Trong nhung nam g~n day, cling voi vi~c thlfc hi~n chuy~n dich co ca'u kinh te', Dang va Nha nude v~n luon coi trqng va'n d€ giai quye't vi~c lam GQVL cho nguoi lao dng.. • Bang lam vi~c
Trang 2KY HI¢U CAC CHU VlET TAT
, ? , ?
DANHMl,JC CAC BANG BIEU ' ? ~ LOIM(i BAU ,:} ~ , , ~ A ' A ' CHU<:iNG I: TONG QUANVE VANDE LAO DONG VA VI~C LAM 1.1 Quan di~m ddi moi cua Bang va Nha nu'oc trong llnh vJ!c lao d()ng va vic$c lam 03
1 2 Kha1 m(fm ve ~' 'A J;: VltfC 'A 1' am va a ng ' th~t h'A ItfP 04
1.2.1 Vic$c lam 06
1.2.2 Vic$c lam dfiy du 07
1.2.3 Nguoi chua c6 Vic$c lam- Thftt nghic$p 07
1.3 Nh~n d(!.ng thi truong LB TPHCM trong giai do(!.n chuy~n ddi n€n kinh te' 08
ciitJ<:iNG n: HI)tN TR~NG v:E vAN DE LD v A vi)tc LAM TREN DJA BAN TP.HCM 2.1 Dan s6 va ngu6n LB : 12
2.2 Tinh hlnh LB thftt nghic$p cua TPHCM 14
2.2.1 Pharr b6 LB thftt nghic$p theo dia ban qu~n huyc$n 15
2.2.2 B~c di~m cua s6 LB thftt nghic$p c6 nhu cfiu tlm vic$c lam 15
2.3 Tac d()ng cua LB nh~p cu' de'n llnh vJ!c lao d()ng va vic$c lam TPHCM 16
2.4 Tlnh hlnh ke't qua thlfc hic$n GQVL 18
2.4.1 Phat tri~n kinh te' xa h()i, t(!.o ch6 lam moi, thu hut va b6 tri LB 20
2.4.2 Thlfc hic$n cac chu'dng trlnh h6 trq trlfc tie'p GQVL 21
2.4.3 Tang cu'ong ho(!.t d()ng tu va'n, d(!.y ngh€ gan voi GTVL va cung ling LB 21
2.4.4 Thlfc hic$n chu'dng trlnh XKLB 24
245 • To c uc ./l h•9 hA' h 'A Ql c q vwc am va ngay 1' ' ' hA' 'A Ql vwc am 1' 25 2.4.6 Cong tac quan ly LB va vic$c lam t(!.i TPHCM 26
2.5 Banh gia ke't qua thlfc hic$n chudng trlnh GQVL 27
2.5.1 M~t thanh tlfu 27
2.5.2 M?t kh6 khan t6n t'!-i 29
Trang 3CHUONG III: MQT SO GIAI PHAP GQVL Tp HCM DEN 2010 3.1 Can d6i ngu6n LE> din b6 tri vi~c lam va nhu diu tuyen dvng giai do~n
2003 - 2005 va de'n 20io 32
· 3.1.1 Dv bao nhu cftu LE> cftn b6 tri vi~c lam va kha nang thu hut LE>
t~i Tp HCM de'n 2010 32 3.1.2 Dv kie'n phan bdLE> Tp HCM de'n 2010 34 3.2 Mvc tieu GQVL cho de'n 2010 34 3.3 Cac giai phap chu ye'u GQVL cho LE> tren dia ban Tp HCM de'n 2010 35 3.3.1 Giai phap t~o vi~c lam 35 3.3.2 Giai phap h6 tr<J de GQVL 38 3.3.3 Giai phap dao t~o ngh€ ga:n bd tri VL phu h<jp voi thi tntong LE> 51 3.3.4 Giai phap v€ co che' quan lyLE>_ VL d6i voiLE> nh~p cu 53
KET LU~N 55
TAl LI:eu THAM KHAO DANH M\J C CA C PH\J L\J C
Trang 4KY HIED CAC CHU VIET TAT
CNKT : Cong nhan ky thu~t
LB - XH : Lao d<)ng- Xa h<)i SXKD : San xua"t kinh doanh _ THCN : Trung h9c chuyen nghi~p
_ Tp HCM : Thanh ph6 H6 Chi Minh
XKLD : Xu!t khffu lao d<)ng
Trang 5DANH MUC CAC BANG BIEU
Bi~u 1: So sanh khai ni~m vi~c lam va thfft nghi~p cua Vi~t Nam va cua cac
m.toc phudng Tay
Bi~u 2: Tinh h'inh dan s6 va ngu6n lao d9ng Tp HCM giai do<;m 1997- 2002
Bi~u 3: Ke't qua ho~t d9ng GQVL cua Tp HCM giai do~n 1997- 2002
Bi~u 4: Lao d9ng du'qc thu hut b6 tri vi~c lam theo khu vlfc kinh te' va thanh
ph~n kinh te' 2002
Bi~u 5: Ke't qua gioi thi~u vi~c lam c6 vi~c lam cua h~ th6ng dich vq vi~c Utm
cua Tp HCM giai do~n 1997- 2002
Bi~u 6: Dlf bao va can d6i nhu du GQVL giai do~n 2003- 2010 t~i Tp HCM
Bi~u 7: Kha nang GQVL ttl' giai phap t~o vi~c lam t~i Tp HCM giai do~n
2003-2005 va de'n 2010
Bi~u 8: Dlf bao ngu6n v6n h6 tn;1 GQVL de'n 2005
Bi~u 9: Kha nang GQVL ttl' vi~c phat tri~n cac ngu6n v6n h6 trq GQVL
Bi~u 10: Kha nang gioi thi~u vi~c lam c6 vi~c lam cua h~ th6ng DVVL giai
do~n 2003-2005
Bi~u 11: Kha nang GQVL do XKLD
Bi~u 12: Ke' ho~ch dao t~o cho nhu c~u b6 tri vi~c lam giai do~n 2003 - 2005
Trang 6Trong nhung nam g~n day, cling voi vi~c thlfc hi~n chuy~n dich co ca'u kinh te', Dang va Nha nude v~n luon coi trqng va'n d€ giai quye't vi~c lam (GQVL) cho nguoi lao d()ng Tuy nhien do slf phat tri~n nhanh chong ciia dan s6, hang nam t<';ti Tp H6 Chi Minh co g~n 100.000 ngu'oi de'n de) tu6i lao d()ng c~n vit?c lam, d6ng thoi m()t s6 khong nho lao d()ng du' thua (do sap xe'p l<';ti t6 chile san xua_'t Va bQ may trong khu VlfC nha nu'oc, bQ d{)i xua_'t ngfi, hQC sinh t6t nghit?p
t:U cac truong chuyen nghi~p va d<';ty ngh€, lao d()ng di lam d nuoc ngoai trd v€
dang co nhu c~u b6 tri vi~c lam) d~n de'n sue ep v~ vi~c lam cang tang va buc bachhon
Xua't phat tli t~m quan trqng va tinh buc xuc ciia va'n d€ GQVL cho nguoi lao d()ng nh~m gop ph~n nang cao chit luqng cu()c s6ng ciia nhan dan phat tri~n san xua't va 6n dinh xa h()i da thoi thuc tac gia lu~n van ch9n d€ tai "M{}t s6 giai phap giai quye't vi~c lam b,ti Tp H6 Chi Minh cho de'n nam 2010" voi mong mu6n tlm ra nhung va'n d€ c6t l6i ciia va'n d€ lao d()ng va vi~c lam Tren co sd do d€ xua't m<?t s6 cac giai phap GQVL phil hqp voi di€u ki~n kinh te'- chinh tri xa h()i ciia Tp H6 Chi Minh"
Nhu' v~y d6i tu'qng va ph<';J.m vi nghien cuu ciia d€ tai duqc xac dinh la va'n d€ lao d()ng va vit?c lam tren dia ban Tp H6 Chi Minh
Lu~n van cling d~t ra m1;1c tieu nghien cuu Ia:
• Danh gia thlfc twng sii' d1;1ng ngu6n lao d()ng va GQVL tren dia ban Tp
H6 Chi Minh nh~m tlni ra nhung va'n d€ t6n t<';J.i, nguyen nhan dtia de'n nhung kho khan va h<';J.n che' trong vi~c GQVL cho ngtioi lao d()ng thanh ph6 trong thai gian qua
Trang 7nhfi'ng kh6 khan va hc:tn che' trongvi¢c GQVL cho nguoi lao dqng thanh ph6 trong thoi gian qua
• B~ xua't m()t s6 phuong huong, giai phap GQVL cho de'n 2010 phl;lc vt~
cho slj nghi¢p cong nghi¢p hoa, hi¢n dc:ti h6a, trqng tam la giai doc:tn tu nay de'n 2005
Lu~n van du'QC thljc hi¢n tren cd sd ke't hqp nghien cuu tai li¢u san c6 v~
ly thuye't va thljc ti&n GQVL cho ngli<'5i lao dqng, cac phu'ong phap t6ng hqp, th6ng ke phan tich, quy nc:tp, di&n giai d€' lam sang to va Cl;l th€' hoa n()i dung nghien cuu B~c bi¢t phuong phap duy v~t bi¢n chung va phuong phap duy v~t
Itch sii' duqc lfty lam n~n tang, chu dc:to toan di¢n cac va'n d~ nghien cuu trong
lu~n van nay
V~ ke't ca'u, ngoai md dfru va ke't lu~n, lu~n van g6m 3 chuong
_ Chliong I : _ Tdng quan v~ va'n d~ lao dqng va vi¢c lam
_ Chliong II : _ Thljc trc:tng v~ lao d()ng va vi¢c lam tren dia ban TP HCM
_ Chuong III:_ M9t s6 giai phap GQVL tren dia ban Tp H6 Chi Minh de'n
nam 2010
Trang 8Hi~n nay c) mtdc ta n€n kinh te' thi tni'C5ng theo dinh hudng xa h()i chii nghia
