Bố cục Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức A Bố cục Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi 3 phần + Phần 1 Từ đầu đến “reo trong mắt anh” Khái quát chung về bà.
Trang 1Bố cục Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri
thức
A Bố cục Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi
3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến “reo trong mắt anh”: Khái quát chung về bài thơ Đường núi
+ Phần 2: Tiếp theo đến “bay múa, ca hát.”:Cảm nhận, phân tích về bài thơ Đường núi Của Nguyễn Đình Thi
+ Phần 3: Đoạn còn lại: Đánh giá, nhận xét về bài thơ
B Nội dung chính Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi
Vũ Quần Phương đã bày tỏ cảm xúc trân trọng với bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi: Bài thơ “Đường núi” là tình yêu say đắm đồng đất, núi rừng làng mạc nước non của Nguyễn Đình Thi
C Tóm tắt Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi
Tóm tắt Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi (mẫu 1)
Vũ Quần Phương đã bày tỏ cảm xúc trân trọng với bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi: Bài thơ “Đường núi” là tình yêu say đắm đồng đất, núi rừng làng mạc nước non của Nguyễn Đình Thi
Tóm tắt Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi (mẫu 2)
Bài bình thơ của Vũ Quần Phương là góc nhìn của tác giả sâu sắc và đủ đầy về những khía cạnh dù nhỏ nhất của bài thơ Đường núi của Nguyễn Đình Thi Tác giả của bài bình thơ đã hóa thân, làm một nhân vật trong bức tranh thơ để cảm nhận một cách tinh tế nhất những thanh âm trong trẻo và cảm xúc dạt dào mà bài thơ đã gợi
ra Đó là bức tranh về một buổi chiều trên đường núi, với vài nét chấm phá của gió, của suối, của ruộng nương, mái nhà sàn đủ thể hiện tình yêu giản dị của tác giả dành cho thiên nhiên, đất nước
D Tác giả, tác phẩm Bài thơ “Đường núi” của Nguyễn Đình Thi
I Tác giả
Trang 2- Vũ Quần Phương(1940)
- Quê quán: Nam Định
- Ông là nhà thơ , nhà phê bình văn học
-Tác phẩm chính: Hoa trong cây( 1977), Vầng trăng trong xe bò(1988),Vết thời gian (1996)…
II Tác phẩm Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
1 Thể loại: Nghị luận văn học
2 Phương pháp biểu đạt: Nghị luận
3 Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
-Trích tác phẩm Thơ hay có lời có 1000 bài, Vân Long tuyển chọn
4 Bố cục tác phẩm Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
- Phần 1 từ đầu…trong mắt anh: B9ức tranh chiều rừng
- Phân 2 tiếp theo… ngân nga của tâm trí:Phân tích hình ảnh bếp chiều
Trang 3- Phần 3 Còn lại: nêu lên nội dung thơ
5 Tóm tắt tác phẩm Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
- Tác phẩm là lời bình của tác giả về “Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi” phân tích bức tranh của chiều rừng, hình ảnh bếp chiều Bên cạnh đó, thể hiện sự đồng cảm của tác giả với nhà thơ
6 Giá trị nội dung tác phẩm Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
- Tác phẩm là lời bình của “Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi”
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
- Sử dụng phương pháp biểu đạt nghị luận văn học
- Dẫn chứng thuyết phục
- Luận điểm rõ ràng, lý lẽ chặt chẽ
III Tìm hiểu chi tiết Bài thơ đường núi của Nguyễn Đình Thi
1 Sự đồng cảm của người bình thơ với bài thơ
- Tác giả cảm nhận được điểm hay, cái đẹp của bài thơ
+ Bài thơ như bức tranh chấm phá vài nét chiều rừng
+Không nói nhưng ta nghe nhịp điệu của bài thơ trong cách nhìn ngất ngây với sương mây, rì rào với tiếng suối
- Thấu hiểu được tâm tình mà nhà thơ muốn nhắn gửi
+ Tình cảm yêu quê hương , núi rừng say đắm
+ Nếu Tóm tắt tác phẩm tác phẩmbài thơ chỉ thấy một buổi chiều rừng núi, có lối mòn , có bản nhỏ, có khói bếp,gió nổi trăng lên , áo chàm, tiếng hát, cánh đồng, cái chúng ta xúc động là từ trường cảm xúc thu hút sắp xếp các hình ảnh đó với nhau
Trang 4- Người thơ đặt mình vào tác giả để hiểu được những gì nhà thơ muốn nói
+ Đường vắng một mình mà lòng vui
+ Đi một mình mà lòng như ca hát
2 Nét ấn tượng của bài bình thơ
- Tác giả như muốn nói hết nỗi lòng của Nguyễn Đình Thi
- Ông cố gắng dùng những ngôn từ hay nhất để phân tích bài thơ
+ Cái từ trường cảm xúc thu hút, sắp xếp các hình ảnh
+ Tình cảm say đắm đồng đất, núi rừng làng mạc nước non mình
+ Ánh nhìn rơi vào đâu cũng thấy rung rinh, xao xuyến, bay múa, ca hát
Trang 5Bố cục Bản đồ dẫn đường - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
- Phần năm: Còn lại: Lời khuyên của ông dành cho cháu
B Nội dung chính Bản đồ dẫn đường
Văn bản là một bức thư giúp ta biết cách nhận ra sự tri ân và ý nghĩa của cuộc đời trong bất kỳ hoàn cảnh nào, khuyến khích chúng ta tìm tòi, yêu thích và làm sống cái tôi tự trong sâu thẳm lòng mình
C Tóm tắt Bản đồ dẫn đường
Tóm tắt Bản đồ dẫn đường (mẫu 1)
Câu chuyện bắt đầu khi trong bức thư của mình, người ông đã quên chìa khóa nhà tại công ty, tuy chìa khoá vốn để cạnh cửa ra vào mà lại tìm ở ngoài đường Sự kì khôi thể hiện: Ra chỗ sáng sẽ nhìn rõ hơn, mặc dù chỗ sáng chẳng liên quan gì đến chiếc chìa khoá Chính từ câu chuyện này khiến ông nghĩ tới bản đồ dẫn đường Nếu cái “bản đồ” (tức là quan niệm, cách thức hành động mà người ta vạch ra trong đầu) không phù hợp với thực tế đời sống thì sẽ thất bại Tình huống đời sống vốn vô cùng phong phú, nên mỗi người cần có cách suy nghĩ, phán đoán, đánh giá và đưa ra “bản đồ” sao cho phù hợp nhất Hãy tự vẽ nên tấm bản đồ bằng kinh nghiệm, sẵn sàng tìm kiếm trong bóng tối Nếu có hai cách nhìn cuộc đời và con người không giống nhau một cách nhìn tin tưởng, lạc quan; một cách nhìn thiếu tin tưởng, bi quan tất yếu sẽ dẫn đến hai sự lựa chọn khác nhau về đường đời
