Trong điều kiện Đảng nắm chính quyền, nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng phảiđược thực hiện trong bộ máy Nhà nước nhằm bảo đảm xây dựng được một cơ chế quản lý tậptrung và phân cấp
Trang 1M C L C TÀI LI U Ụ Ụ Ệ
Trang 2PHẦN 1 CÂU HỎI ĐỀ THI TẬP HỢP THEO BÀI
Bài 1
Câu 1: Các nguyên lý của Đảng kiểu mới của V.I.Lê-nin và liên hệ vào thực tiễn xây
dựng Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay.
1 Các nguyên lý của Đảng kiểu mới của V.I.Lê-nin
V.I Lênin đã từng tuyên bố: “Hãy cho chúng tôi một tổ chức những người cách mạng, vàchúng tôi sẽ đảo lộn nước Nga lên” Tổ chức những người cách mạng mà Lênin nói đến đó là
“một đảng kiểu mới, thực sự cách mạng và thực sự cộng sản” Tư tưởng của V.I Lênin về đảngkiểu mới và xây dựng Đảng Cộng sản cầm quyền chính là sự bảo vệ và phát triển sáng tạo, độcđáo những tư tưởng của C.Mác và Ph Ăngghen về Đảng cách mạng trong điều kiện nước Nganhững năm đầu của thế kỷ XX
Hệ thống những nguyên lý cơ bản của Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân cóthể khái quát thành 8 điểm sau:
1 Chủ nghĩa Mác-Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng
Chủ nghĩa Mác-Lênin là một hệ thống lý luận khoa học về cuộc cách mạng của giai cấpcông nhân nhằm tự giải phóng mình, là kết quả của sự phát triển một cách khoa học những tưtưởng tiên tiến của xã hội loài người, thể hiện đúng đắn lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân,
đã chỉ ra cho giai cấp công nhân thấy rõ những phương hướng chính trị của tất cả các mặt hoạtđộng cần thiết trong cuộc đấu tranh để thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của mình Lênin đãchứng minh rằng, không có lý luận cách mạng sẽ không có phong trào cách mạng, và khi lý luậncách mạng đã thâm nhập vào quần chúng nhân dân thì nó sẽ trở thành sức mạnh vật chất to lớn.Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở khoa học của công tác xây dựng Đảng, là ngọn cờ đoàn kếtnhững người cộng sản và là cơ sở để vạch ra cương lĩnh hành động, chiến lược và sách lược củacách mạng Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo có ý nghĩaphát triển lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhândân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, màcòn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản”
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam viết: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng HồChí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động, tiếp thu tinh hoa trí tuệ củadân tộc và của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan và thực tiễn của đất nước để đề raCương lĩnh chính trị, Đường lối cách mạng đúng đắn và phù hợp với yêu cầu, nguyện vọng củanhân dân” Đó là nguồn gốc của những thắng lợi của nhân dân Việt Nam Tuy nhiên, Đảng cũngnhận thấy còn lạc hậu về lý luận, thể hiện trên cả hai mặt nhận thức và vận dụng các quy luậtcủa chủ nghĩa xã hội như giáo điều, duy ý chí, giản đơn, nóng vội Đảng đã nghiêm khắc tự phêbình và nhấn mạnh rằng, đổi mới tư duy là yêu cầu bức thiết của cuộc sống Báo cáo chính trịcủa Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII đã chỉ ra rằng,cần phải “tổ chức tốt công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn, nâng cao trình độ vànăng lực vận dụng chủ nghĩa MácLênin vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta, góp phần xây dựng
Trang 3chủ trương, chính sách của Đảng, lý giải những vấn đề mới mà cuộc sống đặt ra Đổi mới cănbản công tác giáo dục chính trị, lý luận”.
2 Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
Đảng là một bộ phận của giai cấp công nhân, nhưng phải phân biệt Đảng với toàn bộgiai cấp Theo Lênin, Đảng là đội tiên phong chính trị và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ, có giácngộ nhất của giai cấp công nhân, Đảng là người đưa yếu tố tự giác nhất vào phong trào côngnhân, là người định hướng chính trị và là người giáo dục, động viên, tổ chức cho quần chúnghành động cách mạng Lênin chỉ ra rằng: “Không được lẫn lộn Đảng, tức là đội tiên phong củagiai cấp công nhân, với toàn bộ giai cấp” Vai trò tiên phong của Đảng được thể hiện trước hếttrên lĩnh vực lý luận Lênin đã chỉ rõ: “Chỉ Đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thìmới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sỹ tiền phong” Đòi hỏi đầu tiên về tư cách ngườiĐảng viên phải là giác ngộ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, có trình độ nhất định về chủ nghĩaMác-Lênin, nắm vững được đường lối chính sách của Đảng Theo Lênin: “trong điều kiện cóchính quyền, Đảng phải là trí tuệ, danh dự và lương tâm của thời đại chúng ta” Vai trò tiênphong của Đảng còn được thể hiện về mặt tổ chức và sự hoạt động gương mẫu của người Đảngviên trong thực tiễn Đảng phải được tổ chức chăt chẽ để bảo đảm là một đội ngũ thống nhất ýchí và hành động, có kỷ luật nghiêm minh Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Đảng ta tuy nhiềungười, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người” Đảng là của giai cấp, nhưng không phải làtoàn bộ giai cấp Không được lẫn lộn giữa Đảng và giai cấp Đảng chỉ thu hút vào đội ngũ củamình những người giác ngộ nhất, có ý thức tổ chức và kỷ luật cao nhất trong giai cấp công nhân
và nhân dân lao động
3 Khi có chính quyền, Đảng là lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó
Đảng là đội tiên phong giác ngộ có tổ chức chặt chẽ nhất của giai cấp, do đó, trong hệthống chính trị xã hội chủ nghĩa chỉ có Đảng mới đủ phẩm chất chính trị và năng lực xứng đáng
là người lãnh đạo Lênin viết: “Chủ nghĩa Mác giáo dục Đảng công nhân, là giáo dục đội tiênphong của giai cấp vô sản, đội tiên phong này đủ sức nắm chính quyền và dẫn dắt toàn dân tiếnlên chủ nghĩa xã hội, đủ sức lãnh đạo và chức một chế độ mới, đủ sức làm thầy, làm người dẫnđường, làm lãnh tụ của tất cả những người lao động và những người bị bóc lột để giúp họ tổchức đời sống xã hội của họ, mà không cần đến giai cấp tư sản và chống lại giai cấp tư sản”
Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội thành công Buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng là sai lầm về nguyên tắc, là thủ tiêu sứcmạnh của Nhà nước và của cả hệ thống chính trị trong chủ nghĩa xã hội, là mở đường cho nhữngphần tử phản động trở lại con đường tư bản chủ nghĩa Hiện nay, chủ nghĩa cơ hội, xét lại hiệnđại đang ra sức thổi phồng cái gọi là “đa nguyên”, “đa Đảng”, lợi dụng “con đường dân chủ”nhằm tiếm đoạt quyền lãnh đạo của các Đảng Cộng sản Những sự kiện ở Đông Âu và Liên Xôtrong thời gian qua đã chứng minh điều đó Đảng lãnh đạo về chính trị trên mọi mặt hoạt độngcủa Nhà nước và các tổ chức quần chúng bằng đường lối và các chính sách của Đảng Thôngqua các tổ chức Đảng cùng với đội ngũ cán bộ, Đảng viên hoạt động trong các cơ quan Nhànước và trong các tổ chức quần chúng, mà mọi định hướng chính trị, đường lối, chủ trương củaĐảng được cụ thể hóa thành những chính sách, những quy định pháp lý Đảng ý thức rõ rằng,trong xã hội xã hội chủ nghĩa, sự lãnh đạo của Đảng luôn luôn gắn liền với việc phát huy hiệu
Trang 4lực quản lý của Nhà nước và vai trò của các tổ chức quần chúng Đảng phê phán thói chuyênquyền, độc đoán, bao biện, làm thay công việc của Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thốngchính trị xã hội Đồng thời, Đảng cũng lên án sự buông lỏng, xem nhẹ vai trò lãnh đạo củaĐảng.
4 Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức sinh hoạt và hoạt động của Đảng
Đảng là một liên minh tự nguyện của những người cùng chung lý tưởng và lợi ích cơ bảncủa những đại biểu ưu tú nhất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Thực hiện dân chủ
là nhằm phát huy cao nhất trí tuệ và mọi khả năng sáng tạo của những chiến sỹ tiên phong trongĐảng Đó là điều kiện cơ bản đảm bảo cho Đảng có trí tuệ cao nhất để làm tròn được vai tròngười lãnh đạo toàn xã hội Đảng còn là một tổ chức chiến đấu Dân chủ trong Đảng phải có sựchỉ đạo của tập trung để đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng Tập trung làquyền lực của tập thể giao cho những người lãnh đạo để thực hiện ý chí của đa số Tập trungdân chủ hoàn toàn đối lập với chuyên quyền độc đoán, vô chính phủ
Nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng được thực hiện, vận dụng phù hợp với điềukiện lịch sử cụ thể của cuộc đấu tranh giai cấp, với điều kiện hoạt động và vị trí của Đảng trongđời sống xã hội Thiếu sự chỉ đạo tập trung, dân chủ có thể trở thành vô chính phủ Coi nhẹ dânchủ là phá hoại tính tập thể lãnh đạo và sẽ dẫn đến tình trạng tập trung quan liêu, chuyên quyền,độc đoán Buông lỏng tập trung sẽ rơi vào tình trạng vô chính phủ, cục bộ, địa phương chủnghĩa, phá hoại sự thống nhất và làm giảm sức chiến đấu của Đảng
Trong điều kiện Đảng nắm chính quyền, nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng phảiđược thực hiện trong bộ máy Nhà nước nhằm bảo đảm xây dựng được một cơ chế quản lý tậptrung và phân cấp hợp lý giữa trung ương và địa phương, cấp trên và cấp dưới; bảo đảm xâydựng được chế độ trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi tổ chức và mỗi cá nhân, giữ vững được nguyêntắc tập thể lãnh đạo đi đôi với phân công trách nhiệm cá nhân phụ trách rõ ràng Tập trung dânchủ là nguyên tắc chỉ đạo trong xây dựng tổ chức và hoạt động của Đảng Những nội dung cơbản của nguyên tắc này được phản ánh sâu sắc trong Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyêntắc tập trung dân chủ kết hợp hữu cơ giữa tập trung và dân chủ; tập trung phải trên cơ sở dânchủ và dân chủ phải dưới sự chỉ đạo của tập trung Đảng ta kiên quyết phản đối việc phủ nhậnnguyên tắc tập trung dân chủ Sự phủ nhận đó không tránh khỏi tạo nên sự lỏng lẻo về kỷ luật,rạn nứt về tổ chức trong Đảng Đảng coi tập trung dân chủ “là nguyên tắc tổ chức cơ bản, phânbiệt chính Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, Đảng cách mạng chân chính, với các Đảngkhác Phủ nhận nguyên tắc này là phủ nhận Đảng Cộng sản từ bản chất”
5 Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng, tổ chức Tự phê bình và phê bình
là quy luật phát triển của Đảng
Đoàn kết thống nhất là quy luật trưởng thành của Đảng Sự đoàn kết thống nhất trongĐảng bắt nguồn từ bản chất của giai cấp vô sản, từ sự kết cấu chặt chẽ của Đảng Đảng chỉ thunhận vào đội ngũ của mình những đại biểu ưu tú của giai cấp vô sản tự nguyện xin gia nhậpĐảng Đó là những người có cùng lý tưởng, mục đích và lợi ích Trong nhiều tác phẩm củamình, Lênin đã lý giải một cách toàn diện, sâu sắc tính tất yếu và tầm quan trọng đặc biệt của sựthống nhất trong đội ngũ Đảng Theo Lênin, muốn đưa cách mạng đến thắng lợi, Đảng “phải cómột sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối”
Trang 5Trong điều kiện có chính quyền, Lênin đặc biệt quan tâm đến sự thống nhất của Đảng.Thực tế ở nhiều nước xã hội chủ nghĩa đã chứng tỏ sự thống nhất đội ngũ Đảng là nguồn gốccủa mọi thắng lợi, là nhân tố để đoàn kết toàn dân, quyết định sự vững mạnh của Nhà nước xãhội chủ nghĩa và nền tảng chính trị, xã hội của nó Lênin còn chỉ rõ, khi đã có chính quyền, nếu
để xảy ra chia rẽ thì không chỉ là nguy hiểm mà còn là cực kỳ nguy hiểm nếu Đảng đó lại nắmchính quyền ở một nước mà giai cấp công nhân chiếm một tỷ lệ nhỏ bé trong dân cư
Để đảm bảo sự thống nhất trong Đảng luôn luôn được củng cố và phát triển, Đảng cầnphải thường xuyên và nghiêm chỉnh thực hiện tự phê bình và phê bình Lênin chỉ ra rằng: “Thái
độ của một chính Đảng trước những sai lầm của mình là một trong những tiêu chuẩn quan trọngnhất và chắc chắn nhất để xem xét Đảng ấy có nghiêm túc không và có thực sự làm tròn nghĩa
vụ của mình đối với giai cấp mình và đối với quần chúng lao động không Công khai thừa nhậnsai lầm, tìm ra nguyên nhân sai lầm, phân tích hoàn cảnh đã đẻ ra sai lầm, nghiên cứu cẩn thậnnhững biện pháp để sửa chữa sai lầm ấy, đó là dấu hiệu chứng tỏ một Đảng nghiêm túc, đó làĐảng làm tròn những nghĩa vụ của mình, đó là giáo dục và huấn luyện giai cấp, rồi đến quầnchúng” Tự phê bình và phê bình là biện pháp quan trọng nâng cao trí tuệ, phát hiện và giảiquyết những mâu thuẫn trong Đảng Tự phê bình và phê bình đòi hỏi phải có tính Đảng, tínhnguyên tắc cao, phải đảm bảo tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, nâng cao đượcmối quan hệ chặt chẽ giữa Đảng và quần chúng Tự phê bình và phê bình là một nội dungthường xuyên của sinh hoạt Đảng
Đảng ta đã trải qua nhiều thời kỳ đấu tranh cách mạng và trong bất kỳ một thời kỳ nào,Đảng cũng luôn luôn coi trọng xây dựng khối đoàn kết thống nhất của Đảng Hồ Chí Minh dạy:
“Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” Đảng ta rất coi trọng việc xây dựng khốiđoàn kết thống nhất trong Đảng và thường xuyên, nghiêm chỉnh thực hiện tự phê bình và phêbình Trong điều kiện có chính quyền, Đảng đặc biệt chăm lo xây dựng khối đoàn kết thống nhất
và coi đó là cơ sở để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của Đảng trong điều kiện mới Đảng kiênquyết ngăn chặn và phê phán nghiêm khắc những hiện tượng như: đàn áp, trù dập người phêbình, chủ nghĩa thành tích, che dấu khuyết điểm, coi tự phê bình và phê bình là dịp để đả kíchlẫn nhau, đi đến chia rẽ, bè phái trong Đảng
6 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng, kiên quyết đấu tranh để ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời quần chúng
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Đảng là một tổ chức tự nguyện, đấu tranh vì sựnghiệp giải phóng quần chúng khỏi ách áp bức bóc lột Quần chúng cần có Đảng với tư cách làngười lãnh đạo họ trong cuộc đấu tranh ấy Nếu không có sự đồng tình và ủng hộ của quầnchúng thì mọi chủ trương, đường lối của Đảng không trở thành hiện thực Xây dựng chủ nghĩa
xã hội, chủ nghĩa cộng sản là một sự nghiệp hoàn toàn mới mẻ và vô cùng khó khăn Sự nghiệp
đó chỉ có thể thành công nếu Đảng tổ chức và phát huy được tính sáng tạo, cách mạng của quầnchúng Lênin chỉ ra rằng, những người cộng sản chỉ như những giọt nước trong đại dương nhândân mênh mông và chỉ riêng với bàn tay những người cộng sản thì không thể xây dựng thànhcông chủ nghĩa xã hội Tính sáng tạo linh động của quần chúng, đó là nhân tố cơ bản của xã hộimới Chủ nghĩa xã hội không phải là kết quả của những sắc lệnh từ trên ban xuống Tính chấtmáy móc, hành chính và quan liêu không dung hợp được với tinh thần của chủ nghĩa xã hội; chủnghĩa xã hội sinh động, sáng tạo là sự nghiệp của bản thân quần chúng nhân dân Khi ĐảngBônsevich Nga đã có chính quyền, Lênin thường nhấn mạnh rằng, sức mạnh của Đảng bắt
Trang 6nguồn từ mối liên hệ mật thiết với quần chúng, từ sự đồng tình và ủng hộ của quần chúng đốivới Đảng Thiếu điều kiện đó không những không thể xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội,
mà còn có thể dẫn đến mất chính quyền
7 Đảng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng, phải thường xuyên đưa những người không đủ tiêu chuẩn và những phần tử
cơ hội ra khỏi Đảng
Đảng là đội tiên phong của giai cấp Đảng chỉ có thể làm tròn vai trò ấy nếu trong Đảngchỉ bao gồm những chiến sỹ tiên phong Tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấpcông nhân và nhân dân lao động vào Đảng là biện pháp quan trọng để cải thiện thành phần, chấtlượng của Đảng là điều kiện vô cùng trọng yếu để nâng cao uy tín và giữ vững vai trò lãnh đạocủa Đảng Ở mỗi thời kỳ của cách mạng, do nhiều nguyên nhân khác nhau, đều không tránhkhỏi có một số người không còn giữ được vai trò tiên phong Có người do trình độ nhận thức,năng lực hoạt động thực tiễn, có người do không kiên định về chính trị, thiếu ý thức tổ chức kỷluật, thoái hóa, biến chất trở thành những kẻ quan liêu, tham nhũng, ức hiếp quần chúng Đặcbiệt là trong điều kiện Đảng có chính quyền không tránh khỏi có những phần tử cơ hội tìm mọicách luồn lọt chui vào Đảng với mưu đồ đặc quyền, đặc lợi, phá hoại sự thống nhất đội ngũĐảng, làm niềm tin của quần chúng đối với Đảng bị giảm sút Từ thực tiễn của Đảng Cộng sản(B) Nga sau những năm có chính quyền, trước khi qua đời, Lênin đã nhấn mạnh rằng: “Phảiđuổi ra khỏi Đảng những kẻ gian giảo, những Đảng viên cộng sản đã quan liêu hóa, không trungthực, nhu nhược ” Để đội ngũ của Đảng luôn luôn trong sạch, chỉ bao gồm những chiến sỹtiên phong được quần chúng tin yêu thì Đảng phải thường xuyên đưa những người không đủtiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng Đó là một biện pháp đặc biệt quan trọng nhằmnâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Đảng Cộng sản Việt Nam đã ý thức rõđiều đó nên từ ngày thành lập đến nay, nhất là từ khi có chính quyền, Đảng đã thực hiện nhiềuhình thức khác nhau nhằm chỉnh đốn đội ngũ Đảng
8 Tính quốc tế của Đảng
Chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân là bản chất của Đảng cộng sản Bản chất đó bắtnguồn từ vai trò, sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân Tính chất quốc tế củaĐảng thể hiện trước hết ở chỗ Đảng được tổ chức và hoạt động theo những nguyên lý của họcthuyết Mác-Lênin về Đảng, ở đường lối chiến lược, sách lược đối nội và đối ngoại của Đảng, ởchỗ Đảng luôn luôn quan tâm giáo dục đội ngũ Đảng viên và nhân dân lao động chủ nghĩa quốc
tế vô sản Trong thời đại ngày nay, chủ nghĩa yêu nước chân chính phải gắn liền với chủ nghĩaquốc tế vô sản trong sáng Đảng kiên quyết chống mọi khuynh hướng vô vanh nước lớn hoặcchủ nghĩa dân tộc hẹp hòi
2 Liên hệ vào thực tiễn xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, đã trải quanhiều thử thách, trở thành một Đảng Mác-Lênin kiên cường, trưởng thành về chính trị, vữngvàng trước những biến cố vô cùng khó khăn của lịch sử ở trong nước và trên thế giới Đảng talấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động Trong hơn 80năm ra đời và lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã không ngừng lớn mạnh Học thuyết về chínhđảng kiểu mới của V.I Lê-nin với 8 nguyên lý cơ bản nêu trên đến nay vẫn luôn mang ý nghĩa
lý luận sâu sắc, soi sáng cho công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện nay Nhữngnguyên lý về đảng kiểu mới của V.I Lê-nin chính là những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng sản
Trang 7trên tất cả các lĩnh vực chính trị, tư tưởng, tổ chức Những nguyên tắc đó luôn luôn vận độngtrong mối quan hệ biện chứng với nhau.
