiá khả năng xảy ra của một biến cố không chắc chắn trong các giai đoạn của

dự án Rủi ro tiềm ẩn trong mọi giai đoạn của dự án.Do vậy, thẩm định đúngrủi ro sẽ tạo điều kiện thực hiện dự án đúng như đã định

Quan điểm thẩm định dự án đầu tư.

- Một dự án, qua thẩm định, được chấp nhận và cấp giấy phép đầu tư, phảiđược xem xét và đánh giá trên góc độ của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, phù hợpvới mục tiêu phát triển kinh tế quốc gia và đáp ứng các lợi ích kinh tế – xã hội củađất nước

- Thẩm định dự án đầu tư nhằm thực hiện sự điều tiết của Nhà nước trongđầu tư, bảo đảm sự cân đối giữa lợi ích kinh tế – xã hội của quốc gia và lợi ích củachủ đầu tư

- Thẩm định dự án đầu tư được thực hiện theo chế độ thẩm định của Nhànước đối với các dự án có hoặc không có vốn đầu tư của đất nước; phù hợp vớipháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Ý nghĩa của việc thẩm định dự án vay vốn: Xem xét lợi ích một cách toàn diện của tất cả các chủ thể tham gia.

- Giúp cho chủ đầu tư chọn được dự án đầu tư tốt nhất

- Giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá được sự cần thiết vàthích hợp của dự án về các vấn đề phát triển kinh tế, xã hội, về công nghệvốn, ô nhiểm môi trường

- Giúp các nhà tài chính ra quyết định chính xác về cho vay hoặc trả nợ

Quy trình thẩm định dự án vay vốn: Gồm 4 bước:

- Trước tiên là tiếp nhận hồ sơ hay thu thập tài liệu, thông tin cần thiết

- Các tài liệu thông tin tham khảo khác

- Xử lý - phân tích - đánh giá thông tin

- Lập tờ trình thẩm định dự án

Nội dung thẩm định dự án vay vốn

Người ta thường vận dụng những nội dung kỹ thuật và những nội dungkinh tế tổng quát sau để thẩm định dự án:

Nội dung kỹ thuật

- Kiểm tra về chủ đầu tư

- Xem xét về dự án

Nội dung kinh tế tổng quát

 Về mặt xuất khẩu:

- Khả năng xuất khẩu với nguyên vật liệu trong nước

- Khả năng xuất khẩu với nguyên liệu nhập khẩu

- Khả năng xuất khẩu tại chỗ

- Khả năng so sánh về các tiêu chuẩn quốc tế với hàng nước ngoài

 Thay thế hàng nhập khẩu:

 Các lĩnh vực khác:

- Mức độ phù hợp với đường lối chính sách phát triển kinh tế củaquốc gia

- Mức độ phù hợp với cơ hội đầu tư

- Khả năng thu hút nhân lực

- Khả năng tận dụng nguyên, vật liệu trong nước

- Khả năng đóng góp cho ngân sách

- Khả năng phát triển dây chuyền

- Khả năng phát triển địa phương

Nhìn nhận dưới góc độ khác thì ta thấy được nội dung của thẩm định

dự án vay vốn gồm :

- Thẩm định điều kiện pháp lý của dự án và sự cần thiết phải đầu tư:Nội dung này bao gồm việc thẩm định các văn bản, thủ tục hồ sơ trình duyệt theo quy định, đặc biệt là xem xét đến tư cách pháp nhân và năng lực của chủ đầu tư Đây là nội dung đầu tiên được xem xét khi thẩm định dự án,

nó được xem như là điều kiện cần để tiến hành các nội dung thẩm định tiếp theo

- Thẩm định dự án về phương diện thị trường:

- Thẩm định phương diện kỹ thuật và tổ chức của dự án:

- Thẩm định về phương diện tài chính: nội dung thẩm định tài chính

bao gồm thẩm định tài chính trong doanh nghiệp (hoặc chủ đầu tư) và thẩm định tài chính đối với chính dự án đang được xem xét

- Thẩm định về phương diện lợi ích kinh tế xã hội

Các phương pháp (các biện pháp, cách thức) thẩm định dự án vay vốn tại NHTM

- Phương pháp chung: là phương pháp so sánh và đối chiếu dựa trên cơ

sở tài liệu và hệ thống tiêu chuẩn định mức Dựa vào đây có thể thấy trongphương pháp chung này gồm 2 phương pháp là so sánh và đối chiếu Đó là 2phương pháp đơn giản, truyền thống, đơn giản và dễ thực hiện

- Phương pháp cụ thể: gồm 2 phương pháp là thẩm định theo trình tự

và thẩm định chi tiết là phương pháp thẩm định theo trình tự

Thẩm định theo trình tự tức là đi từ tổng quát đến chi tiết, nhận xét củabước trước làm căn cứ, cơ sở để tiến hành bước tiếp theo Còn thẩm định chitiết là đi vào từng nội dung

Ngoài ra, khi thẩm định, NHTM còn sử dụng một số phương pháp khácnhư: phương pháp dự báo, phương pháp phân tích độ nhạy, phương phápphân tích rủi ro Tuy nhiên 2 phương pháp là so sánh và đối chiếu vẫn được

sử dụng phổ biến hơn cả

1.2 Công tác đánh giá rủi ro trong thẩm định cho vay vốn tại NHTM

1.2.1 Các loại rủi ro xảy ra trong hoạt động thẩm định dự án

Các nhà kinh tế học đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về rủi ronhưng đều thống nhất ở một nội dung là coi rủi ro là sự bất trắc không mongđợi, gây ra mất mát thiệt hại và có thể đo lường được Rủi ro gắn với khảnăng xảy ra một biến cố không lường trước, biến cố đó ta hoàn toàn khôngbiết chắc Hay hiểu theo cách khác thì rủi ro ứng với sai lệch giữa dự kiến vàthực tế Rủi ro có thể gặp bất cứ lúc nào ngoài ý thức của con người Chúng takhông thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro ra khỏi môi trường kinh doanh mà chỉ cóthể nghiên cứu nó, nhận biết nó và hạn chế nó tới mức thấp nhất có thể

