De cuong goi ý ôn tập TT ho chi minh lớp cao cấp lý luận 2022

Trước bối cảnh lịch sử mới, quan điểm vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh là: a Về quan điểm: Trong quá trình phát triển, đổi mới Đảng ta quán triệt lời dạy của HCM: Vận dụng lập

LỚP K71_A02

ĐỀ SỐ 1

Câu 1 Phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn và nội dung luận điểm của Hồ Chí Minh:

“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”

- Cơ sở lý luận:

Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ ra rằng các dân tộc đang bị chủ nghĩa thực dân phương Tây

áp bức muốn được giải phóng phải đi theo con đường cách mạng vô sản Chỉ có cách mạng vô sản và CNXH, trên cơ sở thủ tiêu ách áp bức giai cấp và áp bức dân tộc, mới tạo điều kiện để thực hiên sự bình đẳng dân tộc và xây dựng tình hữu nghị giữa các dân tộc, làm cho các dân tộc ngày càng xích lại gần nhau

Tháng 7 năm 1920, khi được đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn

đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin”, Nguyễn Ái Quốc đã rất xúc động, Người như muốn reo lên: “Hỡi đồng bào đang bị đạo đầy đau khổ, đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây

là con đường giải phóng chúng ta.” Người nhận định, CN Mác-Lênin sẽ là thứ vũ khí lý luận sắc bén nhất, là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam, là mặt trời soi sáng cho con đường cách mạng VN giải phóng dân tộc Từ đó mà Người đã lựa chọn con đường cho cách mạng VN là

đi theo cách mạng tháng 10 Người hoàn toàn tin theo Lênin và Quốc tế III vì đã bênh vực cho các dân tộc bị áp bức

- Cơ sở thực tiễn:

Sự thất bại của các phong trào yêu nước VN cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX cho thấy cách mạng VN đang lâm vào tình trạng khủng hoảng, bế tắc về đường lối và phương pháp cách mạng Sớm chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan, dân tộc đang bị đọa đày dưới ách thống trị của thực dân Pháp và tay sai, với tấm lòng yêu nước thiết tha, Nguyễn Ái Quốc – HCM đã

ra đi tìm đường cứu nước Tuy rất khâm phục tinh thần yêu nước của những người đi trước, nhưng Người không tán thành con đường cứu nước của các vị ấy, mà đã quyết định và quyết tâm ra đi tìm một con đường cứu nước mới để giải phóng dân tộc

HCM dành nhiều công sức nghiên cứu về các cuộc cách mạng tư sản Anh, Pháp, Mỹ,

đặc biệt là cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga do Lê-nin lãnh đạo Trong tác phẩm Đường kách mệnh, Hồ Chí Minh đã tổng kết các nét chính trong lịch sử cách mạng Mỹ, Pháp và Nga,

đồng thời rút ra bài học cho cách mạng Việt Nam:

+ Về cách mạng Mỹ: “Mỹ tuy rằng cách mệnh thành công đã hơn 150 năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mệnh lần thứ hai

Ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản, mà cách mệnh tư bản là chưa phải cách mệnh đến nơi

Chúng ta đã hi sinh làm cách mệnh, thì nên làm cho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay bọn ít người Thế mới khỏi

hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc.”

+ Về cách mạng Pháp: “Tư bản nó dùng chữ Tự do, Bình đẳng, Đồng bào để lừa dân, xúi dân đánh đổ phong kiến Khi dân đánh đổ phong kiến rồi, thì nó lại thay phong kiến mà áp bức dân

Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa Cách mệnh đã 4 lần rồi, mà nay công nông Pháp hẵng còn phải mưu

Cách mệnh Nga dạy cho chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mác-Lênin.”

Tất cả những luận điểm và sự tổng kết thực tiễn trên đều cho thấy: Việt Nam không còn con đường giải phóng dân tộc nào khác ngoài tiến hành cách mạng vô sản

Nhận thức được mối quan hệ chặt chẽ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp trong cách mạng dân tộc trong thời đại mới, trước những thay đổi của tình hình cách mạng thế giới, HCM khẳng định rằng, nhiệm vụ đặt ra cho các nước thuộc địa không phải là làm ngay một cuộc cách mạng vô sản, mà trước hết là phải đấu tranh giành lại độc lập cho dân tộc; có độc lập dân tộc rồi, mới có điều kiện để tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa

Theo HCM, con đường cách mạng Việt Nam có hai giai đoạn: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong cách mạng dân tộc dân chủ có hai nhiệm

vụ chiến lược cơ bản, trong đó giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, nhiệm vụ dân chủ được rải ra thực hiện từng bước và phục tùng nhiệm vụ giải phóng dân tộc Vì thế, ở giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ thì độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước mắt, cấp bách Kết luận này được Hồ Chí Minh rút ra từ sự phân tích tình hình thực tế và những mâu thuẫn khách quan tồn tại của xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất, chủ quyền

và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, độc lập dân tộc bao giờ cũng gắn với tự do, dân chủ, ấm no hạnh phúc của nhân dân lao động