da hinh th~mh tren d<;1i th€' song con thie'u d6ng b(), v~n hanh chua thong su6t, cong cu()c d6i mdi di vao chi€u sau gan vdi h()i nh~p qu6c te' se vftp phai trd lvc
do nh~n thuc chua chuy€'n kip bdi th6i quen cua each lam an cii con in sau vao tti duy cua m6i nguC5i Tinh hinh va di€u ki~n thvc te' cua dftt nude cling vdi b6i canh qu6c te' t(;lo kha nang, d6ng thC5i doi hoi trong 10 nam d~u cda the' ky 21 tren con duC5ng cong nghi~p h6a, hi~n d<;1i h6a chung ta phai phat tri€'n nhanh va b€n vii'ng chu d()ng h()i nh~p qu6c te' va d6i mdi sau r()ng hdn nii'a
Trong thC5i ky ke'ho(;lch 10 nam (2001- 2010) tutudng ldn nhftt, cai g6c ctla d6i mdi tli' duy trong linh vvc lao d()ng va vi~c lam la phai d~t con nguC5i vao vi tri trung tam khdi d~y ti€m nang cda m6i ca nhan va ca c()ng d6ng dan t()c, ke't h<Jp hai hoa giii'a phat tri€'n kinh tl va phat tri€'n van hoa xa h()i, giii'a dC5i s6ng v~t chftt va dC5i s6ng tinh th~n cda nhan dan, coi phat tri€'n kinh te'la cd sd, la phudng ti~n va ti€n d€ d€' thvc hi~n cac chinh sach xa h()i vua la d()ng lvc, vua t(;lO sv 6n dinh v€ chinh tri xa h()i, lam cd sd cho vi~c tang trudng kinh te' b€n vii'ng
Bi€u 13 chudng II BQ lu~t lao d()ng cda nude C()ng Hoa Xa H()i Chu Nghia Vi~t Nam da ghi r6 "MQi ho~t dqng t~o ra ngu6n thu nh4p khong bj phap lu4t
dim deu du'Q'c gQi Ia vit;c Jam"
Tu tudng d6i mdi nay la cd ScJ dinh hudng cho CUQC each m(;lng trong linh vvc lao d(>ng va vi~c lam, da thay d6i can ban tu tudng bao cftp va cd che' ke'
Trang 9ho<;1ch h6a t~p tnmg tntoc day d€' chuy€'n sang nh~n thuc quan ni~m moi v~ lao d(>ng va vi~c lam Tir ch6 quan di€'m GQVL la tnich nhi~m ciia nha nu'oc va chi lam Vi~c trong 2 thanh phftn kinh te' CO ban: qu6c doanh va hqp tac Xa moi du'QC coi la c6 vi~c lam thi nay cling voi nha nu'oc m6i cong dan, gia dinh, m6i t6 chuc d6u CO th€' Va du'QC phep t£;10 md Vi~c lam, du'QC lam Vi~c trong cac thanh phftn kinh te' (nha nude, t~p th€', tu' ban nha nude, tu' nhan, ca th€', lien doanh nuoc ngoai) bao ham m<;>i hinh thuc t6 chuc kinh doanh, tu cac doanh nghi~p IOn de'n cac l0<;1i quy mo vira Va nho, kinh te' hQ gia dinh, cac ho~t d(}ng trong khu V~l'C kinh te' phi ke't ca'u
Nguoi lao d(>ng da nang d(>ng va chii d(>ng tl! t~o vi~c lam cho minh va cho
xa h<?i, khong thl} d(>ng trong cho sv b6 tri vi~c lam ciia nha nuoc Nguoi sii' dl}ng lao d(}ng du'QC khuye'n khich dftu tu' phat tri€'n san XUfrt, kinh doanh, dich V~l t~O vi~c lam Trong xa h<?i m<;>i nguoi tlf chiu trach nhi~m v~ cu<?c s6ng ciia ban than minh, tir d6 cftn phat huy nang ll}'c sang t~o trong t~o vi~c lam, tang thu nh~p va nang cao cha't hl'qng cu<?c s6ng
Hi~n nay, hftu he't cac qu6c gia tren the' gioi, d~c bi~t la cac nuoc phat tri€n, chinh phd thu'ong htu tam de'n thl}'c tr~ng "Vi~c lam" va "Tha't nghi~p" ; s6
li~u v~ cong an vi~c lam duqc tinh toan ra't c£n th~n va du'qc xem la s61i~u kinh te' toan di~n ciia qu6c gia
Tuy nhien khai ni~m v6 nguoi c6 vi~c lam va tha't nghi~p d Vi~t Nam ne'u
SO VOi mQt sO' cac nu'oc khac, cilng CO vai di€'m khac nhau du'QC th€ hi~n d bi€u sau:
Trang 10Bi~u 1: So sanh khai ni~m vi~c lam va tha't nghi~p cua Vi~t Nam va cua cac nude phu'dn~ Tay
Khai ni~m My va cac nu'dc phu'dng Tay
Vi~ t Nam {Theo die u tra LD
vi~c lam tit 1994 de'n nay)
Nguai c6 -BQ tu6i 16 tr6 len -15 trd len
vi~c lam - Tinh cha't
• Bang lam vi~c dS nh~n Iuong cho • Bang lam vi~c dS nh~n Iuong, vi~c kinh doanh cua ban than hay lqi nhu~n hay hi~n v~t
cho nguai khac trong thai gian 1gia/ltugn trd len
• Bang lam vi~c cho doanh nghi~p • Bang lam vi~c cho gia dlnh, gia dlnh khong nh~n Iuong trong khong nh~n Iuong hay hi~n
15gia/ltugn trd len v~t
• C6 vi~c lam nhung t?m thai nghi • C6 vi~c lam nhung t?m thai
vi~c c6 nh~n Iuong ho?c khong nghi vi~c (va se tie'p t~c lam
+ C6 hu6ng Iuong ho?c khong hu6ng duoi 4 tugn
+ Buqc hudng luang ho?c 1 phgn Iuong tren 4 tugn
Nguai chua -Be) tu6i 16 tr6 len -15 tr6 len c6 vi~c lam
Ngufin: Dan thea Lu(it LD cua VN 1994 va Principles of Economics cua Karl
E Case va Ray C.Fair
Trang 11v~ xac dinh cac chi tieu do htong tha't nghi~p h~u he't cac nude phat tri6'n d~u tinh cac chi s6 tha't nghi~p, vi~c lam va h;I'c luc;Jng lao d()ng theo ly thuye't kinh te' hqc vi mo cua P.D.Samuelson, nghia la:
- Ll!c luqng lao d()ng bao g6m nhfi'ng nguoi c6 cong an vi~c lam va nhfi'ng nguoi tha't nghi~p
_ Ti 1~ tha't nghi~p la s6 ph~n tram nhfi'ng nguoi tha't nghi~p so vdi ll!c luc;Jng lao d()ng
Nhu v~y, chung ta c6 th6' nh~n tha'y:
* CJ cac nude thi llfc luqng lao d()ng va tha't nghi~p khong quy dinh d() tu6i mi6n la con kha nang lao d()ng va c6 nhu c~u di lam, con a Vi~t Nam l~i gidi h~n nam til 15- 60 tu6i, nil' 15- 55 tu6i (Lu~t lao d()ng 1994)
* CJ Vi~t Nam chua lam r6 khai ni~m tha't nghi~p va n()i trc;J, vi cJ Tp H6 Chi Minh trong s6 lao d()ng n()i trc;J thi c6 de'n phan ml'a c6 th6' gqi la tha't nghi~p
vi h9 c6 nhu c~u vi~c lam, va cong vi~c cua h9 thl;l'c cha't la ph~I giup gia dinh trong luc chua tim duqc vi~c lam
* Ty 1~ tha't nghi~p duqc tinh toan chua th6ng nha't (theo di~u tra lao d()ng vi~c lam cua B() LB TBXH thi so vdi ll;l'c luqng lao d()ng nhung sdli~u til ScJ LB TBXH Tp HCM l~i so vdi sdlao d()ng trong d() tu6i)
Til quan di6'm chu d~o cua Bang va Nha nude v~ lao d()ng va vi~c lam da neu (j ph~n trudc la phai bao dam quy~n cd ban nha't cua con nguoi: " tl,i do lao dqng va quyen c6 vi~c lam", d6ng thoi xua't phat tU thl;l'c te' tinh hinh lao d()ng va vi~c lam cJ nude ta n6i chung va TP H6 Chi Minh n6i rieng, chung ta c6 th6' neu m()t s6 khai ni~m cd ban v~ vi~c lam va tha't nghi~p nhu sau:
1.2.1 Viec Utm:
"Vi~c lam" la m()t ph~m tn) t6ng hc;Jp lien ke't cac qua trinh kinh te'- xa h()i va nhan kha":u Khai ni~m "vi~c lam" va khai ni~m "lao dqng" lien quan ch~t
Trang 12C6 th€ hi€u, Vi~c lamIa nhfi'ng d~ng ho~t d(}ng c6 ich, khong bj lu(it phap nghiem ca'm nh~m dem l~i thu nh(ip cho ban than, gia d'inh
Nhu v~y "vi~c Him" th€ hi~n m6i quan h~ cda con nguai voi nhil'ng ch6 lam vi~c c1;1 th€; la nhung gioi h~n xa hqi cftn thie't trong d6 lao dqng di€n ra, d6ng thai n6 la di~u ki~n cftn thie't d€ thoa ma.n nhu cftu xa hqi v~ lao dqng; la nqi dung chinh cua ho~t dqng con nguai v€ giac dq kinh te', vi~c lam th€ hi~n m6i tttong quan giil'a sue lao dqng va tu li~u san xua't, giua ye'u t6 con nguai va ye'u t6 v~t cha't trong qua trinh san xua't