Tóm tắt Bản đồ dẫn đường (mẫu 2)
Người ông mở đầu bức thư bằng câu chuyện mình đã quên chìa khóa nhà tại công ty
và buộc phải tìm chìa khóa dự phòng Thay vì tìm tại ngay cạnh cửa ra vào, ông lại
Trang 6tìm loanh quanh chỗ đèn đường Điều đó chợt khiến ông nghĩ tới những tấm bản đồ dẫn đường, chúng ta thường tìm kiếm câu trả lời nơi sáng sủa trong khi cái chúng ta cần tìm là phải bước vào bóng tối Tấm bản đồ dẫn đường là cách nhìn về cuộc đời này, bao gồm cả cách nhìn về con người, không chỉ vậy tấm bản đò còn bao gồm cả cách nhìn nhận về bản thân chúng ta nữa.Từng câu trả lời cho những câu hỏi trên sẽ
là từng nét vẽ tạo nên hình dáng tấm bản đồ mà chúng ta mang theo trong tâm trí mình, quyết định thành bại của chúng ta trong cuộc sống Người ông chia sẻ về tấm bản đồ của mình Khác với quan điểm tiêu cực của bố mẹ ông về cuộc sống này, ông cảm thấy yêu mến và tin tưởng tất cả mọi người xung quanh Bản thân ông tự thấy lúc đó bản đồ của mình rất bế tắc và kể cả sau này tấm bản đồ này vẫn không thay đổi Suy cho cùng, cách duy nhất để tìm bản đồ khác là sẵn sàng tìm kiếm trong bóng tối Hãy vẽ nên tấm bản đồ bằng chính kinh nghiệm của mình
- Tác phẩm chính: Tiếng nói của xung đột (2001), Những bức thư gửi cháu
Sam(2006), Tiếng nói trong gia đình (2007)…
II Tác phẩm Bản đồ dẫn đường
1 Thể loại: Nghị luận xã hội
2 Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
- Trích từ cuốn sách Những bức thư gửi cháu Sam
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự, biểu cảm
4 Tóm tắt tác phẩm Bản đồ dẫn đường
- Tác phẩm là bức thư của người ông giành cho cháu của mình, kể về hành trình tìm kiếm tấm bản đồ dẫn đường cho cuộc đời mình.Cùng với đó ông đã giải thích cho cháu thấy về vai trò, những khó khăn của “ tấm bảng đồ dẫn đường”
Trang 75 Bố cục tác phẩm Bản đồ dẫn đường
- Phần 1: Từ đầu…phải bước vào bóng tối: câu chuyện ngụ ngôn
- Phần 2 : Tiếp theo…bố của ông cũng phần nào đồng ý với quan điểm đó: vai trò,
khó khăn của việc tìm kiếm bản đồ của người ông
- Phần 3: Còn lại: lời nhắn của ông dành cho cháu
6 Giá trị nội dung tác phẩm Bản đồ dẫn đường
- Bài học ông giành cho cháu trên con đường tìm lối đi của cuộc đợi mình
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Bản đồ dẫn đường
- Mang lại giá trị nhân văn sâu sắc
- Mở đầu bằng câu chuyện có tính chất ngụ ngon
- Ngôn ngữ giản dị, giàu tình cảm
III Tìm hiểu chi tiết Bản đồ dẫn đường
1 Cách mở đầu độc đáo
- Mở đầu bằng câu chuyện ngụ ngôn
+ Kể về người đàn ông tìm kiếm chiêc chìa khóa nhưng ông chỉ tìm ngoài sáng, không tìm trong tối nên ông không tìm được chìa khóa
+ Bài học rút ra là trong khi tìm đồ vật nói riêng và trong cuộc sống của mỗi người nói riêng đừng mãi tìm nơi dễ, ngoài sáng mà biết đâu trong bóng tối mới có món
đồ bạn đang tìm kiếm
+ Đặt vấn đề , dẫn dắt cho những lời người ông sắp nói
+ Giúp người cháu hiểu được những lời tiếp theo của người ông
Trang 8→ Giá trị nhân văn của câu chuyện mở đầu như là bài học đầu tiên của ông giành cho cháu
2 Hình ảnh “ tấm bản đồ dẫn đường”
- Tấm bản đồ dẫn đường được lý giải
+ là cách nhìn về cuộc đời này, bao gồm cả cách nhìn con người
+ Cách nhìn nhận cuộc đời theo người ông được di truyền từ đời bố mẹ được điều chỉnh qua hoàn cảnh sống, tôn giáo, kinh nghiệm của mỗi người
+ Tấm bản đồ bao gồm cách nhìn nhận của mỗi người
- Vai trò của tấm bản đồ trong hướng đi của mỗi người
+ Tấm bản đồ quyết định cách nhìn nhận của chúng ta với cuộc sống, với chính bản thân và xã hội
+ Quyết định trong thành công và thất bại của mỗi người
+ Ông đưa ra dẫn chứng về người mẹ của mình luôn nhìn cuộc đời đầy hiểm nguy + Bà luôn đề phòng, cảnh giác
- Những khó khăn của ông khi tìm kiếm bản đồ của cuộc đời mình
+ Ông luôn cảm thấy yêu mến, tin tưởng mọi người xung quanh
+ Ông cảm nhận cuộc sống luôn bình yên, an toàn
+ Ông khác biệt so với gia đình mình
+ Ông không có quan điểm chung với mẹ
+ Điều này làm ông bế tắt
- Kết thúc văn bản
+ Những lời nhắn nhủ của ông giành cho cháu gái
Trang 9+ Phải tự vẽ bản đồ riêng cho cuộc đời mình
Trang 10Bố cục Bản tin về hoa anh đào - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Bản tin về hoa anh đào
Có thể chia văn bản thành 3 phần:
- Phần 1 (từ đầu đến “mê luyến tâm hồn”): Cảm nhận về quy luật tình cảm của con người với màu xuân
- Phần 2 (tiếp đó đến “mở hội liên hoan”): Cảnh sắc, không khí mùa xuân Hà Nội
- Phần 3 (còn lại): Cảnh sắc và không khí màu xuân sau ngày rằm tháng Giêng
B Nội dung chính Bản tin về hoa anh đào
Bài tản văn là sự tự hào và tình cảm trân trọng của tác giả dành cho bạn mình – một
kí giả ở Đà Lạt và những bản tin về hoa anh đào mà anh ấy viết
C Tóm tắt Bản tin về hoa anh đào
Tóm tắt Bản tin về hoa anh đào (mẫu 1)
Bản tin về hoa anh đào là những dòng tâm sự của tác giả về người bạn làm kí giả