2.1 Vận dụng các nguyên lý về đảng kiểu mới V.I Lê-nin trong công công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam
Trong suốt quá trình xây dựng và trưởng thành của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhất
là trong những năm gần đây, khi đề ra phương hướng biện pháp xây dựng chỉnh đốn Đảng,Đảng luôn nghiên cứu, quán triệt và vận dụng đầy đủ những nguyên lý xây dựng Đảng kiểu mớicủa giai cấp công nhân trong học thuyết về Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác-Lênin Vì vậy,chúng ta khẳng định rằng, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định đến mọi thắnglợi của cách mạng Việt Nam Vấn đề quan tâm hàng đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam là phảităng cường công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, nâng cao bản lĩnh chính trị và trình
độ trí tuệ của Đảng, giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng Đảng phảikiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền chủnghĩa xã hội Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, làmsáng tỏ một số vấn đề về đảng cầm quyền và chủ nghĩa xã hội
Trong thời gian qua, công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhận thức được nâng cao hơn, tư duy được đổi mới hơn, tư tưởng được thống nhất hơn, thể hiện ở việc đã tạo được sự nhất trí trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội đối với những vấn đề lớn, cơ bản trong quá trình tiến hành công cuộc đổi mới, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Mục tiêu “xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức” thực chất là để “nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng” Trong đó:
- Nền tảng quan trọng để xây dựng Đảng về chính trị trước hết là: kiên định chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới; kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng; không ngừng nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng, năng lực hoạch định đường lối, chính sách phù hợp với quy luật khách quan, đặc điểm của Việt Nam, nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết của cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp; không dao động trong bất kỳ tình huống nào, dù khó khăn đến đâu cũng chủ động vượt qua, luôn giữ vững bản chất cách mạng của Đảng, không để ảnh hưởng, tác động xấu đến sự phát triển của đất nước và cuộc sống của nhân dân Và nhiệm vụ quan trọng cần tập trung là nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác
tư tưởng, lý luận Tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, làm sáng tỏ một số vấn đề về đảng cầm quyền, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
- Xây dựng Đảng về tư tưởng với nền tảng là chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh để nâng cao nhận thức về chủ nghĩa xã hội, về xây dựng Đảng cầm quyền Qua
đó, làm cho tư tưởng của cán bộ, đảng viên phù hợp với tư tưởng của Đảng, thống nhất cao và tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng Xuất phát từ phương châm lý luận kết hợp với thực tiễn, tổng kết thực tiễn, công tác tư tưởng phải bảo đảm tính thuyết phục trên cơ sở lý luận, thực tiễn chính xác, khoa học, thiết thực Xây dựng Đảng về tư tưởng
Trang 8không chỉ có tác động tích cực đối với việc xây dựng, phát triển đường lối, nhiệm vụ chính trị, mà có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ các mặt xây dựng Đảng.
Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị (Đảng, Nhà nước, Mặt trận, các đoàn thể chính trị - xã hội) từ Trung ương đến
cơ sở thật sự khoa học, tinh gọn, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất, bản lĩnh và năng lực để luôn có nhận thức đúng, nhanh nhạy, sáng tạo ; xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, đảng viên từ các chi bộ thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức chiến đấu và lãnh đạo, tổ chức thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chủ trương và các nghị quyết của Đảng; thực hiện bảo vệ chính trị nội bộ Xây dựng Đảng về tổ chức có vai trò đặc biệt quan trọng, trong đó, các tổ chức cơ sở của Đảng dù quy mô như thế nào, thuộc loại hình nào đều là khâu quan trọng, là nền tảng, hạt nhân chính trị, bởi đây là cấp cơ sở trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ đảng Chính vì vậy, phải nâng cao trình
độ khoa học tổ chức Đảng từ Trung ương đến cơ sở, phải thực hiện đúng các nguyên tắc
tổ chức và hoạt động của Đảng Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa X
đã khẳng định: “Thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; xây dựng, kiện toàn hệ thống tổ chức, làm rõ chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ, thẩm quyền, trách nhiệm của mỗi tổ chức, bảo đảm bộ máy tinh gọn, có hiệu lực, hiệu quả Đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, gắn xây dựng tổ chức cơ sở đảng với xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở” Điều lệ Đảng do Đại hội Đảng lần thứ XI thông qua cũng khẳng định: Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc: tự phê bình và phê bình, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng, gắn bó mật thiết với nhân dân, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
- Xây dựng Đảng về đạo đức thực tế luôn gắn liền, nằm trong xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức nhưng nay được gọi tên, được đặt ngang hàng đã thể hiện ý chí của Đảng là đề cao, coi trọng đạo đức Trước đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định: “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” Đạo đức không chỉ thể hiện các giá trị, chuẩn mực đạo đức, mà còn thể hiện trình độ, xu hướng nhận thức và chi phối hành vi của mỗi người Xây dựng Đảng về đạo đức là xây dựng đạo đức cách mạng, là suốt đời phấn đấu
vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục
vụ nhân dân, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc, của nhân dân lên trước lợi ích của cá nhân Đối với các tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên, tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức là không quan liêu, lãng phí, tham ô, là “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”; có lối sống khiêm tốn, giản dị, trung thực, nêu cao tinh thần trách nhiệm; tích cực học tập lý luận, rèn luyện chuyên môn, nâng cao trình độ về mọi mặt…, đó cũng chính là giải pháp
cơ bản nhất hiện nay để củng cố và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng, tiếp tục tạo dựng niềm tin trong nhân dân Trong Di chúc, Bác đã nhấn mạnh, xây dựng Đảng về
Trang 9đạo đức đặt ra yêu cầu cơ bản đối với mỗi cán bộ, đảng viên, đó là “phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư… phải xứng đáng
là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” Trong thời điểm hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên càng cần phát huy gương mẫu, nêu gương đi đầu trong tu dưỡng rèn luyện đạo đức, giữ gìn lối sống để quần chúng làm theo.
- Xây dựng Đảng về đạo đức là một tư duy mới trong xây dựng Đảng nói chung, việc đặt thẳng vấn đề đạo đức trong xây dựng Đảng thể hiện ý chí của Đảng ta quyết tâm đấu tranh với một hiện tượng đã trở nên khá phổ biến, được coi “sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ” Do đó, việc Đại hội XII điều chỉnh
“tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh” và bổ sung xây dựng Đảng về đạo đức vào mục tiêu xây dựng Đảng là hoàn toàn đúng đắn, không chỉ đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng, còn xuất phát từ thực tiễn tình hình, từ quyết tâm giải quyết triệt để một vấn đề cấp bách, đáp ứng nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
2 Để đạt được mục tiêu “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức” cần tập trung vào những nội dung chủ yếu sau:
- Một là, tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng Thứ nhất, nâng cao bản
lĩnh chính trị, lấy nền tảng là chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh Mỗi cán
bộ, đảng viên kiên định chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, không giáo điều, máy móc; kiên định con đường xã hội chủ nghĩa và mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phê phán những ý kiến phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lê-nin Nâng cao năng lực hoạch định đường lối, xây dựng chính sách đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn
phát triển, phù hợp với quy luật khách quan và đặc điểm của Việt Nam Thứ hai, đổi mới
mạnh mẽ nội dung, hình thức, phương pháp công tác tư tưởng theo hướng gắn với thực tiễn, với cơ sở; nâng cao chất lượng sinh hoạt ở từng chi bộ; tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng; nâng cao cảnh giác và tính sắc bén trong cuộc đấu tranh tư tưởng, đẩy mạnh đấu tranh chống diễn biến hòa bình, các luận điệu cơ hội, phá hoại Đảng; đẩy mạnh công tác phòng, chống suy thoái về tư tưởng, chính trị trong cán bộ, đảng viên.
- Hai là, tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức, công tác cán bộ Kiện toàn tổ chức, bộ
máy của Đảng và hệ thống chính trị trên cơ sở: xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, mô hình tổ chức, tạo chuyển biến về chất lượng hoạt động; đánh giá đúng thực trạng, những điểm còn hạn chế, tồn tại từ mô hình tổ chức đến phương thức hoạt động; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng hoạt động của loại hình cơ sở đảng, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng ở cơ sở; giữ vững các nguyên tắc tổ chức, hoạt động cơ bản của Đảng, như tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo,
cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kết thống nhất…; đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ từ khâu phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đức, có tài Nâng cao chất lượng đảng viên, mỗi cán
bộ, đảng viên phải thường xuyên gần gũi quần chúng nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa Đảng với nhân dân; phát huy dân chủ,
Trang 10quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực, bảo đảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân.
- Ba là, chú trọng tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức, kiên quyết đấu tranh
chống tham nhũng, xử lý nghiêm minh những cán bộ, đảng viên sai phạm, làm trong sạch
bộ máy Đảng và Nhà nước, làm lành mạnh các quan hệ xã hội Cụ thể cần tập trung vào một số vấn đề sau:
+ Thứ nhất, các cấp ủy, tổ chức Đảng phải đẩy mạnh, thường xuyên, liên tục, tránh
các biểu hiện hình thức trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên Nghiên cứu, đổi mới hình thức giáo dục cho phù hợp Nội dung giáo dục phải lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm gốc.
+ Thứ hai, gắn xây dựng Đảng về đạo đức với xây dựng Đảng về chính trị, tư
tưởng và tổ chức Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất đạo đức, lối sống trong sáng, cao đẹp, mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu gương mẫu, “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, có lối sống lành mạnh, đạo đức trong sáng, nói đi đôi với làm, cũng chính là nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước khó khăn, thử thách, âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.
+ Thứ ba, trong tình hình cụ thể hiện nay, đội ngũ cán bộ chủ chốt phải nêu gương
thực hành đạo đức, thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gắn việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII với việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI về
“Một số vấn đề cấp bách trong xây dựng Đảng hiện nay” Đồng thời, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống, những biểu hiện
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ./.