Khi nhấn mạnh mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không bao giờ coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng Việt Nam Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giành độc lập để đi tới

xã hội cộng sản; độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc là mục tiêu cốt yếu, trực tiếp của cách mạng dân tộc dân chủ, là mục tiêu trước hết của quá trình cách mạng Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo, đồng thời là điều kiện hàng đầu, quyết định để cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang giai đoạn kế tiếp - cách mạng xã hội chủ

3

nghĩa Do vậy, cách mạng dân tộc dân chủ càng triệt để thì những điều kiện tiến lên chủ nghĩa

xã hội càng được tạo ra đầy đủ

Phải do Đảng cộng sản lãnh đạo

Trên cơ sở học thuyết Mác-Lênin dựa trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, HCM đã tiếp cận con đường cách mạng vô sản từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc

Trước hết, cách mạng vô sản là cuộc cách mạng nhằm thay thế chế độ tư bản chủ nghĩa, trong cuộc CM đó, giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo và cùng với quần chúng nhân dân lao động xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Nếu như các cuộc CM trước đó kết thúc bằng việc giành chính quyền thì đối với CM vô sản, việc giành chính quyền mới chỉ

là bước đầu cho quá trình biến đổi CM toàn bộ đời sống xã hội Mục tiêu cuối cùng của CM

vô sản là giải phóng xã hội, giải phóng con người, xóa bỏ mọi tầng lớp, giai cấp

CM vô sản phải bao gồm cả hai giai đoạn: giai đoạn đầu là CM về chính trị với nội dung chính là giai cấp công nhân phải đoàn kết với những người lao động khác thực hiện lật

đổ chính quyền của giai cấp thống trị, áp bức, bóc lột, và thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản;

Giai đoạn tiếp theo là giai cấp công nhân và nhân dân lao động sử dụng nhà nước của mình để cải tạo xã hội cũ về mọi mặt tư tưởng, kinh tế, chính trị, văn hóa, v.v , xây dựng xã hội mới về mọi mặt nhằm thực hiện thắng lợi CNXH và chủ nghĩa cộng sản, thực hiện xóa bỏ tình trạng người bóc lột người để không còn tình trạng dân tộc này áp bức, bóc lột dân tộc khác, loài người được giải phóng về mọi mặt

Quyết định đi theo con đường CM vô sản, CM VN muốn giành thắng lợi, HCM cho rằng trước hết phải có một Đảng chân chính lãnh đạo Người nói: "Cách mệnh trước hết phải

có Đảng cách mệnh Đảng có vững CM mới thành công Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, CM nhất là chủ nghĩa Lenin" Để đảm bảo sau khi CM thành công, đất nước

có nền độc lập hoàn toàn, đa số nhân dân lao động được hưởng ấm no hạnh phúc thì CM phải

do Đảng cộng sản lãnh đạo Đảng đó phải được xây dựng theo các nguyên tắc ĐẢng kiểu mới của Lenin, được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-Lênin

Nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng cộng sản: Xác định mục tiêu của CM, xây dựng đường lối

CM giải phóng dân tộc; thông qua cương lĩnh, đường lối của mình, Đảng tổ chức vận động, tập hợp lực lượng CM, xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất (mà nòng cốt là liên minh công nông), thực hiện đồng thời 2 nhiệm vụ: chống đế quốc và chống phong kiến, giành độc lập dân tộc đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân

Lực lượng của cách mạng phải là khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dựa trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân và trí thức

Trong phạm vi của cách mạng giải phóng dân tộc mà đối tượng cần đánh đổ trước hết

là bọn đế quốc và đại địa chủ phong kiến tay sai nhằm giành lại độc lập dân tộc và dân chủ cho nhân dân, trước hết là nông dân, Người chủ trương cần vận động, tập hợp rộng rãi các

tầng lớp nhân dân Việt Nam đang mất nước, đang bị làm nô lệ trong một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm huy động sức mạnh của toàn dân tộc đấu tranh giành độc lập, tự do

Theo Người cách mạng giải phóng dân tộc “là việc chung của dân chúng chứ không phải việc một hai người” vì vậy phải đoàn kết toàn dân, “sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền” Nhưng trong sự tập hợp rộng rãi đó, không được quên cái cốt lõi của

Chủ trương tập hợp lực lượng của Hồ Chí Minh phản ánh tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ, Hồ Chí Minh lấy nhân dân làm nguồn gốc sức mạnh Hồ Chí Minh không chủ trương tiến hành kiểu chiến tranh thông thường, chỉ dựa vào lực lượng quân đội và tiến hành một số trận sống mái với kẻ thù, mà chủ trương phát động chiến tranh nhân dân

Tư tưởng chiến tranh nhân dân của Hồ Chí Minh là ngọn cờ cổ vũ, dẫn dắt cả dân tộc ta đứng lên kháng chiến và kháng chiến thắng lợi, đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ trong 30 năm chiến tranh cách mạng Việt Nam, làm nên thắng lợi vĩ đại có tính thời đại sâu sắc