của mình ở Đà Lạt Người kí giả khiến tác giả vô cùng nể phục bởi hàng năm, anh đều đặn cho ra đời những bản tin nhỏ về hoa anh đào khi Đà Lạt giao mùa đông – xuân Đây là khoảng thời gian lạnh lẽo tháng Chạp, nhưng người kí giả đã vượt qua chướng ngại về tâm lí để viết nên cảm nhận về hoa đào Có năm, bản tin được viết trong niềm hân hoan hứng khởi báo tin hoa sẽ nở rộ; có năm bản tin dự báo hoa sẽ đến muộn và chóng tàn vì thời tiết bất lời, có năm bản tin chỉ kể về một vài gốc hoa anh đào cổ thụ Tác giả vô cùng trân trọng những bản tin này, bởi chúng vô cùng ý nghĩa để hiểu rằng hoa cỏ cũng cần được truyền thông, nâng niu theo một cách tự nhiên nhất
Tóm tắt Bản tin về hoa anh đào (mẫu 2)
Văn bản là sự tự hào và tình cảm trân trọng của tác giả dành cho bạn mình – một kí giả ở Đà Lạt và những bản tin về hoa anh đào mà anh ấy viết Người bạn kí giả của tác giả có nhiều đóng góp cho thành phố, nhưng điều ấn tượng và nể phục nhất chính
là những bản tin nhỏ về hoa anh đào đều đặn xuất hiện hằng năm khi Đà Lạt giao mùa đông – xuân Những bản tin của người kí giả sẽ xuất hiện đều đặn trên tờ báo
T, với nhiều người bản tin đó có thể tạo cảm giác lạc lõng, nhưng đối với tác giả, đây là những bản tin ý nghĩa, giúp anh hiểu được hoa cỏ cũng cần được truyền thông, nâng niu theo một cách tự nhiên nhất
D Tác giả, tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
Trang 11I Tác giả
- Nguyễn Vĩnh Nguyên sinh năm 1979
- Quê quán: Ninh Thuận
- Xuất bản nhiều cuốn sách về Đà Lạt
II Tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
1 Thể loại: tản văn
2 Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
Trang 12-Trích ra từ cuốn sách với Đà Lạt ai cũng là lữ khách Đưa ra những cảm nhận, hoài
niệm của tác giả về xứ sở sương mù Đà Lạt, những kiếp người lặng lẽ sống , nhưng vẫn có khát vọng mãnh liệt
3 Phương thức biểu đạt: tự sự, biểu cảm, bình luận
4 Tóm tắt tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
- Tác phẩm viết về bản tin hoa anh đào, nét độc đáo về bản tin một năm xuất hiện một lần đưa tin về loài hoa về của sống của những con người thầm lặng
5 Bố cục tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
- Phần 1 Từ đầu…khi Đà Lạt giao mùa Đông-Xuân : Giới thiệu về người bạn kí giả
của tác giả
- Phần 2 Tiếp theo…cuộc vận động rộn ràng nhất thời: nói về bản tin hoa anh đào
- Phần 3 Còn lại : tác giả mong ước trong tương lai có nhiều bản tin về loài hoa hơn
6 Giá trị nội dung tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
- Viết về Bản tin hoa anh đào
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
- Kết hợp tự sự, miêu tả, bình luận
- Lời văn tha thiết thể hiện rõ tình yêu của tác giả với Đà Lạt
III Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Bản tin về hoa anh đào
1 Bản tin hoa anh đào
- Thời gian xuất hiện
+ mỗi năm một lần, vào tháng Chạp
- Nội dung của bản tin thay đổi theo từng năm
+ Viết như một bài thơ với niềm hưng khởi, hân hoan, loan báo rằng hoa sẽ nở rộ vào tháng tới
+ Bản tin dự báo hoa nở muộn, chóng tàn vì thời tiết bất lợi
+ Có năm kể lể về gốc anh đào cổ thụ đứng ở góc đường nào đó trong thành phố vừa bị đốn hạ
Trang 13- Những khó khăn đầu tiên của người bạn tác giả khi mới viết một bản tin lạ
+ Người viết tin không biết nên bắt đầu từ đâu
+ Anh vẫn đưa ra quyết định: phải làm cho hoa anh đào bình đẳng với các bản tin khác trên đời
2 Ý kiến của tác giả về bản tin hoa anh đào
- Suy nghĩ của tác giả về bản tin
+ Việc bản tin mỗi năm xuất hiện một lần theo tác giả vô cùng ý nghĩa
+ Ý nghĩa tư duy trong nghề làm báo
+ Bản tin mang đến sức lan tỏa lớn đến mọi người
+ Tác giả muốn trong tương lai có nhiều bản tin về hoa tiếp theo
+ Mong muốn những bản tin rối rắm của xã hội bằng các bản tin về các loài hoa
- Tâm hồn của con người sẽ được thanh lọc, thoải mái hơn
Trang 14Bố cục Bầy chim chìa vôi - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Bầy chim chìa vôi
Gồm 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến “mùa sinh nở của chúng”: Cuộc đối thoại giữa Mon và Mên
về tổ chim chìa vôi
+ Phần 2: Tiếp theo đến “ông Hảo mà đi”: Quyết định đi cứu bầy chim chìa vôi của
Mon và Mên
+ Phần 3: Còn lại: Cảm xúc của hai anh em khi chứng kiến cảnh bầy chim chìa vôi đập cánh bay lên
B Nội dung chính Bầy chim chìa vôi
Bài văn đã nói lên tình cảm thương yêu vạn vật của 2 đứa trẻ Chúng quan tâm, lo lắng cho số phận của những chú chim chìa vôi ở bãi cát giữa sông Hạnh phúc khi thấy bầy chim non an toàn bay vào bờ
C Tóm tắt Bầy chim chìa vôi
Tóm tắt Bầy chim chìa vôi (mẫu 1)
Văn bản Bầy chim chìa vôi nói về cuộc phiêu lưu của hai anh em Mên và Mon, với
tấm lòng nhân hậu, hai cậu bé quyết tâm đi cứu tổ chim chìa vôi vì mưa bão có thể
bị nước sông nhấn chìm Đến khi rạng sáng, khi nhìn thấy bầy chim non cất cánh bay lên từ bãi cát giữa sông, hai anh em Mên và Mon cảm thấy xúc động, vui vẻ khó tả
Tóm tắt Bầy chim chìa vôi (mẫu 2)
2 giờ sáng, trong một đêm mưa to, hai anh em Mon và Mên trò chuyện cùng nhau, chúng lo lắng nước sông sẽ dâng cao khiến tổ chim chìa vôi ở dải cát giữa sông sẽ bị nhấn chìm Hai anh em quyết định sẽ đến tận nơi để giúp bầy chim chìa vôi, đưa chúng vào bờ trước con nước mạnh mẽ Khi trời vừa sáng, cũng là lúc dải cát giữa sông bị nhấn chìm, những con chim chìa vôi nhỏ đã kịp cất cánh bay lên trong khoảnh khắc cuối cùng trước mắt hai đứa trẻ Khung cảnh bình minh cùng bầy chim chìa vôi đẹp đẽ khiến hai anh em Mon và Mên vừa vui mừng, vừa cảm động
D Tác giả, tác phẩm Bầy chim chìa vôi
I Tác giả