"Vi~c lam dfty du" du<:Jc hi€u la sf/ tho a man dfty du nhu cftu v~ vi~c lam cua nhii'ng nglioi lao d(}ng c6 kha nang lao d(}ng trong n~n kinh te' qu6c dan
Cling c6 th€ n6i vi~c lam dfty du la tr~ng thai rna m6i nguai c6 kha nang
lao dqng mu6n lam vi~c thi d~u tim ducjc vi~c lam trong mqt thai gian tttong d6i ng~n Tuy nhien d€ d~t toi muc d9 bao dam vi~c lam dfty du, d6i voi nude ta, xua't phat tit mqt trinh d9 phat tri€n tha'p kern v~ kinh te', dan s6 va ngu6n lao
d()ng c6 t6c d() tang cao, l~i dang trong qua trinh d6i moi voi nhi~m v~I phai t6 chuc va s~p xe'p l~i h.tc lucjng lao dqng trong ph~m vi toan xa hqi, ch~c ch~n cftn
phai c6 mqt qua trinh nha't dinh moi thvc hi~n duqc
v~ khai ni~m "nguai chua co vi~c lam" va "nguai tha't nghi~p" truoc day
c6 nhi~u y kie'n cho ding sii' d1;1ng khai ni~m "nguai chua c6 vi~c lam" se giu p chung ta phan anh dung d~n hon thvc tr~ng cong vi~c lam ciia da't nude
Nhung trong nhil'ng nam gftn day xua't hi~n nhi~u truang hqp tha't nghi~p nhtt:
_ Cong nhan vien chuc d cac co quan xi nghi~p qua s~p xe'p doi ra
- HQC sinh t6t nghi~p tit cac truang chuyen nghi~p trong va ngoai nude
khong c6 vi~c lam
_ Lao dqng he't h~n hqp d6ng nghi vi~ c
Trang 13_ Do ti€n cong, thu nh~p tit vi~c lam thftp rna l<;1i co ngu6n thu nh~p rieng W nguy~n thftt nghi~p
Xet v€ ngu6n gcic thi gifi'a ngu'oi chua co vi~c lam va nguoi tha't nghi~p d€u do sv ma't din dO"i gifi'a cung va cftu lao d(>ng, ho~c do sv khong phu h<;lp gifi'a nhfi'ng ch8 lam vi~c hi~n chua co ngu'oi lam voi yeu cftu v€ vi~c lam ciia nhfi'ng ngu'oi dang tim vi~c
Sv khac nhau gifi'a "nguoi chua co vi~c lam" va "nguoi thftt nghi~p" khong mang tinh ban chftt rna chi la sv khac nhau gifi'a each phan t6 ciia cling m(>t khai ni~m Vi v~y sii' dvng khai ni~m "ngu'oi thftt nghi~p" khong nhfi'ng chinh xac, bao quat dfty dii cac tru'ong h<;lp hon, rna con co y nghia hoa nh~p voi thong tin qu6c te"
Hi~n nay, tuy ding ty 1~ thftt nghi~p tren d!a ban TP H6 Chi Minh chi dao d(>ng tit 6 - 7% nhung ra't dang lo ng<;1i vi chii ye"u la tha't nghi~p khong hoan to an, tha't nghi~p ffn, tra hinh, thftt nghi~p W nguy~n Bi€u dang quan tam dO"i voi chling ta khong phai chi co hay khong co vi~c lam, rna con lam sao nang cao du'<;lc gia tri thu nh~p ciia vi~c lam, d€ khong phai chi co duy tri cu(>c sO"ng rna con
co th€ nang cao chftt lu'<;lng cu(>c sO"ng
Tom l~i, theo toi vi~c xac d!nh vi~c lam va tha't nghi~p theo di€u tra lao d(>ng vi~c lam h~ng nam ~iia B<? LB TBXH la phu h<;lp voi thvc te" khach quan trong di€u ki~n phat tri€n kinh te" va xa h(>i ciia Tp HCM, Song d€ t(;lo di€u ki~n thu~n l<;li cho vi~c tinh toan va dtt bao, tac gia lu~n van chQn tieu thuc tinh toan v€ lao d(>ng va vi~c lam ciia Sd LB TBXH Tp HCM lam co sd nghien c(tu d€ tai
1.3 Nhan dang thi tru'ong lao dong Tp HCM trong giai doan chuy€n d6'i n~n kinh te':
Trong qua trinh chuy€n sang n€n kinh te" thi tru'ong, d Vi~t Nam da hinh thanh cac lo<;1i thi tru'ong trong do co thi tru'ong lao d(>ng Tuy nhien, dO"i voi Vi~t Nam thi tru'ong lao d(>ng vftn con la m(>t khai ni~m con moi me va co nhi€u tranh lu~n Co th€ hi€u khai ni~m "thj tru'ong lao d{)ng" Ia toan b{) cac quan h{J kinh
Trang 14t€ hlnh thanh trong IInh vtfc thu~ muon lao d()ng B6i tu'qng bao g6m nhung ngu'oi dang tham gia va dang c6 g~ng tham gia vao qua trinh thue muon lao d()ng
Nhu v~y khong phai toan b() htc luqng lao d()ng n~m trong thi truong lao d()ng,
rna chi c6 nhfi'ng ngu'oi thue va nhfi'ng ngu'oi di lam thue moi tham gia vao thi
tru'ong lao d()ng
Thj truO'ng lao d()ng chinh Ia no'i thi hi~n quan h~ xa h()i gifi'a nguO'i lao d(>ng lam thu~ va nguO'i thu~ muon lao d()ng th()ng qua stj dieu chinh ghi ca tien c<>ng
Tp H6 Chi Minh kh6ng chi Ia dia phuong c6 s6luqng Ion v~ dan s6 va lao d()ng rna con la noi di diiu trong ca nu'oc v~ phat tri€n quan h~ thi tru'ong, d~c bi~t
la cac quan h~ trong thi tru'<}ng lao d()ng Vi~c tim hi€'u thi truong lao d()ng Tp H6 Chi Minh se giup cho vi~c tim ra duqc giai phap nao Ia ciin thie't d€ c6 th€' di~u tie't du'qc quan h~ cung ciiu sue lao d()ng, nghla Ia gop phiin GQVL m()t each hi~u
qua tren g6c d() quan ly
Thi tru'ong lao d()ng Tp H6 Chi Minh c6 m()t s6 d~c tru'ng chu ye'u sau:
Thu NM(t: Thj truO'ng lao d()ng thanh ph6 v~n hanh va phat triin tr~n m()t
nen kinh te' hang h6a va co' che' thj trtiO'ng hlnh thanh kha som, cho nen m6i quan h~ cung ciiu (J day kha phong phu da d<;1ng, phong phu ca ngu6n cung ling lao d()ng Va kha nang t<;lO cfru d€ thu hut lao d()ng tren thi truong
Thu Hai: Thj truO'ng lao d()ng chua hoan hao con bj uc che' va chua kiim
soat duqc Thftruong lao d<$ng thanh ph6 vua c6 h,tc luqng d6i dao, l<;1i de'n tir nhi~u ngu6n, nhi~u dja phu'ong trong ca nuoc , nhi~u ml'oc tren the' gioi, da phiin Ia h,tc luqng tn~ c6 kha nang thich ling nhanh tru'oc nhfi'ng nganh ngh~ moi Tuy nhien, m()t di~u dS nh~n tha'y trong thi tru'ong lao d()ng thanh ph6 con hlnh thanh sv phan bi~t g6m:
_ Thi tru'ong LB c6 h() kh§:u va khong c6 h() kh§:u
Trang 15_ Thi tru'dng LB c6 dang ky va khong c6 dang ky _ Thi tru'dng dang ky chinh thlic va phi chinh thlic da t<:~-o ra sv r6i lo<:J.n , kh6 ki6m soat va rit kh6 qmin ly cac ngu6n cung ling, lu6ng
di chuy6n nhan cong , kh6 dic3u tie't trong b6 tri sii' dl;lng dftn de'n thi tru'dng phat tr~6n tv phat thie'u dinh hu'ong anh hu'dng de'n phat tri6n kinh te' xa h(>i n6i chung va ngu6n nhan ltrc n6i rieng
Thu Ba: Do nha mtoc chu'a kiim soat du'Q'c th! tru'O'ng nen stl phat triin tt;i
phat ciia th! tru'O'ng da gay ra sq mau thuftn r«t Ion gifi'a cung va cftu Lao d(}ng Nhung mau thuftn d6 du'qc th6 hi~n d ch6 :
_ Lvc htqng lao d(>ng nhic3u nhung chit lu'qng lao d(>ng thip, chu'a dap ling du'qc yeu diu phat tri6n cua thanh ph6 trong hi~n t<:~-i va tu'ong lai
_ Trinh dQ chuyen mon va ky thu~t cua ngu'di LB con thip va co ciu cac lo<:~-i trlnh d(>, co ciu nganh nghe phan b6' chu'a hqp ly, c6 nganh dao t<:~-o nhic3u nhu'ng khong sii' dl;lng he't, nganh 1<:~-i qua thie'u, d~c bi~t la d(>i ngu cong nhan ky thu~t thie'u hfru he't d cac nganh, cac khu vvc kinh te'