Câu 2 Đảng ta vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc trong giai đoạn hiện nay

Trên cơ sở nhận thức lý luận CN Mác-Lênin và điều kiện lịch sử VN, từ những tri thức, kinh nghiệm rút ra từ quá trình tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, Tư tưởng HCM về cách mạng giải phóng dân tộc có những luận điểm sáng tạo, đặc sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn

- Một là, CMVN là một bộ phận của CMTG, trong thời đại mới phải đi theo quỹ đạo của CM vô sản

- Hai là, CM giải phòng dân tộc có thể nổ ra và giành thắng lợi trước CM vô sản ở chính quốc, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho CM vô sản ở chính quốc giành thắng lợi

- Ba là, vấn đề xây dựng một chính đảng mác xít (ĐCS) ở một nước thuộc địa nửa phong kiến

- Bốn là, về vấn đề xây dựng lực lượng CM HCM khẳng định CM là sự nghiệp của toàn dân Do đó, phải vận động, giác ngộ tất cả các thành phần dân tộc, không phân biệt đảng phái, giai cấp, tôn giáo tham gia CM

Những sáng tạo về lý luận CM của HCM đã giải quyết yêu cầu, đòi hỏi về đường lối cảu CMVN; phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Bổ sung vào kho tàng lý luận cảu CN Mác-Lênin; góp phần chống tư tưởng tả khuynh hẹp hòi, cô độc; đồng thời chống tư tưởng hữu khuynh, hoang mang dao động, không tin tưởng vào lực lượng của nhân dân Góp phần đấu tranh cho quyền bình đẳng các dân tộc; hình thành nguyên tác xử lý mối quan hệ dân tộc-giai cấp, dân tộc-tôn giáo

Vân dụng vào CMVN đưa đến thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, thắng lợi của 30 năm chiến tranh cách mạng từ 1945 đến 1975 và trong công cuộc đổi mới hiện nay Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn ddooongj lực mạnh

mẽ để xây dựng và bảo vệ đất nước; nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm

5

giai cấp; chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc VN

- Bối cảnh thế giới và khu vực:

Hiện nay, tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, có nhiều thuận lợi và cả những thách thức đan xen Toàn cầu hóa kinh tế, CM khoa học kỹ thuật đang diễn ra như vũ bão và

xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển đang đặt ra những cơ hội và thách thức cho mỗi quốc gia dân tộc Thế giới có nhiều thay đổi căn bản, chủ nghĩa thực dân cũ đã bị diệt vong nhưng chủ nghĩa thực dân mới vẫn còn hiện hữu, các nước đế quốc đang cố thích ứng và tiếp tục mưu đồ

về khu vực ảnh hưởng, về thị trường lợi nhuận; Sự liên kết khu vực, quan hệ giữa các nước lớn vẫn vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt và kiềm chế lẫn nhau Nguy cơ các thế lực phản động đe dọa nền độc lập dân tộc vẫn còn

- Bối cảnh trong nước:

Sau gần 30 năm đổi mới, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử quan trọng đưa thế và lực nước ta lớn mạnh lên nhiều Kinh tế tăng trưởng khá nhanh, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng XHCN đang được đẩy mạnh Trước tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước đang đứng trước những thời cơ và thách thức to lớn mà chúng ta phải chủ động đón lấy để vượt qua thách thức đón lấy thời cơ

a) Những nội dung cần vận dụng và phát triển tư tưởng HCM về CM giải phóng dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia trong điều kiện hiện nay:

- Kiên định con đường mà Chủ tịch HCM đã lựa chọn, trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào cũng phải giữ vững được nền độc lập hoàn toàn, độc lập thực sự của đất nước:

Phải giữ vững và kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trên nền tảng CN Lênin và tư tưởng HCM Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung và phát triển năm 2011) đã chỉ rõ: "Đi lên CNXH là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng cộng sản VN và chủ tịch HCM, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử", và "Chỉ có CNXH mới bảo đảm cho dân tộc ta có độc lập, tự do thực sự, đất nước phát triển phồn vinh, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc" Những đặc trưng cơ bản về

Mác-xã hội XHCN được xách định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung và phát triển năm 2011) là sự vận dụng và phát triển tư tưởng HCM về bản chất, đặc trưng của CNXH trong điều kiện mới Đồng thời, cũng khẳng định sự kiên định của Đảng ta và nhân dân ta về con đường CM VN mà Người đã lựa chọn và cống hiến cả cuộc đời mình để thực hiện thắng lợi con đường đó

- Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ lịch sử mới

Vấn đề quan trọng nhất là giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng HCM chỉ rõ: Đảng phải thường xuyên được xây dựng, chỉnh đốn, tổ chức lên ngang tầm đòi hỏi của tình hình CM Đảng ta là một Đảng cầm quyền, như HCM căn dặn: mỗi đảng viên và cán bộ phải thấm nhuần đạo đức CM, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật sự trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là đầy tớ trung thành của nhân dân Đảng phải thường xuyên chống tham ô, lãng phí, quan liêu, thường xuyên quét sạch chủ nghĩa

cá nhân, nâng cao đạo đức CM Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự trong sạch, vững mạnh Phải biến công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta thành một sự nghiệp xây dựng văn hóa, đạo đức của toàn thể nhân dân, mà trước hết là trong đội ngũ cán bộ, đảng viên