Trang 15- Nguyễn Quang Thiều sinh năm 1957
- Quê quán: Hà Nội
- Phong cách nghệ thuật: ông sáng tác về nhiều đề tài với những cách biểu hiện khác nhau và nhiều cung bậc cảm xúc vượt khỏi phạm vi cảm hứng hiện thực hay siêu thực Ông không mô phỏng, sao chép đời sống để viết thành những vần thơ đầy ẩn
Trang 16- Tác phẩm này ông viết tặng cho thiếu nhi Tác phẩm được trích trong tập truyện
“ Mùa hoa cải bên sông” đặt trong bối cảnh làng quê với những cái kết có hậu, hay gợi mở: hạnh phúc sẽ đến với những ai phấn đấu vượt qua nỗi đau và sự mất mát
- Tập truyện do Phương Nam Book và NXB hội nhà văn phát hành quý IV năm 2012
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự
4 Người kể chuyện: Ngôi thứ 3
5 Tóm tắt tác phẩm Bầy chim chìa vôi
Truyện kể về hai anh em Mon và Mên lo lắng khi thấy nước ngập lên bãi cát giữa sông, sợ bầy chim chìa vôi non sẽ chết Và hành trình giải cứu bầy chim non của 2 anh em Cuối cùng, hai anh em vui sướng khi nhìn bầy chim non cất cánh
6 Bố cục tác phẩm Bầy chim chìa vôi
Gồm 3 phần:
-Phần 1 từ đầu … mùa sinh nở của chúng: hai anh em lo lắng cho bầy chim chìa vôi -Phần 2 : Mùa mưa năm nay về sớm hơn… lấy đò ông Hảo mà đi: Hành trình giải
cứu bầy chim chìa vôi của 2 anh em
-Phần 3:Trôi đến đoạn sông… đến hết: Hình ảnh bầy chim non cất cánh
7 Giá trị nội dung tác phẩm Bầy chim chìa vôi
Trang 17Truyện kể về hai anh em có tấm lòng nhân hậu, yêu thương động vật, lo lắng khi thấy nước ngập bầy chim chìa vôi đáng thương sẽ chết Hai anh em tìm mọi cách để cứu chúng
8 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Bầy chim chìa vôi
-Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, thú vị
-Khắc họa rõ nét hình ảnh bầy chim chìa vôi
III Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Bầy chim chìa vôi
1 Bối cảnh
-Thời gian : vào mùa mưa
Ngoài trời đang mưa lớn, nước sắp ngập hai anh em Mon và Mên sợ chết bầy chim non
-Không gian : ở bãi đất trông giữa sông
+Những chú chim mảnh khảnh, ít lời từ hai bờ sông bay ra bãi cát Chúng tìm những đám rong khô và dày để đẻ trứng
+Mấy ngày mưa liên miên nước lên rất nhanh
+Anh đã thấy bầy chim chìa vôi nó bay từ bãi cát vào bờ bao giờ chưa?
→ Nổi bật lên hình ảnh bầy chim chìa vôi đang nguy hiểm, nước sắp ngập lên bãi cát giữa sông Nếu bầy chim non không bay được vào bờ chúng sẽ chết
2 Hình ảnh nhân vật Mon và Mên
- Hai anh em là người có tấm lòng nhân hậu,hai đứa bé lo lắng không ngủ khi ngoài trời mưa to, nước sông lớn
- Tính cách nhân vật Mên có lo lắng, nhưng xen lẫn với sự ngập ngừng, và thấu đáo, trưởng thành hơn em “ đi bây giờ à?” thằng Mon hỏi sau một phút im lặng, “ chứ còn sao lúc này giọng thằng Mên tỏ vẻ rất người lớn”
- Nhân vật Mon thể hiện rõ sự lo lắng khi liên tục hỏi anh về tình hình chim chìa vôi Mon đã nói với Mên về việc lấy trộm và thả con cá bống của bố ra chỗ cống sông và rủ Mên ra sông mang tổ chim vào bờ vì lo lắng chúng bị ngập
→ Mon là người sống tình cảm, biết yêu thương và luôn chú ý quan sát đến mọi vật xung quanh, đặc biệt là tình yêu động vật, thiên nhiên sâu sắc
3 Đặc sắc về nghệ thuật
- Ngôi kể thứ 3
- Nghệ thuật xây dựng tình huống, tâm lý nhân vật lôi cuốn người đọc
- Thành công trong nghệ thuật miêu tả dòng chảy cảm xúc của nhân vật
Trang 18- Miêu tả chi tiết về cảnh khung cảnh bãi sông vào buổi bình minh giàu trí tưởng tượng
-Khắc họa rõ nét hình ảnh bầy chim chìa vôi tung cánh
Trang 19Bố cục Câu chuyện về con đường - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Câu chuyện về con đường
Có thể chia văn bản thành 2 phần:
- Phần một: Từ đầu đến “khi ta rời xa”: “con đường” trong quá trình trưởng thành của em
- Phần hai: Còn lại: Con đường số phận
B Nội dung chính Câu chuyện về con đường
Văn bản giàu tính nhân văn, chất chứa những lời khuyên nhỏ ý nghĩa được rút ra từ cuộc sống hàng ngày Mượn hình ảnh con đường, Lê Huy đã đề cập, lí giải mọi khúc mắc, khuyến khích con người tự xây dựng phương hướng, định hướng phát triển cho riêng mình
C Tóm tắt Câu chuyện về con đường
Tóm tắt Câu chuyện về con đường (mẫu 1)
Mỗi chúng ta đều có những con đường riêng Từ khi trong bụng mẹ, con đường đã bắt đầu hình thành, đến khi bước ra cuộc đời, rời vòng tay mẹ, con đường tiếp tục trải dài để tiến đến tương lai Con đường trí tuệ bắt đầu từ những ngôi trường mà chúng ta đang ngồi học Đường đời gắn chặt với số phận và mỗi cá nhân đều có một con đường riêng, vô hình, không thể vẽ ra giấy cũng không thể đo lường theo cách thông thường Do đó, ta cần phải bồi đắp con đường bằng trí tuệ, ý chí của bản thân
để phát triển con đường Lỗ Tấn khi còn hai mươi tuổi, lần đầu nhìn thấy ảnh nhân dân Trung Hoa bị người Nhật hành hình, ông đã bỏ dở ngành Y khi đang theo học năm thứ hai để viết sách Vì Lỗ Tấn xác định khi đất nước đang còn trong mu muội, việc chữa bệnh chẳng còn quan trọng mà bệnh tinh thần mới là điều ông muốn chữa cho dân tộc
Tóm tắt Câu chuyện về con đường (mẫu 2)
Văn bản là những suy nghĩ về con đường của nhân vật “em” Con đường bắt đầu từ khi em còn nằm trong bụng mẹ, rời tay mẹ, em tự mình bước trên con đường tương lai Từ những ngôi trường em học, con đường trí tuệ không ngừng trải dài Đường đời vô hình, gắn chặt với số phận con người nhưng không thể vẽ ra giấy hay đo lường được, vì vậy cần phải được bồi đắp bằng trí tuệ, ý chí của bản thân
D Tác giả, tác phẩm Câu chuyện về con đường