Nghiên cứu bản chất của rủi ro trong kinh doanh cho chúng ta thấyrằng, trong hoạt động kinh doanh luôn chứa đựng những rủi ro và những rủi

ro này có thể tác động trực tiếp đến kết quả doanh lợi và là nguy cơ dẫn đến

sự phá sản của các doanh nghiệp bất cứ lúc nào

Trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng nói chung và trong hoạtđộng thẩm định dự án vay vốn nói riêng có rất nhiều rủi ro Tương ứng với nócũng có nhiều cách để phân loại rủi ro Có thể kể ra đây một số cách phân loại

- Phân loại rủi ro theo các giai đoạn ra quyết định:

+ Rủi ro trước khi ra quyết định: thường gắn với rủi ro thông tin, khithu thập thông tin không đầy đủ, thiếu chính xác

+ Rủi ro khi ra quyết định: Rủi ro này còn được gọi là rủi ro cơ hội, làrủi ro khi lựa chọn các phương án cho vay không tối ưu

+Rủi ro sau khi ra quyết định: Là rủi ro do có sự sai lệch giữa dự kiến

và thực tế

- Phân loại rủi ro theo tính chất tác động: Gồm

+ Rủi ro theo suy tính: Là rủi ro xảy ra trong trường hợp nhà đầu tư chủđộng lựa chọn phương án đầu tư cho dù biết rằng có lợi hoặc bị thiệt hại

+ Rủi ro thuần túy: Là rủi ro xảy ra không theo ý muốn chủ quan củanhà đầu tư, rủi ro này chỉ liên quan đến các thiệt hại

Nhìn nhận ở khía cạnh khác thì các loại rủi ro có thể có là:

- Rủi ro về cơ chế chính sách

- Rủi ro về tiến độ xây dựng, hoàn tất

- Rủi ro thị trường, thu thập, thanh toán

- Rủi ro về cung cấp

- Rủi ro về kỹ thuật, vận hành, bảo trì

- Rủi ro về môi trường, xã hội

- Rủi ro về kinh tế vĩ mô

1.2.2 Công tác đánh giá rủi ro

1.2.2.1 Nội dung của công tác đánh giá rủi ro

Thông qua những rủi ro đã trình bày ở trên thì dựa vào những rủi ro đó

mà xây dựng được nội dung của công tác đánh giá rủi ro

- Rủi ro về cơ chế chính sách: Rủi ro này bao gồm mọi bất ổn về chínhsách và tài chính nơi dự án được thực hiện: các chính sách về thuế mới đượcban hành, các quy định, quyết định liên quan tới dòng tiền của dự án

- Rủi ro về tiến độ thực hiện: rủi ro xảy ra khi việc thực hiện và quản lý

dự án không đúng tiến độ đã đề ra, không phù hợp với các tiêu chuẩn địnhmức kỹ thuật, kinh tế

- Rủi ro thị trường, thu nhập, thanh toán: Bản chất của rủi ro này chính

là những rủi ro từ nguồn cung cấp, từ giá cả của nguyên vật liệu đầu vào Tất

cả chúng thay đổi theo chiều hướng bất lợi cho người tiêu dùng

- Rủi ro về cung cấp: Rủi ro xảy ra khi dự án có được nguồn đầu vàoquan trọng là nguyên nhiên vật liệu, với số lượng, chất lượng và giá cả như dựkiến Điều này làm cho dòng tiền của dự án bị biến động, khả năng trả nợkhông được đảm bảo, công tác vận hành dự ná không được thực hiện đúngtiến độ

- Rủi ro về môi trường xã hội: Bản chất của rủi ro này là dự án có thểgây tác động tiêu cực đối với môi trường và dân cư xung quanh Có thể là khi

dự án được thực hiện gây ô nhiễm môi trường sống, làm ảnh hưởng tới cuộcsống của người dân quanh nơi dự án được xây dựng

- Rủi ro kinh tế vĩ mô: Rủi ro này được phát sinh từ môi trường kinh tế

vĩ mô Nó xuất hiện bởi sự thay đổi của tỷ giá hối đoái, lạm phát, lãi suất,trượt giá, …

Ngoài ra còn có các rủi ro khác như rủi ro thanh khoản, rủi ro loại tiền,

…

Mỗi loại rủi ro trên đều có các biện pháp để giảm thiểu nhằm hạn chếtối đa những thiệt hại do chúng gây ra.

1.2.2.2 Quy trình của công tác đánh giá rủi ro

Cũng giống như công tác thẩm định dự án, công tác đánh giá rủi rotrong thẩm định dự án vay vốn cũng có quy trình để thực hiện Quy trình nàyđược bắt đầu từ sự nhận diện rủi ro, tiếp đó là đo lường, phân tích tính chấtphức tạp của rủi ro, và sau đó là sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp để khắcphục rủi ro Ta có thể hình dung qua sơ đồ sau:

Nhận diện rủi ro → Phân tích rủi ro → Chọn phương pháp khắc phục

Nhận diện rủi ro

Trong bước này cần xác định những rủi ro có thể xảy ra đối với dự án.Thông thường các rủi ro này cũng tương tự như rủi ro trong hoạt động đầu tư Tuy nhiên thường tập trung vào những loại rủi ro:

- Rủi ro tính chất hệ thống (rủi ro theo chiều ngang) và rủi ro không cótính hệ thống (rủi ro theo chiều dọc)

- Rủi ro kinh doanh, rủi ro tài chính và rủi ro có tính chất chiến lược+ Rủi ro có tính chất chiến lược: là rủi ro gắn liền với môi trường vĩ mô

về kinh tế chính trị

+ Rủi ro tài chính: Là rủi ro liên quan đến các thiệt hại có thể xảy ratrên thị trường tài chính Ví dụ như sự thay đổi của lãi suất, của tỷ giá hốiđoái,… Nó ảnh hưởng tới khả năng tạo ra lợi nhuận hoặc khả năng thanh toáncủa dự án