_ H~ s6 6'n dinh cua cac ngu6nvi~c lam con thip, nhic3u ngu'di tuy c6 vi~c lam nhung d d<:~-ng thit nghi~p tra hinh, lam vi~c nang suit thip s6 ngu'di trong bien che' nha nu'oc con qua nhic3u so voi yeu cfru cong vi~c, vi~c phat tri6n cac thanh phfrn kinh te' chua 6'n dinh, t<:~-o tinh tr<:~-ng tai thit nghi~p thu'dng xu yen
Thu Tu': Thj tru'O'ng lao d(}ng thanh pho' bu'oc dftu da thi hi~n tinh c~nh
tranh ciia cac lo~i hang hoa lao d(}ng
_ C<:~-nh tranh giua ngu6n cung ling lao d(>ng t<:~-i ch6 voi ngu6n lao dqng nh~p cu', nh~p kha"u
Trang 16_ C<;1nh tranh lao d()ng thong qua doi hoi tieu chuftn trinh d() chuyen mon giii'a cac dong lao d()ng va ngay trong m()t b() ph~n h}'c htqng lao d()ng
_ C<;1nh tranh giii'a hang hoa sue lao d()ng va hang hoa duoi d<;1ng tu
li~u san xufit C<;1nh tranh nay dit3n ra trong xu huang chuy€n giao cong ngh~ ngay cang cao, sa dl;lng lao d()ng ngay cang it, sii' d~mg
chfit xam tay ngh€ ngay m()t cao
Tom l~i, vi~c tim hi€u cac khai ni~m v€ vi~c lam va thfit nghi~p, va n~m r6 cac d~c tntng ciia thi trliong lao d()ng Tp H6 Chi Minh chinh Ia nhii'ng di6u
ki~n va ti6n d6 he't sue cd ban cho vi~c khai thac va sii' dl;lng t6i da ti6m nang lao d()ng xa h()i Thi trliong lao d()ng TP.HCM con dit3n bie'n phuc t<;1p nhung ne'u duqc quan ly b~ng cac chii trlidng phil hqp, cac chinh sach coi trQng nhan t6 con ngu'oi se kich thich duqc ti6m hfc IOn lao ciia ngu6n lao d()ng vao Slf nghi~p cong
nghi~p hoa va hi~n d<;1i hoa
Trang 17Chlidng II:
TREN DJA BAN THANH PHO HO CHI MINH
2.1 Dan s6 va ngu6n lao dong tai thanh ph6 H6 Chi Minh:
Thanh ph6 H6 Chi Mirih so voi ca nude chie"m 0,6% di~n tich dftt W nhien
va 6,5% dan s6, duqc xac dtnh la trung tam van hoa, khoa hqc - cong ngh~, th11ong IDC:ti, kinh te", tai chinh, dtch Vl;J CUa khu VlJ'C Va ca n11oc, la h~t nhan Ctla dta ban trqng di6'm phia nam
Thanh ph6 H6 Chi Minh con la noi t~p trung m()t hl'cjng dan Cll' dong vao b~c nha't n11oc Voi t6c d() phat tri6'n kinh te" cao, thu nh~p binh quan dau nguai cao gftp tren 4 Ian muc binh quan ca nuoc, vi the' thanh ph6 cling Ia m()t trong nhfi'ng dta phuong c6 sue hftp dftn thu hut m()t luqng ra't IOn cac lu6ng lao d()ng nh~p c11 va nh~p kh§'u
Bie'u 2: Tlnh hlnh dan sff va ngu6n lao d()ng Tp H6 Chi Minh giai do:;.n 1997- 2002:
(%) -Tang cd h9c (%) 0,78 0,79 0,79 0,75 0,80 1,36
Trang 18Qua bi€u tren, v€ tin.h hinh dan so' va ngu6n lao d()ng ciia Tp H6 Chi Minh
ta c6 th€ nh~n tha'y m()t so' di€m cd ban sau:
• Tang dan sff d Tp Hfi Chi Minh chii ye'u Ia do tang co hQc Bi€u nay hoan toan phu hqp voi S\1 tang tntdng kinh te' trong nhfi'ng nam qua, do la
t6c d() tang cd hQc ciia dan so' ty 1~ thu~n voi t6c d() tang tntdng kinh te'
(GDP) ciia thanh ph6 (GDP tang lien tvc, binh quan 10,2%/nam)
• Ti ~~tang co hQC cang hie cang cao Nam 2002 dan so' tang cd hQC chie'm
hdn 50% dan so' tang d thanh ph6 Bi€u nay minh chli'ng Tp H6 Chi Minh
c6 sli'c cu6n hut, IOi keo llfc htqng dan cu' d cac dia phu'dng khac v6n la nhung nguoi dang tha't nghi~p do thien tai lU lvt, do qua trinh do thi hoa ho~c do c6 thu nh~p thftp di chuy€n de'n Tp H6 Chi Minh sinh s6ng Day
la m()t ngu6n lt1c quan trQng, b6 sung tn!c tie'p vao ngu6n cung thi tnl'ong lao d()ng Tp H6 Chi Minh
• T6c d() tang dan so' binh quan la 2,7% va t6c d() tang ngu6n lao d()ng
3,27% nam
• Voi s\1 hinh thanh ciia hang lo~t khu che' xua't, khu cong nghi~p va vi~c ap dvng cac chinh sach t~o vi~c lam cling nhu h6 trq giai quye't vi~c lam ciia nha nu'oc thanh ph6, ty 1~ lao d()ng tha't nghi~p ciia thanh ph6 trong thoi
gian qua c6 chi€u huong giam, tinh hinh lao d()ng va vi~c lam ciia thanh ph6 tu'dng d6i 6n dinh hdn
• v€ tinh tr~ng lam vi~c ciia nhung lao d()ng trong d() tu6i cho tha'y so' lao d(}ng dang lam Vi~c va dang di hQC tang ca v€ lu'qng va ke't cftu trong khi
d6 s6 n()i trq va chua c6 vi~c lam tuy c6 s6 luqng tang nhtl'ng ke't ca'u c6
ph~n nao giam (xem phl)ll)C 1)
Trang 192.2 Tinh hinh lao dong thdt nghiep ciia thanh pho' H6 Chi Minh:
B€ c6 co sd d€ ra nhung giai phap nhilm GQVL tren dia ban Tp H6 Chi Minh, thea toi vi~c xem xet khai quat tinh hinh lao d()ng thftt nghi~p d thanh ph6 trong thoi gian qua la di€u ra't cfin thie't
Trang thtrc te', theo ke't qua di€u tra lao d()ng va vi~c lam thoi di€m ngay 01/07/2002 cua Sd LB - TB XH Tp H6 Chi Minh c6 th€ tha'y tren thi tntong LB Thanh ph6 HCM co cac lo~i thftt nghi~p sau:
- Thdt nghi~p hoan toan g6m:
+ Nhung nguoi chua c6 vi~c lam c6 nhu cfiu tim vi~c lam: 191.769 nguoi chie'm 82,17% s6lao d()ng chua c6 vi~c lam
+ Nhung nguoi n()i tr<;J mu6n c6 vi~c lam va dang n6 lvc di tim vi~c lam:
163.725 nguoi chie'm 41% s6 LB n()i tr<;J
- Thdt nghi~p tv nguy~n la nhung nguoi n()i tr<;J va chua c6 vi~c lam voi di€u ki~n mli'c luong phai cao hon mli'c luong chao hang tren thi tntong
+ LB chua c6 vi~c lam tl;l' nguy~n thftt nghi~p: 41.612 nguoi chie'm 17,83% s6 LB chU'a vi~c lam
+ LB n()i trq tl;l' nguy~n: 245.587 nguoi (59% t6ng s6 LB n()i trq)
- Tha't nghi~p t~m thoi la nhung nguoi mu6n lam vi~c vdi mli'c luong hi~n hanh nhung do tinh thoi Vl;l trong SX, tinh tr~ng suy giam SX cua DN, thie'u vi~c bu()c DN phai cho nghi ho~c th()i vi~c (khoang 25.000 nguoi chie'm 10,71% s6LB chua c6 vi~c lam) t•
Thdt nghi~p tra hinh chii ye'u la s6 LB d6i du trong cac DN Nha nuoc ho~c khu vvc nong nghi~p do khong du vi~c lam d€ b6 tri (thea di€u tra kinh te' xa h()i cua Vi~n Kinh te' c6 khoang 7% t6ng s6 LB c6 vi~c lam)
Thdt nghi~p cd cdu do tay ngh€ va kha nang ngh€ nghi~p khong phu h<;Jp voi nhu cftu tuy€n moi (theo di€~ tra kinh te' xa h()i cua Vi~n Kinh te' d
Trang 20khu vt;(c do thi h6a cho tha'y c6 tdi 26% 1t;t'c htqng LB chuy€'n tu nong nghi~p qua la kh6 tim duqc vi~c Htm mdi d khu vt;(c do thi mdi)
2.2.1 Phan bfflao dong tha't nghiep theo dia ban quan huyen (xem ph\1 h,tc 2)
Ty 1~ LEJ that nghi?p cao nhfft Ut huy~n Nha Be 15,64% ke' de'n qu~n 7 la 11,25%
Ty 1~ LEJ thfft nghi?p thffp nhfft 1a Qu~n 5 chi c6 3,81% va Qu~n 10 la 4,68%
Cac qu~n huy~n con 1C;li dao d9ng tu 5% de'n 7,5% so vdi t6ng sd1ao d<?ng