Trang 11Câu 2: Những nguyên lý về xây dựng chính đảng kiểu mới của Lênin
Những tư tưởng về đảng kiểu mới của Lênin là một hệ thống lý luận khoa học, đã trởthành những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động lãnh đạo của các ĐCSchân chính Lịch sử đã chứng minh, sự vận dụng sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể củatừng dân tộc, giai cấp và thực tiễn CT-XH của mỗi nước là nguyên nhân của mọi thắng lợi củacách mạng
Khái quát 8 nguyên lý cơ bản
1 Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng Cộng sản vì:
- Chủ nghĩa Mác là cơ sở khoa học của công tác xây dựng Đảng, là ngọn cờ đoàn kếtnhững người cộng sản, là cơ sở để vạch ra cương lĩnh hành động, chiến lược và sách lược củacách mạng Xa rời CN ML tất sẽ dẫn đến làm tan rã đảng, tự đánh mất vai trò lãnh đạo củamình
- Tuy nhiên không được coi lý luận của C.Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bấtkhả xâm phạm, phải quan tâm tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển
2 Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất của giai cấp công nhân
- Vai trò tiên phong của Đảng thể hiện trên lĩnh vực lý luận, về mặt tổ chức và hành độnggương mẫu của đảng viên trong thực tiễn
- Đảng là bộ phận của giai cấp, nhưng phải phân biệt đảng với toàn bộ giai cấp
- Trích lời Lê-nin “chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khảnăng làm tròn vai trò người chiến sĩ tiền phong” Đảng phải là “trí tuệ, danh dự và lương tâmcủa thời đại chúng ta”; Không được lẫn lộn đảng, tức là đội tiền phong của giai cấp công nhân,với toàn bộ giai cấp, mà Đảng là “đội tiên phong giác ngộ nhất của giai cấp vô sản”
3 Khi có chính quyền, Đảng là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó
- Người chỉ rõ, buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là sai lầm về nguyên tắc, bởinếu vậy sẽ thủ tiêu sức mạnh của Nhà nước xã hội chủ nghĩa và cả hệ thống của nó và sẽ mởđường cho các phần tử cơ hội phản động cướp chính quyền
- Đảng xác định lãnh đạo kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng đảng là then chốt.Đảng lãnh đạo nhưng luôn gắn với việc phát huy hiệu quả QL của nhà nước, không bao biệnlàm thay, phê phán thói chuyên quyền, độc doán đồng thời lên án sự buông lỏng hoặc hạ thấpvai trò lãnh đạo của Đảng; Đảng hoạt động trong khuôn khổi Hiến pháp và pháp luật
4 Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng
-Tập trung dân chủ là thuộc tính cơ bản của đảng, thể hiện bản chất và sự sống còn củaĐảng; kết hợp tập trung với dân chủ Dchu nhằm phát huy cao nhất trí tuệ, khả năng sáng tạocủa ĐV Tập trung là quyền lực của tập thể giao cho những ngươi lãnh đạo để thực hiện ý chícủa đa số TTDC đối lập hoàn toàn tập trung quan liêu hoặc dân chủ vô chính phủ
- Là tiêu chí để phân biệt chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân - Đảng cách mạngchân chính với các đảng phái khác
5 Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức tự phê bình và phê bình
Trang 12- Lê-nin đã phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác về sự đoàn kết, thống nhất trongĐảng Cộng sản
- Để sự đoàn kết thống nhất trong Đảng luôn luôn được củng cố và phát triển, Đảng cầnphải thực hiện tự phê bình và phê bình, đây là quy luật phát triển của Đảng, có tác dụng pháthiện, giải quyết mâu thuẫn đối với từng cá nhân, từng tổ chức và cả hệ thống của Đảng
- Song, tự phê bình và phê bình phải có tính đảng và tính nguyên tắc là nhằm tăng cường
sự thống nhất trong Đảng, chứ không phải tạo ra bè phái để chia rẽ nội bộ Đảng; nhằm tăngcường giữ vững mối quan hệ chặt chẽ giữa các tổ chức đảng và giữa các tổ chức đảng với nhândân
6 Đảng gắn bó chặt chẽ với nhân dân, kiên quyết đấu tranh để ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời nhân dân.
- Người cho rằng “những người cộng sản chỉ như những giọt nước trong đại dương nhândân” Nếu không có sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thì mọi chủ trương, đường lối của Đảngkhông thể trở thành hiện thực Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân
- Khi nắm chính quyền, Đảng có nhiều điều kiện mới, công cụ mới để tăng cường mốiliên hệ giữa Đảng với nhân dân, nhưng cũng dễ nảy sinh bệnh quan liêu, mệnh lệnh, thamnhũng ;làm cho đảng viên thoái hoá biến chất, xa rời quần chúng Đó là nguyên nhân căn bảnlàm cho Đảng suy yếu
7 Đảng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng, kịp thời đưa những người không đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng Đó là một biện pháp đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức
chiến đấu của Đảng
8 Chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân là bản chất của Đảng CS
- Theo Người, chủ nghĩa quốc tế không phải là lời nói suông, không phải là lời tỏ tìnhđoàn kết, không phải là nghị quyết mà là hành động
Lợi ích tối cao của Đảng, dân tộc và ND ta là XD thành công CNXH và bảo vệ vững chắc tổ quốc Thực hiện CNH HĐH vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh tạo điều kiện để thực hiện tốt chủ trương luôn coi trọng quan hệ quốc tế, đoàn kết và hợp tác với các nước, các phong trào, các lực lượng cách mạng tiến
bộ trên thế giới Cách mạng Việt nam là một bộ phậ n khăng khít của cách mạng thế giới.
Kết luận:
- Học thuyết Mác- Lênin về đảng cộng sản với thuộc tính cách mạng và khoa học của nó
có ý nghĩa rất to lớn với các đảng cộng sản chân chính Nó đòi hỏi các đảng phải vận dụng mộtcách sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của dân tộc, của giai cấp, của thực tiễn chính trị -
xã hội mỗi nước
- Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hànhđộng, 84 năm ra đời và lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã không ngừng lớn mạnh Học thuyếtchính đảng kiểu mới của V I Lê-nin đến nay vẫn luôn mang ý nghĩa lý luận sâu sắc, đang soisáng cho công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện nay
Trang 13Câu 3: Sự vận dụng và phát triển những nguyên lý xây dựng “đảng kiểu mới” của Lênin
vào những vấn đề cơ bản về đảng và xây dựng đảng ta hiện nay?
Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hànhđộng, 80 năm ra đời và lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã không ngừng lớn mạnh Học thuyếtchính đảng kiểu mới của V I Lê-nin đến nay vẫn luôn mang ý nghĩa lý luận sâu sắc, đang soisáng cho công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện nay
Sự vận dụng và phát triển những nguyên lý xây dựng “đảng kiểu mới” của Lênin vàonhững vấn đề cơ bản về đảng và xây dựng đảng ta hiện nay, có thể khái quát ở một số điểm nổibật sau:
Thứ nhất, vai trò của Đảng được hiến định rõ ràng trong Hiến pháp: Đảng là đội tiênphong của GCCN, đồng thời là đội tiên phong của NDLĐ và của dân tộc Việt Nam, đại biểutrung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Đảng ta ra đờitrong một nước thuộc địa, nửa phong kiến, nông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân còn nhỏ bé.Đảng ta ra đời không chỉ là sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lê-nin với phong trào công nhân mà cònvới phong trào yêu nước Việt Nam Đây là nét đặc thù trong sự ra đời và hoạt động của ĐảngCộng sản Việt Nam Chính vì vậy, lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dântộc là thống nhất với nhau
Thứ hai, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại, hoạt động vì lợi ích của giai cấp côngnhân và dân tộc, Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việc phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhândân
Thứ ba, với Cương lĩnh 2011, tiếp tục khẳng định Đảng ta lấy “Chủ nghĩa Mác - Lê-nin
và Tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động” của mình, làlực lượng chính trị duy nhất hội đủ các điều kiện về tư tưởng, chính trị; về khả năng đoàn kếtdân tộc và đoàn kết quốc tế cũng như năng lực tư duy chiến lược để xây dựng và bảo vệ Tổquốc, bảo vệ thành quả cách mạng gần 70 năm của nhân dân ta
Thứ tư, Đảng lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc cơ bản cho tổ chức và hoạt động củaĐảng Kiên quyết chống các biểu hiện vi phạm dân chủ, tập trung quan liêu, chống các biểuhiện của dân chủ hình thức hoặc dân chủ “vô chính phủ Hiện nay đảng lãnh đạo thực hiện côngcuộc… trong bối cảnh toàn cầu, hội nhập, càng cần hơn phát huy dân chủ, đi đôi với tăng cườngchế độ lãnh đạo tập thể, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của cá nhân
Thứ năm, Đảng luôn xác định chăm lo, giữ gìn sự đoàn kết trong nội bộ, gắn bó mật thiếtvới nhân dân, phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân Yêu cầu nâng cao chât lượng côngtác dân vận, củng cố niềm tin của nhân dân với đảng, xây dựng khối ddaijj đoàn kết vì mụctiêu…
Sáu là, đảng tích cực bòi dưỡng, kết nạp những phần tử ưu tú…kiên quyết loại bỏ phần
tử cơ hooij, tham nhũng, thoái hóa, biến chất làm trong sạch đội ngũ Hiện nay c ó một bộphận…cần tăng cường kiểm tra kỷ luật để đảm bảo đảng thật sự trong sạch vững mạnh
Bảy là, Bảo đảm lợi ích dân tộc chân chính, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nướcvới chủ nghĩa quốc tế XHCN
Lợi ích tối cao của Đảng, dân tộc và ND ta là XD thành công CNXH và bảo vệ vữngchắc tổ quốc Chính sách đối ngoại nhằm tạo điều kiện QT thuận lợi, tận dụng thời cơ thực hiệnCNH HĐH vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đảng và nhân dân
Trang 14ta luôn coi trọng quan hệ quốc tế, đoàn kết và hợp tác với các nước, các phong trào, các lựclượng cách mạng tiến bộ trên thế giới.
Học thuyết Mác – Lênin về đảng cộng sản với thuộc tính cách mạng và khoa học của nó
có ý nghĩa rất to lớn đói với các đảng cộng sản chân chính Nó đòi hỏi các đảng phải vận dụngmột cách sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của dân tộc, của giai cấp, của thực tiễn chínhtrị - xã hội mỗi nước Đảng ta đã vận dụng và phát triển những nguyên lý xây dựng “đảng kiểumới” của Lênin vào những vấn đề cơ bản về đảng và xây dựng đảng ở nước ta hiện nay Đảng talấy chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động, 80 năm ra đời
và lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã không ngừng lớn mạnh Học thuyết chính đảng kiểu mới của
V I Lênin đến nay vẫn luôn mang ý nghĩa lý luận sâu sắc, đang soi sáng cho công cuộc xâydựng, chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện nay
Trang 15Bài 2
Câu 1: Tính tất yếu, nội dung, giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ
trong Đảng hiện nay.
Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản chỉ đạo xây dựng, tổ chức, sinh hoạt và hoạtđộng của Đảng, là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng Đó cũng là nguyên tắc quan trọng nhấtchỉ đạo mọi hoạt động tổ chức, sinh hoạt nội bộ và phong cách làm việc của Đảng Nó đảm bảocho sự thống nhất ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh vô địch của một Đảng cách mạng Đây
là nguyên tắc phân biệt chính Đảng của giai cấp công nhân, Đảng cách mạng chân chính với cácĐảng phái khác Đây cũng là điểm mà mọi thế lực chống đối thường công kích nhằm phủ nhậnvai trò lãnh đạo của Đảng
Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắctập trung dân chủ, từ bài học gần đây của các đảng anh em và qua hoạt động thực tiễn, Đảng ta
đã khẳng định: Đảng cộng sản Việt Nam tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ Nội dung cơbản của nguyên tắc này được quy định tại Điều 9 chương II Điều lê Đảng cộng sản Việt Nam
Là một đảng cách mạng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng, từ ngày thànhlập đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổchức cơ bản của Đảng Việc áp dụng nguyên tắc này vào tổ chức và hoạt động của Đảng là tấtyếu khách quan, vừa bảo đảm cho Đảng thống nhất ý chí và hành động, vừa phát huy dân chủ,tạo nên sức mạnh vô địch của Đảng, đưa cách mạng nước ta giành thắng lợi này đến thắng lợikhác
1 Tính tất yếu của việc thực hiện nguyên tắc TTDC trong Đảng
Hầu hết các đảng cộng sản trên thế giới đều khẳng định ngay từ đầu tinh thần dân chủtrong đảng và lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và sinh hoạt của đảng.Nguyên tắc tập trung dân chủ có vĩ trí và tầm quan trọng hang đầu trong tổng thể các nguyên tắc
tổ chức và sinh hoạt ĐCS,và nó có vai trò quan trọng việc đảm bảo vững mạnh về chính trị , tưitưởng và tổ chức củ ĐCS
Hồ Chí Minh - người sáng lập, giáo dục, rèn luyện Đảng ta - đã vận dụng sáng tạo họcthuyết của Chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng Đảng của giai cấp công nhân vào điều kiện cụthể của Việt Nam Người quán triệt đầy đủ nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của LêNin vàvận dụng vào việc tổ chức xây dựng Đảng Cộng Sản Việt Nam Người khẳng định Đảng phải làkhối thống nhất ý chí và hành động, trong tổ chức, Đảng phải thực hiện đầy đủ nguyên tắc tậptrung dân chủ - một nguyên tắc quyết định sức mạnh của Đảng Người chỉ rõ rằng dân chủ phải
đi đôi với với tập trung, phải kiên quyết thực hành kỷ luật Trong lãnh đạo, Hồ Chí Minh đòi
hỏi Đảng phải thực hiện đúng đắn nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Thực hiện
đúng đắn nguyên tắc này mới tránh cho Đảng không rơi vào chủ quan, độc đoán, chuyên quyền
và mới biến đường lối của Đảng trở thành thực tiễn sinh động Trong sinh hoạt Đảng, Hồ Chí
Minh đặt vấn đề phải thực hiện tốt nguyên tắc tự phê bình và phê bình - một vũ khí và là quy
luật làm cho Đảng trở nên trong sạch, vững mạnh Đồng thời, Đảng phải thực hiện tốt nguyên
tắc kỷ luật nghiêm minh và tự giác, cũng như nguyên tắc đoàn kết thống nhất trong Đảng, cán
bộ đảng viên phải tự giác chấp hành kỷ luật của Đảng, phải giữ gìn sự thống nhất của Đảng nhưgiữ gìn con ngươi của mắt mình
Trang 16Từ khi trở thành Ðảng cầm quyền, Ðảng Cộng sản Việt Nam kiên định và có bước pháttriển mới trong việc phát huy dân chủ nội bộ, thực hành nguyên tắc tập trung dân chủ cả trongÐảng và trong tổ chức, hoạt động của Nhà nước Tại Đại hội dại biểu toàn quốc lần thứ XIthong qua ngày 19 tháng 1 năm 2011 Đảng ta đã nhấn mạnh: phải thực hiện đúng đắn nguyêntắc tập trung dân chủ trên cơ sở thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng.