+ Rủi ro kinh doanh: Là rủi ro liên quan đến thị trường sản phẩm của

dự án Bao gồm: đổi mới công nghệ (khi có trang thiết bị mới làm việc sảnxuất sản phẩm rẻ đi, tốt hơn lên), thiết kế sản phẩm (có sản phẩm mới thay thế

sản phẩm của dự án), rủi ro marketing (nhu cầu của người tiêu dùng thay đổi,xuất hiện các đối thủ cạnh tranh mới)

Khi nhận diện rủi ro, có thể sử dụng nhiều phương pháp và phươngpháp thường được sử dụng là phương pháp “nếu… thì…”

Bản chất của phương pháp này là xác định những biến cố nào có thểxảy ra trong quá trình triển khai dự án và khi biến cố xảy ra sẽ ảnh hưởng nhưthế nào tới dự án, cần có những biện pháp nào để giảm thiểu rủi ro, khi sửdụng các biện pháp đó thì mức độ rủi ro được hạn chế đến đâu, dự án cònhiệu quả hay không

Phân tích rủi ro (đánh giá rủi ro)

Ở giai đoạn này cần đo lường hoặc đánh giá các rủi ro đã nhận dạngtheo các giá trị trong trường hợp rủi ro đó xảy ra

Lựa chọn phương pháp khắc phục rủi ro

Thực chất của giai đoạn này là kiểm soát rủi ro Để kiểm soát ta có thểtiến hành bằng nhiều cách khác nhau Ví dụ như: tránh rủi ro, chia sẻ rủi ro,giảm thiểu rủi ro, chuyển giao rủi ro, bảo hiểm rủi ro, chấp nhận rủi ro

Trên đây là quy trình đánh giá rủi ro nói chung Riêng đối với

1.2.2.3 Các phương pháp đánh giá rủi ro

Việc phân tích rủi ro nhằm phân tích sự thay đổi của từng yếu tố liênquan đến kết quả và hiệu quả đầu tư Sau đó xác định các yếu tố tác độngmạnh hoặc tác động yếu đến kết quả, hiệu quả đầu tư và đề ra các biện phápquản lý rủi ro Để thực hiện phân tích rủi ro, có thể sử dụng các phương phápsau:

♦ Phương pháp điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu:

Đây là phương pháp cơ bản nhất và được sử dụng rộng rãi trong thựctiễn Nguyên tắc của phương pháp này là điều chỉnh mức tỷ lệ chiết khấu cơ

sở được xem là không có rủi ro, hoặc có thể chấp nhận ở mức rủi ro tối thiểu

Công việc này được tiến hành bằng cách cộng thêm vào lãi suất một mức bùcần thiết cho rủi ro ( được gọi là mức bù rủi ro) Sau đó thực hiện tính toáncác chỉ tiêu tài chính bình thường nhưng theo mức lãi suất mới, lãi suất đãđược điều chỉnh Và qua phương pháp nầy ta thấy được là nếu rủi ro càng lớnthì mức bù rủi ro càng phải cao Cụ thể như:

Cho tỷ lệ chiết khấu không rủi ro là r = 8%

R là tỷ lệ chiết khấu điều chỉnh theo rủi ro; theo lý thuyết được trìnhbày ở trên thì R = r + mức bù rủi ro

6% Thực hiện dự án mới gắn với hoạt động chính của

9% Dự án sản xuất sản phẩm mới, tiếp cận thị trường mới 17%

- Ưu điểm: Đây là phương pháp dễ tính toán, dễ hiểu và dễ thực hiện

- Nhược điểm:

+ Sử dụng phương pháp này, chỉ cần tăng lãi suất để quy đổi mà khôngxét đến các rủi ro thực tế

+ Coi rủi ro tăng theo thời gian với một tỷ lệ không đổi

+ Không tính đến xác suất các trường hợp rủi ro

+ Khó mô hình hóa các phương pháp khác nhau

♦ Phương pháp phân tích độ nhạy

Bản chất của việc phân tích độ nhạy là xác định mối quan hệ động giữacác yếu tố của hoạt động đầu tư, trên cơ sở đó giúp cho nhà đầu tư lườngtrước được những tình huống, cân nhắc lợi ích và chi phí có thể xảy ra với dự

án, trên cơ sở đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp

Phân tích độ nhạy là phương pháp phân tích rủi ro dài hạn, nhằm xácđịnh sự thay đổi khả năng sinh lời của dự án đầu tư khi dự tính có sự biến

động giá trị đầu vào và đầu ra của dự án trong điều kiện bất định Sử dụngphương pháp này có thể cho 1 biến thay đổi hoặc nhiều biến thay đổi, tùythuộc vào cách thức sử dụng của mội đơn vị Ngân hàng

Các thành phần thuộc đầu vào

+ Các khoản mục thuộc biến phí trong đó đặc biệt chú ý:

* Nguyên vật liệu;

* Bán thành phẩm;

* Giá thuê nhân công;

* Hao phí dịch vụ hạ tầng, điện, nước

– Tham số biến đổi

+ Giá trị của đầu vào và đầu ra biến đổi, phụ thuộc vào sự thay đổi củahai tham số dưới đây:

* Giá cả

* Số lượng+ Hai tham số trên thay đổi đồng thời hoặc không đồng thời; có nghĩa

là hai biến số cùng thay đổi hoặc chỉ có 1 trong 2 biến số thay đổi

– Sự thay đổi về khả năng sinh lời

+ Được đo lường bởi sự thay đổi giá trị của các chỉ tiêu NPV, IRR hoặccác chỉ tiêu sinh lời khác

+ Biên độ dao động của các chỉ tiêu trên được phân tích tương ứng với

sự biến thiên giá trị đầu vào và đầu ra ở 3 trạng thái:

* Trạng thái bình thường: như đã dự tính ban đầu;

* Trạng thái bi quan: Tăng ở đầu vào hoặc giảm ở đầu vào;

* Trạng thái lạc quan: Giảm ở đầu vào hoặc tăng ở đầu ra;