Đảng phải lãnh đạo xây dựng được liên minh giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức làm cơ sở, làm gốc để xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân trong mặt trận dân tộc thống nhất và các đoàn thể chính trị xã hội Lực lượng này phải được không ngừng củng

cố và mở rộng Khối đại đoàn kết rộng rãi và chặt chẽ của toàn dân tộc phải thường xuyên gắn

bó với các lực lượng CM, tiến bộ trên toàn thế giới

b) Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại chủ động hội nhập và phát triển

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Vừa đấu tranh vừa XD lực lượng, biết giành thắng lợi từng bước, phát huy được tiềm năng trí tuệ của đông đảo quần chúng ND vào công cuộc XD và bảo vệ Tổ quốc Luôn nêu cao tinh thần tự chủ, tự cường, nêu cao tinh thần dân tộc trong việc huy động nội lực từ nhân dân, đồng thời vừa hội nhập vừa tăng cường bản lĩnh và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Để thực hiện hành công mục tiêu, nhiệm vụ của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới, theo quản điểm của HCM, cần phải tiến hành các nội dung cơ bản sau đây:

1 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

Sự thất bại của các phong trào yêu nước VN cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX cho thấy cách mạng VN đang lâm vào tình trạng khủng hoảng, bế tắc về đường lối và phương pháp cách mạng Sớm chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan, dân tộc đang bị đọa đày dưới ách thống trị của thực dân Pháp và tay sai, với tấm lòng yêu nước thiết tha, Nguyễn Ái Quốc – HCM đã

ra đi tìm đường cứu nước Tuy rất khâm phục tinh thần yêu nước của những người đi trước, nhưng Người không tán thành con đường cứu nước của các vị ấy, mà đã quyết định và quyết tâm ra đi tìm một con đường cứu nước mới để giải phóng dân tộc

Trên thế giới thời bấy giờ, với sự ra đời của nhà nước XHCN đầu tiên sau cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 là thực tiễn sinh động chứng minh bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, cách mạng tháng 10 Nga đã cổ vũ cho các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh giành độc lập Cách mạng tháng 10 Nga thành công cho thấy đã đến lúc chủ nghĩa

tư bản thoái trào để mở đường cho sự ra đời một chế độ xã hội mới là chế độ XHCN

Sau nhiều năm bôn ba tìm đường cứu nước, nhờ tích cực hoạt động trong phong trào công nhân và nhân dân lao động, Người đã được tiếp cận với chủ nghĩa Mác-Lênin Tháng 7 năm 1920, khi được đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn

đề thuộc địa của Lenin”, Nguyễn Ái Quốc đã rất xúc động, Người như muốn reo lên: “Hỡi đồng bào đang bị đạo đầy đau khổ, đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta.” Người nhận định, CN Mác-Lênin sẽ là thứ vũ khí lý luận sắc bén nhất, là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam, là mặt trời soi sáng cho con đường cách mạng VN giải phóng dân tộc Từ đó mà Người đã lựa chọn con đường cho cách mạng VN là đi theo cách mạng tháng 10 Người hoàn toàn tin theo Lenin và Quốc tế III vì đã bênh vực cho các dân tộc

bị áp bức

Nguyễn Ái Quốc-HCM từ một người yêu nước, trên hành trình cứu nước đến với CN Mác-Lênin, Người đã tìm thấy con đường giải phóng cho dân tộc mình: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Trong tư tưởng HCM, mối quan hệ dân tộc và giai cấp là mối quan hệ chặt chẽ hữu cơ với nhau.Giải

8

phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; là tiền đề để giải phóng giai cấp; Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH.Giữ vững độc lập dân tộc mình đồng thời cũng góp phần giữ vững sự ổng định chính trị và nền hòa bình thế giới, tôn trọng các dân tộc khác

Việc lựa chọn và quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản, theo con đường của Cách mạng tháng 10 Nga, theo CN Mác-Lênin là một quyết định đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về mặt nhận thức tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-HCM, đồng thời mang tính bước ngoặt lịch sử đối với cách mạng VN

Theo Hồ Chí Minh con đường cách mạng vô sản bao hàm những nội dung chủ yếu sau:

- Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước “đi tới xã hội cộng sản”

- Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiên phong của nó la Đảng cộng sản

- Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc

- Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế

giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế

2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

Trên cơ sở học thuyết Mác-Lênin dựa trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, HCM đã tiếp cận con đường cách mạng vô sản từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc

Trước hết, cách mạng vô sản là cuộc cách mạng nhằm thay thế chế độ tư bản chủ nghĩa, trong cuộc CM đó, giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo và cùng với quần chúng nhân dân lao động xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Nếu như các cuộc CM trước đó kết thúc bằng việc giành chính quyền thì đối với CM vô sản, việc giành chính quyền mới chỉ

là bước đầu cho quá trình biến đổi CM toàn bộ đời sống xã hội Mục tiêu cuối cùng của CM

vô sản là giải phóng xã hội, giải phóng con người, xóa bỏ mọi tầng lớp, giai cấp

CM vô sản phải bao gồm cả hai giai đoạn: giai đoạn đầu là CM về chính trị với nội dung chính là giai cấp công nhân phải đoàn kết với những người lao động khác thực hiện lật

đổ chính quyền của giai cấp thống trị, áp bức, bóc lột, và thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản;

Giai đoạn tiếp theo là giai cấp công nhân và nhân dân lao động sử dụng nhà nước của mình để cải tạo xã hội cũ về mọi mặt tư tưởng, kinh tế, chính trị, văn hóa, v.v , xây dựng xã hội mới về mọi mặt nhằm thực hiện thắng lợi CNXH và chủ nghĩa cộng sản, thực hiện xóa bỏ tình trạng người bóc lột người để không còn tình trạng dân tộc này áp bức, bóc lột dân tộc khác, loài người được giải phóng về mọi mặt

Quyết định đi theo con đường CM vô sản, CM VN muốn giành thắng lợi, HCM cho rằng trước hết phải có một Đảng chân chính lãnh đạo Người nói: "Cách mệnh trước hết phải

có Đảng cách mệnh Đảng có vững CM mới thành công Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, CM nhất là chủ nghĩa Lenin" Để đảm bảo sau khi CM thành công, đất nước

có nền độc lập hoàn toàn, đa số nhân dân lao động được hưởng ấm no hạnh phúc thì CM phải

do Đảng cộng sản lãnh đạo Đảng đó phải được xây dựng theo các nguyên tắc ĐẢng kiểu mới của Lenin, được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-Lênin

9

Nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng cộng sản: Xác định mục tiêu của CM, xây dựng đường lối

CM giải phóng dân tộc; thông qua cương lĩnh, đường lối của mình, Đảng tổ chức vận động, tập hợp lực lượng CM, xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất (mà nòng cốt là liên minh công nông), thực hiện đồng thời 2 nhiệm vụ: chống đế quốc và chống phong kiến, giành độc lập dân tộc đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân

3 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc

Trong phạm vi của cách mạng giải phóng dân tộc mà đối tượng cần đánh đổ trước hết

là bọn đế quốc và đại địa chủ phong kiến tay sai nhằm giành lại độc lập dân tộc và dân chủ cho nhân dân, trước hết là nông dân, Người chủ trương cần vận động, tập hợp rộng rãi các

tầng lớp nhân dân Việt Nam đang mất nước, đang bị làm nô lệ trong một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm huy động sức mạnh của toàn dân tộc đấu tranh giành độc lập, tự do

Theo Người cách mạng giải phóng dân tộc “là việc chung của dân chúng chứ không phải việc một hai người” vì vậy phải đoàn kết toàn dân, “sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền” Nhưng trong sự tập hợp rộng rãi đó, không được quên cái cốt lõi của

nó là công- nông Phải nhớ: “Công nông là người chủ cách mệnh … Công nông là gốc cách

mệnh”

Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Người xác định lực lượng cách mạng bao gồm cả dân tộc: Đảng phải tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, tập hợp đại bộ phận giai cấp nông dân và phải dựa vào hạng dân cày nghèo, lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất; lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông…đi vào phe vô sản giai cấp; đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, chí ít là làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như đảng Lập Hiến) thì phải đánh đổ

Chủ trương tập hợp lực lượng của Hồ Chí Minh phản ánh tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ, Hồ Chí Minh lấy nhân dân làm nguồn gốc sức mạnh Hồ Chí Minh không chủ trương tiến hành kiểu chiến tranh thông thường, chỉ dựa vào lực lượng quân đội và tiến hành một số trận sống mái với kẻ thù, mà chủ trương phát động chiến tranh nhân dân

Tư tưởng chiến tranh nhân dân của Hồ Chí Minh là ngọn cờ cổ vũ, dẫn dắt cả dân tộc ta đứng lên kháng chiến và kháng chiến thắng lợi, đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ trong 30 năm chiến tranh cách mạng Việt Nam, làm nên thắng lợi vĩ đại có tính thời đại sâu sắc

4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Trong phong trào cộng sản quốc tế, đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào thắng lợi vô sản ở chính quốc Đại hội VI (1928) của Quốc tế Cộng sản cho rằng: “Chỉ có thể thực hiện hoàn toàn công cuộc giải phóng các thuộc địa khi giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến”

Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại với nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Năm 1925, Người viết: “Chủ nghĩa tư bản là một con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở các thuộc địa Nếu muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai

10

vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái vòi còn lại kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp

vô sản; con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt sẽ lại mọc ra”

Nhận thức được thuộc địa là một khâu yếu trong hệ thống của chủ nghĩa đế quốc, và đánh giá đúng đắn sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, ngay từ năm 1921,

