+ Ông có nhiều công trình, bài nói và bài viết sâu sắc về văn hóa, văn nghệ, về chủ tịch Hồ Chí Minh và các danh nhân văn hóa của dân tộc.. Xuất xứ: Bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ” tên
Trang 1Đức tính giản dị của Bác Hồ
I Tác giả
- Phạm Văn Đồng (1906 - 2000)
- Quê: Ở xã Đức Tân - Mộ Đức - Quảng Ngãi
- Cuộc đời:
+ Ông là nhà cách mạng nổi tiếng và nhà văn hóa lớn
+ Ông tham gia cách mạng năm 1925, giữ nhiều cương vị quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam
+ Ông từng là Thủ tướng Chính Phủ trên 30 năm
+ Ông có nhiều công trình, bài nói và bài viết sâu sắc về văn hóa, văn nghệ, về chủ tịch Hồ Chí Minh và các danh nhân văn hóa của dân tộc
II Tác phẩm
1 Thể loại: Văn bản nghị luận
2 Xuất xứ: Bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ” (tên bài do người biên soạn sách đặt)
trích từ bài “Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại” – diễn văn trong lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1970)
Trang 23 Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
4 Tóm tắt tác phẩm
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một người vô cùng giản dị và khiêm tốn Đời sống
và con người của Bác giản dị từ bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Trong đời sống sinh hoạt việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp Bác sống đời sống giản
dị, thanh bạch không phải sống khắc khổ theo lối nhà tu hành Đời sống vật chất giản
dị càng hòa hợp với đời sống tâm hồn phong phú, với những tư tưởng, tình cảm, giá trị tinh thần cao đẹp
5 Bố cục tác phẩm
- Chia làm 2 phần
+ Phần 1 Từ đầu đến “thanh bạch, tuyệt đẹp”: Cuộc sống giản dị và khiên tốn
của Bác
+ Phần 2 Còn lại: Chứng minh cuộc sống giản dị của Bác bằng dẫn chứng và lí lẽ
6 Giá trị nội dung tác phẩm
- Ca ngợi đức tính giản dị của Bác Hồ
- Bài học về việc học tập, rèn luyện, noi theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm
- Chứng minh kết hợp với bình luận và biểu cảm
- Dẫn chứng cụ thể, lí lẽ bình luận sâu sắc, có sức thuyết phục
- Lập luận theo trình tự hợp lí
- Giọng văn sôi nổi, nồng nhiệt
III Tìm hiểu chi tiết tác phẩm
1 Nhận định về đức tính giản dị của Bác Hồ
Trang 3- “Sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị và đời sống bình thường của Bác” → luận điểm của văn bản
- Đời sống cách mạng to lớn và đời sống hàng ngày giản dị hằng ngày: Trong sáng, thanh bạch tuyệt đẹp
- Thể hiện niềm tin của tác giả vào nhận định của mình và sự ngợi ca đối với Bác
2 Những biểu hiện của đức tính giản dị của Bác Hồ
* Giản dị trong lối sống
- Giản dị trong tác phong sinh hoạt:
+ Bữa cơm của Bác: Bữa ăn vài ba món, lúc ăn không để rơi vãi, ăn xong bao giờ bát cũng sạch, thức ăn được xếp tươm tất → Ăn uống đạm bạc, ngoài ra Bác còn thể hiện sự quý trọng kết quả sản xuất của con người, kính trọng người phục vụ + Cái nhà sàn nơi Bác ở: Nhà sàn chỉ vài ba phòng, lộng gió và ánh sáng, phản phất hương hoa vườn → Đơn sơ, thanh bạch, tao nhã
- Giản dị trong quan hệ với mọi người:
+ Viết thư cho một đồng chí
+ Nói chuyện với các cháu miền Nam
+ Đi thăm nhà tập thể của công nhân từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn
+ Việc gì tự làm được thì không cần người khác giúp
+ Đặt tên cho người phục vụ: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi
* Giản dị trong cách nói và viết
- Dẫn những câu nói của Bác: Không có gì quý hơn độc lập tự do; Nước Việt Nam
là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi → Đó là những câu nói nổi tiếng, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc Mọi người dân đều biết, đều thuộc và hiểu câu nói này
- Bình luận về cách nói giản dị đó: Những chân lí giản dị mà sâu sắc đó lúc thâm nhập vào quả tim và bộ óc của hàng triệu con người đang chờ đợi nó, thì đó là sức mạnh vô địch, đó là chủ nghĩa anh hùng cách mạng
→ Đề cao sức mạnh phi thường của lối nói giản dị mà sâu sắc của Bác, đó là sức mạnh khơi dậy lòng yêu nước, ý chí cách mạng trong quần chúng nhân dân