+ Trong phân tích rủi ro, trạng thái bi quan cần được quan tâm

– Nguyên tắc phân tích:

+ Bản chất của phân tích độ nhạy là nhằm xác định bổ sung các chỉ tiêuđánh giá khả năng sinh lời của dự án đầu tư phụ thuộc vào sự biến đổi củamột hoặc một số các thành phần thuộc đầu vào và đầu ra trong điều kiện bấtđịnh xảy ra ở tương lai

+ Kỹ thuật phân tích các chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lời (NPV,IRR

và các chỉ tiêu khác) là tương tự như các phương pháp đã trình bày ở các nộidung trên; nhưng với sự thay đổi về giá trị của chi phí hàng năm hoặc lợi íchhàng năm

Ưu điểm:

- Phân tích độ nhạy là công cụ đơn giản, thích hợp cho việc kiểm tra độnhạy của dự án đối với các thay đổi của biến này hay biến khác

- Phân tích độ nhạy là một quy trình rất hữu ích để nhận diện các biến

số mà những thay đổi của chúng có thể gây tác động lớn đến NPV của một dự

án Nó cho phép người ra quyết định tính toán được những hậu quả của sựước tính sai lầm và ảnh hưởng của chúng đối với NPV Bởi vậy qua trình nàynhấm mạnh sự cần thiết phải cải tiến phương pháp đánh giá và tiến hànhnhững hoạt động nhằm giảm tính không chắc chắn liên quan đến những biến

số chủ yếu

Nhược điểm

- Không xác định được mối quan hệ giữa các nhân tố Khi sử dụngphương pháp này, cho một nhân tố thay đổi, các nhân tố khác giữ nguyên.Đây là điều không thực tế vì các nhân tố thường có mối quan hệ với nhau Ví

dụ xét tới 2 nhân tố là giá và sản lượng, khi giá tăng thì sản lượng giảm nhưngkhi thực hiện phân tích độ nhạy thì nếu giá tăng, coi sản lượng không thayđổi.

- Các giá trị của biến số được đưa ra dựa trên những phán đoán mangtính chủ quan rất cao Mặc dù người ta có thể biện luận rằng mức độ kỳ vọngđược nhận xét là rất tốt, song rõ ràng là cần phải đánh giá các biến số dướitrạng thái hai cực cộng thêm phần ước lượng chủ quan để phân tích

- Sự phân tích khảo sát độ nhạy của NPV với nhiều biến số khác nhau,mỗi biến số tại một thời điểm, bỏ qua mối quan hệ bên trong giữa các biến sốkhi chúng cùng tác động vào một đối tượng Chẳng hạn, sự cạnh tranh có thểgây ra sự giảm sút số lượng đơn vị hàng bán cũng như làm giảm giá bán Bởivậy, khi phân tích cần phải điều chỉnh tuỳ theo những dự báo bi quan và lạcquan chỉ rõ viễn cảnh mà trong đó mức kết hợp của tất cả các biến số liênquan được dự báo

- Những kết quả về phân tích độ nhạy không đem lại cho người raquyết định một giải pháp rõ ràng đối với vấn đề lựa chọn dự án

- Với 1 yếu tố nhất định chẳng hạn giá bán, mức bán khi biểu diễn trên

đồ thị người ta có thể thấy độ dốc của NPV, IRR là rất lớn, nhưng trên thực tếnhững yếu tố như vậy lại được cố định bởi những hợp đồng cung cấp thì dự

án vẫn có thể khá an toàn

Tóm lại, đối với phương pháp này, các nhà nghiên cứu lý thuyết vàthực hành nhận thấy rằng nó là một công cụ hữu ích, nó đem lại cho ngườiphân tích ý tưởng về một số điều không chắc chắn và hiệu quả của việc phântích này sẽ cao khi được bổ trợ những hình thức phân tích thích hợp khác tùyvào điều kiện thực tế của từng dự án

♦ Phương pháp hệ số tin cậy

Khác với phương pháp điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu được trình bày ởtrên, trong phương pháp này, thay vì thay đổi hệ số chiết khấu thì ta sẽ thayđổi dòng tiền các năm bằng cách căn cứ vào mức độ rủi ro của các năm, xácđịnh giá trị ai ( với ai là hệ số tin cậy của năm i) và nhân dòng tiền bắt đầu của

dự án với hệ số ai

Điều kiện là 0 < ai < 1 Mức độ rủi ro càng lớn thì ai càng nhỏ Trên cơ

sở dòng tiền mới, ta sẽ xác định các tiêu thức hiệu quả Nếu dự án vẫn có hiệuquả thì nó sẽ được chấp nhận, trong trường hợp ngược lại thì phải khước từ

dự án

Ưu điểm: Đây là phương pháp đơn giản, dễ tiếp cận, có tính đến sự

thay đổi mức độ rủi ro trong các năm nên nó có tính ưu việt hơn phương phápđiều chỉnh tỷ lệ chiết khấu

Nhược điểm: Khi sử dụng phương này, ngoài việc khó khăn trong xác

định ai thì nó còn một nhược điểm nữa là không tính đến xác suất của cácbiến cố chủ chốt

♦ Phương pháp phân tích tình huống (phương pháp sử dụng toán xác suất):

Như ta đã biết, phương pháp phân tích độ nhạy là phương pháp phântích rủi ro phổ biến nhất đối với các nhà phân tích dự án Tuy nhiên phươngpháp này cũng có một số hạn chế là Với sự phân tích bằng cách thay đổi cácbiến trong phạm vi có thể và không được tính toán dựa trên sự phân bố xácsuất nên khó có thể lượng hóa được cơ bản các chỉ tiêu hiệu quả tài chínhtrong trường hợp tốt nhất và xấu nhất sau đó so với cơ sở Trong trường hợpnhư vậy, phân tích tình huống sẽ khắc phục được điều đó

Các bước tiến hành của phương pháp này:

- Bước 1: Xây dựng bài toán cơ bản

- Bước 2: Xác định các nhân tố và mối qua hệ giữa các nhân tố, xâydựng bài toán cơ bản thể hiện mối quan hệ giữa các nhân tố