Nhin chung tinh hin}l lao d9ng tha't nghi~p nam 2002 ciia thanh phd co nhfi'ng d~c ditSm cd ban sau:
_ Mt}t Ia, ty 1~ tha't nghi~p d cac huy~n ngo(;li thanh cao Bi€u nay phu hqp vdi tht;t'c te' do qua trinh do thi hoa cling vdi st;t' hinh thanh ciia cac khu cong
nghi~p va khu dan cu' mdi lam cho dan vung ven tang Ngoai ra con do Sl1
di cu' tJ! phat ciia nguoi dan til cac tinh va thanh phd khac de'n
_ Hai Ia, sd1ao d<?ng tha't nghi~p ciia thanh phd bie'n d9ng kha ldn, khoang 30% thuong xuyen c6 vi~c lam khong 6n dinh MQt b9 ph~n khoang 20%
do c6 thu nh~p thfrp nen khong c6 y mudn tim vi~c lam (tha't nghi~p W
nguy~n)
2.2.2 Dac diim ciia s6Iao dong tha't nghiep c6 nhu cdu fim viec lam (xem
ph\).1\).C 3) _ V~ eli tru: khu vt;(c nQi thanh c6 ty 1~ cao gfrn gfrp 4 lfrn khu vt;(c ngo(;li thanh chii ye'u la do s6lao d9ng nh~p cu' di chuy€'n de'n cac khu che' xua't, khu cong nghiep t(;li cac qu~n ven thanh ph6 d~ tim vi~c lam ngay cang tang
_ V~ gioi tinh: nam 52,69% va nfi' 48,31% V~ nh6m tu6i: s6lao d9ng thfrt nghi~p c6 nhu cfru tim vi~c lam da sd la thanh nien til 15 de'n 36 tudi chie'm 76,17% so vdi t6ng sd
Trang 21- ve trinh dQ van boa va chuyen mon nghe nghit;p:
• Trinh do van hoa: con tha'p, s6 Lf) c6 trinh d() ca'p III chi chie'm 24,23%,
trinh dQ giii'a khu VlfC ngo~i thanh Va nQi thanh COn chenh l~ch kha cao
• Trinh do chuyen mon:
Trang t6ng s6 ngu'oi c6 nhu cciu tim vi~c, s6 ngu'oi c6 ngh€ nghi~p chuyen mon chi chie'm ty trQng 14,45%, con s6 ngu'oi khong c6 ngh€ nghi~p chuyen mon len de'n 85,55%
Bay la me,>t va'n d€ dang quan tam vi lVc hi<Jng Lf) nhi€u nhting cha't lu'<Jng
LB thftp, chu'a dap ung du'<Jc yeu diu phat trit3n cua thanh ph6 Tinh tr<;1ng lao dC,>ng nganh ngh€ cung ca'p khong dud cac vung do thi hoa, cac khu cong nghi~p, khu che' xua't dang di~n ra gay g~t, lam can trd qua trinh chuyen d6i va phat trien n€n kinh te' cua thanh ph6
- ve vit;c phan lo;;ti nhu cftu tim vit;c va dol ttiQ'ng tim vit;c lam (xem ph\1
1\IC 4)
• Phu'dng thuc giao d!ch tim vi~c lam: chu ye'u Ia nho nguoi quen gioi thi~u chie'm ty 1~ 46,69% (89.537 ngu'oi)
• C6 nguy~n VQng di lam vi~c d nu'oc ngoai: 15,42% (29.570 ngtioi)
• 86i tu'Qng tim vi~c lam: t~p ttung d s6 lao dC,>ng tha't nghi~p t<;1m thoi va tha't nghi~p cd ca'u, chie'm de'n 57,01% so voi t6ng s6 (109.328 ngtioi)
t~o vi~c lam khoang 15% (28.765 ngtioi) da s6 d khu v~ic ne,>i thanh, lao dC,>ng thu()c di~n xoa d6i giam ngheo va sinh vien t6t nghi~p d~i hQc
2.3 Tac dong cua LD nhap cu trong linh vue lao dong va viec lam tren dia ban thanh pho' H6 Chi Minh (xem phlJl\lc 2)
Trong nhii'ng nam qua s6 ngu'oi dan nh~p cti de'n Tp H6 Chi Minh ngay cang cao, binh quan 70.000 ngu'oi/nam, di€u nay tac d()ng ra't IOn de'n sv nghi~p phat trien kinh te' xa h()i cua thanh ph6
Trang 22Theo s6 li~u ciia phong PC.13 Cong an th~mh ph6 c~p nh~t de'n thang 11/2002
1- T6ng s6 dan nh~p cu' hi~n cu' tnl tren th~mh ph6 Ia 1.257.468 nguoi chie'm 23,17% dan s6 thanh ph6
2- S6 lao d()ng nh~p cu' trong de) tu6i lao d()ng c6 859.487 nguoi chie'm ty 1~
68,35%
3- S6 LB nh~p cu' chua· c6 vi~c lam la 36.614 nguoi chie'm 4,25% so voi t6ng s6lao d()ng nh~p cu' trong de) tu6i Nhu' v~y ty 1~ thftt nghi~p ciia dan nh~p cu' thftp hdn nhieu so voi ty 1~ thftt nghi~p chung ciia th~mh ph6
4- S6lao d()ng nh~p cu' c6 vi~c lam chie'm ty trong kha cao 73,11% (628.370 nguoi) S6lao d()ng nay tuy c6 trinh de) chuyen mon tha'p nhung da s6 khi de'n thanh ph6 deu c6 th€ tim vi~c lam nhanh chong, chi trong vong 7- 10 ngay sau khi nh~p cu' vao thanh ph6
D~c diim cua LD nh(ip cu'la:
_ Gia lao d()ng ciia hQ luon re hdn nhieu so voi lao d()ng thanh ph6 v6n c6
tinh ken chQn cong vi~c c6 thu:llh~p cao Chinh vi the' da lam gia tang muc
dQ c~nh tranh ve ch6 lam vi~c voi lao d()ng thanh ph6
_ Hi~n nay lao d()ng nh~p cu' d€n thanh ph6 dam trach m()t phan cac cong vi~c gian ddn, cac nganh ngh€ c6 thu nh~p thftp rna lao d()ng th~mh ph6 khong lam, t:U d6 da lam cho thi tru'ong lao d()ng th~ic hi~n linh ho~t hdn cac ho~t d()ng vi~c lam ciia~anh ph6
_ Trong qua trinh phat tri€n, Tp·:·Chi Minh dlfa vao m()t s6 nganh chii llfc nhu dich Vl;l, cong nghi~p va tay dlfng, thudng m~i, nha hang, khach s~n,
cong nghi~p chi bie'n Nhu cau b6 sung lao d()ng d cac nganh nay rftt IOn
Ne'u chi dlfa vao ngu6n llfc t~i ch6 ciia Tp H6 Chi Minh se khong dam bao du'Qc ngu6n nhan llfc cho slf phat tri€n kinh te' xa h()i ctla thanh ph6
J BO.Gifi.o nvc vA 8Ao -·
TRUONG f>; i'INH TE TP L,.···:,_-1·,
.I' ~•>I Tl!t ·' , .,I~
Trang 23R6 rang lao d()ng nh~p eli da dong vai tro khong nho va khong th~ thie'u du'<Jc trong vi~c b6 sung nhu cau nhan l1fc cho Slf phtit tri~n cua Tp H6 Chi Minh
Tuy nhien s6 LD nh~p eli t~i Tp HCM cling da gay ra m()t s6 trd ng~i trong vi~c quan ly LD va vi~c lam, tac d()ng de'n qua trinh phat tri~n kinh te'- xa h()i
Tp HCM nhu' sau:
_ Sl! phat tri~n ciia cac cong vi~c nhu: huon ban, hang rong, xich lo, xe
om, lfrn chie'm long 1~ du'ong cling VOi Slf phat tri~n cac t~ n~n xa hQi nhu an xin, n~n mai dam
_ M()t s6 trung tam dich Vl;l gioi thi~u vi~c lam l<;ii d1;1ng so hd quan ly LD
da trtrc tie'p tuy~n hang ngan LD nh~p eli voi IOi htl'a d~y ngh~- b6 tri
vi~c lam nhung li~u qua sau d6 Ia cu()c s6ng ciia hQ vlln ba'p benh ma't
vi~c lam
_ Tinh tr~ng vi ph~m tuy~n d1;1ng LD nh~p eli t~i thanh ph6 dang d muc kha nghiem trQng, da s6 khong ky hqp d6ng LD va cling khong th1fc hi~n dung che' d() chinh sach giao ke't h<;Jp d6ng LD liic moi lam vi~ c
2.4 Tlnh hlnh- ke't qua thu'c hien GQVL tren dia ban TP H6 Chi Minh trong thoi gian qua:
Voi vi~c thtrc hi~n quan ly lao d()ng va GQVL cho ngtl'oi lao d()ng Tp H6 Chi Minh bang nhung chuang trlnh vi~c lam gftn voi chuang trinh phat tri~n kinh t€ va gi:ii quye't cac va'n dt3 xa h()i, trong thai gian qua thanh ph6 da d~t dtl'<Jc nhii'ng ke't qua GQVL c1;1 th~ nhu sau:
Trang 24Biiu 3: Ke't qua ho~t d()ng GQVL cua Tp.HCM giai do~n 1997- 2002
Don vi tinh: N gu6i
5 S6LE> thie'u vi~c lam (1-2) 31.101 37.061 47.233 40.050 40.414 25.245
6 TI 1~ % LE> thie'u vi~c lam (5/1) 14,78 16,94 20,44 16,84 16,90 12,12
Ngu6n: T6 thong tin- dlf baa thdng ke LD- SJ LD TBXH Tp.HCM
Theo s6li~u tren, chling ta nh~n tha'y:
•!• Thanh ph6 da t~p trung nhic3u n6 h;rc giai quye't vi~c lam cho nhan dan: Ke' hoc:tch GQVL lu6n duqc hoan thanh vuqt muc qua cac nam vdi ty 1~ Vlt<;Jt muc binh quan nam la 5,47%, s6LB duqc GQVL binh quan 190.000 ngttoi/
nam chie'm 83,7% so vdi t6ng s6 nguoi chua c6 vi~c lam
•!• Tuy nhien do d~c di~m dah s6 tang nhanh va thanh ph6 con dang trong qua trinh chuy~n ddi nc3n kinh te' thi truong, chuy~n dich co ca'u kinh te' va
co ca'u LB vi v~y vfrn con tinh trc:tng LB thie'u vi~c lam th~ hi~n qua 2 giai doc:tn sau:
• Giai doan 1997- 1999 : do anh hudng nhftt dinh cua CUQC khung hoang kinh te' tai chinh d cac nude Bong NamA de'n nc3n kinh te' mtdc ta nen
LB thie'u vi~c lam tang ca vc3 s6luqng va co diu
• Giai doan 2000- 2002 : do slf thlfc hi~n c6 hi~u qua cac bi~n phap quan
ly ngu6n llfc lao dQng phu hqp dinh hudng phat tri~n kinh te' xa hQi cung vdi cac chuong trinh vi~c lam nen LB thie'u vi~c lam da giam ca vc3 lu<;Jng va co cftu Bay ciing la mQt thanh tich dang khich 1~
Trang 25•:• S6 LD du'qc giai quye't vit%c Him cua thanh ph6 du'qc b6 tri theo co ca'u sau:
phfin kinh te' nam 2002
Til~ %so vdi
tong so
phftn c6 v6n Nha nu'ac
khu che' xua't, khu c6ng nghic$p
chinh quy, HTX)
Ngufln: T6 thong tin- Df! Bao TKLD- So LDTBXH- Tp.HCM
V~ ke't qua GQVL cua thanh ph6, chung ta c6 th€ tha'y vit%c thlfc hit%n cac mvc tieu chu'ong trlnh vit%c lam trong nam 2002 hftu nhu' d~u hoan thanh vu'qt muc ke'ho~ch da d~tra (xem ph\[1\[C 5)
2.4.1 Phat triin kinh te' xa hoi, tao ch6 lam viec moi, thu hut, bo' tri LD:
s6 ngu'oi lam vit%c cua thanh ph6 tang qua cac nam 1997-2002 va d~t gftn 2,4 trit%u lao d()ng vao nam 2002, chie'm 65,40% ngu6n LD va 43,53% t6ng dan s6
Chinh sach d6i moi md cii'a va h()i nh~p cua Vit%t N am n6i chung va Tp
H6 Chi Minh da dftn de'n :
Sl}' thay d6i v~ co ca'u LD giua cac thanh phftn kinh te'- lao d()ng khu vl}'c kinh t€ ca th€ d~c bit%t Ia cac cong ty, doanh nghit%p c6 v6n dftu ttt nu'oc
Trang 26llliOC va khu VlfC kinh te' ngoai qudc doanh tang ch~m hon khoang 2,40% SO
voi nam 2001
_ Co ca'u LB chuy€n d6i theo hu'ong giam ty trqng LB n6ng nghit%p, tang ty trqng cac nganh cong nghit%p Va djch Vl;l
2.4.2 Tfi' chuc thtfc hi~n cac chu'o'ng trlnh hfi trq trtfc tie'p GQVL :
Nam 2002 thanh phd tie'p tl;lc thljc hit%n c6 hit%u qua quy qudc gia h6 trCJ
GQVL va cac ngu6n quy h6 tr<;f vit%c lam khac nhu: quy CEP ciia Lien doan LB thanh ph6, quy cua H()i Lien hit%p Phv nfi' va cac quy xoa d6i giiim ngheo, cling voi m()t s6 ngu6n quy xa h()i khac nhu' tin dvng ddi vdi nguoi ngheo, quy h6 trCJ dao t~o ngh€ , vit%c lam va ph~n vdn do dan bo ra d€ tJ! t~o vit%c lam
Nam 2002 nho c6 cac ho~t d()ng h6 trCJ trJ!c tie'p nay da t~o them vit%c lam
cho tren 30.000 lao d()ng, ne'u kh6ng cac ch6 lam vit%c chi c6 th€ d~t duoi 10%
thljc hit%n 2002 (theo y kie'n eli a t6 thong tin dlf bao eli a Sd LB Tp H6 Chi Minh) 2.4.3 Tang cu'ong ho~t d(}ng tu' va'n, d~y nghe giln gioi thi~u vi~c lam va cung ung lao d(}ng:
a) v€ ho~t d()ng gidi thit%u vit%c lam va cung ung LB:
Hit%n nay ht% thdng djch Vl;l vit%c lam tren dja ban thanh phd g6m c6:
•:• T&' chuc nha mtoc g6m c6 58 don vj, trong d6:
_ 8 trung tam djch Vl;l vit%c lam (DVVL)
Trang 27Bi~u 5: Ke't qua gi6'i thi~u vi~c lam co vi~c lam cua h~ tho'ng djch Vl,l vi~c
_ M<)t Ia, cd sd v~t cha'tkh6ng d6ng bQ, c6ng tac nghi~p V\1, thong tin lao dQng - vi~c lam, tu' va'n ngh€ nghi~p, gioi thi~u vi~c lam con ddn gian, cam tfnh HOC;lt dQng dl;ly ngh€ cua cac ttung Him giOi thi~u viec lam chua thvc sv giin voi nhu cfiu giai quye't vi~c Hlm
Hai Ia, kh6ng c6 di€u ki~n phap ly de kiem soat dti<Jc cac t6 chile ho<;1t dQng DV- VL nha't la cac ddn vi th~tnh l~p theo Lu~t Doanh nghi~p (hay thay d6i dia diem, ten gQi, thai gian h<;10t dQng, muc thu 1~ phf )
Ba Ia, chua c6 quye't dinh th6ng nha't v€ muc thu 1~ phi cung ung LB d6i voi doanh nghi~p cilng nhu 1~ phi GTVL d6i voi nguoi lao dQng
Trang 28b) V€ hoat dong day ngh€ va dao tao CNKT- Tp.HCM:
Hi~n nay t£:ti TP c6 199 co sd d£:1y ngh€ g6m:
Truong Cao dclng va THCN THCN cua thanh ph6 Truong CNKT
Tmng tam d£:1y ngh€ cua qu~n, huy~n
Co Sd d£:1y ngh~ cua ttung tam dich Vl,l vi~c Jam
Nhu v~y chuang trinh d£:1y ngh€ g~n vdi GQVL phat tric§n duoi nhi€u hinh
thll'c da d£:lng, g6p phftn dao t£:to m()t d()i ngu lao d()ng ky thu~t voi s6 luejng va chilt lu{jng cao, dap U'ng duejc phftn nao v€ yeu cftu v€ ngu6n LB ky thu~t cho d£:ti b() ph~n cac doanh nghi~p tren dia ban thanh ph6
H~ th6ng dao t£:1o d£:1y ngh€ trong nien hQc 2001-2002 da tuye'n sinh dao t£:to ngh€ dai h£:tn cho 19.809 hQc sinh nam 2002- 2003 Ia 14.054 hQc sinh va trong nam 2002 dao t£:to ngh~ ng~n h£:1n cho 131 139luejt nguoi, trong d6 dao t£:to ngh€
ng~n h£:tn GQVL la 15.647lao d()ng
Song c6ng tac dao t£:to ngh€ cfing g.:j.p nhi€u kh6 khan cftn dtteJc giai quye't
va thao go nhu sau:
_ Chua b~t kip voi co che' thi tntong theo quan h~ cung cftu, chua c6 slf ke't hCJp ch.:j.t che va hi~u qua giua dao t£:to va sii' dt~ng v€ s6luejng, d.:j.c bi~t Ia v€ chilt luejng, co cilu trinh d() va co cilu nganh ngh€
_ Quan ly cac truong lop d£:1Y ngh~ tn3n dia ban thanh ph6 con ra't phan tan, thie'u di€u ki~n de§ quy ho£:tch s~p xe'p hejp ly v€ tntong sd cfing nhtr nganh ngh€ dao t£:to nen c6 hi~n tu{jng ch6ng cheo, trung Mp v€ quy m6 lftn nganh ngh~ tren cung m()t dia ban lam anh hu<Jng de'n chilt luejng dao t£:to
Trang 29_ Ma't din d6i v~ eel ca'u trinh d<? va nganh ngh~ dao t:;to, quan ni~m xa h<?i v~ d~w t~o ngh~ chua dung, chua c6 sv chuy~n bie'n dang k~ Hi~n nay Tp.HCM c6 ra't nhi~u nganh ngh~ xa h<?i c6 nhu c~u nhung khong c6 eel sd dao t~o Cel ca'u dao t~o ba't hqp ly 1 d~i hqc, 6 trung hqc chuyen nghi~p, 0,7 cong nhan ky thu~t (cac nude tien tie'n ty 1~ tuelng ling la 1-4-15)
_ Do ngu6n d~u tu qua h~n h<fp nen eel sd v~t cha't cua cac eel sd d~y ngh~
con ye'u kern, d<?i ngfi giao vien d~y ngh~ con thie'u v~ s6lu<;Jng, h~n che'
v~ nang llfc tie'p c~n cong ngh~ tien tie'n hi~n d~i N<?i dung chuelng trinh, phuelng phap ghlng d~y ch~m d6i mdi d~ thich ling vdi cong ngh~ thvc te' san xua't