Như vậy, việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ là tất yếu khách quan, xuất phát từ
cơ sở lí luận và thực tiễn sau đây
Thứ nhất, xuất phát từ bản chất của Đảng:
Đảng là đội tiền phong chiến đấu của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cảdân tộc Do đó, đảng phải được tổ chức chặt chẽ, tập trung, thống nhất, chứ không thể là một tổchức lỏng lẻo, vô chính phủ
Đảng là liên minh tự nguyện của những người cùng chung chí hướng cộng sản, đấu tranh
để xây dựng CNXH – một xã hội dân chủ Do đó, đảng phải có tổ chức dân chủ mới phù hợpvới bản chất và mục đích ấy
Như vậy, việc thực hiện nguyên tắc nguyên tắc tập trung dân ch là tất yếu, bởi nếu xa rờinguyên tắc này là xa rời bản chất của đảng cộng sản
Thứ hai, xuất phát từ yêu cầu lịch sử của đảng:
Nhiệm vụ lịch sử của Đảng Cộng sản VN là lãnh đạo cuộc đấu tranh xoá bỏ áp bức, bóclột, bất công, xây dựng thành công nước Việt Nam XHCN và tiến tới CNCS Nhiệm vụ đó rất tolớn nhưng mới mẻ, khó khăn, đòi hỏi đảng phải tổ chức dân chủ để phát huy mọi tiềm năng trítuệ, lực lượng của đảng viên và các tổ chức trong toàn đảng
Mặt khác, nhiệm vụ lịch sử của Đảng rất gay go, phức tạp, quyết liệt, lâu dài đối đầu vớicác thế lực thù địch luôn tìm cách chống phá, nên đảng phải được tổ chức một cách tập trungvới sự thống nhất về tổ chức và hoạt động, kỷ luật nghiêm minh mới đủ sức hoàn thành nhiệm
vụ lịch sử đó
Thứ ba, xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế:
Trong lịch sử, đảng cộng sản nào thực hiện tốt nguyên tắc TTDC thì sẽ xây dựng đượcmình thành đội tiền phong chiến đấu có tổ chức chặt chẽ, vượt mọikhó khăn, thử thách khốc liệt,lãnh đạo cách mạng thành công, giành những thắng lợi to lớn; ngược lại cũng có những ĐCScầm quyền xa rời, lơi lỏng nguyên tắc này nên bị suy yếu, thậm chí tan vỡ Kinh nghiệm và thựctiễn của ĐCS Liên Xô, các nước Đông Âu cho thấy điều đó; trong khi VN, TQ… kiên định thìđang gặt hái được những thành tựu to lớn
Thứ tư, xuất phát từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của ĐCS VN:
Nhờ được tổ chức theo nguyên tắc TTDC nên đảng ta đã có đủ sức mạnh lãnh đạo CM
VN thành công và ngày càng phát triển Trong các thời kì CM, tổ chức đảng nào không thựchiện nghiêm nguyên tắc này, bóp méo nguyên tăc này đều dẫn đến mất đoàn kết, suy giảm nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu
Như vậy, thực hiện nguyên tắc TTDC là yêu cầu tất yếu khách quan của ĐCS VN Đảng
ta luôn khẳng định nguyên tắc TTDC là nguyên tắc tổ chức cơ bản của đảng, mọi mưu toan xarời, phủ nhận nguyên tắc này đều bị phê phán, ngăn chặn
2 Nội dung của nguyên tắc TTDC
* Là nguyên tắc tổ chức cơ bản của đảng, tinh thần chủ yếu của nguyên tắc này là bảođảm cho sự thống nhất về tư tưởng và chính trị của ĐCS được củng cố về mặt tổ chức Nó đảm
Trang 17bảo cho đảng luôn là một tổ chức chiến đấu, một tổ chức lãnh đạo, một tổ chức hành động chứkhông phải là một câu lạc bộ chỉ bàn cãi suông Đây cũng là nguyên tắc dùng để phân biệt chínhđảng cách mạng chân chính của GCCN với các đảng phái khác
* Nội dung của nguyên tắc này được quy định tại Điều 9 Điều lệ Đảng:
- Cơ quan lãnh đạo các cấp của đảng do bầu cử lập ra, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhânphụ trách;
- Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toàn quốc Cơ quan lãnh đạo ởmỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đại hội đảng viên Giữa hai kì đại hội, cơ quan lãnh đạo củaĐảng là BCH trung ương, ở mỗi cấp là BCH đảng bộ, chi bộ (gọi tắt là cấp uỷ);
- Cấp uỷ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoat động của mình trước đại hội cùngcấp, trước cấp uỷ cấp trên trực tiếp và cấp dưới; định kì thông báo tình hình hoạt động của mìnhđến các tổ chức đảng trực thuộc, thực hiện tự phê bình và phê bình;
- Tổ chức đảng và đảng viên phải chấp hành nghị quyết của Đảng Thiểu số phục tùng đa
số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức, các tổ chức trong toàn đảng phụctùng Đại hội đại biểu toàn quốc và BCH trung ương;
- Nghị quyết của các cơ quan lãnh đạo của Đảng chỉ có giá trị thi hành khi có hơn mộtnửa số thành viên trong cơ quan đó tán thành Khi biểu quyết, mỗi thành viên được phát biểu ýkiến của mình ĐV có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp trên chođến Đại hội đại biểu toàn quốc, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không đượctruyền bá ý kiến trái với NQ của Đảng Cấp uỷ có thẩm quyền nghiên cứu, xem xét ý kiến đó;không phân biệt đối xử với ĐV có ý kiến thuộc về thiểu số;
- Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song khôngđược trái với nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và nghị quyếtcủa cấp trên
Như vậy, một mặt, tập trung dân chủ có nghĩa là tất cả các cơ quan Đảng đều phải do bầu
cử mà ra và hoạt động theo nguyên tắc lãnh đạo tập thể, cá nhân phụ trách, thực hiện chế độ báocáo định kỳ thông báo tình hình của mình đến các tổ chức Đảng trực thuộc, thực hiện nghiêmtúc chế độ tự phê bình và phê bình Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu,song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết của Đảng Mặt khác tập trung dân chủ có nghĩa làkỷ luật nghiêm ngặt và thống nhất đối với toàn thể Đảng viên, là phục tùng ý chí và nghị quyếtcủa đa số, là các cơ quan cấp dưới có nghĩa vụ phải chấp hành quyết định của các cơ quan cóthẩm quyền cấp trên Điều đó sẽ bảo đảm cho công tác và sự lãnh đạo của Đảng được tập trung,đoàn kết, tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động của toàn Đảng
Những nội dung cơ bản của nguyên tắc tập trung dân chủ trên là dựa trên cơ sở chủ nghĩaMác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, qua kinh nghiệm của các Đảng anh em và qua hoạt độngthực tiễn của Đảng Thế nhưng vừa qua, ở một số nước, cũng như ở nước ta vẫn còn có ngườimuốn đặt lại vấn đề nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng với ý đồ đi tới xóa bỏ nó Nhữngđòi hỏi xóa bỏ nguyên tắc tập trung dân chủ của họ thường vin vào những sai lầm quan liêu, độcđoán, mất dân chủ của một số người lãnh đạo ở một số nước, lợi dụng sự tan vỡ của một sốĐảng Cộng sản Họ không thấy nguyên nhân của tình trạng đó chính là do đã hiểu sai và thựchiện sai nguyên tắc tập trung dân chủ của lý luận xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác-Lênin
3 Tính thống nhất của tập trung dân chủ
Trang 18Về bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ thể hiện rõ sự thống nhất giữa tập trung vàdân chủ Sự thống nhất đó không phải là ngẫu nhiên, mà nó được quy định bởi những nhân tốkhách quan của cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và bởi nhiệm vụ của ĐảngCộng sản phải lãnh đạo cuộc đấu tranh đó đến thắng lợi cuối cùng Chúng ta có thể thấy:
- Tập trung có nghĩa là Đảng Cộng sản phải có một Cương lĩnh cách mạng chung,trong đó nêu lên mục tiêu của cách mạng và được toàn thể đảng viên quán triệt thực hiện Tậptrung còn thể hiện ở việc lãnh đạo các tổ chức đảng, các công tác của đảng do một trung tâmthực hiện là đại hội đại biểu toàn quốc, và trong thời kỳ giữa hai nhiệm kỳ đại hội là Ban Chấphành TW Đảng Các Nghị quyết của đại hội và Ban Chấp hành TW Đảng với tính cách là biểuhiện ý chí của toàn Đảng, bắt buộc tất cả và toàn thể đảng viên phải thi hành Tập trung đòi hỏiphải có kỷ luật thống nhất phải tuân thủ những tiêu chuẩn sinh hoạt đảng, có ý thức phục tùngNghị quyết của Đảng Do đó, tập trung trong Đảng không những là uy quyền của tư tưởng, màcòn là uy quyền của tổ chức, do các cơ quan đó thể hiện
- Bên cạnh đó, Đảng Cộng sản tồn tại sẽ không có ý nghĩa nếu không có dân chủtrong Đảng Đây là một tổ chức chính trị tự nguyện, độc lập, sức mạnh của Đảng là do tính tíchcực tự giác của toàn thể đảng viên Chỉ khi nào đảng viên tự thảo luận và giải quyết tất cả mọivấn đề kể cả việc thành lập các cơ quan lãnh đạo của đảng thì tính tích cực của đảng viên mớiđược nâng cao Có thực hiện dân chủ trong Đảng mới có điều kiện rèn luyện, giáo dục đảngviên, mới phát huy tốt nhất nghị lực của họ vào việc đề ra và thực hiện đường lối chính sách củaĐảng Như vậy, dân chủ trong Đảng thực chất là phát huy quyền làm chủ của toàn thể đảngviên, là sự tham gia tích cực của toàn thể đảng viên vào công việc của Đảng một cách trực tiếp,hay thông qua những đại biểu của họ vào việc vạch ra những đường lối, chính sách, vào việcthành lập các cơ quan lãnh đạo của Đảng Nhưng chỉ trong điều kiện có tính tổ chức cao, tính kỷluật chặt chẽ, thừa nhận sự lãnh đạo thống nhất của Đảng thì đảng viên mới có thể thực hiệnđược nghĩa vụ và quyền hạn của mình
Nguyên tắc tập trung dân chủ là sự kết hợp hài hoà giữa hai mặt tập trung và dânchủ, tạo thành chỉnh thể thống nhất của một nguyên tắc Đó là bản chất của nguyên tắc này Tuynhiên, chúng ta cần hiểu trong Đảng dân chủ gắn với tập trung Bởi vì tập trung và dân chủ làhai mặt, hai yếu tố cấu thành của nguyên tắc tập trung dân chủ Dân chủ trong Đảng phải có tínhđảng, có lãnh đạo, gắn liền với kỷ luật Đảng Dân chủ là điều kiện, là tiền đề của tập trung, cũngnhư tập trung là cơ sở, là cái bảo đảm cho dân chủ được thực hiện Lênin đã nhấn mạnh sựthống nhất giữa tập trung dân chủ trong hoạt động của đảng; đồng thời cũng kiên quyết chống
lại chủ nghĩa xét lại đem đối lập hai khái niệm đó với nhau Người viết: Trên báo chí của chúng tôi, chúng tôi luôn luôn bảo vệ dân chủ trong nội bộ đảng Nhưng chúng tôi không bao giời phản đối chế độ tập trung của Đảng Chúng tôi chủ trương chế độ tập trung dân chủ Do đó, đối với một đảng mác xít lêninnít, trừ những hoàn cảnh riêng biệt của các giai đoạn cách mạng, dân chủ và tập trung phải được coi trọng như nhau, tuyệt đối hoá một mặt nào đều có thể dẫn đến những sai lầm nguy hiểm, có hại cho sự lãnh đạo và sức mạnh của Đảng.
Lý luận về xây dựng Đảng mà Đảng ta tổng kết được qua thực tiễn hoạt động lâudài của mình đã nêu lên nhiều nguyên tắc quan trọng như: tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cánhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, kỷ luật nghiêm và tự giác, đoàn kết thống nhất trongĐảng Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức của Đảng, theo đó, mọi việc trong Đảng đều phảiđược bàn bạc dân chủ, ai cũng có quyền được nêu ý kiến của mình, nhưng khiquyết định thì
Trang 19thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, toàn Đảng phải phục tùng TW
và cao nhất là đại hội Đảng Tập trung dân chủ được coi là nguyên tắc rường cột để xây dựngĐảng thành một tổ chức chiến đấu chặt chẽ, vừa phát huy sức mạnh của mỗi người, vừa tạo nênsức mạnh tổng hợp của tổ chức Dân chủ và tập trung là hai mặt của một vấn đề Dân chủkhông đối lập với tập trung mà chỉ đối lập với tình trạng độc đoán, chuyên quyền Tập trungkhông đối lập với dân chủ mà chỉ đối lập với tình trạng tản mát, tự do, tuỳ tiện, vô tổ chức Dânchủ là cơ sở của tập trung và tập trung chỉ có thể thực hiện được hiệu quả trên cơ sở phát huythật sự dân chủ trong Đảng
4 Các giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc TTDC trong Đảng hiện nay
* Sau gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng ta đã giữ vững và có nhiều tiến bộtrong thực hiện nguyên tắc TTDC Tuy nhiên, vẫn còn có những khuyết điểm nhất định trongviệc thực hiện nguyên tắc này, như vẫn còn hiện tượng chưa thống nhất cao với đường lối, chủtrương, chính sách lớn; dân chủ trong đảng và trong xã hội còn bị vi phạm; còn thiếu những cơchế cụ thể để có hiệu lực phát huy dân chủ, thực hiện đúng nguyên tắc này trong đảng
Nguyên nhân của những hạn chế trên, trước hết là trách nhiệm của người đứng đầu chưacao; tiếp đến là việc phân công, phân nhiệm thiếu rõ ràng, thậm chí chồng chéo; cán bộ chínhquyền các cấp tham gia cấp uỷ chưa phát huy hết vai trò trách nhiệm và sự lãnh đạo của cấp uỷ;cán bộ, đảng viên còn bị đè nặng bởi tư duy, tác phong, lối sống sản xuất nhỏ, tâm lý cục bộ, địaphương, bản vị Vẫn còn thói quen thời tập trung quan liêu bao cấp, tổ chức đảng bao biện làmthay chính quyền, cấp trên “lo” hết cho cấp dưới, người lãnh đạo “nghĩ” hết cho người thừahành v.v
Cùng với đòi hỏi khách quan của sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội cũng như nhu cầuchống lại việc các thế lực thù địch tuyên truyền xuyên tạc, bóp méo nguyên tắc đòi hỏi đảng taphải đề ra các giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn nguyên tắc này trong giai đoạn hiện nay
* Các giải pháp cụ thể:
- Nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về nguyên tắc TTDC; làm rõ nội dung, yêucàu của nguyên tắc TTDC trong tình hình mới; đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc, phủnhận nguyên tắc TTDC;
- Tiếp tục hoạn thiện, cụ thể hoá, quy chế hoá nguyên tắc TTDC trong từng lĩnh vực,từng mặt công tác XD đảng;
- Mở rộng dân chủ đi đôi với củng cố, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng XD cácthiết chế, cơ chế cho phép phát huy thật sự mạnh mẽ dân chủ, trước hết là bảo đảm thực hiện cácquyền của ĐV, nhất là quyền được thảo luận, chất vấn, phê bình, thông tin, bảo lưu ý kiến Đồngthời với mở rộng dân chủ, phải củng cố tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng Mọi tổ chứcđảng và đảng viên phải thực hiện nhiệm vụ chấp hành chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nói và làmtheo NQ của Đảng;
- Thực hiện nghiêm túc chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với cá nhân phụ trách Thể chế hoáthành các quy chế, quy định cụ thể về tổ chức, lề lối làm việc, trách nhiệm của tập thể, cá nhân
để vừa giữ vững chế độ lãnh đạo tập thể, vừa tăng cường mạnh mẽ trách nhiệm cá nhân Tậptrung làm rõ tráchnhiệm các nhân, quy định rõ quyền và trách nhiệm của người đứng đâu cấpuỷ, tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị;
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Xử lýnghiêm minh, kịp thời những đảng viên, tổ chức đảng vi phạm nguyên tắc TTDC./
Trang 20- Đại hội chi bộ bầu cấp ủy gồm:
+ Bí thư chi bộ
+ phó bí thư chi bộ
+ Chi ủy viên (vì chi bộ có dưới 30 ĐV nên chỉ có 01 chi ủy viên)
- Thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách:
+ Cấp ủy lãnh đạo chi bộ
+ Cá nhân phụ trách Bí thư chi bộ
+ Cá nhân phụ trách phó bí thư chi bộ
+ Cá nhân phụ trách Chi ủy viên
+ Đảng viên được phân công như: giúp đỡ quần chúng phát triển đảng, giúp đỡ hộ nghèotrên địa bàn, chi bộ, vượt nghèo vvv
2 Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội Chi bộ cơ quan quan lãnh đạo là cấpủy
2 Họp chi bộ, nhận xét đảng viên
3 Học nghị quyết Trung ương đảng
- Biểu quyết nghị quyết của chi bộ Thiểu số phục tùng đa số
- Chấp hành sự điều động của Chi bộ
4 Nghị quyết của Chi bộ chỉ có giá trị thi hành khi có hơn một nửa số thành viên trongchi bộ tán thành Trước khi biểu quyết, mỗi thành viên được phát biểu ý kiến của mình Đảngviên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp uỷ cấp trên cho đến Đạihội đại biểu toàn quốc, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không được truyền bá ýkiến trái với nghị quyết của Đảng Cấp uỷ có thẩm quyền nghiên cứu xem xét ý kiến đó; khôngphân biệt đối xử với đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số
5 Chi bộ quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song không đượctrái với nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết củacấp trên
6 Nêu Ưu điểm, khuyết điểm của chi bộ