Hồ Chí Minh đã sớm cho rằng: Cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước”, Người viết: “trong khi thủ tiêu

một trong những điều kiện tồn tại của chủ nghĩa tư bản là chủ nghĩa đế quốc, họ có thể giúp

đỡ những người anh em mình ở phương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn”

Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn rất to lớn, một cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lý luận Mác - Lênin, đã được thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới trong gần một thế kỷ qua chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

5 Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường cách mạng bạo lực

Các thế lực đế quốc sử dụng bạo lực để xâm lược và thống trị thuộc địa, đàn áp dã man các phong trào yêu nước Đánh giá đúng bản chất cực kỳ phản động của bọn đế quốc và tay sai, Hồ Chí Minh cho rằng: “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền”

Người cho rằng bạo lực cách mạng cũng là bạo lực của quần chúng Hình thức của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, nhưng phải “tùy tình

hình cụ thể mà định những hình thức đấu tranh cách mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng”

Hồ Chí Minh luôn tranh thủ khả năng giành và giữ chính quyền ít đổ máu Người tìm mọi cách ngăn chặn xung đột vũ trang, tận dụng mọi khả năng giải quyết xung đột bằng biện pháp hòa bình, chủ động đàm phán, thương lượng, chấp nhận những nhượng bộ có nguyên tắc Chỉ khi không còn khả năng hòa hoãn, khi kẻ thù ngoan cố bám giữ lập trường thực dân, chỉ muốn giành thắng lợi bằng quân sự, thì Hồ Chí Minh mới kiên quyết phát động chiến tranh, kiên quyết dùng bạo lực cách mạng để giành, giữ và bảo vệ hòa bình, vì độc lập tự do

Trước những kẻ thù lớn mạnh, Hồ Chí Minh chủ trương sử dụng phương châm chiến lược đánh lâu dài Trong kháng chiến chống Pháp, Người nói: “địch muốn tốc chiến, tốc thắng Ta lấy trường kỳ kháng chiến trị nó, thì địch nhất định thua, ta nhất định thắng”,

“trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi” Trong kháng chiến chống Mỹ, Người khẳng định: chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm, hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng

và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập tự do”

Mặc dù rất coi trọng sự giúp đỡ quốc tế nhưng Hồ Chí Minh luôn đề cao sức mạnh bên trong, phát huy đến mức cao nhất mọi nỗ lực của dân tộc, đề cao tinh thần độc lập tự chủ Người nói: “Kháng chiến trường kỳ gian khổ đồng thời lại phải tự lực cánh sinh Trông vào sức mình… Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng, nhưng không được ỷ lại, không được ngồi trông chờ người khác” Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mỹ, Người đã động viên sức mạnh của toàn dân tộc, đồng thời ra sức vận động, tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế to lớn và có hiệu quả, cả về vật chất và tinh thần, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để kháng chiến thắng lợi

- Một là, CMVN là một bộ phận của CMTG, trong thời đại mới phải đi theo quỹ đạo của CM vô sản

- Hai là, CM giải phòng dân tộc có thể nổ ra và giành thắng lợi trước CM vô sản ở chính quốc, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho CM vô sản ở chính quốc giành thắng lợi

- Ba là, vấn đề xây dựng một chính đảng mác xít (ĐCS) ở một nước thuộc địa nửa phong kiến

- Bốn là, về vấn đề xây dựng lực lượng CM HCM khẳng định CM là sự nghiệp của toàn dân Do đó, phải vận động, giác ngộ tất cả các thành phần dân tộc, không phân biệt đảng phái, giai cấp, tôn giáo tham gia CM

Những sáng tạo về lý luận CM của HCM đã giải quyết yêu cầu, đòi hỏi về đường lối cảu CMVN; phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Bổ sung vào kho tàng lý luận cảu CN Mác-Lênin; góp phần chống tư tưởng tả khuynh hẹp hòi, cô độc; đồng thời chống tư tưởng hữu khuynh, hoang mang dao động, không tin tưởng vào lực lượng của nhân dân Góp phần đấu tranh cho quyền bình đẳng các dân tộc; hình thành nguyên tác xử lý mối quan hệ dân tộc-giai cấp, dân tộc-tôn giáo

Vân dụng vào CMVN đưa đến thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, thắng lợi của 30 năm chiến tranh cách mạng từ 1945 đến 1975 và trong công cuộc đổi mới hiện nay Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn ddooongj lực mạnh

mẽ để xây dựng và bảo vệ đất nước; nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp; chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc VN

- Bối cảnh thế giới và khu vực:

Hiện nay, tình hình thế giới đang diễn biến phức tạp, có nhiều thuận lợi và cả những thách thức đan xen Toàn cầu hóa kinh tế, CM khoa học kỹ thuật đang diễn ra như vũ bão và

xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển đang đặt ra những cơ hội và thách thức cho mỗi quốc gia dân tộc Thế giới có nhiều thay đổi căn bản, chủ nghĩa thực dân cũ đã bị diệt vong nhưng chủ nghĩa thực dân mới vẫn còn hiện hữu, các nước đế quốc đang cố thích ứng và tiếp tục mưu đồ

về khu vực ảnh hưởng, về thị trường lợi nhuận; Sự liên kết khu vực, quan hệ giữa các nước lớn vẫn vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt và kiềm chế lẫn nhau Nguy cơ các thế lực phản động đe dọa nền độc lập dân tộc vẫn còn

- Bối cảnh trong nước:

Sau gần 30 năm đổi mới, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử quan trọng đưa thế và lực nước ta lớn mạnh lên nhiều Kinh tế tăng trưởng khá nhanh, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng XHCN đang được đẩy mạnh Trước tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước đang đứng trước những thời cơ và thách thức to lớn mà chúng ta phải chủ động đón lấy để vượt qua thách thức đón lấy thời cơ

Mác-xã hội XHCN được xách định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Bổ sung và phát triển năm 2011) là sự vận dụng và phát triển tư tưởng HCM về bản chất, đặc trưng của CNXH trong điều kiện mới Đồng thời, cũng khẳng định sự kiên định của Đảng ta và nhân dân ta về con đường CM VN mà Người đã lựa chọn và cống hiến cả cuộc đời mình để thực hiện thắng lợi con đường đó

- Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ lịch sử mới

Vấn đề quan trọng nhất là giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng HCM chỉ rõ: Đảng phải thường xuyên được xây dựng, chỉnh đốn, tổ chức lên ngang tầm đòi hỏi của tình hình CM Đảng ta là một Đảng cầm quyền, như HCM căn dặn: mỗi đảng viên và cán bộ phải thấm nhuần đạo đức CM, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật sự trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là đầy tớ trung thành của nhân dân Đảng phải thường xuyên chống tham ô, lãng phí, quan liêu, thường xuyên quét sạch chủ nghĩa

cá nhân, nâng cao đạo đức CM Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự trong sạch, vững mạnh Phải biến công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta thành một sự nghiệp xây dựng văn hóa, đạo đức của toàn thể nhân dân, mà trước hết là trong đội ngũ cán bộ, đảng viên

- Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị của đất nước, phát huy hiệu lực quản lý của nhà nước

Đảng phải lãnh đạo xây dựng được nhà nước thật sự là nhà nước của dân, do dân, vì dân và nhà nước có đủ năng lực tổ chức, quản lý, điều hành xây dựng thành công CNXH

- Tăng cường củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở nòng cốt là liên minh công - nông - trí Dựa vào sức mạnh của nhân dân để thực hiện thắng lợi CNH, HĐH đất nước

Đảng phải lãnh đạo xây dựng được liên minh giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức làm cơ sở, làm gốc để xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân trong mặt trận dân tộc thống nhất và các đoàn thể chính trị xã hội Lực lượng này phải được không ngừng củng

cố và mở rộng Khối đại đoàn kết rộng rãi và chặt chẽ của toàn dân tộc phải thường xuyên gắn

bó với các lực lượng CM, tiến bộ trên toàn thế giới

b) Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại chủ động hội nhập và phát triển

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Vừa đấu tranh vừa XD lực lượng, biết giành thắng lợi từng bước, phát huy được tiềm năng trí tuệ của đông đảo quần chúng ND vào công cuộc XD và bảo vệ Tổ quốc Luôn nêu cao tinh thần tự chủ, tự cường, nêu cao tinh thần

13 dân tộc trong việc huy động nội lực từ nhân dân, đồng thời vừa hội nhập vừa tăng cường bản lĩnh và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Bên cạnh đó một số cán bộ, đảng viên do có nhận thức sai lệch về tư tưởng, bị chi phối bởi những nhận thức cũ, chủ quan duy ý chí, nóng vội vì thế phạm sai lầm trong hoạch định đường lối, chủ trương chính sách dặc biệt là sai lầm trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện công cuộc xây dựng và tái thiết đất nước Hậu quả đất nước rơi vào tình trạng suy thoái trầm trọng, kinh tế kiệt quệ, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn Tình hình đất nước rơi vào khủng hoảng toàn diện và sâu sắc, vận mệnh đất nước đứng trước những thử thách nghiêm trọng

Cùng với những khó khăn trong nước, tình hình quốc tế cũng nảy sinh nhiều biến cố phức tạp, bất lợi cho cách mạng nước ta Đó là sự sụp đổ của các nước Đông Âu và liên xô và khủng hoảng kinh tế - xã hội trong hệ thống các nước XHCN ngày càng gay gắt, rơi vào suy thoái toàn diện, gây sự bất ổn về chính trị Trong bối cảnh đó các thế lực phản động ra sức tuyên truyền, xuyên tạc và tấn công chủ nghĩa Mác-Lê Nin trên mọi phương diện