- Bước 3: Phân tích độ nhạy cảm, xác định các nhân tố tác động mạnh

và tiến hành xác định phân bố xác suất của các nhân tố này, kem theo phân bốxác suất là giá trị của từng nhân tố

- Bước 4: Chọn ngẫu nhiên với từng nhân tố 1 giá trị cụ thể có xácsuất kèm theo Đánh giá kết quả, hiệu quả theo lựa chọn ngẫu nhiên này

Cần lưu ý rằng số lần chọn ngẫu nhiên được tiến hành tùy theo yêu cầu

- Xác suất thành công của dự án

- Giá trị kỳ vọng khi dự án thành công

- Xác suất thất bại của dự án

- Giá trị kỳ vọng khi dự án thất bại

Nhìn vào kết quả phân tích xác suất, nhà đầu tư có thể tự tin đưa raquyết định đầu tư

Ưu điểm:

+ Là phương pháp phân tích hiện đại

+ Phản ánh được đầy đủ về dự toán của dự án trong tương lai

Nhược điểm: Khi sử dụng phương pháp này đòi hỏi nhiều điều kiện

như cần có các phần mềm chuyên dụng; có hệ thống cơ sở dữ liệu, cần cónhiều chuyên gia đủ năng lực để có thể sử dụng phầnh mềm hiện đại và phứctạp

♦ Phương pháp phân tích theo kịch bản

Bản chất của phương pháp này là xác định các kịch bản chính của dự

án và phân tích các kịch bản đó Để thực hiện được công việc này cần phảitiến hành các bước sau:

- Bước 1: Xây dựng bài toán cơ sở

- Bước 2: Xác định mối quan hệ giữa các nhân tố

Tiến hành phân tích độ nhạy cảm khi đã tính đến mối quan hệ giữa cácnhân tố để xác định những nhân tố tác động mạnh đến kết quả và hiệu quảđầu tư, sau đó tiến hành những trường hợp hay xảy ra đối với từng nhân tốđó.Tiến hành phân tích theo từng trường hợp hay xảy ra Nhìn vào phân tíchtheo kịch bản, nhà đầu tư có thể biết được những trường hợp nào hay xảy ra,khi xảy ra thì kết quả và hiệu quả đầu tư sẽ ra sao, cần có những biện phápnhư thế nào để phòng ngừa,… và từ đó đưa ra quyết định có nên đầu tư

Ưu điểm: Khắc phục được hạn chế của phương pháp phân tích độ nhạy

cảm Tức là khi sử dụng phương pháp này, xác định được mối quan hệ giữacác nhân tố

Nhược điểm: số lượng kịch bản bị giới hạn Vì vậy nó chưa phản ánh

trung thực, đầy đủ về dự toán của dự án trong tương lai

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG THẨM

ĐỊNH DỰ ÁN VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NHCT

THANH XUÂN 2.1 Giới thiệu về chi nhánh NHCT Thanh Xuân

2.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Chi nhánh NHCT Thanh Xuân

Lịch sự hình thành:

Như ta đã biết NHCT Việt Nam hay còn có tên tiếng Anh là VietinBank là NHTM Nhà nước lớn tại Việt Nam, với tổng tài sản chiếm trên 20%thị phần trong toàn bộ hệ thống Ngân hàng Việt Nam Hiện nay, thương hiệuNHCT vẫn tiếp tục nằm trong “top ten” thương hiệu Việt Nam NHCT ViệtNam có mạng lưới kinh doanh rộng khắp, có nhiều chi nhánh và điểm giaodịch tại các địa phương Và NHCT Thanh Xuân là một trong các Chi nhánhcủa NHCT Việt Nam, có trụ sở đặt tại 275 Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân -

Hà Nội

Sự ra đời và phát triển của Chi nhánh gắn liền với sự ra đời một quậnmới Trước đây, quận Thanh Xuân chưa được tách ra từ quận Đống Đa thìChi nhánh này chỉ là một phòng giao dịch Thượng Đình của NHCT Đống Đa.Sau khi thành phố Hà Nội quyết định tách quận Thanh Xuân ra khỏi quậnĐống Đa thì đến ngày 22/4/1997 theo quyết định số 17/HĐBT-QĐ của Chủtịch Hội đồng Quản trị NHCT Việt Nam, thành lập Chi nhánh NHCT ThanhXuân Đến ngày 20/2/1999, theo quyết định số 13/QĐ-HĐQT/NHCT thànhlập NHCT Thanh Xuân – chi nhánh cấp 1 trực thuộc NHCT Việt Nam

Quá trình phát triển :

Chi nhánh luôn luôn hoạt động theo phương châm “tin cậy, hiệu quả, hiện đại” Cùng với sự phát triển của NHCT Việt Nam, NHCT Thanh Xuân

cũng có quá trình phát triển riêng của mình

Những ngày đầu mới bước vào hoạt động, Chi nhánh đã gặp rất nhiềukhó khăn Ban đầu, Chi nhánh có 52 cán bộ công nhân viên và 4 phòng(phòng Khách hàng chính, phòng Kế toán tài chính, phòng Tiền tệ kho quỹ,phòng Kinh doanh) Ngoài ra, mạng lưới huy động vốn của Chi nhánh rấtmỏng, chỉ có 2 quỹ tiết kiệm trên 11 phường của quận Thanh Xuân.Cán bộquản lý phần lớn mới được bổ nhiệm, thị phần đầu tư và cho vay hạn chế

Tới năm 1998, Chi nhánh thành lập thêm 2 tổ là tổ Kiểm tra và Kinhdoanh đối ngoại Từ khi có quyết định thành lập Chi nhánh NHCT ThanhXuân, các tổ được nâng lên thành các phòng