I Tác giả
Trang 20- Đoàn Công Lê Huy sinh năm 1963
- Quê quán: Thừa Thiên Huế
- Phong cách nghệ thuật: Viết về học trò
- Tác phẩm chính: Một chú bé và một người cha(2016), Những bàn tay vẫy những ngọn đèn ngon(2016), Gửi em mây trắng(2016)
II Tác phẩm Câu chuyện về con đường
1 Thể loại: Nghị luận xã hội
2 Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
Trang 21-Trích tác phẩm Gửi em mây trắng năm 2016
3 Phương thức biểu đạt: Nghị luận
4 Tóm tắt tác phẩm Câu chuyện về con đường
Tác phẩm nói về hành trình bước đi của mỗi người khi đến với cuộc đời.Nghĩa gốc
là con đường chúng ta đi hằng ngày Nghĩa chuyển liên hệ đến đường đời của mỗi con người, khẳng định dấu móc trưởng thành khi mỗi người đi trên con đường họ chọn
5 Bố cục tác phẩm Câu chuyện về con đường
- Phần 1: Từ đầu…nhỏ lại khi ta đã rời xa: con đường trên thực tế mà chúng ta đi
- Phần 2: Tiếp theo…lòng người ngại núi e sông: đường đời của mỗi người
- Phần 3: Còn lại…đưa ra tấm gương minh chứng
6 Giá trị nội dung tác phẩm Câu chuyện về con đường
- Mỗi con người có một đường đời , một ngã riêng của cuộc đời mình Tự bản thân bạn quyết định của đời của mình chẳng ai có thể thay bạn để bước đi cả
Trang 227 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Câu chuyện về con đường
- Sử dụng phép liên tưởng
- Từ ngữ linh hoạt, hấp dẫn
III Tìm hiểu chi tiết Câu chuyện về con đường
1 Hình ảnh con đường
- Con đường trên thực tế
+ Con đường là nhân chứng chứng kiến sự trưởng thành của mỗi người
+ là những bước đi đầu đời con đường làng
+ Rồi đến đường cái quan, giao lộ , đường băng quốc tế
+ Các loại đường bộ, đường thủy
+ Con đường là bạn đồng hành của chân ta đến hết đời
- Con đường đời của mỗi người
+ Gắn chặt số phận của mỗi con người
+ Mỗi cuộc đời là một số phận không ai giống ai
+ Tự mỗi người vẽ nên, xây nên con đường của chính mình bằng chất liệu của chính mình có được
+ Đánh dấu bước ngoặc trưởng thành của mỗi con người
+ Khó khăn nào rồi cũng qua đi nếu lòng người không ngại vượt qua nó
- Lỗ Tấn ông học nghề thuốc, nhưng rồi tự vẽ một con đường khác cho chính mình dùng ngòi bút chữa bệnh cho người
→ Con đường là một hành trình dài thăm thẳm mà mỗi người phải tự bước đi trên đôi chân của chính mình Mỗi một con người trên đời là một số phận, mà không ai quyết định thay mình
2 Ý nghĩa của hình ảnh con đường
- Con đường mang 2 ý nghĩa:
+ Nghĩa gốc:là con đường đi trên thực tế
Trang 23+ Nghĩa chuyển: là đường đời
- Dù mang nghĩa nào thì con đường đều dùng để bước đi
- Mỗi người đều có sự lựa chọn riêng của mình
- Con người phải có trách nhiệm với chính lựa chọn của mình
Trang 24Bố cục Chiếc đũa thần - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Chiếc đũa thần
Có thể chia văn bản thành 4 phần:
- Phần một: Từ đầu đến “đám mây khí sáng tạo nên”: thiên hà NGK 5194
- Phần hai: Tiếp theo đến “sự vĩnh cửu của vũ trụ”: thiên hà NGK 4565
- Phần ba: Tiếp theo đến “sáu mươi tư triệu năm”: thiên hà NGK 4594
- Phần bốn: Còn lại: Chiếc đũa thần – phát minh của Ren Bô – đơ
B Nội dung chính Chiếc đũa thần
Văn bản Văn bản đã đưa người đọc du hành vũ trụ qua hàng loạt những dải thiên hà trong không gian ngoài Trái Đất Nhân vật chính của câu chuyện là một nhà khoa học với khát vọng làm chủ vũ trụ khiến người đọc cảm nhận được khao khát làm chủ thiên nhiên, chinh phục vũ trụ của con người
C Tóm tắt Chiếc đũa thần
Tóm tắt Chiếc đũa thần (mẫu 1)
Văn bản như một lời giới thiệu hàng loạt thiên hà trong vũ trụ NGK 5194 hay M-51 trong chòm Đại Cẩu, cách ta hàng triệu pác – xếc – một trong số những thiên hà hiếm hoi mà chúng ta trông thấy ở vị trí nằm theo phương vuông góc với mặt phẳng của
“bánh xe” Nhân thiên hà dày, rực sáng, gồm hàng triệu ngôi sao, với hai nhánh hình xoáy ốc Thiên hà khổng lồ NGK 4565 trong chòm Tóc Vê – rô nhi ca nghiêng về một phía như con chim đang lượn, trải rộng về mọi hướng, nom như cái đĩa mảnh và
rõ ràng lầ cấu tạo bởi những nhánh hình xoáy ốc Thiên hà NGK 4594 thuộc chòm Thất nữ giống như một thấu kính dày chói rực bị bao phủ dưới một lớp khí sáng Những thiên hà va chạm nhau trong chòm Thiên Nga tạo ra một dải đen không đều đặn cắt ngang vệt sáng, phình rộng ở hai đầu và che lấp vành khí cháy rộng lớn đánh đai lấy vệt sáng
Tóm tắt Chiếc đũa thần (mẫu 2)
Văn bản đã đưa người đọc du hành vũ trụ qua hàng loạt những dải thiên hà trong không gian ngoài Trái Đất, phải kể đến NGK 5194, NGK 4565, NGK 4594 Nhân vật chính của câu chuyện là một nhà khoa học với khát vọng làm chủ vũ trụ khiến người đọc cảm nhận được khao khát làm chủ thiên nhiên, chinh phục vũ trụ của con người Khao khát chinh phục vũ trụ của nhà khoa học gắn liền với sự ra đời của chiếc đũa thần, là phát minh của Ren Bô – đơ với mong muốn đưa những điểm xa vô tận của vũ trụ nằm trong tầm tay với
Trang 25D Tác giả, tác phẩm Chiếc đũa thần
I Tác giả
- I- Van -An- Tô-Nô-Vích E-phơ-rê- mốp(1908-1972)
- Ông là giáo sư cổ sinh vật học, tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng nổi tiếng người Nga
-Tác phẩm chính: Đất nổi sóng(1946), Những con tàu vũ trụ (1947), Tinh Vân Tiên
Nữ(1957)
II Tác phẩm Chiếc đũa thần
II Tác phẩm Chiếc đũa thần
1 Thể loại: Tiểu thuyết
- Phần 1 Từ đầu …bí mật của thiên nhiên như trái đất của chúng ta?: giới thiệu về
các thiên hà
- Phần 2 Còn lại : đi tìm câu trả lời liệu các thiên hà có va chạm nhau không?