_ Bay Ia nhfi'ng va'n d~ doi hoi cac trung Him truong hqc va cac eel sd dao t~o ngh~ cftn quan tam nh[im tim ra giai phap thich h<;Jp t~o di~u ki~n cho va'n d~ GQVL cua thanh ph6 Bdi vi xet cho cling GQVL thvc ra vua la mt~c tieu vua Ia d<?ng llfc cho vi~c dao t~o ngh~
2.4.4 Thu'c hie ri chu'dng trlnh xuft" t kha u lao dong:
Thoi gian g~n day, Tp H6 Chi Minh m6i nam c6 khoang 240.000 lao d<?ng chua c6 vi~c lam, trong d6 khoang 50.000 nguoi de'n tu6i lao d(?ng Slf n6 llfc t~o them vi~c lam trong nude va ngoai nude chi mdi giai quye't duqc m<?t ph~n trong s6lao d(?ng chua c6 vi~c lam va thie'u vi~c lam Trude tinh hinh d6, cling vdi cac bi~n phap GQVL trong nude la chinh Xua't khffu lao d<?ng va chuyen gia la m~Ic tieu trudc mAt cfing nhu lau dai Do d6 vi~c tim kie'm vi~c lam ngoai mrdc cho ngtl'oi lao d(?ng c~n phai c6 su lanh d~o cua Thanh iiy, UBND Thanh ph6 va phai dll'<;Jc dua vao ke' ho~ch vdi sv tham gia pho'i h<;Jp cua cac nganh, cac ca'p, cac doan th~ chinh tri - xa h<?i
8e'n nay, Tp H6 chi Minh c6 10 doanh nghi~p (09 doanh nghi~p Nha nude, 01 doanh nghi~p tu' nhan) duqc ca'p gia'y phep ho~t d(?ng chuyen doanh xua't
Trang 30c6 40 cong ty, chi nhanh cong tY thuqc cac Bq, nganh, Trung u'ong ho~c thuqc cac tinh tru dong tren dia ban thanh ph6 tham gia xuit kh:lu lao dqng
Nam 2002 cong ty xuit khilu lao dqng va chuyen gia ciia Sd da dtta 1.034 nguoi di lam vi~c tl;li m<?t s6 nuoc chii ye'u la: Han Qu6c, Nh~t Ban ke't h<;Jp voi cac hol;lt dqng xuit khilu lao dqng ciia cac nganh, don vi tren dia ban thanh ph6, tinh chung da du'a duqc 9.787 lao dqng di lam vi~c, di tu nghi~p d nu'oc ngoai
D6ng thoi thanh ph6 da thlfc hi~n vi~c u'u tien tuyt3'n chqn, h6 tr<;J v6n, giup v6n cho lao dqng thuqc gia dinli chinh sach c6 cong, lao dqng thuqc h<? gia dinh ngheo
di lam vi~c d nuoc ngoai
Ke't qua XKLB va chuyen gia da dl;lt du'<;Jc thlfc ra con rit hl;ln che' so voi yeu cftu va tiem nang ciia thanh ph6, do van con nhii'ng t6n tl;li sau day:
a) V~ qmin Iy nha nuoc,"thanh pho' chua th~t stf dfiu tu mO' r()ng thj tntong XKLD va chuyen gia nhu xua't khiu hang hoa Cac van ban phap lu~t ve XKLB con nhieu bit c~p, chua qui dinh mqt each ch~t che
Vi~c dang ky XKLB theo h<;Jp d6ng ca nhan con mang tinh hinh thuc
b) M()t so' doanh nghi~p chua chu d()ng nang d()ng dau tu md thj tru'ong, con trong cho vao d6i tac Can b<? thie'u nang llfc va kinh nghi~m Vi~c tuyt3'n chqn lao d<?ng con dic3n ra nhieu sai trai, th~m chi mang tinh "lila dao "
c) Cha't lu'Q'ng d()i ngii XKLD chua cao, ye'u ca ve trinh dq chuyen mon, ngol;li ngii', giao tie'p, Ian y thuc chip hanh phap lu~t ciia nu'oc sd tl;li
2.4.5 T<f chuc hoi chd viec Ia~ va ngay hoi viec lam:
Nam 2002 thanh ph6 da t6 chile du'<;Jc 15 lu'<;Jt hqi ch<;J, ngay h<?i vi~c lam, thu hut du'<;Jc tren 2000 doanh nghi~p va 160.000 lu'<;Jt ngu'oi tham gia va c6 tren 30.000 tim du'<;Jc vi~c lam.(Theo bao cao t6ng ke't ciia Sd LB - TBXH Tp.HCM nam 2002)
Trang 312.4.6 Cong bic guan ly lao dong va viec lam Tp.HCM:
Sau cu<')c di~u tra lao d<')ng nam 1979, c6ng tac qmin ly ngu6n lao d{)ng duqc th~mh pho' xac dinh Ia m<')t trong nhung chlic nang quan trQng ciia Sd LD TBXH D~ thlfc hi~n, Sd thuang can eli vao h~ tho'ng ghi chep gian don Rieng so' lao d{)ng dang lam vi~c trong cac nganh kinh te' ciia Trung Dong dong tren dia ban Tp H6 Chi Minh, cac co sd lien doanh vdi nude ngoai ho~c nude ngoai dftu tu' trlfc tie'p, Sd nlim so'li~u thong qua cac co quan trung gian do d6 kh6ng dfty clli
va chinh xac
•!• Cach qudn ly nay c6 cac nhuac diim sau:
_ Kh6ng phan anh dung so' htQng lao d<')ng hi~n c6 tren dia ban thanh pho' va llfc luqng lao d<')ng nay dang phan bo' nhu the' nao trong cac nganh ngh~
thUQC cac nganh san 'xuftt Va khu VlfC kinh te'
_ Kh6ng danh gia du'qc chftt luqng th~t ciia ngu6n lao dQng kh6ng c6 nhu cftu tlm vi~c lam, so' nguai tha'"t nghi~p, kh6ng c6 vi~c lam dfty dii, so' nguai dang c6 nhu cftu lam vi~c , c6 nhu cftu dao t(;lo ho~c dao t(;lo l<;1i d~
chuy~n ngh~ mdi rna sisluqng lao d{)ng nay thuang xuyen phai c6 bi~n phap giai quye't kip thai nh~m dap ling nhu cftu nhan llfc ciia cac thanh phftn kinh te'
_ Nhung va'"n d~ xa ht?i nhu: do'i tuqng chinh sach, do'i tu'qng t~ n(;ln xa hQi
cfing chua du'<_jc phan anh mQt each ch~t che, chi tie't nh~m phl;IC V~l cho vi~c ho<;1ch dinh cac chinh sach, bi~n phap, nh~m giai quye't cho phu hqp vdi tinh hinh thlfc te' ya kip thai
•!• Nguyen nhan cua cac han ch! tren lit do:
_ Thie'u m<?t co quan di~u pho'i d{)c l~p v~ tho'ng ke lao d{)ng xa hQi Di~u nay da lam cho c6ng tac bao cao cac chi tieu Lao d{)ng - xa hQi giua cac nganh khac nhau va kh6_ng lien tl;lc DC) tin c~y ciia cac chi tieu tren bao cao dang con la m<?t va'"n d~ cftn xem xet l<;1i Cac dinh nghla khai ni~m v~
Trang 32dan s6, lao d()ng vi~c lam con khac nhau va thuang khong nha't quan voi cac chuffn mlfc qu6c te' Bay la m()t h~n che'IOn d nuoc ta khi rna quan ly nha nuoc chua th~t Slf ki6m soat ducjc cac lu6ng nhan cong do d6 cac con
s6 dua ra khong th6ng nha't va c6 Slf each bi~t kha IOn gifi'a cac co quan quan ly Nha nuoc ·
_ Chua c6 m()t h~ th6ng t6ng hCJp, thu th~p s61i~u t:U phuang, xa de'n Trung u'ong d€ cung ca'p nhfi'ng thong tin tin c~y va kip thai tren thi truang lao d()ng thanh ph6
_ H~ th6ng cac co quan thu th~p s61i~u th6ng ke LB- XH d tftt ca cac cftp dang phai thlfc hi~n m()t kh6i lucjng cong vi~c qua IOn so voi nang llfc hi~n c6, thie'u ngan sach ho~t d()ng, thie'u trang thie't hi va thie'u can be) gioi
- Nha nuoc thuang quan tam nhi6u de'n cac chi tieu kinh te', chua chu trQng de'n vi~c sam ban hanh che' de) bao cao th6ng ke cac chi tieu lao d()ng xa h()i con moi me d6i voi nuoc ta
2.5 Danh gia ke't qua thlic hien chudng trlnh giai quye't viec lam tren dia ban
Tp HCM:
Theo phan tich d phcin truoc, trong thai gian qua thanh ph6 da t~p trung nhi6u n6 llfc thlfc hi~n cac ml].c tieu chuong trlnh giai quye't vi~c lam nh~m t~o s~t 6n dinh v6 kinh te', xa h()i, nang cao chftt lucjng cu()c s6ng ciia nguai dan
2.5.1 Mat thanh tliu:
_ Thu nha't, thlfc hi~n duCJc yeu cciu cong tac quan ly ngu6n LB tren dia ban thanh ph6, giup cho nguai LB c6 thong tin tim vi~c lam, hQc ngh6 voi nhi6u nganh ngh6 phong phu, da d~ng