Hiện tại, Chi nhánh NHCT Thanh Xuân có 08 điểm giao dịch và 06quỹ tiết kiệm Năm 2007, Chi nhánh đã tiến hành chuyển đổi 08 quỹ tiết kiệmthành 02 Điểm giao dịch mẫu và 06 Điểm giao dịch thường NHCT ThanhXuân gồm 127 cán bộ công nhân viên (năm 1999) và tăng lên thành 169 (năm2003), 181 (năm 2004), có 207 cán bộ công nhân viên (tính đến hết ngày31/12/2007), hoạt động ở tất cả các phòng ban, trong đó có 90% trình độ đạihọc trở lên

Một điều nữa ta thấy được đây là Chi nhánh trực thuộc, theo sự ủyquyền của Tổng Giám Đốc NHCT Việt Nam, NHCT Thanh Xuân được phéphoạt động và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ như một NHTM Địa bànhoạt động là thành phố Hà Nội, trong đó đáng lưu ý là các đơn vị thuộc quậnThanh Xuân Đây là một quận đông dân, có nhiều doanh nghiệp, có cơ sở hạtầng tương đối phát triển Do đó, địa bàn này sẽ là một thị trường tiềm năngđối với Chi nhánh

Đến nay NHCT Thanh Xuân đã vượt qua nhiều khó khăn ban đầu để

khẳng định được vai trò và vị trí của mình trong nền kinh tế thị trường Chinhánh đã được Vietin Bank đánh giá cao và xếp loại chi nhánh hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ kinh doanh 2008, vinh dự đón nhận Giấy khen của Chủtịch Hội đồng Quản trị Vietin Bank.

2.1.2 Sơ đồ cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban trong Chi nhánh

2.1.2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức

P Tổng hợp

Xử lý nợ có vấn đề

Lao động tiền lương

P Kế toán giao dịch

P Tiền tệ - kho quỹ

P TT Xuất nhập khẩu

P Thông tin điện toán

P Hành chính

KH Doanh nghiệp vừa và nhỏ

P Khách hàng doanh nghiệp

Theo sơ đồ trên ta thấy: Để tạo điều kiện phù hợp với hoạt động kinhdoanh của mình, NHCT Thanh Xuân đã sắp xếp cơ cấu tổ chức bộ máy baogồm có: một giám đốc, ba phó giám đốc và chín phòng ban nghiệp vụ Đó làcác phòng: phòng Khách hàng doanh nghiệp, phòng khách hàng cá nhân,phòng quản lý rủi ro và nợ có vấn đề, phòng kế toán giao dịch, phòng thanhtoán xuất nhập khẩu, phòng tiền tệ kho quỹ, phòng tổ chức hành chính, phòngthông tin điện toán và phòng tổng hợp.

2.1.2.2 Chức năng của các phòng ban

Được ban hành theo quyết định số 704/QĐ-NHCT1-6/4/2006 củaTổng Giám đốc NHCT VN

- Phòng Khách hàng Doanh Nghiệp:

Thứ nhất: Đây là phòng nghiệp vụ trực tiếp giao dịch với khách hàng

để khai thác vốn bằng VND & ngoại tệ

Thứ hai: Thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến tín dụng, quản lý các

sản phẩm tín dụng phù hợp với chế độ, thể lệ hiện hành và hướng dẫn củaNHCT Việt Nam

Thứ ba: Trực tiếp quảng cáo, tiếp thị, giới thiệu và bán các sản phẩm

dịch vụ ngân hàng cho các doanh nghiệp

- Phòng Khách hàng cá nhân:

Thứ nhất: Phòng này là phòng nghiệp vụ trực tiếp giao dịch với khách

hàng là các cá nhân, để khai thác vốn bằng VND & ngoại tệ

Thứ hai: Thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến tín dụng, quản lý các

sản phẩm tín dụng phù hợp với chế độ, thể lệ hiện hành và hướng dẫn củaNHCT VN

Thứ ba: Trực tiếp quảng cáo, tiếp thị, giới thiệu và bán các sản phẩm

dịch vụ ngân hàng cho các khách hàng cá nhân

- Phòng quản lý rủi ro & nợ có vấn đề:

Thứ nhất: Phòng có nhiệm vụ tham mưu cho Giám đốc chi nhánh về

công tác quản lý rủi ro của Chi nhánh

Thứ hai: Quản lý giám sát thực hiện danh mục cho vay, đầu tư đảm bảo

tuân thủ các giới hạn tín dụng cho từng khách hàng

Thứ ba: Thẩm định hoặc tái thẩm định khách hàng, dự án, phương pháp

đề nghị cấp tín dụng

Thứ tư, Chịu trách nhiệm về quản lý và xử lý các khoản nợ có vấn đề

(bao gồm các khoản nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, nợ quá hạn, nợ xấu)

- Phòng kế toán:

Thứ nhất: Là phòng nghiệp vụ thực hiện các giao dịch trực tiếp với

khách hàng; các nghiệp vụ và các công việc liên quan đến công tác quản lý tàichính, chi tiêu nội bộ tại Chi nhánh; cung cấp các dịch vụ ngân hàng liên quanđến nghiệp vụ thanh toán, xử lý hạch toán các giao dịch

Thứ hai: Quản lý và chịu trách nhiệm đối với hệ thống giao dịch trên

máy, quản lý qũy tiền mặt đến từng giao dịch viên theo đúng quy định củaNhà nước và NHCT Việt Nam

Thứ ba: Thực hiện nhiệm vụ tư vấn cho khách hàng về sử dụng các sản

phẩm của Ngân hàng

- Phòng thanh toán xuất nhập khẩu:

Đây là phòng nghiệp vụ tổ chức thực hiện nghiệp vụ về thanh toán xuấtnhập khẩu và kinh doanh ngoại tệ tại Chi nhánh theo quy định của NHCT VN

- Phòng tiền tệ kho qũy:

Trước hết ta thấy ta thấy được đây là phòng nghiệp vụ quản lý an toànkho qũy, quản lý qũy tiền mặt theo quy định của NHNN và NHCT Việt Nam.Ngoài ra, phòng này còn thực hiện chức năng ứng và thu tiền cho các Qũy tiếtkiệm, các Điểm giao dịch trong và ngoài quầy, thu chi tiền mặt cho các doanhnghiệp có thu, chi tiền mặt lớn