VD: Tại cơ quan Sở Nội vụ Nghệ An, nơi học viên công tác Đảng bộ cơ quan đã liên tụcgiữ vũng danh hiệu trong sạch vững mạnh tiêu biểu và đạt nhiều kết quả trong thực hiện nguyêntắc tập trung dân chủ Chế độ tập trung dân chủ, kỷ luật, kỷ cương trong Đảng được tổ chức thảoluận rộng rãi Những vấn đề quan trọng, những vấn đề lớn liên quan đến công tác Đảng và côngtác chuyên môn được tổ chức thảo luận rộng rãi, lấy ý kiến của các Đảng viên và các chi bộ trựcthuộc Đảng bộ Sinh hoạt trong Ban chấp hành Đảng bộ và sinh hoạt chi bộ định kỳ hàng thángtheo quy định được tiến hành dân chủ hơn, các cấp ủy viên mạnh dạn trình bày ý kiến của riêngmình Các đảng viên tại chi bộ cũng đã cởi mở, thẳng thắn trao đổi chính kiến của mình về cácvấn đề chi bbooj đưa ra xin ý kiến Bí thư Đảng ủy kiêm Giám đốc Sở đã có nhiều hoạt độngmang tính dân chủ như chủ động tiếp xúc, gặp gỡ, đối thoại với đảng viên, công chức trong cơquan cũng như công chức trong hệ thống ngành dọc để lắng nghe, trao đổi, thảo luận những vấn
Trang 21đề lớn của ngành, của cơ quan, đơn vị Đồng thời trong công tác tổ chức và công tác cán bộ,nhất là công tác quy hoạch, đánh giá, tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ được tiến hành công khai,dân chủ, xin ý kiến rộng rãi Không có hiện tượng mất đoàn kết Các trường hợp cán bộ, đảngviên, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh,không có hiện tượng bao che, dung túng
Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại hạn chế như trong tập thể Đảng ủy hoặctrong Đảng bộ vẫn có đồng chí còn tùy tiện, thiếu ý thức kỷ luật, nói và làm không theo nguyêntắc, phát ngôn vô kỷ luật, không đúng thẩm quyền, thâm chí có đồng chí chưa nghiêm túcĐƯờng lối, CHỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước Tính thật thà củanhiều đảng viên đang có vấn đề
Kỷ luật, kỷ cương có thời điểm thực hiện chưa nghiêm Có thời điểm chưa ban hành quyđịnh và thực hiện chua đầy đủ nguyên tắc tập trung dân chủ Một số chi ủy chi bộ trực thuộc ítlắng nghe ý kiến cấp dưới, có khi ân chủ hình thức
Nội dung “tập thể lãnh dạo, cá nhân phụ trách” có lúc thực hiện không tốt, có một số việclớn, người đứng đầu cấp ủy chưa dám nghĩ, dám làm, còn phụ thuộc nhiều vào tập thể, chưathực sự quyết liệt dễn đến trì trệ và bị một số cán bộ, đảng viên lợi dụng quyền lực để mưu cầulợi ích cá nhân
Từ những kết quả đạt được cũng như những nguyên nhân hạn chế đã chỉ ra, thiết nghĩĐảng bộ Sở Nội vụ cần thực hiện tốt các giải pháp để nâng cao hiệu quả, hiệu lực thực hiệnnguyên tắc tập trung dân chủ trong đảng bộ đó là: Tiếp tục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảngviên, công chức, viên chức về nguyên tắc tập trung dân chủ Tuyên truyền nội dung ý nghĩa củanguyên tắc này trong đảng bộ
Trong chương trình công tác năm của Dảng ủy, phải dành một mục cụ thể để quy chếhóa,cụ thể hóa các nhiệm vụ thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ
Mở rộng dân chủ trong đảng bộ cơ quan nhưng phải gắn liền với cũng cố, tăng cường kỷcương, kỷ luật trong đảng
Tập thể BCH Đảng bộ phải thực hiện nghiêm túc chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với cánhân phụ trách Xây dựng quy chế làm việc cụ thể của tập thể và cá nhân người đứng đầu, tậptrung xác định rõ trách nhiệm cá nhân, quy định rõ trách nhiệm quyền hạn của đồng chí bí thưĐảng ủy, thủ trưởng cơ quan
Tăng cường công tác kiểm tra giám sát việc thực hiện quy chế tập trung dân chủ trongĐảng bộ Báo cáo Đảng bộ cấp trên kịp thời xác minh, xử lý nghiêm những chi bộ trực thuộc vàcác đảng viên vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ./
Trang 22Câu 2: Ý nghĩa, vai trò của các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng ta hiện nay
I NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ
* Định nghĩa:
Có nhiều cách diễn đạt về nguyên tắc TTDC, song khái niệm gần nhất có thể hiểu, đó là:Dân chủ là tất cả đảng viên đều được tự do bày tỏ chính kiến của mình về các vấn đề trong sinhhoạt đảng để góp phần thống nhất về quan điểm, chủ trương trong lãnh đạo, chỉ đạo; để xâydựng nghị quyết, đưa được nghị quyết vào cuộc sống Tập trung thống nhất về tư tưởng, tổ chức
và hành động Biểu hiện của tập trung là thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên.Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ tráchtức là dân chủ tập trung
Nếu quá coi trọng tập trung-> quan liêu, độc đoán, chuyên quyền, người lại dân chủ vôchính phủ làm rối loạn, mất vai trò lãnh đạo
Tự phê bình và phê bình trong đảng là việc xem xét, đánh giá hoạt động của tổ chức đảng
và đảng viên, nhằm vạch rõ ưu điểm để phát huy, khuyết điểm để khắc phục, sửa chữa, làm choĐảng và đội ngũ đảng viên ngày càng trong sạch, vưng mạnh, không ngừng phát triển và tiếnbộ
* Vai trò, ý nghĩa (2 ý)
Thứ 1: Là biện pháp quan trọng giáo dục rèn luyện cán bộ, đảng viên
- Chỉ ra mặt tích cực và hạn chế của cán bộ đảng viên
- Lý giải vai trò tự phê bình và phê bình trong giai đoạn hiện nay ở nước ta
+ Nội dung: Là hoạt động TPB & PB của ĐV và TCĐ diễn ra thường xuyên trong sinhhoạt nội bộ Đảng, thông qua đó mà CB, ĐV thấy được ưu điểm, khuyết điểm của mình và đồngchí mình, trên cơ sở dó phát huy ưu điểm, có biện pháp khắc phục khuyết điểm
+ Mục đích: Hoạt động trong thực tiễn đa dạng, phong phú, khuyết điểm là khó tránh, dovậy TPB, PB không chỉ mà còn giúp rèn luyện, trưởng thành về năng lực công tác, hoàn thiệnđạo đức lối sống
+ Yêu cầu: trước hết phải tự nhận lấy khuyết điểm của mình trước Hồ Chí Minh cũngđặc biệt lưu ý, khi phê bình không được thêm, không được bớt, không phải bới lông để tìm vết,
để nhằm mục đích nói xấu, hay hạ bệ đồng chí mình Để cho tự phê bình và phê bình có hiệuquả, Hồ Chí Minh yêu cầu, khi phê bình phải hợp với hoàn cảnh, phải có nghệ thuật và đặc biệt
là phải có văn hóa Phê bình phải trên tinh thần tình đồng chí, thương yêu đùm bọc lẫn nhau
Thứ 2: Là biện pháp căn bản xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong Đảng.
- Trong quá trình vận động phát triển, trong Đảng không tránh khỏi mâu thuẫn, có ý kiếnkhác nhau Nếu mâu thuẫn không được giải quyết thỏa đáng -> mất đoàn kết, bị lợi dụng gâychia rẽ phải thực hiện tốt tự phê bình, phê bình để
Trang 23- CT Hồ Chí minh “một đảng và giấu giếm khuyết điểm của mình là một đảng hỏng Mộtđảng mà có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyếtđiểm Như thế là một đảng tiến bộ, mạnh dạn, chân chính” Hiện nay thực hiện theo NQ TW4,khóa XI
III NGUYÊN TẮC ĐOÀN KẾT TRONG ĐẢNG
* Ý nghĩa, vai trò:
Thứ 1: Là quy luật tồn tại phát triển của Đảng
- Hồ Chí Minh nói về sức mạnh đoàn kết:
+ là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân tộc ta
+ giữ gìn sự đoàn kết nhất trí trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình
+ Xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong Đảng là xây dựng Đảng thành một tổ chứcchặt chẽ, thống nhất về ý chí, hành động vì một mục đích chung Chú ý: Tránh đoàn kết xuôichiều (là cốt sao giữ được đoàn kết bề ngoài mà thiếu sự đấu tranh, giúp đỡ nhau để giữ vững vàtăng cường sức mạnh đoàn kết thực sự)
Thứ 2: Là điều kiện đoàn kết toàn dân
- Lê nin: Đảng là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân, "nội bộ Đảng càng đoàn kết,càng ít dao động thì ảnh hưởng của Đảng trước quần chúng càng lớn"
- Hồ Chí Minh: muốn đoàn kết toàn dân, trước hết nội bộ Đảng phải đoàn kết, có vậy:+ Dân mới tin vào đường lối của Đảng,
+ Dân mới lựa chọn Đảng là người lãnh đạo
+ Dân mới đồng cam cộng khổ cùng Đảng
- Thực tế lịch sử quá trình lãnh đạo của Đảng đã chứng minh
IV NGUYÊN TẮC ĐẢNG GẮN BÓ MẬT THIẾT VỚI NHÂN DÂN
V NGUYÊN TẮC ĐẢNG HOẠT ĐỘNG TRONG KHUÔN KHỔ HIẾN PHÁP VÀPHÁP LUẬT
- Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là nhà nước và công dân thừa nhậntính tối cao của pháp luật Đảng và cán bộ, đảng viên phải hoạt động trong khuôn khổ của Hiếnpháp và pháp luật Pháp luật ở nước ta, là thể hiện ý chí của giai cấp thống trị, là thể chế hóađường lối, chủ trương của Đảng cầm quyền, là phản ánh ý nguyện của nhân dân Vì vậy, đề caopháp luật cũng tức là đề cao đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, đề cao vai trò của nhândân đảng viên phải nghiêm chỉnh chấp hành, phải tôn trọng Hiến pháp và pháp luật, chấp hànhpháp luật cũng tức là chấp hành đường lối của Đảng, sự lãnh đạo của Đảng
- Xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, không ngừng đổi mới và nâng cao năng lực lãnhđạo, sức chiến đấu của Đảng, làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng với quản lý của nhà nước là mộtyêu cầu thực té
Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật không phải là hạ thấp vai tròlãnh đạo của Đảng mà là một yêu cầu khách quan, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới, xây dựng Nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vừa giúp xây dựng Đảng vững mạnh, thật sự xứngđáng là lực lượng lãnh đạo Nhà nước, xã hội
Trang 24Câu 3 Kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) trong công tác tự phê bình và phê bình “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay trong huyện”
1, Mở bài
Sau hơn 2 năm triển khai thực hiện NQ TW4, khóa XI, chúng ta đã đạt được nhiều kếtquả to lớn, song những hạn chế về công tác xây dựng đảng tiếp tục là những thách thức cầnnhiều hơn sự quyết tâm chính trị và hành động thực tế của các cấp ủy Điều này có thể nhìn thấyở Đảng bộ huyện miền núi được đề cập dưới đây
2, Kết quả triển khai thực hiện
- Mở đợt quán triệt sâu rộng trong đảng bộ BTV huyện ủy ban hành chỉ thị, kế hoạch,hướng dẫn thực hiện chi tiết…
- Các chi, đảng bộ cơ sở tổ chức học tập, quán triệt
- Việc tổ chức, tạo kênh thông tin để CB, ĐV góp ý cho tập thể BCH, BTV, cá nhân cácđồng chí trong BTV, TT HU
- Tiếp thu, giải trình, kiểm điểm đúng quy trình từ trên xuống Tất cả những ý kiến đónggóp, đã được tập hợp, phân loại và phân công các cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng báocáo giải trình
- Để tổ chức kiểm điểm đảm bảo chất lượng, BTV tỉnh ủy SL tổ chức các đoàn công tác
dự kiểm điểm với BTV huyện ủy, thành ủy
- Trong quá trình kiểm điểm, tất cả các đồng chí trong Ban Thường vụ Huyện ủyđều thể hiện tinh thần cầu thị, nghiêm túc, thẳng thắn, mạnh dạn phân tích sâu những hạn chế,khuyết điểm nhất là nguyên nhân chủ quan, không né tránh bất kỳ khuyết điểm nào
- Trong 3 vấn đề chính được NQ TW4 nêu ra, BTV HU xác định không có tình trạngsuy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong các đồng chí TT HU, BTV HU Việclãnh đạo công tác xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong huyện, nhất là đốivới cấp xã còn tồn tại một số khuyết điểm, chưa có biện pháp để xác định rõ thẩm quyền, tráchnhiệm của cá nhân người đứng đầu cấp ủy, chính quyền ở cấp xã dẫn đến năng lực lãnh đạoyếu, có nơi vi phạm khuyết điểm nhưng xử lý chưa dứt điểm
Đối với cấp cơ sở: Tổ chức thực hiện nghiêm túc, cơ bản bảo đảm đúng tiến độ; quá trìnhchuẩn bị kiểm điểm có bám sát 03 nội dung của Nghị quyết Trung ương 4, góp ý của các tập thể
và cá nhân, gợi ý kiểm điểm sâu của Ban Thường vụ Huyện ủy;
Hạn chế:
- Chuẩn bị cho kiểm điểm ở một số nơi chưa kỹ; viết kiểm điểm, giải trình cho tập thể ởmột vài lĩnh vực còn nhiều lúng túng, chưa chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm của một số yếukém, hạn chế kéo dài chưa được xử lý
- xây dựng giải pháp khắc phục còn chung chung, chưa cụ thể;
- Sau thời gian đầu chuẩn bị kỹ càng, nhưng càng về sau có biểu hiện làm cho qua, cókhuynh hướng nể nang, chưa thẳng thắn
- Có nội dung kiểm điểm hình thức không bám vào ba nội dung của nghị quyết; xác địnhnhững việc cần làm ngay và những giải pháp khắc phục khuyết điểm còn lẫn lộn, chưa rõ
Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) trong thờigian đến, Ban Thường vụ huyện ủy đã chỉ đạo những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện:
1-Đối với cấp huyện: tiếp tục triển khai thực hiện 04 việc cần làm ngay và 11 nhiệm vụ,giải pháp khắc phục khuyết điểm; Phân công từng đồng chí ủy viên…
Trang 25Giao UBND, các cơ quan liên quan… xây dựng kế hoạch khắc phục, sửa chữa khuyếtđiểm đã được chỉ ra.
2- Giao nội dung kiểm điểm bổ sung những nơi làm chiếu lệ… chấn chỉnh
- Rà soát quy hoạch cán bộ, lần đầu tiên BTV phê duyệt quy hoạch các ngành, xã
- Ban hành chỉ thị về “về việc nâng cao trách nhiệm và chấn chỉnh tác phong hành chính,văn minh công sở”; Chỉ thị về văn minh trong việc cưới, tang
- Rà soát chức năng nhiệm vụ, ban hành quy chế làm việc, quy chế phối hợp để xác định
rõ trách nhiệm…
- XD chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp ở mỗi cơ quan gắn với “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh” nhất là việc nêu gương của người đứng đầu của cán bộ lãnh đạoquản lý
- XD kế hoạch kiểm tra, giám sát thực hiện việc khắc phục khuyết điểm
* Đề xuất các giải pháp
- Nhóm giải pháp đối với sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy
- Nhóm giải pháp về cách thức tổ chức thực hiện
- Nhóm giải pháp về trách nhiệm của cấp ủy viên, đảngviên, của người đứng đầu
- Nhóm giải pháp về kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm
- Nhóm giải pháp về vai trò của các tổ chức quần chúng vànhân dân
Trang 26có từ 3 đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức cơ sở đảng
+ NLLĐ của TCCS Đảng là Khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện NVCT
của TCCSĐ (Năng lực quán triệt, cụ thể hóa chủ trương, đường lối, chính sách.- NL Tchức, chỉ đạo thực hiện.- NL kiểm tra, giám sát - NL sơ kết, tổng kết TT.- NL xử lý các tình huống - NLLĐ
hệ thống chính trị, tập hợp, đoàn kết ND…)
+ SCĐ thể hiện ý chí, tinh thần quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của từng CB, ĐV,
TCĐ (ý chí phấn đấu vươn lên; bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tác phong, lối sống… mỗi ĐV; Thực hiện nghiêm KLĐ các nguyên tắc tổ chức, SHĐ; Kiên quyết đấu tranh chống tư- ởng tiêu cực;các biểu hiện lệch lạc, hành động sai trái, thù địch…)
2 Tính cấp thiết phải nâng cao năng lưc lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sởĐảng
* Xuất phát từ vị trí, vai trò của TCCSĐ:
Tổ chức cơ sở Đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở Với vị trí là nềntảng của Đảng, Là nơi nối liền các cơ quan lãnh đạo của Đảng với nhân dân TCCSĐ có vai tròđặc biệt quan trọng đối với sự vững mạnh và năng lực lãnh đạo của Đảng
TCCSĐ là cấp tổ chức cuối cùng trong hệ thống tổ chức bốn cấp của Đảng, là cơ sở đểxây dựng nên toàn bộ hệ thống tổ chức của Đảng, là cấp tổ chức sâu rộng nhất, bám sát các đơn
vị cơ sở trên toàn lãnh thổ và các ngành , các lĩnh vực của đời sống xã hội Là nơi trực tiếp đưađường lối của Đảng vào cuộc sống
Là nơi trực tiếp giao nhiệm vụ, giáo dục, rèn luyện, kết nạp, sàng lọc đảng viên TCCSĐ
là nơi trự tiếp thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đồng thời cũng là nơi kiểmnghiệm và góp phần quan trọng vào việc hình thành phát triển đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng thông qua những kinh nghiệm phong phú của đội ngũ đảng viên và nhân dân
TCCSĐ là nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng như: kết nạp,quản lý, phân công nhiệm vụ, kiểm tra, đánh giá đảng viên; là nơi thuwcjn hành các nguyên tắc
tổ chức và sinh hoạt của Đảng; nơi xuất phát đề cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng Lànơi tạo nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hộ; Là trung tâm quy tụ,đoàn kết cán bộ, đảng viên, nhân dân; Là nơi diễn ra hầu hết các khâu trong quy trình lãnh đạocủa Đảng
Xuất phát từ vai trò, vị trí của TCCSĐ, trong quá trình xây dựng Đảng và lãnh đạo cáchmạng, Đảng ta luôn coi xây dựng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ lànhiệm vụ thường xuyên và quan trọng hàng đầu của công tác xây dựng Đảng
* Xuất phát từ thực trạng của TCCSĐ và yêu cầu nhiệm vụ của tình hình hiện nay của TCCSĐ
Trang 27Trong bối cảnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động,tích cực và hội nhập quốc tế, và thực tiễn phát triển của đất nước, tạo ra nhiều cơ hội, thuận lợi,nhưng cũng đang đặt ra trước Đảng không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi Đảng phải tiếp tụcđổi mới toàn diện Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu là tất yếu, là mệnh lệnh của cuộcsống.