5 Phương thức diễn đạt: Tự sự, miêu tả
6 Giá trị nội dung tác phẩm Chiếc đũa thần
Trang 26-Về khoa học viễn tưởng , cuộc thám hiểm của các nhà khoa học và nhà du hành vũ trụ về các hành tinh ngoài Trái Đất
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Chiếc đũa thần
- Mang yếu tố viễn tưởng
- Sử dụng các yếu tố so sánh
III Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Chiếc đũa thần
1 Hình ảnh các hành tinh ngoài vũ trụ
- Các thiên hà đã xuất hiện từ lâu quanh Trái Đất
+ NGK 5194 hay M51 trong chòm Đại Cẩu
+ Cách Trái Đất hàng triệu Pác-xếc
+ Vị trí nằm vuông góc với mặt phẳng “ bánh xe”
+ Đặc điểm: nhân dày đặc, rực sáng với hàng triệu ngôi sao, với hai nhánh hình xoáy ốc, đầu cuối dài ngoằn hướng về hai phía
+ Thiên hà NKG 4565 trong chòm Tóc Vê-rô-ni-ca
+Cách Trái Đất 7 triệu Pác-xếc
+ Đặc điểm: nghiêng về một phía như con chim đang lượn, trải rộng về mọi hướng
, cấu tạo từ các nhánh hình xoáy ốc, ở giữa nhân hình cầu rất bẹt cháy rực
+ Thiên Hà NGK 4594 thuộc chòm sao Thất Nữ
+ Cách Trái Đất mười triệu Pác-Xếc
+ Đặc điểm: giống một lớp kính dày cháy rực được bao phủ bởi một lớp khí sáng
+ Là ngọn đèn lồng bí ẩn nằm dưới đáy vực thẳm
2 Các nhà khoa học
Trang 27- Khát vọng làm chủ vũ trụ
- Các nhà vũ trụ đặc biệt quan tâm đến thiên hà Mơ-ven Ma-xơ
+ Các nhà khoa học đang thắc mắc liệu có người sống hay không?
+ Các nhà khoa học phát hiện hình ảnh các thiên hà va chạm vào chùm Thiên Nga + Khoảng cách các thiên hà rất xa
- Các nhà khoa học lo sợ
+ Thời hạn truyền tin lâu hàng triệu năm, hàng chục ngàn thế hệ nối tiếp nhau cũng không chờ đợi nổi
+ Đây là một điều tai hại đối với ý thức
- Lợi ích của chiếc đũa thần
+ Trừ khử các tai hại
+ Các nhà khoa học sẽ với tới các hành tinh xa Trái Đất
Trang 28Bố cục Chiều biên giới - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Chiều biên giới
Gồm 2 phần:
+ Phần 1: Ba khổ thơ đầu: Khung cảnh chiều biên giới bao la, đầy sức sống
+ Phần 2: Đoạn còn lại: Cảm nhận của tác giả về vùng đất đang đổi thay từng ngày trên con đường ấm no và hạnh phúc
B Nội dung chính Chiều biên giới
Bài thơ ca ngợi loài ong chăm chỉ, cần cù, với hành trình âm thầm mà ý nghĩa làm một công việc vô cùng hữu ích cho đời: Nối các mùa hoa, lưu giữ những mùa hoa đã tàn phai cho đời Đồng thời ca ngợi quá trình sáng tạo nghệ thuật của người nghệ sĩ
C Tóm tắt Chiều biên giới
Tóm tắt Chiều biên giới (mẫu 1)
Chiều biên giới được mở đầu bằng giai điệu nhẹ nhàng trên lời thơ Một buổi chiều
biên giới xanh biếc, êm đềm với chồi non cỏ biếc đã làm người lính lay động nghĩ
về “tình yêu đôi ta” Bài hát cũng không có tiếng súng, tiếng pháo giặc từ xa dội về
Mọi thứ trở nên bình yên và thi vị Câu thơ cảm thán “Chiều biên giới em ơi” được
lặp đi lặp lại, đứng ở vị trí đầu mỗi khổ thơ vừa làm cho giọng thơ thêm tha thiết ngọt ngào vừa diễn tả thật hay cảm xúc, mê say, tự hào trước vẻ đẹp và sự đổi thay của quê hương xứ sở
Tóm tắt Chiều biên giới (mẫu 2)
Bài thơ Chiều biên giới là một tuyệt phẩm của nhà thơ Lò Ngân Sủn thể hiện tình
yêu quê hương, Tổ quốc da diết Những câu thơ tiếp theo được vang lên trong giai điệu da diết như muốn khóc, như muốn hiến dâng trọn vẹn… đã cụ thể hóa tất cả như một bộ hồ sơ chính xác nhất cho từng cái cây, từng hòn đá, từng khúc suối, từng con dốc, từng mái nhà, từng tiếng gà gáy, từng ngọn khói… trên dọc dài biên giới nước nhà Những điều thiêng nhất thuộc về quê hương của một con người lại là những điều giản dị nhất Tổ quốc luôn luôn là một danh từ vĩ đại - vậy nhưng Tổ quốc lại được tạo nên bởi chính những điều giản dị
D Tác giả, tác phẩm Chiều biên giới
I Tác giả
Trang 29- Lò Ngân Sủn (1945-2013)
- Quê quán: Lào Cai
- Phong cách nghệ thuật: thơ của ông trong sáng, mộc mac, giản dị thể hiện tâm hồn tinh tế
- Tác phẩm chính: Những người con của núi(1990), đám cưới(1992), dòng sông mây(1995) …
II Tác phẩm Chiều biên giới
1 Thể loại: Thơ 5 chữ
2 Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ
- Tác phẩm được sáng tác năm 1980
Trang 303 Phương thức biểu đạt: Miêu tả, biểu cảm
4.Bố cục tác phẩm Chiều biên giới
- Phần 1 đoạn 1,2,3 : Cảnh đẹp hùng vĩ nơi biên giới
- Phần 2 còn lại: Âm thanh của núi rừng
5 Tóm tắt tác phẩm Chiều biên giới
Bức tranh thiên nhiên của núi rừng trong buổi chiều tuyệt đẹp với cả màu sắc và âm thanh mà khó có nơi nào sánh được Cuộc sống của người dân nơi đây đang dần dần đổi thay từng ngày, hòa chung với sự phát triển của đất nước
6 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Chiều biên giới