- Phòng tổ chức – hành chính:

Thứ nhất: Đây là phòng nghiệp vụ thực hiện công tác tổ chức cán bộ và

đào tạo tại Chi nhánh theo đúng chủ trương chính sách của Nhà nước và quyđịnh của NHCT Việt Nam

Thứ hai: Thực hiện công tác quản trị và văn phòng phục vụ hoạt động

kinh doanh tại Chi nhánh, thực hiện công tác bảo vệ, an ninh, an toàn chinhánh

- Phòng thông tin điện toán:

Chức năng của phòng này là thực hiện công tác quản lý, duy trì hệthống thông tin điện toán tại Chi nhánh Ngoài ra phòng còn có chức năng bảotrì, bảo dưỡng máy tính đảm bảo thông suốt hoạt động của hệ thống mạng,máy tính của Chi nhánh

- Phòng tổng hợp:

Đây là phòng nghiệp vụ tham mưu cho Giám đốc Chi nhánh dự kiến kếhoạch kinh doanh, tổng hợp, phân tích đánh giá tình hình hoạt động kinhdoanh, thực hiện báo cáo hoạt động hàng năm của Chi nhánh

2.1.2.3 Nhiệm vụ của các phòng ban

Ba là: Thẩm định, xác định, quản lý các giới hạn tín dụng cho các

khách hàng có nhu cầu giao dịch về tín dụng và tài trợ thương mại, trình cấp

có thẩm quyền quyết định theo quy định của NHCT VN

Bốn là: Thực hiện nghiệp vụ tín dụng và xử lý giao dịch

- Phòng khách hàng cá nhân:

Một là: Khai thác nguồn vốn bằng VND và ngoại tệ từ khách hàng là

các cá nhân theo quy định của NHNN và NHCT Việt Nam

Hai là: Thực hiện tiếp thị, hỗ trợ, chăm sóc khách hàng, tư vấn cho

khách hàng về các sản phẩm dịch vụ của NHCT VN, cụ thể như: tín dụng,đầu tư, chuyển tiền, mua bán ngoại tệ, thanh toán xuất nhập khẩu, thẻ, dịch vụngân hàng điện tử…; Cùng với đó là thực hiện nhiệm vụ làm đầu mối bán cácsản phẩm dịch vụ của NHCT Việt Nam đến các khách hàng cá nhân, nghiêncứu đưa ra các đề xuất về cải tiến sản phẩm dịch vụ hiện có, cung cấp những

sản phẩm dịch vụ mới phục vụ cho khách hànglà cá nhân

Ba là, thẩm định, xác định, quản lý các giới hạn tín dụng cho các khách

hàng có nhu cầu giao dịch về tín dụng và tài trợ thương mại, trình cấp có thẩmquyền quyết định theo quy định của NHCT VN

Bốn là: Thực hiện nghiệp vụ tín dụng và xử lý giao dịch

- Phòng quản lý rủi ro & nợ có vấn đề:

Một là: Nghiên cứu chủ trương, chính sách của Nhà nước và kế hoạch

phát triển theo vùng kinh tế, ngành kinh tế tại địa phương các văn bản phápquy có liên quan đến hoạt động ngân hàng

Đề xuất mức tăng trưởng tín dụng theo nhóm khách hàng, ngành nghề,khu vực kinh tế… phù hợp với năng lực quản trị rủi ro của Chi nhánh

Hai là: Thực hiện thẩm định độc lập (theo quy định của NHCT VN

hoặc theo yêu cầu của Giám đốc Chi nhánh, Hội đồng tín dụng Chi nhánh)hoặc tái thẩm định

Ba là: Tái thẩm định, đánh giá rủi ro đối với các khoản bảo lãnh, khoản

cấp tín dụng khác hoặc đề nghị cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo yêu cầu củaGiám đốc Chi nhánh hoặc Hội đồng tín dụng Chi nhánh

- Phòng kế toán:

Một là: Phối hợp với phòng Thông tin điện toán quản lý hệ thống giao

dịch trên máy

Hai là: Thực hiện các giao dịch trực tiếp với khách hàng Cụ thể là:

- Mở/ đóng các tài khoản ( ngoại tệ và VND )

- Thực hiện các giao dịch gửi/ rút tiền từ tài khoản

- Bán séc, ấn chỉ thường… cho khách hàng theo quy định

- Thực hiện các giao dịch mua bán ngoại tệ tiền mặt, thanh toán vàchuyển tiền VND, chuyển tiền ngoại tệ

- Thực hiện các dịch vụ về tiền mặt, các giao dịch về thẻ, séc du lịch,séc bảo chi, séc chuyển khoản, nhờ thu phi thương mại

- Thực hiện các giao dịch giải ngân, thu nợ, thu lãi, xoá nợ…

- Thực hiện nghiệp vụ thấu chi (theo hạn mức được cấp), chiết khấuchứng từ có giá trị theo quy định

- Kiểm tra tính và thu phí của khách hàng khi thực hiện các dịch vụngân hàng, kiểm tra tính lãi (lãi cho vay, lãi huy động)

- Cung ứng các dịch vụ ngân hàng khác (bảo quản giấy tờ có giá, chothuê tủ két,…)

Ba là: Thực hiện kiểm soát sau:

- Kiểm soát tất cả các bút toán tạo mới và các bút toán điều chỉnh (baogồm các bút toán tạo tự động trong các module nghiệp vụ thuộc hệ thốngINCAS và tạo tay trực tiếp trong BDS của GL)

- Thực hiện việc tra soát tài khoản điều chuyển vốn (ngoại tệ và VND)với trụ sở chính; tra soát với ngân hàng ngoài hệ thống điện chuyển tiền giaodịch của doanh nghiệp và cá nhân

- Kiểm tra, đối chiếu tất cả các báo cáo kế toán

- Kiểm soát sau tất cả các bút toán giao dịch, điều chỉnh của phòng giaodịch, qũy tiết kiệm, điểm giao dịch theo quy định.