Thể hiện: Cuộc vận động XD chỉnh đốn đản, tự phê bình và phê bình trong tổ chức đảng,đảng viên chưa đạt yêu cầu đề ra
- Tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống
- Bệnh cơ hội, giáo điều, chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham nhũng được chỉ ra tư lâunhưng diễn ra nghiêm trọng chưa ngăn chặn và xử lý kịp thời
- Nhiều tổ chức đảng bị tê liệt, thiếu sức chiến đấu, không đủ sức xử lý vấn đề phức tạpnảy sinh
- Công tác tư tưởng còn nhiều bất cập, thiếu tính thuyết phục Một số vấn đề lý luận chưađược làm sáng tỏ Gần 30 năm đổi mới chúng ta vẫn nợ khái niệm nền kinh tế thị trường địnhhướng XHCN
- Công tác cán bộ bất cập, thiếu quy hoạch đào tạo chiến lược-> chắp vá,
- Tình trạng vi phạm dân chủ, dẫn đến phe cánh gây mất đoàn kết trong Đảng ở một sốnơi có chiều hướng phức tạp
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là:
+ Trong khi Đảng chuyển sang cơ chế mới, tổ chức cơ sở Đảng gặp nhiều lúng túng,Đảng ta chỉ đạo xây dựng tổ chức cơ sở Đảng chưa kịp thời còn hữu khuynh một số mặt
+ Thiếu ban hành chính sách đối với cán bộ cơ sở, nhất là chính sách đào tạo và đãi ngộ.+ Trong chỉ đạo còn mắc bệnh quan liêu, cấp trên xa cơ sở, cơ sở xa dân
* Xuất phát từ tình hình chính trị phức tạp của thế giới, sự chống phá của các thế lực thù địch
Cục diện thế giới có nhiều thay đổi, vai trò các nước lớn, các vấn đề an ninh toàn cầu, sựnổi lên của TQ với nhiều hành động bá quyền
Đứng trước những khó khăn về kinh tế, các thế lực thù địch tăng cường chống phá
Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước hiên nay đòihỏi Đảng ta phải tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đó là nhiệm vụ rất quan trọng và cấp bách của toànĐảng Với vị trí vai trò của mình sự vươn lên của các Đảng bộ cơ sở sẽ là yếu tố tác động tíchcực đến kết quả của quá trình đó
Kết luận:
======================================
Trang 28CÂU 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NƠI ĐANG
SINH HOẠT?
TCCSĐ là tổ chức của Đảng được lập ở đơn vị cơ sở Ở xã, phường, thị trấn, cơ quan,hợp tác xã, doanh nghiệp, đơn vị cơ sở trong quân đội, công an và các đơn vị cơ sở khác có từ 3đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức cơ sở đảng
1- Ưu điểm
- Chất lượng cụ thể hóa và tổ chức thực hiện NQ: Thực hiện nghiêm túc đường lối, chủtrương, tích cực nghiên cứu cụ thể hóa vào điều kiện địa phương, như chính sách xóa đói giảmnghèo, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh biên giới, phát triển du lịch Việc tổ chức thựchiện: quan tâm chỉ đạo sát sao, lãnh đạo kiên quyết, sát thực tế BTV phân công phụ trách cơ sở,kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc…; sơ tổng kết kịp thời…
- Chất lượng đội ngũ cấp ủy viên, đảng viên nâng cao: Chế độ sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạtchi bộ có nhiều chuyển biến tích cực, cơ bản đảm bảo theo quy định của Điều lệ Đảng; nguyêntắc tổ chức, chế độ tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng thực hiện được tốt hơn Sứcchiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng và đảng viên được nâng lên; tư tưởng cán bộ, đảng viêntrong các cơ sở đảng cơ bản được ổn định, nội bộ đoàn kết, thống nhất Công tác kiểm tra, giámsát được tăng cường, chất lượng, hiệu quả được nâng lên
- Công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên, phân công nhiệm vụ và kiểm tra giámsát đảng viên được quan tâm thường xuyên Đội ngũ cán bộ, đảng viên được đào tạo cơ bản,nhiều đồng chí được rèn luyện, thử thách, trưởng thành qua thực tiễn công tác Nhiều quần chúng
ưu tú được kết nạp vào Đảng
2- Tồn tại, hạn chế
- Năng lực lãnh đạo, khả năng vận dụng, cụ thể hoá và tổ chức thực hiện các chủ trương,nhiệm vụ của nhiều tổ chức cơ sở đảng còn hạn chế Một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa nhậnthức và thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng, nhất là trong lãnh đạo thựchiện nhiệm vụ chính trị và công tác tổ chức, cán bộ; chưa có các giải pháp tích cực để nâng caochất lượng, hiệu quả lãnh đạo công tác tư tưởng và lãnh đạo các đoàn thể chính trị xã hội trong
cơ quan Thậm chí có nơi, cấp ủy thiếu chủ động, phụ thuộc vào chuyên môn hoặc "hợp thứchóa" một số quyết định của lãnh đạo cơ quan, nhất là trong công tác cán bộ
- Sức chiến đấu của không ít tổ chức cơ sở đảng và đảng viên còn yếu, chất lượng sinhhoạt đảng còn hạn chế Một số cấp ủy, chi bộ thực hiện chế độ sinh hoạt chưa đầy đủ, nội dungsinh hoạt chậm đổi mới, ít quan tâm sinh hoạt tư tưởng, sinh hoạt theo chuyên đề; trong sinhhoạt chưa thật sự phát huy dân chủ, tự phê bình và phê bình, có nơi sinh hoạt còn hình thức; tìnhtrạng e dè, nể nang, né tránh, không dám đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực còn khá phổbiến Công tác đánh giá xếp loại tổ chức đảng và đảng viên hàng năm ở một số cơ sở còn hìnhthức, chưa phản ánh đúng thực chất Tình hình tư tưởng ở một số cơ sở chưa thật ổn định, sựđồng thuận chưa cao, thậm chí có nơi có biểu hiện mất đoàn kết Công tác kiểm tra, giám sát tổchức đảng và đảng viên chưa được quan tâm đúng mức, chất lượng còn hạn chế, chưa có biệnpháp tích cực để ngăn ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý kịp thời những tổ chức đảng, đảngviên vi phạm
- Năng lực, trình độ, kinh nghiệm công tác của một số cán bộ, đảng viên chưa đáp ứngyêu cầu Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên giảm sút ý chí phấn đấu, vi phạm nguyên tắccủa Đảng (chủ yếu vi phạm chính sách của đảng về dân số - KHHGĐ), thiếu gương mẫu trong
Trang 29sinh hoạt, trong giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống, trong thực hiện nhiệm vụ được giao; tínhcộng sự, hợp tác chưa cao, thiếu tình đồng chí Tư tưởng cơ hội, cục bộ, bảo thủ, hẹp hòi, níukéo, quan liêu, cá nhân chủ nghĩa chậm được khắc phục
3- Nguyên nhân
- Mặt trái của cơ chế thị trường và các tiêu cực xã hội tác động không nhỏ đến tư tưởng
và sự phấn đấu của cán bộ, đảng viên
- Một số cấp ủy đảng nhận thức chưa đầy đủ, sâu sắc vị trí, vai trò và chức năng, nhiệm
vụ của tổ chức đảng; chưa đầu tư nhiều cho việc nghiên cứu, tìm tòi nâng cao chất lượng hoạtđộng của đảng bộ, chi bộ Công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện, kiểm tra, giám sát cán bộ, đảngviên chưa được coi trọng đúng mức, có nơi bị buông lỏng
- Chưa thực hiện tốt mối quan hệ phối hợp giữa cấp ủy, tổ chức đảng với thủ trưởng cơ quan,đơn vị trong công tác xây dựng Đảng, công tác quản lý, giáo dục cán bộ, đảng viên Một số đảngviên giữ chức vụ lãnh đạo chưa thật sự gương mẫu
4- Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu
- Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức cho dội ngũ cán
bộ, đảng viên, trước hết là cấp ủy viên về tầm quan trọng
- Tiếp tục ban hành quy chế, chức năng, nhiệm vụ từng loại hình tổ chức cơ sở đảng chophù hợp với nhiệm vụ chính trị tại cơ sở
- Thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cấp ủy viên thường xuyên, chuẩn hóa trình độ chuyênmôn, lý luận chính trị ở Đảng bộ xã, thị trấn, Bồi dưỡng bí thư cấp ủy
- Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ (Nhiệm vụ then chốt) nghiên cứu Hướng dẫn số09-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương về nội dung nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộnói chung và với từng loại hình chi bộ (nông thôn, tổ dân phố, khu dân cư, cơ quan, đơn vị sựnghiệp…) nói riêng,
- Nâng cao chất lượng đảng viên gắn với nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viênchức
- Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên Thực hiện tốtcông tác đánh giá đảng viên và TCCSĐ
**************************************
Trang 30Câu 3 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng Nhiệm vụ, giải pháp để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức
cơ sở đảng hiện nay
Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, là một độingũ thống nhất về chính trị, tư tưởng trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,một đội ngũ có tổ chức chặt chẽ, khoa học Tính tổ chức của Đảng thể hiện trước tiên ở chỗĐảng là một hệ thổng các cấp tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, được xây dựng theo nguyên tắctập trung dân chủ Trong hệ thống đó, các tổ chức cơ sở - chi bộ cơ sở và Đảng bộ cơ sở - lậpthành nền tảng của Đảng Nguyên lý này chỉ rõ vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở Đảng trong hệthống tổ chức Đảng và trong hoạt động của Đảng
1 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng
1.1 Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở Đảng trong hệ thống và hoạt động của Đảng
- Tổ chức cơ sở Đảng: là tổ chức cơ sở của Đảng được lập ở đơn vị cơ sở, nơi có từ 3đảng viên chính thức trở lên Tổ chức cơ sở đảng bao gồm có chi bộ cơ sở và đảng bộ cơ sở
- Học thuyết về chính Đảng cách mạng của giai cấp công nhân đã khẳng định: các tổchức cơ sở Đảng trong các giai đoạn phát triển là một trong những khâu quan trọng trong hệthống tổ chức và trong thực hiện sự lãnh đạo của Đảng Chính vai trò đó nói lên vị trí nền tảngcủa các Đảng bộ cơ sở, mà trên đó Đảng được xây dựng và trưởng thành Ngay từ những ngàyđầu của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, C.Mác và Ph.Ăngghen đã nhấn mạnh: “biếnmỗi chi bộ thành trung tâm và hạt nhân của các hiệp hội công nhân” Xuất phát từ vai trò đó, các
tổ chức cơ sở Đảng đã tăng lên về số lượng và phong phú về nội dung, phương thức hoạt động.Lênin viết: “Những chi bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ương Đảng, phải trao đổikinh nghiệm cho nhau, phải làm công tác cổ động, tuyên truyền, công tác tổ chức, phải thíchnghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, với tất cả mọi loại và mọi tầng lớp quần chúng laođộng, những chi bộ ấy phải thông qua công tác muôn hình muôn vẻ đó mà rèn luyện minh, rènluyện Đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệ thống”
- Ngay từ khi ra đời, Đảng ta đặc biệt quan tâm xây dựng các tổ chức cơ sở của mình.Trong điều kiện hoạt động bí mật, Đảng đã chú trọng tổ chức và phát triển các chi bộ cộng sản ởcác khu công nghiệp tập trung đông công nhân, những vùng nông thôn và trong học sinh, sinhviên, trí thức nhằm tuyên truyền, cổ động, tổ chức quần chúng đứng lên đấu tranh giành chínhquyền Sau này, trong kháng chiến chống kẻ thù xâm lược, giành độc lập, lãnh đạo công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Đảng ta luôn coi các tổ chức cơ sở Đảng là cấp tổchức nền tảng, là những đơn vị chiến đấu cơ bản, những tế bào của Đảng Chất lượng các Đảng
bộ cơ sở là yếu tố tạo nên chất lượng lãnh đạo của Đảng đối với quá trình cách mạng, đến uy tíncủa Đảng trước quần chúng nhân dân Từ bài học thành công và chưa thành công trong việc xâydựng tổ chức cơ sở Đảng, Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ VI của Đảng khẳng định: “Nhữngthành tựu đã đạt được, những tiềm năng được khai thác, những kinh nghiệm có giá trị đều bắtnguồn từ sự nổ lực phấn đấu của quần chúng ở cơ sở mà hạt nhân là tổ chức Đảng Nhưng mặtkhác, sự yếu kém của nhiều tổ chức cơ sở Đảng đã hạn chế những thành tựu của cách mạng” Sựkhẳng định đó càng làm sâu sắc thêm nhận định của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chi bộ là nềnmóng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt”
1.2 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng
Trang 31- Tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở Đây là nơi tổchức đảng và đảng viên gắn bó chặt chẽ với nhân dân, nơi quán triệt, chấp hành chủ trương,đường lối, nhiệm vụ chính trị của cấp trên; cụ thể hóa, đề ra nhiệm vụ của cấp mình và trực tiếplãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ đó biến chủ trương, đường lối, nhiệm vụ của đảngthành hiện thực trong cuộc sống Tổ chức cơ sở đảng là nơi quan tâm đến đời sống vật chất, tinhthần của nhân dân, lắng nghe ý kiến, tâm tư nguyện vọng của quần chúng nhân dân; là nơi tổngkết thực tiễn, góp phần bổ sung hoàn thiện chủ trương, đường lối của đảng, đáp ứng nhu cầu,nguyện vọng của nhân dân.