_ Thu hai, cac chuong trlnh vi~c lam ciia thanh ph6 tie'p we d~t ke't quat6t (quy h6 trCJ vi~c lam qu6c gia, quy xoa d6i giam ngheo, quy h6 trCJ dao t~o vi~c lam t~i cac doaB th€, qu~n huy~n)
Trang 33_ Thu ba, cong tc:'ic nghien cti'u, de xua't chinh sach LB - vi~c Utm - tit3n Iuong - quan ly dan eli , va d~u tu' phat tri~n ho<;1t d()ng d<;1y nghe - vi~c lam ciia thanh ph6, tie"p tiJc nang cao va hoan thi~n gop ph~n phat tri~n vi~c lam, phat tri~n ngu6n nhan ll}'c phu hqp yeu c~u phat tri~n kinh te'-
xa h()i ciia thanh ph6
Sd d1 d<;1t duqc nhfi'ng ke't qua nha't dinh ve giai quye't vi~c lam la do:
_ Thanh ph6 huy d()ng dliQ'c cac ngu6n h.tc dftu tli cho phattrie'n kinh te' t~o ch3 lam vi~c moi T6ng v6n d~u tu tren dia ban thanh ph6 trong 05
nam 1996- 2000 la 101.468 ty d6ng tuong duong khoang 8 ty USD ga'p 2,68 l~n giai do<;1n 1991-1995 d6ng thai khai thac cac ngu6n ll}'c phat tri~n
tit lao d()ng, da't dai, co sd v~t cha't ky thu~t va ca nhfi'ng lqi the' khac ciia thanh ph6
C1;1 th~ d~ t<;1o m()t ch6 lain vi~c moi c~n phai d~u tu' binh quan d6i voi khu vl}'c nong nghi~p, ti~u thii cong nghi~p: 15 tri~u d6ngll ch6 lam vi~c, d6i voi khu V~l'C san xu{t kinh doanh trong nuoc: 35 tri~U d6ng/l ch6 lam Vi~c, d6i VOi khu Vl}'C san xua't kinh doanh c6 v6n d~u tu nude ngoai: 60 tri~u d6ng!l ch6 lam vi~ c
_ H~ th6ng phap lu(it nha nlioc tung blioc hoan chinh t~o di~u ki~n phat trie'n vi~c lam nhli: Lu~t khuye'n khich d~u tu trong nude, Lu~t d~u tu nu'oc ngoai, Lu~t da't dai, Lu~t doanh nghi~p, Be) Lu~t lao d()ng da t<;1o moi truang thu~n lqi cho d~u tu', xac l~p phap ly ve thue muon sii' dvng lao d()ng
_ Thay d<i'i trong nh(in thuc va each thuc giai quye't vi~c lam: th~ hi~n nguai lao d()ng da nang g()ng va chii d()ng tl}' t<;1o vi~c lam, ngtl'ai sir d~mg
lao d()ng duqc khuye"n khich d~u ttl' va chii d()ng tt1y~n chQn lao d()ng, nha nu'oc tC;lO CO che', chinh sach
_ Chlio'ng trlnh GQVL dliQ'c hlnh thanh da d~ng va chi tie't d6ng thai lanh
Trang 34udng quan tam chi d<;1o, thu hut duCJc sl._l' tham gia tich cl._l'c ciia ca.c t6 chlic do~tn the', ciia xa h()i: Tren dia ban thanh phd cac hinh thlic GQVL, dao t(;lo ngh~, thong tin dl._l' bao thi truong lao d()ng duCJc phat trie'n gop phftn thuc dffy vi~c lam, dap ling nhu cftu ciia xa h()i
2.5.2 Mat kho khan, t6n tai:
_ Thi tru'O'ng lao d('}ng tha.nh phO' dang phat tri€n, ngu6n lao d('}ng va ch&
lam vi~c con co sf/ bie'n d('}ng cao, sO' lao d('}ng khong 6n djnh vi~c lam, ma't vi~c lam phai tai bO' tri l~i hang nam con IOn Vi v~y tuy m6i nam giai quye't duCJc tren 180.000 nguoi c6 vi~c lam nhung chi d<;1t dttCJc 70% 6n dinh lau dai, khoang 30% phai tai bd tri l<;1i nam sau (45.000- 50.000 ngttoi) rna d<;li b() ph~n la lao d()ng tU cac tinh, thanh phd khac di chuye'n de'n thanh phd d6ng thoi cha't luCJng lao d()ng ciia thanh phd con tha'p, cd ca'u lao d()ng chuye'n dich con ch~m, nang sua't lao d()ng chua cao Ty 1~ tha't nghi~p ciia thanh phd con cao va c6 xu huang gia tang chii ye'u tang cd hqc
tu ngu6n lao d()ng tU cac tinh, thanh phd khac di chuy€'n de'n thanh phd sinh s6ng lam vi~c
_ Vi~c tri€n khai di~u hahh chu'o'ng trlnh lam vi~c thanh ph6 chu'a d6ng
bQ chua ro net v~ nhi~m vq, trach nhi~m, che' d() giam sat ki€'m tra va danh gia hi~u qua B() may quan ly lao d()ng- vi~c lam chua dttCJc tang cuong v~ sdluCJng, cha't luCJng til thanh phd de'n qu~n huy~n, phttong xa va kh6ng dap ling vOi nhi~m v~1 duCJc giao, vi the' ke't qua cong tac GQVL d<;1t dUCJC con thllp
_ Chu'a co che' d('} ro ~ang vi~c quan ly nha nu'oc v~ lao d('}ng vi~c lam va quan ly h~ th6ng djch V\1 vi~c lam, thie'u nhung chinh sach, cd che' di~u tie't thi truong lao d()ng c6 hi~u qua, h~ th6ng thong tin thi tntong lao d()ng, thong tin quan ly lao d(}ng - Vi~c lam COn ye'u kern, Cl,l th€' CaC tieu C~(C
Trang 35trong ho~t d(>ng dich v~ vi~c lam con t6n t~i nhung nha nude chua c6 bi~n phap ki~m soat va xU' ly du<;Jc kip thai
Do yeu cftu bo' tri l~i cac Phong LD- TBXH t~i qu~n, huy~n va phu'ong
xa da phftn nao xao trQn cac yeu cftu v~ qmin ly lao dQng- vi~c ti~n htdng Qmln ly lao d(>ng va vi~c lam hi h~n che' d v€ chile nang va nhan slf thlfc hi~n trong khi thanh ph6 ngay cang d~t ra nhi€u yeu cftu cao
lam-Vi~c dftu tu ngan sach cho yeu cftu chung v€ quan ly lao d(>ng va giai quye't vi~c lam cua thanh ph6 luon du<;Jc Hinh d~o thanh ph6 quan tam va phat tri~n Tuy nhien cac yeu cftu v~ dftu tu' tr\}'c tie'p cho cac ho~t dQng qmin ly nha nu'oc v~ lao dQng - vi~c lam- ti~n lu'dng ciia nganh lao dQng TBXH (ki ca thanh ph6, qu~n huy~n, phu'ong xa) con ra't h~n che' nhu: h6 tr<;J cho ca.c trung tam dich v~ vi~c lam nha nude, cong tac di€u tra lao d(>ng - vi~c lam, t6 chile thong tin - dq' bao thi truong lao d(>ng, t6 chile h(>i ch<;J vi~c lam, ki~m tra giam sat cac ho~t d(>ng v€ vi~c lam v€
chinh sach lao d(>ng ti€n Iuong hftu nhu kinh phi dftu tu' cho cac ho~t d(>ng rfft thffp so voi yeu cftu d€ xufft ho~c khong c6
Trang 36- KET LUAN CHUONG II:
Thanh ph6 H6 Chi Minh la m()t trung Him kinh te' van hoa Ion nha't mtoc nen dan cu' t~p trung v€ day kie'm s6ng va lam vi~c ra't dong Phan b6lao d()ng thu'dng t~p trung vao cac qu~n ilQi thi d€' phu hqp voi cong vi~c va dftn tim kie'm vi~c lam Ap 1-q'c tang dan s6 vao khu vlfc thanh thi ra't Ion, chu ye'u la do ludng nh~p cu' Vl the' gay ma't can d6i nghiem trQng giua cung va cftu lao d()ng, ttr d6 dftn de'n nhi€u h~u qua phU'c t~p v€ kinh te' xa h()i va moi tru'dng
Cha't luqng ngudn lao d()ng tha'p, co ca'u trinh d() nganh ngh€ con ba't hqp
ly va khong tu'ong xli'ng voi tinh cha't va vi tri vai tro cua m()t thanh ph6 Ion Do d6 c6 hi~n tuqng vua thua, vua thie'u lao d()ng S6 ngu'C5i tha't nghi~p kha cao nhung kh6 tuy€'n lao d()ng vao lam vi~c d nhung nganh ngh€ doi hoi trinh d() chuyen mon ky thu~t nha't dinh
Nhung t6n t~i tren dang di~n bie'n phU'c t~p trong qua trinh d6i moi va th-q'c hi~n chinh sach md cli'a B~c bi~t dang c6 xu the' phan h6a sau s~c hoh giua cac dng lOp dan cu' khac nhau v€ h9c va'n tay ngh€ ky thu~t Tu d6 keo theo sv phan hoa v€ thu nh~p, ti~n nghi va mU'c s6ng
•!• Tom h;1i, c6 th€' n6i vi~c GQVL cua thanh ph6 con g~p nhi€u kh6 khan xua't