- Phòng thanh toán xuất nhập khẩu:

Một là: Thực hiện nghiệp vụ về thanh toán xuất nhập khẩu theo hạn

mức được cấp

- Thực hiện các nghiệp vụ nhờ thu liên quan đến xuất nhập khẩu (nhờthu kèm bộ chứng từ, nhờ thu không kèm bộ chứng từ, nhờ thu séc thươngmại)

- Phối hợp với phòng khách hàng để thực hiện nghiệp vụ chiết khấu bộchứng từ, nghiệp vụ biên lai tín thác, bao thanh toán

Hai là: Thực hiện nghiệp vụ về mua bán ngoại tệ:

- Xây dựng giá mua, bán hàng ngày trình lãnh đạo duyệt theo thẩmquyền để thực hiện trong toàn Chi nhánh

- Thực hiện nghiệp vụ liên quan để ký kết hợp đồng mua, bán ngoại tệ(chuyển khoản) với các tổ chức kinh tế, cá nhân, chuyển phòng kế toán đểhạch toán kế toán theo quy định của NHCT VN

Phòng tiền tệ kho quỹ:

Một là: Quản lý an toàn kho quỹ theo đúng quy định của NHNN và

NHCT VN

Hai là:, Thực hiện ứng tiền và thu tiền cho các quỹ tiết kiệm, các điểm

giao dịch trong và ngoài quầy ATM theo ủy quyền kịp thời chính xác, đúngchế độ quy định

Ba là, Thu, chi tiền mặt giao dịch có giá trị lớn, thu chi lưu động tại các

doanh nghiệp, khách hàng

Phòng tổ chức hành chính:

Một là: Thực hiện quy định của Nhà nước và của NHCT VN có liên

quan đến chính sách cán bộ về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Hai là: Thực hiện quản lý lao động, tuyển dụng lao động, điều động,

sắp xếp cán bộ phù hợp với năng lực, trình độ và yêu cầu nhiệm vụ kinhdoanh theo thẩm quyền của Chi nhánh

Ba là: Thực hiện bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ lãnh đạo tại Chi nhánh Bốn là: Xây dựng kế hoạch và tổ chức đào tạo nâng cao trình độ về mọi

mặt cho cán bộ nhân viên Chi nhánh

Phòng thông tin điện toán:

Một là: Thực hiện quản lý về mặt công nghệ và kỹ thuật đối với toàn

bộ hệ thống công nghệ thông tin của Chi nhánh theo thẩm quyền được giao

Hai là: Quản lý hệ thống giao dịch trên máy: Thực hiện mở đóng giao

dịch Chi nhánh hàng ngày; thiết lập thông số đầu ngày để thực hiện hoặckhông thực hiện các giao dịch, phối hợp với các phòng liên quan để đảm bảothông suốt các giao dịch của Chi nhánh

Ba là: Bảo trì, bảo dưỡng hệ thống, mạng máy tính đảm bảo thông suốt

hoạt động của hệ thống tại Chi nhánh

Phòng tổng hợp:

Một là: Dự kiến kế hoạch kinh doanh, phân tích tài chính, phân tích

đánh giá tổng hợp báo cáo tình hình hoạt động và kết quả kinh doanh của Chinhánh

Hai là: Làm đầu mối các báo cáo theo quy định của NHNN và NHCT VN.

Ba là: Làm công tác thi đua của Chi nhánh.

2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh

Cũng giống như một Doanh nghiệp, mục tiêu chủ yếu trong hoạt độngkinh doanh của Ngân hàng là tối đa hóa lợi nhuận hay nói đúng hơn là tối đahóa giá trị tài sản của Ngân hàng và thông qua đó thực hiện tốt vai trò là trunggian tài chính trong nền kinh tế

Trong những năm qua, Chi nhánh NHCT Thanh Xuân luôn giữ vai trò

là Ngân hàng hàng đầu trong việc cung ứng vốn cho các doanh nghiệp trên địabàn quận Thanh Xuân Quy mô hoạt động, tốc độ tăng trưởng của Chi nhánhkhông ngừng được nâng cao, đang dần chiếm thị phần đáng kể trong hệ thốngNHTM trên địa bàn Thủ đô trong các mặt huy động vốn, tín dụng và dịch vụ

Sự phát triển của Chi nhánh góp phần phát triển kinh tế Thủ đô nói chung vàphát triển kinh tế quận Thanh Xuân nói riêng trong tiến trình công nghiệp hoáhiện đại hoá đất nước

Hiện nay, Chi nhánh NHCT Thanh Xuân có các hoạt động cơ bản sau:

mở tài khoản và nhận tiền gửi; cho vay bảo lãnh; tài trợ thương mại; dịch vụthanh toán; dịch vụ ngân quỹ; dịch vụ thẻ và ngân hàng điện tử; các dịch vụngân hàng khác…

Những năm qua hoạt động kinh doanh của Chi nhánh NHCT ThanhXuân liên tục phát triển và cho đến nay, đóng góp cho ngân sách càng lớn.Đời sống cán bộ công nhân viên được cải thiện, uy tín của Chi nhánh ngàycàng được nhiều khách hàng biết đến và mến mộ Sự tăng trưởng phát triểnkinh doanh dịch vụ NHCT Thanh Xuân thể hiện 1 số mặt chủ yếu sau:

2.1.3.1 Tình hình huy động vốn

Một đặc trưng quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các NHTM

là đi vay để cho vay Vì vậy, khác với các doanh nghiệp kinh doanh trong cáclĩnh vực phi tài chính, huy động vốn là một nghiệp vụ kinh doanh hết sứcquan trọng của NHTM nói chung và chi nhánh NHCT Thanh Xuân nói riêng

Nhận thức được tầm quan trọng của nguồn kinh doanh đối với hoạtđộng kinh doanh của Ngân hàng, Ban giám đốc Chi nhánh NHCT ThanhXuân đã bố trí các cán bộ có năng lực và chuyên môn vào những vị trí quantrọng, liên tục đổi mới phương cách làm việc, đổi mới công tác phục, đảm bảochữ tín đối với khách hàng, mở rộng mạng lưới giao dịch, đa dạng hoá các