- Sử dụng bút pháp so sánh, ẩn dụ nhân hóa
- Độc đáo trong cách gieo vần chân
- Thể thơ 5 chữ
6 Giá trị nội dung tác phẩm Chiều biên giới
-Ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên vào buổi chều nơi biên giới
III Tìm hiểu chi tiết Chiều biên giới
1 Bức tranh hùng vĩ nơi biên giới
- Thời gian : Buổi chiều
- Giọng thơ đầy tha thiết ngọt ngào của tác giả trước cảnh đẹp quê hương
- Bao trùm một màu xanh bát ngát, mênh mông của núi rừng
+ Chòi non, cỏ lá
+ Sử dụng biện pháp so sánh
Trang 31+ Màu xanh vĩnh hằng của đất trời liên tưởng đến tình yêu đôi lứa
- Là nơi cao nhất “ có nơi nào cao hơn”
+ “đầu” nhấn mạnh thể hiện độ cao, vừa thể hiện đầu nguồn
+ Mây, gió , sông, suối , núi ,đất trời biên cương
- Khẳng định đầy tự hào trước hình ảnh của quê hương
- Đây là nơi đẹp nhất ‘ có nơi nào đẹp hơn”
+ Bức tranh núi rừng như được điểm tô , sắc thắm
+ Hoa đào nở, sở ra cây
+ Ruộng bậc thang, mùi hương của lúa
→ Tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp của nơi hoang vắng với vẻ đẹp bình dị, hoang
sơ
2 Sự thay da, đổi thịt nơi biên giới
- Quê hương hôm nay đã đổi thay
+ dây điện sáng
+ tiếng máy gọi
+ “ Tiếng gọi cuộc đời” là lời ca tiếng hát vui tươi của sự ấm no, cuộc sống thanh bình và hạnh phúc
+ Sự hi sinh thầm lặng của bao người
+ Đoàn kết cùng chiến đấu của dân tộc
- Tình yêu đôi lứa quyện cùng tình yêu đất nước , quyết giữ quê hương
+ Vũ khí, bền chí
Trang 32+ “giữ đất trời quê hương”
→ Ca ngợi tình yêu quê hương, sự hi sinh thầm lặng của bao người để đổi lấy sự thay đổi của quê hương
Trang 33Bố cục Chiều sông Thương - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Chiều sông Thương
B Nội dung chính Chiều sông Thương
Bức tranh sông Thương chiều thu êm ả; bức tranh đồng quê dân dã, ấm no thanh bình một chiều thu êm đềm, một dòng sông thơ mộng, một miền quê trù phú mang bao sức sống tiềm tàng gợi lên nhiều man mác bâng khuâng Qua đó chúng ta thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước sâu nặng của tác giả
C Tóm tắt Chiều sông Thương
Tóm tắt Chiều sông Thương (mẫu 1)
Bài thơ vẽ nên bức tranh sông Thương chiều thu êm ả, ấm no thanh bình Sông Thương vô cùng thơ mộng, một miền quê trù phú mang bao sức sống tiềm tàng gợi lên nhiều man mác bâng khuâng Qua đó chúng ta thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước sâu nặng của tác giả
Tóm tắt Chiều sông Thương (mẫu 2)
Chiều thu đẹp thơ mộng bên sông Thương, thuộc vùng Bố Hạ, Việt Yên đã được Hữu Thỉnh miêu tả và cảm nhận dưới góc nhìn của người đi xa về thăm quê, nhìn cảnh vật một cách trìu mến, bâng khuâng Buổi chiều trong thơ, nhất là chiều.thu thường mán mác buồn, nhưng “Chiều sông Thương” lại nhiều thiết tha, bâng khuâng rạo rực Người đi xa trở về thăm quê, mắt như ôm trùm cảnh vật, hồn như đang nhập vào cảnh vật, bước chân thì “dùng dằng”, níu giữ, vấn vương Cảnh vật đồng quê, từ đường nét đến sắc màu đều tiềm tàng một sức sống ấm no, chứa chan hi vọng
D Tác giả, tác phẩm Chiều sông Thương
I Tác giả
Trang 34- Hữu Thỉnh sinh năm 1942
- Quê quán: Vĩnh Phúc
- Phong cách nghệ thuật: các tác phẩm của ông thể hiện, tình cảm sâu lắng, thiết tha,
sự gắn bó với quê hương đất nước
- Tác phẩm chính: Đường tới thành phố (1979), thương lượng vơi thời gian(2005), tiếng hát trong rừng( 2015)
II Tác phẩm Chiều Sông Thương
1 Thể loại: Thơ 5 chữ
3 Phương thức biểu đạt: Miêu tả, biểu cảm
4 Bố cục tác phẩm Chiều Sông Thương
-Phần 1 khổ 1: Khoảnh khắc chuyển mình từ hạ sang thu
-Phần 2 còn lại: Bức tranh thiên nhiên mùa thu ở miền quê
5 Tóm tắt tác phẩm Chiều Sông Thương
- Bài thơ là nỗi lòng người con xa xứ về thăm quê, choáng ngợp trước vẻ đẹp quê nhà trong khoảnh khắc giao mùa sang thu Một bức tranh phong cảnh thật yên bình, với những hình ảnh vô cùng quen thuộc
6 Giá trị nội dung tác phẩm Chiều Sông Thương
Trang 35- Vẻ đẹp của dòng sông Thương nơi quê hương quan họ trong buổi chiều thật thơ mộng
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Chiều Sông Thương
- Thể thơ 5 chữ, giàu vần điệu nhạc điệu
- Hình tượng đẹp, trong sáng
III Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Chiều Sông Thương
1 Vẻ đẹp con sông Thương khi chiều buông
- Buổi chiều thu man mác buồn của người con đi xa xứ về thăm quê mắt như ôm trùm cảnh vật, hồn như đang nhập vào cảnh vật, bước chân thì “dùng dằng”, níu giữ, vấn vương
+ Hoa quan họ nở tím,dùng dằng níu lòng chàng trai xa quê
+ Cánh buồm, dòng sông, đám mây, đều được nhân hóa, mang cảm xúc con ngườ đưa đón, như mừng vui gặp gỡ người đi xa trở về