- Với vai trò quan trong như vậy trong thời gian qua các tổ chức cơ sở đảng đã phát huyhuy vai trò hạt nhân chính trị của mình lãnh đạo toàn diện các mặt công tác ở cơ sở, nhất làtrong lãnh đạo phát triển kinh tế xã hội, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng kết cấu hạ tầng, pháttriển y tế, giáo dục Tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo của mình, được nhân dân tin tưởng,giao phó
- Tuy nhiên quá trình lãnh đạo chỉ đạo của các tổ chức cơ sở đảng trong tình hình mới, thực tiễn mới đã bộc lộ những yếu kém, khuyết điểm, một số mặt có nguy cơ trầm trọng dẫn đến đánh mất vai trò lãnh đạo của đảng, đến sự tồn vong của Đảng Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng ở một số nơi vẫn còn yếu, một số ít tổ chức cơ sở đảng chưa đủ sức giải quyết những vấn đề phức tạp nẩy sinh từ cơ sở Tổ chức cơ sở đảng trong các khu vực cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp
có nơi hoạt động còn lúng túng, vai trò mờ nhạt Phương thức lãnh đạo của nhiều chi bộ, đảng bộ cơ sở còn lúng túng, chậm đổi mới, tình trạng lấn sân, bao biện làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo vẫn còn sẩy ra Một số tổ chức cơ sở đảng chậm được chỉnh đốn, yếu kém kéo dài; tình trạng mất đoàn kết nội bộ, vi phạm dân chủ; một số cán bộ quan liêu, tham nhũng, dẫn đến khiếu kiện tập thể, gây mất ổn định tình hình cơ sở Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên ở
cơ sở bị buông lỏng Cấp ủy và chi bộ không nắm chắc tình hình tư tưởng và phẩm chất của cán bộ, đảng viên; chưa có biện pháp hữu hiệu ngăn ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử
lý kịp thời những đảng viên vi phạm
- Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa là lâu dài, khó khăn Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục chống phá chế độ, chống phá Đảng, gây mâu thuẫn chia rẽ, kích động, tự diễn biến từ bên trong và bên ngoài, phá vỡ khối đại đoàn kết dân tộc, mối liên hệ mật thiết giữa Đảng và nhân dân
Từ đó, Đảng đã chỉ đạo toàn đảng phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để nâng cao năng lựclãnh đạo, sức chiến đấu của của tổ chức cơ sở đảng; bảo đảm sự lãnh đạo của đảng trên tất cảcác lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội ở cơ sở, lấy hiệu quả hoạt động của hệ thống chínhtrị ở cơ sở làm thước đo kết quả tổng hợp của công tác xây dựng đảng
2 Những nhiệm vụ cơ bản của tổ chức cơ sở Đảng
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam được Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ VII thông qua
đã quy định nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đảng:
Trang 322.1 Quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và căn cứ vào tình hình của đơn vị đề rachủ trương, nhiệm vụ của Đảng bộ, kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm cho nghị quyết của Đảng,pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh.
2.2 Lãnh đạo quần chúng hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, chăm lo đời sống vật chất vàtinh thần của quần chúng, xây dựng mối liên hệ mật thiết với quần chúng, xây dựng chínhquyền, bộ máy quản lý, lực lượng dân quân tự vệ, an ninh nhân dân và các đoàn thể nhân dân
2.3 Xây dựng Đảng bộ và đội ngũ cán bộ ở đơn vị, chăm lo công tác giáo dục chính trị,
tư tưởng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, nâng cao trình độ kiến thức và năng lực côngtác của Đảng viên; Tuyên truyền phát triển ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng và kết nạpĐảng viên mới; Nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, kiểmtra Đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất củaĐảng; Xây dựng và quản lý đội ngũ cán bộ, Đảng viên; Thu nộp Đảng phí
2.4 Tham gia và lãnh đạo quần chúng tham gia xây dựng đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước, nắm vững ý kiến, nguyện vọng của quần chúng để kịp thời giảiquyết, báo cáo trung thực tình hình và hoạt động của Đảng bộ lên cấp trên Những nhiệm vụtrên có mối liên hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau Do vậy, trong hoạt động thực tiễn không đượcxem nhẹ nhiệm vụ nào Song, do những đặc điểm riêng của từng loại đơn vị cơ sở, các Đảng bộcần quán triệt và vận dụng sáng tạo, xác định những vấn đề trọng tâm, tập trung chỉ đạo có kếtquả để thúc đẩy phát triển toàn diện
3 Giải pháp để nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng hiện nayTrên cơ sở quán triệt sự chỉ đạo của Đảng, cần thực hiện tốt và đồng bộ các giải pháp chủyếu sau:
3.1 Nắm vững và thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng; xây dựng
và thực hiện tốt quy chế làm việc, chương trình công tác
Các tổ chức cơ sở đảng phải nắm vững chức năng nhiệm vụ chung của tổ chức cơ sởđảng và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của loại hình tổ chức cơ sở đảng theo quy định của trungương Đảng Xác định đúng nhiệm vụ chính trị của tổ chức cơ sở đảng Nhiệm vụ chính trị lànhiệm vụ trung tâm, chủ yếu, cụ thể của tổ chức cơ sở đảng trong từng thời kỳ có vai trò chiphối toàn bộ hoạt động của tổ chức cơ sở đảng Để xác định đúng nhiệm vụ chính trị, tổ chức cơsở đảng cần: Nắm vững đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng, chương trình, kế hoạch củacấp trên; nắm chắc đặc điểm, tình hình của đơn vị, địa phương, nhất là những vấn đề bức xúc,nguyện vọng của đông đảo quần chúng nhân dân; Đổi mới việc ra nghị quyết theo quy trìnhkhoa học
Tiếp tục xây dựng hoàn thiện quy chế làm việc; xây dựng và thực hiện nghiêm túcchương trình công tác của tổ chức cơ sở đảng Quy chế làm việc, chương trình công tác lànhững quy định cụ thể mang tính pháp quy, giúp tổ chức cơ sở đảng thực hiện đúng chức năng,nhiệm vụ Do đó quy chế cần xây dựng theo đúng hướng dẫn; hàng năm, mỗi nhiệm kỳ phải ràsoát, điều chỉnh cho hợp lý; xây dựng đồng bộ quy chế hoạt động của cấp ủy đảng, chính quyền,đoàn thể Chương trình công tác bao gồm: chương trình công tác toàn khóa, hằng năm của tổchức cơ sở đảng; chương trình công tác của ban chấp hành, ban thường vụ; các chương trìnhcông tác chuyên đề về xây dựng đảng, tuyên giáo, tổ chức, dân vận
3.2 Nâng cao chất lượng đảng ủy, chi ủy, đội ngũ cán bộ cơ sở theo hướng: tiêu chuẩnhóa, trẻ hóa, thể chế hóa và từng bước nhất thể hóa hai chức danh cán bộ ở cơ sở
Trang 33Theo đó cần đẩy mạnh công tác quy hoạch, đào tạo, bồi đưỡng cán bộ cơ sở Kịp thờikiện toàn cấp ủy và tăng cường cán bộ ở những nơi có nhiều khó khăn, nội bộ mất đoàn kết Coitrọng việc lựa chọn, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt, nhất là bí thư cấp ủy Thực hiện tốtcông tác quản lý và chế độ, chính sách đối với cán bộ cơ sở Thực hiện tốt nghị quyết Trungương 6 khóa X về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên Làmtốt việc trẻ hóa, tiêu chuẩn hóa, thể chế hóa và từng bước nhất thể hóa hai chức danh cán bộ chủchốt ở cơ sở.
3.3 Nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ
Sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ phải theo đúng hướng dẫn của Đảng Để nâng cao chấtlượng sinh hoạt chi bộ cần: Thực hiện đúng lịch sinh hoạt chi bộ; Việc sinh hoạt cần quán triệtđảm bảo 3 tính chất (tính lãnh đạo, giáo dục, tính chiến đấu); Nội dung sinh hoạt cần thiết thực,
đi thẳng vào những vấn đề bức xúc, chú trọng các nội dung về xây dựng đảng, nhất là mặt côngtác tư tưởng; Đổi mới hình thức sinh hoạt trên cơ sở kết hợp ba hình thức sinh hoạt: chính trị,học tập, chuyên đề; kiện toàn các chi bộ và tăng cường cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt; Bồidưỡng, nâng cao năng lực tổ chức, điều hành sinh hoạt cho bí thư cấp ủy
3.4 Đánh giá đúng chất lượng tổ chức cơ sở đảng theo hướng coi trọng chất lượng,chống bệnh thành tích, đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vữngmạnh
Cụ thể hóa các tiêu chuẩn đánh gía chất lượng tổ chức cơ sở đảng thành các tiêu chí cụthể.Xây dựng và thực hiện quy chế lấy ý kiến đóng góp của các đoàn thể chính trị-xã hội vàquần chúng nhân dân ở cơ sở với tổ chức cơ sở đảng và đảng viên Gắn bình xét tổ chức cơ sởđảng với đánh giá chất lượng của chính quyền, đơn vị, đoàn thể Đề cao trách nhiệm của ngườiđứng đầu tổ chức cơ sở đảng và cấp trên cơ sở về chất lượng của việc bình xét Làm tốt công tácbiểu dương, khen thưởng những tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ
3.5 Kết hợp xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng với nâng cao chất lượng, hiệu quảhoạt động của chính quyền, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân; phát huy vai trò giám sátcủa quần chúng nhân dân đối với tổ chức cơ sở đảng
Tổ chức cơ sở đảng chú trọng lãnh đạo xây dựng chính quyền, Mặt trận tổ quốc và cácđoàn thể chính tri-xã hội ở cơ sở vững mạnh, hoạt động tốt và hoàn thành nhiệm vụ chính trị.Đây là một trong những căn cứ đánh giá chính xác hiệu quả lãnh đạo của đảng Vì vậy, xâydựng chính quyền, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị vững mạnh vừa là mục tiêu, vừa làtiêu chí đánh giá kết quả hoạt động lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng
Phát huy vai trò giám sát và phản biện của quần chúng nhân dân đối với tổ chức đảngnhằm góp phần đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo; phát hiện những sai lầm, thiếu sóttrong thực thi nhiệm vụ của tổ chức và các đảng viên để sửa chữa, khắc phục Muốn vậy, các tổchức đảng phải tổ chức cho quần chúng tham gia đóng góp ý kiến bằng nhiều hình thức, phảitôn trọng và biết lắng nghe ý kiến của nhân dân
3.6 Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của câp ủy cấp trên cơ sở
Cấp ủy cấp trên cơ sở cần đổi mới, tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra hoạt độngcủa các tổ chức cơ sở đảng, hướng mạnh về cơ sở, khắc phục bệnh quan liêu giấy tờ; cấp ủy cấptrên phải có chương trình làm việc cụ thể với cơ sở, phân công cấp ủy viên trực tiếp theo dõi,bám sát, hướng dẫn, giúp đỡ cơ sở Đồng thời, cấp ủy cấp trên cần chăm lo đào tạo, bồi dưỡng,
Trang 34quản lý đội ngũ cán bộ cơ sở; tập trung chỉ đạo củng cố các đảng bộ, chi bộ yếu kém, tổng kết,phổ biến kinh nghiệm của tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh.
3.7 Tiếp tục tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trí tuệ, có phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật, thực sự tiền phong gương mẫu, có năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng Các cấp ủy phải chủ động hơn trong công tác chính trị tư tưởng, trang bị kịp thời những thông tin định hướng cho cán bộ, đảng viên; đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tuyên truyền sâu rộng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Xây dựng sự đoàn kết thống nhất trong cấp ủy, đảng bộ, chi bộ trên cơ sở Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, đường lối, chính sách của Đảng và tình thương yêu đồng chí; kiên quyết đấu tranh với những quan điểm, việc làm trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Cấp ủy phải nắm chắc tình hình tư tưởng, phát hiện kịp thời những cán bộ, đảng viên có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực,
vi phạm về đạo đức, lối sống; có biện pháp cụ thể để phòng ngừa, giáo dục, giúp đỡ và
xử lý nghiêm minh đối với những cán bộ, đảng viên sai phạm
4 Liên hệ thực tế
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, dân số đứng thứ 4 cả nước, số lượng đảng viên nhiều Trong những năm qua đã đạt được một số kết quả trong xây dựng tổ chức cơ sở đảng như:
Tổ chức cơ sở đảng được thành lập hầu hết các đon vị cơ sỏ và thường xuyên dc kiện toàn.
Trình độ, năng lực cấp ủy cơ sở được nâng cao.
Các tổ chức cơ sở đảng có bước chuyển biến tiến bộ trong việc phát huy vai trò hạt nhân chính trị lãnh đạo các mặt công tác ở cơ sở, nhất là trong PT KTXH, XĐG nghèo,
PT yte giáo dục
Sinh hoạt đảng ở các tổ chức cơ sở dược chỉnh đốn, các tổ chức cơ sở đảng đều có quy chế làm việc, các TCCS Đảng đã quan tâm naag cao chất lượng đảng viên, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị thực hiện tốt qc DC cơ sỏ, cũng cố mqp giữa Đảng, nhà nước và nhân dân.
Tuy nhiên thực tế vẫn còn xảy ra một số hạn chế như: Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng ở một số nơi vẫn còn yếu Tổ chức cơ sở đảng trong các khu vực cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp có nơi hoạt động còn lúng túng, vai trò mờ nhạt Phương thức lãnh đạo của nhiều chi bộ, đảng bộ cơ sở còn lúng túng, chậm đổi mới, tình trạng lấn sân, bao biện làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo vẫn còn sẩy ra Tình trạng mất đoàn kết nội bộ, vi phạm dân chủ; một số cán bộ quan liêu, tham nhũng, dẫn đến khiếu kiện tập thể, gây mất ổn định tình hình cơ
Trang 35sở Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên ở
cơ sở bị buông lỏng .
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời 3/2/1930 đó là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta Hơn 75 năm qua pháthuy sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ViệtNam vượt qua muôn ngàn khó khăn, thử thách giành được nhiều thắng lợi vĩ đại đưa đất nướcvững bước tiến lên trên con đường XHCN Trong suốt quá trình cách mạng để không ngừngnâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng được yêu cầu từng giai đoạncách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minhtrong di chúc Người đã căn dặn: "việc phải làm trước tiên sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹcứu nước thắng lợi là phải chỉnh đốn Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi chi bộ đều ra sức làmtròn trách nhiệm, nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân" Thấmnhuần lời dạy của Người, Đảng ta luôn đựat nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụcấp bách, hàng đầu đặc biệt là trong giai đoạn đổi mới đất nước hiện nay Đại hội VIII Đảng ta
-đã xác định "cùng với nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế phải tăng cường vai trò lãnh đạocủa Đảng, coi xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt"
Trang 36Bài 4.
Câu 1: Vai trò và các nguyên tắc của công tác tư tưởng Giải pháp nâng cao chất lượng
công tác tư tưởng.
Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt độngcủa Đảng Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi công tác tư tưởng là bộ phậntrọng yếu của công tác xây dựng Đảng, là nhân tố giữ vị trí hàng đầu trong việc đảm bảo cho sựlãnh đạo của Đảng đối với xã hội Sinh mệnh của Đảng cũng như sự thành bại của cách mạng cóquan hệ trực tiếp với hoạt động tư tưởng và phụ thuộc vào chất lượng, hiệu quả của công tác tưtưởng
1 Khái niệm và đối tượng của công tác tư tưởng
- Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính Đảng nhằm
xây dựng, xác lập và phát triển và truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng giá trị,tạo niềm tin và thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của mình
- Công tác tư tưởng của Đảng là tác động định hướng của Đảng lên trạng thái và quá
trình vận động của ý thức xã hội theo quy luật riêng của nó Tác động này nhằm định hướngnhận thức, giải quyết mâu thuẫn tư tưởng và phát triển tiềm năng sáng tạo của lĩnh vực tinhthần, góp phần hình thành những con người mới và xã hội mới Nội dung cơ bản của nó là xáclập thế giới quan và hệ tư tưởng của giai cấp công nhân Trong nội bộ Đảng, công tác tư tưởng
là hoạt động xây dựng về mặt trí tuệ, tư tưởng - chính trị, góp phần bảo đảm cho Đảng luôn làđội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đủ năng lực lãnh đạo chính trị toàn xã hội
Công tác tư tưởng của Đảng được hiểu là hoạt động lãnh đạo quan trọng hàng đầu củaĐảng trong việc xác lập và phát triển hệ tư tưởng của Đảng; nghiên cứu lý luận, tổng kết thựctiễn; truyền bá, giáo dục hệ tư tưởng, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, hình thành tính tíchcực chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồngthuận trong xã hội; cổ vũ động viên tinh thần sang tạo cách mạng của nhân dân thực hiện thắnglợi mục tiêu lý tưởng của Đảng; đấu tranh chống các thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng, gópphần xây dựng nền văn hóa mới, con người mới xã hội chủ nghĩa; quảng bá hình ảnh tươi đẹpcủa đất nước, con người Việt Nam ra cộng đồng quốc tế
- Đối tượng của công tác tư tưởng là ý thức xã hội và ý thức cá nhân, nó tồn tại khách
quan trong đời sống tinh thần của xã hội Nói cách khác, đối tượng công tác tư tưởng là ý thứccon người, với tất cả những diễn biến phức tạp và nội dung phong phú, nhiều mặt của nó
2 Vai trò, nhiệm vụ và tính cấp bách của công tác tư tưởng
2.1 Vai trò của công tác tư tưởng
- Nghị quyết Trung ương 5 khóa X của Đảng về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí chỉrõ: Công tác tư tưởng là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động củaĐảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bôi đắp nền tảng chính trị của chế độ; có vai trò đitrước, mở đưởng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN Đóng vai trò quan trọngtrong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác Leenin , tư tưởng Hồ chí Minh, quan điểm đườnglối của đảng; làm cho hệ tư tưởng của Đảng, những giá trị truyền thống tốt đẹp, những tinh hoavăn hóa thế giới chiếm vị trí vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội
- Vai trò của công tác tư tưởng thể hiện qua các phương diện chủ yếu sau:
Trang 37+ Xác lập, truyền bá và phát triển hệ tư tưởng của Đảng; Góp phần xây dựng và hoànthiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; Góp phần xâydựng con người mới XHCN, nâng cao kiến thức, trình độ, trí tuệ, bồi dưỡng ý chí, tình cảm, lốisống tốt đẹp cho con ngươi vnam.
+ Công tác tư tưởng là một phương thức thực hiện dân chủ XHCN, là vũ khí sắc bén tấncông lại sự phá hoại của các thế lực thù địch trên trận địa tư tưởng, lý luận và văn hóa Công tác
tt có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng , giáo dục, rènluyện đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng và là phương thức quan trọng để thiết lập và tăngcường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với quần chúng nhân dân
+ Thực tiễn cách mạng của Đảng ta chỉ rõ ở bất kỳ giai đoạn cách mạng nào, công tác tưtưởng luôn đứng ở vị trí hàng đầu trong các mặt công tác của Đảng Công tác tư tưởng xét vềbản chất – là hoạt động lãnh đạo của Đảng Bởi, không thể có quyết định lãnh đạo đúng nếukhông có cơ sở lý luận đúng; không thể có hoạt động lãnh đạo hiệu quả, nếu Đảng không thựchiện tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục quần chúng Hơn nữa, lãnh đạo chính là giác ngộ, tổchức, chỉ đường, dẫn lối cho quần chúng tin tưởng và làm theo đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách và pháp luật của Nhà nước
+ Xuất phát từ vị trí, vai trò của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng luôn là một hoạtđộng quan trọng, nhân tố hàng đầu cấu thành hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với xã hội Sinhmệnh của Đảng cũng như sự thành bại của cách mạng có quan hệ trực tiếp với hoạt động chínhtrị, tư tưởng của Đảng Hồ Chí Minh đã khẳng định: Lãnh đạo quan trọng nhất là lãnh đạo tưtưởng, phải hiểu tư tưởng của mỗi cán bộ để giúp đỡ thiết thực trong công tác; vì tư tưởng thôngsuốt thì làm tốt, tư tưởng nhùng nhằng thì làm việc không được
2.2 Nhiệm vụ của công tác tư tưởng
Công tác tư tưởng của Đảng có năm nhiệm vụ chủ yếu và thường xuyên sau:
- Một là, phát triển lý luận gắn liền với tổng kết thực tiễn Đây là nhiệm vụ quan trọng
hàng đầu của công tác tư tưởng nói riêng, công tác xây dựng Đảng nói chung nhằm bảo đảm choĐảng không ngừng nâng cao tính tiên phong và năng lực lãnh đạo chính trị đối với xã hội Sựchậm trễ hoặc phạm sai lầm trong công tác lý luận dẫn Đảng tới nguy cơ mắc sai lầm về đườnglối chính trị hoặc mất vai trò lãnh đạo Cơ sở lý luận còn vướng mắc thì sự nhất trí đối với cácchủ trương, chính sách sẽ không cao, đi vào hoạt động thực tiễn sẽ không thống nhất Công cuộcđổi mới càng đi vào chiều sâu, càng nảy sinh nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn phức tạp, đòi hỏiphải được làm sáng tỏ “Chỉ có tăng cường tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận thì công cuộcđổi mới mới trở thành hoạt động tự giác, chủ động và sáng tạo, bớt được sai lầm và những bước
đi quanh co, phức tạp”
- Hai là, truyền bá lý luận, nâng cao kiến thức chính trị, xây dựng phương pháp tư duy khoa học Nhiệm vụ này bảo đảm cho thế giới quan Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức Hồ Chí
Minh được thấm nhuần trong toàn Đảng và giữ vị trí chi phối trong đời sống tinh thần xã hội
Nó góp phần xây dựng đội ngũ đảng viên “có phẩm chất chính trị vững vàng, tuyệt đối trungthành với lý tưởng cách mạng của Đảng, có thái độ tích cực đối với công cuộc đổi mới, đồngthời phải có trình độ trí tuệ, năng lực lãnh đạo để thực hiện nhiệm vụ đổi mới” Thực hiện yêucầu này, công tác giáo dục của Đảng phải hướng vào nâng cao trình độ kiến thức và năng lực tổchức thực tiễn cho cán bộ, đảng viên; đồng thời đẩy mạnh sự nghiệp giáo dục, không ngừngnâng cao trình độ dân trí
Trang 38- Ba là, tuyên truyền và cổ động thực hiện các nhiệm vụ trước mắt Tuyên truyền và cổ
động nhằm thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, pháp luật, văn hóa và quốc phòng, an ninh,đối ngoại Hoạt động này bảo đảm cho các chủ trương, chính sách trước mắt của Đảng và Nhànước được phổ biến sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân, khiến mọi người hiểu đúng, tự giácchấp hành, khắc phục khó khăn và thực hiện có hiệu quả
- Bốn là, giáo dục đạo đức, phẩm chất chính trị Trong điều kiện Đảng cầm quyền, nhiệm
vụ này có vị trí hết sức quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch,gương mẫu, được nhân dân tin yêu Yêu cầu hiện nay là phải tiếp tục “đẩy mạnh cuộc đấu tranhchống tiêu cực trong Đảng và trong xã hội Chống sự tha hóa về phẩm chất chính trị, xa rời quầnchúng, tham nhũng, làm ăn bất chính chạy theo tiền tài, danh vị, chia rẽ bè phái Chống việcphục hồi hủ tục, mê tín, dị đoan”
- Năm là, dự báo xu hướng phát triển của tình hình, diễn biến tư tưởng và các vấn đề lý luận sẽ nảy sinh Công tác tư tưởng của Đảng nhất thiết phải làm được chức năng dự báo Đối
với cấp Trung ương và Tỉnh, Thành phố nhiệm vụ này có tầm quan trọng chiến lược Đối vớicấp quận, huyện và cơ sở thì đây là công việc thiết thân cho hoạt động “tác chiến” hàng ngày.Một trong những kinh nghiệm của những năm đổi mới là: phải hết sức quan tâm dự báo tìnhhình, kịp thời phát hiện và giải quyết đúng đắn những vấn đề mới nảy sinh Vì thế, công tác tưtưởng phải “kịp thời nắm bắt, dự báo và giải đáp những vấn đề mới xuất hiện ở trong nước vàquốc tế”, không để bị bất ngờ Nếu nhiệm vụ phát triển lý luận được phép tiến hành trong nhữngthời hạn tương đối dài, thì dự báo và định hướng tâm trạng xã hội đòi hỏi phải kịp thời, nhiềukhi phải hành động ngay, phải đi trước một bước so với trình độ hiện có về lý luận Bởi vì, ở đâytâm trạng xã hội cứ diễn biến theo tác động của thực tế khách quan, không chờ kết quả nghiêncứu lý luận Muốn bớt đi bị động phải làm tốt công tác dự báo tình hình, dự báo lý luận Trongnhững thời điểm bước ngoặt, nhất là khi có khủng hoảng, nhiệm vụ này là hết sức quan trọng vàđòi hỏi phải nhạy bén và càng khẩn trương Ở đây tính kịp thời là cao hơn tính thật đầy đủ, tínhcầu toàn
Công tác tư tưởng của các cấp ủy Đảng nói chung đều bao gồm cả năm nhiệm vụ nêutrên Song, tùy theo từng cấp, các nhiệm vụ đó có yêu cầu, mức độ và phạm vi khác nhau Trongcác địa phương khác nhau và các hoàn cảnh khác nhau, các nhiệm vụ đó cũng có nội dung cụthể khác nhau Vì vậy, từng cấp ủy Đảng phải căn cứ vào tình hình và đặc điểm của mình, địaphương mình mà xác định các nhiệm vụ cụ thể của công tác tư tưởng
2.3 Tính cấp bách của công tác tư tưởng
- Tình hình tư tưởng và thực trạng công tác tư tưởng của Đảng hiện nay, bên cạnh mặttích cực không tránh khỏi mặt tiêu cực, trong đó, mặt tích cực là cơ bản Một số mặt tiêu cực về
tư tưởng đang có biểu hiện phức tạp và nghiêm trọng hơn, tiềm ẩn các nguy cơ trực tiếp gây mất
ổn định chính trị Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống trong một bộphận không nhỏ cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa được khắc phục có hiệu quả, làm giảm sứcchiến đấu của Đảng và lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước Trong Đảng đã xuất hiện các
ý kiến khác nhau về một số vấn đề cơ bản liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách củaĐảng, Nhà nước, ảnh hưởng tới sự thống nhất tư tưởng Trong cán bộ, đảng viên và nhân dân,
kể cả trong những lực lượng nòng cốt, gắn bó với Đảng, với chế độ, đã phát sinh một số vấn đề
tư tưởng, tâm trạng bức xúc đáng lo ngại, ảnh hưởng tới tính đồng thuận xã hội Các phần tử cơ
Trang 39hội chính trị trong nước móc nối với thế lực thù địch, phản động ở nước ngoài xuyên tạc, vucáo, chống phá quyết liệt Đảng, Nhà nước ta trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng.
- NQ Hội nghị T.Ư 4 (khóa XI) đã chỉ rõ: Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về
sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc
Do đó, nhiệm vụ có tính cấp bách hiện nay của công tác tư tưởng là phải thường xuyênquán triệt đầy đủ các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến vớicán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thực hiện băng được NQTW4 khóa XI va Chỉ thị 03 của
BỘ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,tạo niềm tin vững chắc của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng Đảng thực sự trongsạch vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới
2 Các nguyên tắc của công tác tư tưởng
2.1 Nguyên tắc tính Đảng
Nguyên tắc này đòi hỏi mọi hoạt động tư tưởng cũng như người làm công tác tư tưởngphải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, quán triệt quan điểm đường lối của Đảng,lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng và phương pháp tiến hành.Bảo vệ ý thức hệ Mác-Lênin là một yêu cầu căn bản của nguyên tắc này Công tác tư tưởng phảinhằm đúng và không được mơ hồ trong vấn đề ý thức hệ Tất nhiên, đây là một kiểu ý thức hệkhoa học và tôn trọng thực tế khách quan
Hiện nay, khi chúng ta áp dụng cơ chế thị trường và do tác động của các quan hệ quốc tếmở rộng, ý thức và lối sống thực dụng đang tăng lên trong nhiều tầng lớp dân cư, dẫn tới thái độhữu khuynh, buông lỏng, thụ động, né tránh trong công tác tư tưởng Có lúc, có nơi, có việccông tác tư tưởng bỏ trống, nhận định hoặc phản ứng chậm chạp, yếu ớt, kém sắc sảo Biểu hiệnđáng phê phán nhất là “nhiều đảng viên giảm sút ý chí phấn đấu, phai nhạt lý tưởng”, đồng thời
“một số tổ chức cơ sở đảng quá yếu, có nơi gần như tê liệt” Trước thực tế này, nguyên tắc tínhđảng trong chính trị tư tưởng đòi hỏi mỗi cấp ủy, mỗi đảng viên và các lực lượng chuyên tráchcông tác tư tưởng của Đảng phải kiên định lập trường, nêu cao tính chiến đấu trước sự tiến côngvào nền tảng tư tưởng của chúng ta Phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách thức làm công tác tưtưởng, mở rộng tính dân chủ, công khai, chân thực, đấu tranh kiên quyết với thái độ hữukhuynh, buông lỏng hoặc mơ hồ trên những vấn đề tư tưởng có tính nguyên tắc Cán bộ tưtưởng phải có dũng khí mới, kiến thức và bản lĩnh mới trong cuộc chiến đấu phức tạp này
2.2 Nguyên tắc tính khoa học
Nguyên tắc này đòi hỏi công tác tư tưởng phải bảo đảm nội dung chính xác, phân tích cácquá trình và hiện tượng xã hội một cách khách quan, toàn diện, có quan điểm lịch sử - cụ thểtrong sự phát triển và biến đổi Đồng thời, khi tiến hành công tác giáo dục tuyên truyền phải dựatrên các quy luật tư tưởng, tâm lý và sư phạm để tìm được phương pháp phù hợp với đối tượng.Tiến hành công tác tư tưởng một cách khoa học là phải yêu cầu đối tượng phát huy trí tuệ, suynghĩ độc lập, tin theo một cách có căn cứ, không nghe theo một câu mù quáng; phải lấy thuyếtphục là chính chứ không áp đặt Biết lắng nghe ý kiến khác nhau, thảo luận tranh luận dân chủ,
Trang 40không quy kết, truy chụp Công tác tư tưởng tiến hành một cách chân thực và công khai là yêucầu quan trọng của nguyên tắc này
2.3 Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, lời nói đi đôi với việc làm
Nguyên tắc này đòi hỏi công tác tư tưởng phải hướng và giải quyết những vấn đề cấpbách về kinh tế - xã hội và tư tưởng đảng đặt ra, lý giải được những vướng mắc trong cuộc sốnghiện tại và thuyết phục mọi người tham gia tích cực, sáng tạo, góp phần tháo gỡ khó khăn thúcđẩy cách mạng tiến lên Nguyên tắc này cũng đòi hỏi nội dung công tác tư tưởng phải sát hợpvới từng đối tượng, tiến hành phù hợp với hoàn cảnh thực tế, tránh lối động viên tư tưởng chungchung, hình thức, nói thì hay mà làm thì dở Nhạy bén với cái mới, chú trọng tổng kết thực tiễn
và kinh nghiệm sáng tạo của cơ sở, của quần chúng là con đường gắn lý luận với thực tiễn Mỗinguyên tắc nêu trên có yêu cầu riêng, nhưng nội dung là thống nhất gắn bó và tạo điều kiện chonhau Trong quá trình tiến hành công tác tư tưởng cần vận dụng một cách thống nhất và linhhoạt tất cả các nguyên tắc đó để đạt hiệu quả cao nhất I
3 Giải pháp nâng cao chất lượng công tác tư tưởng
Để làm tốt công tác tư tưởng, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
3.1 Thứ nhất, phải nâng cao nhận thức về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tư tưởng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng
Phải nâng cao nhận thức của các tổ chức cơ sở đảng và toàn thể đảng viên tron g hệthoogs chính trị về vị trí, vai trò quan trọng của công tác tư tưởng Xem đây là nhiệm vụ thườngxuyên và cấp bách Các cấp ủy đảng không được xem nhẹ nội dung công việc này, không
“khoán trắng” công tác tư tưởng cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo, mà cả hệ thống chính trị phảithường xuyên tập trung chăm lo, trước hết là trách nhiệm của BCH, BTV và đồng chí Bí thư cấpủy
Cần đề cao trách nhiệm, xây dựng và thực hiện quy chế làm công tác tư tưởng trong toànĐảng Từ TW đến cơ sở
Xây dựng cơ chế tiếp xúc, đối thoại với nhân dân trong đó có sự giải quyết những vấn đề
tư tưởng bức xúc của nhân dân, giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan chuyên trách làmcông tác tư tưởng
Đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả của các loại hình tuyên truyền sao cho phù hợpvới trình độ, nhu cầu của các đối tượng
3.2 Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức tiến hành công tác tư tưởng.
Công tác TT góp phần trực tiếp và thiết thực trong việc tuyên truyền các chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội đểmang lại hiệu quả thiết thực trong việc thực hiện nhiệm vụ PT KTXH, QPAN, đối ngoiaj , DO
đó, nội dung công tác tư tưởng phải bám sát mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng, giữ gìn phát huybản sắc truyền thống dân tộc Phù hợp với vùng miền đối tượng
Công tác TT tập trung vào những thắc mắc, bức xúc nhất của nhân ân trong từng giaiđoạn, cần phân nhóm đối tượng để có nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với yêu cầu vàđiều kiện của từng nhóm
Phải thực hiện mở rộng thông tin, bảo đảm quyền được thông tin của cán bộ, đảng viên
và nhân dân, thông tin kịp thời, có tính định hướng là rất quan trọng để nâng cao dân trí, định