- Chiều thu đẹp thơ mộng bên sông Thương, thuộc vùng Bố Hạ, Việt Yên là thời gian nghệ thuật và không gian nghệ thuật, được miêu tả và cảm nhận
+ màu xanh của lúa
- Cảnh vật đồng quê từ đường nét đến màu sắc đều tiềm tàng sức sồn đủ đầy, no ấm + Sắc mặt mùa mang
+ Thịnh vượng
+ Sông màu nâu
+ Sông màu biếc
+ Nắng thu thu trải đầy
+ Trăng non múi bưởi
→ Cảnh sắc quê hương chiều thu thật hữu tình, thơ mộng
2 Cảm xúc của người con xa quê
- Cảm giác buâng khuâng trìu mến trước cảnh đẹp quê nhà
- Lưu luyến, vấn vương cảnh vật bên dòng sông Thương
- Dòng sông quê hương quen thuộc như đang gợi nhớ tác giả về những ngày thơ ấu
- Cảm xúc bồi hồi khiến chàng trai cất tiếng hát
→Người con xa xứ về thăm quê hương cảm giác bồi hồi, xúc động, xiết bao thương nhớ trước cảnh đẹp quê nhà
Trang 36Bố cục Chuyện cơm hến - Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức
A Bố cục Chuyện cơm hến
Có thể chia văn bản thành 2 phần:
- Phần 1 (từ đầu đến “những “đồ giả””): Món cơm hến, đặc sản xứ Huế
- Phần 2 (còn lại): Món ăn đặc sản cũng giống như một di tích văn hóa của Huế
B Nội dung chính Chuyện cơm hến
Bài văn giới thiệu về món cơm Hến đặc sản của Huế cùng tình cảm mà tác giả dành cho món ăn quê hương mình
C Tóm tắt Chuyện cơm hến
Tóm tắt Chuyện cơm hến (mẫu 1)
Chuyện cơm hến là cái tôi yêu quê hương, yêu văn hóa ẩm thực nơi mình sinh ra và
lớn lên của tác giả Tuy cơm hến chỉ là một món ăn đơn giản bình thường, bình dân nhưng nó lại chứa đựng những nét văn hóa tinh thần riêng của xứ Huế
Tóm tắt Chuyện cơm hến (mẫu 2)
Văn bản Chuyện cơm hến miêu tả là môn món ăn bình dân vì nó được làm từ những
nguyên liệu bình dân, phù hợp với nhiều con người, đó là cơm nguội với những con hến nhỏ lăn tăn Thế nhưng, món ăn này lại cho thấy đặc điểm trong phong cách ăn
uống của người Huế: ăn cay Chuyện cơm hến không phải chỉ đơn giản là văn bản
giới thiệu một món ăn Tác giả còn giới thiệu đến người đọc những câu chuyện xung quanh món cơm hến và đặc biệt là khẳng định giá trị văn hóa tinh thần của món ăn này và phong cách Huế
D Tác giả, tác phẩm Chuyện cơm hến
I Tác giả
Trang 37- Hoàn Phủ Ngọc Tường sinh năm 1937
- Quê quán: Quảng Trị
- Phong cách nghệ thuật: Tác phẩm của ông ca ngợi vẻ đẹp của đất nước,con người khắp khắp tổ quốc đặc biệt là Huế
- Tác phẩm chính: Rất nhều ánh lửa(1979), Ai đặt tên cho dòng sông?(1984), Miền
Trang 383 Phương thức biểu đạt: Miêu tả, biểu cảm
4 Người kể chuyện: Nhân vật tôi
5 Tóm tắt tác phẩm Chuyện cơm hến
- Người Huế thích ăn cay, đắng mà người vùng khác khó ăn được Huế có đặc sản là cơm Hến mà ít nơi nào có được Một món ăn làm từ cơm nguội sau được biến tấu thành bún hến Tác giả cũng có kỉ niệm về món ăn này khi đến Huế
6 Bố cục tác phẩm Chuyện cơm hến
- Phần 1: Từ đầu ….trước khi ngủ : khẩu vị của người Huế
- Phần 2: Tiếp theo…bàn tay thoăn thoắt mỗi thứ một ít : giới thiệu cơm hến
- Phần 3: Còn lại : ký ức của tác giả về món cơm hến
7 Giá trị nôi dung tác phẩm Chuyện cơm hến
- Tác phẩm giới thiệu về món ăn dân dã, nhưng là đặc sản của xứ Huế mà ít có nơi nào có được hương vị đó
8 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Chuyện cơm hến
- Biện pháp liệt kê
- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
III Tìm hiểu chi tiết Chuyện cơm hến
1 Khẩu vị của người Huế
- Người Huế có khẩu vị rất dễ
+ Chua , cay , ngọt , đắng không chê vị nào
- Đặc biệt ăn đắng giỏi khiến người xứ khác phải sợ
+ Thích dùng mướp đắng khi còn xanh
Trang 39+ Dân Huế vừa húp vừa khen,còn bạn nhậu Quảng né hết vì đăng không chịu được
- Người Huế thích ăn cay
+ Cay dễ sợ
+ Cay tối mắt tối mũi
+ Cay toát mồ hôi
+ Cay chảy nước mắt
→ Khẩu vị của người Huế rất đặc biệt, khác biệt với các vùng miền
2 Đặc sản Cơm Hến
- Món ăn dân dã nhưng hương vị khó đâu mà có được
+ Hà Nôi, Sài Gòn có cả cơm hến, tôi đã xem nhưng đều là nghêu xắt nhỏ, không phải hến
- Loại cơm này rất đặc biệt từ cơm nguội
- Bày tỏ quan niệm đời chẳng có gì bỏ đi
- Cơm hến bao gồm cơm nguội và hến xắt nhỏ
+ bún tàu, măng khô, thịt heo thái chỉ
- Tác giả bất bình khi thấy cơm hến bị ‘ cướp bảng quyền”
- Tác giả phải là người sành ăn và yêu thích món ăn mới tả chi tiết về món ăn
- Tác giả có một kỉ niệm đặc biệt về món ăn dân dã này
+ Một tô cơm hến bằng tất cả tâm hồn
+ Nhiều thứ trong một bát cơm nhỏ
+ Mấy trăm đồng bạc
Trang 40+ Nói như cậu …còn chi là Huế
→ Cơm hến không đơn thuần chỉ là một món ăn, mà chứa đựng cả tình người, sự yêu nghề của người dân xứ Huế