Trước tình hình đó Đảng ta triệu tập đại hội toàn quốc lần thứ VI đã nhìn thẳng vào sự thật, nghiêm khắc kiểm điểm về những sai lầm khách quan và chủ quan, chỉ ra những khuyết điểm và hạn chế trong việc xây dựng đường lối và chỉ đạo thực hiện của Đảng Đại hội đã đề

ra đường lối đổi mới toàn diện về kinh tế, xã hội và chính trị Đây là quan điểm chỉ đạo rút ra

từ lý luận và thực tiễn cách mạng VN Đảng khẳng định “nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc

và CNXH đó là bài học xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta” Đảng lấy CN Mác-Lênin và

tư tưởng HCM làm nền tảng, kim chỉ nam cho hành động Dưới sự lãnh đạo của Đảng Nghị quyết Đại hội đã đi vào cuộc sống và tạo nên bước chuyển biến quan trọng về mọi mặt, tạo đà cho sự đổi mới phát triển đất nước

Với những thành tựu đạt được đất nước đã thoát khỏi tình trạng kém phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, cơ bản xóa được đói, giảm được nghèo Hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết dân tộc củng cố tăng cường Độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và chế độ XHCN được giữ vững, an ninh chính trị, an toàn an sinh xã hội được đảm bảo Vị thế và uy tín của VN trên trường quốc tế được nâng cao, tạo tiền đề để nước ta tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn theo con đường XHCN Trong giai đoạn này thế giới có nhiều biến đổi to lớn, sâu sắc về nhiều mặt: Cuộc cách mạng KHCN phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế trở thành tất yếu của xu thế hợp tác, liên kết các quốc gia, khu vực ở nhiều cấp độ khác nhau Đất nước ta cũng đứng trước nhiều thuận lơi, khó khăn, cơ hội thách thức đan xen Đặc biệt tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng làm giảm lòng tin của nhân dân với đảng, nhà nước

Xuất phát từ thực tế đòi hỏi Đảng ta phải vận dụng, phát triển, sáng tạo tư tưởng HCM trong các lĩnh vực, xác định đường lối, chiến lược chỉ đạo cho phù hợp trên cơ sở giữ vững

15

mục tiêu độc lập dân tộc dân tộc và CNXH dựa trên nền tảng CN Mác-Lênin và tư tưởng HCM để đưa công cuộc CNH-HĐH đất nước giành thắng lợi mới đưa VN trở thành nước công nghiệp hiện đại theo định hướng XHCN

1 Trước bối cảnh lịch sử mới, quan điểm vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh là:

a) Về quan điểm: Trong quá trình phát triển, đổi mới Đảng ta quán triệt lời dạy của

HCM: Vận dụng lập trường, quan điểm, phương pháp của CN Mác-Lênin để áp dụng sáng tạo

tư tưởng HCM vào thực tiễn, lấy sự kiện của đời sống dân tộc VN và thời đại làm định hướng cho suy nghĩ và hành động, phù hợp từng nơi, từng lúc, đúng vững trên lập trường giai cấp công nhân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH mới nhận thức và hành động như sau:

Một là, lý luận gắn với thực tiễn

Trung thành với lời dạy của Lênin, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở mọi người và chính mình cần quán triệt nguyên lý “học đi đôi với hành”, “lý luận gắn liền với thực tiễn”, “lời nói

đi đôi với việc làm” Hồ Chí Minh nhấn mạnh, chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin, dùng lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin

mà tổng kết kinh nghiệm, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế, chúng ta mới dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng, mới định ra được đường lối, phương châm, bước đi cụ thể của cách mạng Việt Nam

Hiện nay, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh có nghĩa là trên cơ sở nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho tư tưởng đó phù hợp, gắn bó sống động với thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Lý luận cốt áp dụng vào công việc thực tế”; “lý luận phải đem ra thực hành Thực hành phải nhằm theo lý luận”

Hai là, quan điểm lịch sử cụ thể

- Nghiên cứu để nhận thưc hay vận dụng một quan điểm hoặc một câu nói nào đso của

Người cần thiết phải đặt nó trong bối cảnh cụ thể: nói với ai, nhằm mục đích gì, do đâu hay vì sai mà nói, viết như thế để không dãn đến những suy diễn hay quy kết nhầm lãn, sai lệch với

tư tưởng của Người

- HCM không chỉ là một chiến lược gia vĩ đại mà còn là một nhà chỉ đạo chiến lược, một nhà sách lược tài giỏi Tùy đối tượng, hoàn cảnh cụ thể mà Người có cách xử lý linh hoạt, sáng tạo riêng

- Vận dụng, phát triển tư tưởng HCM rất cần nắm chắc lịch sử vấn đề và rất cần so sánh, tìm hiểu các điều kiện ra đời quan điểm tư tưởng đó còn không? Còn như thế nào để bổ sung và phát triển

Ba là, quan điểm toàn diện và hệ thống

- Tư tưởng HCM là một hệ thống đề cập toàn diện đến các vấn đề của con người và xã hội VN

- Bản thân Người khi xem xét, đánh giá sự vật, hiện tượng, xã hội hay con người luôn nhìn qua các mối quan hệ nhiều chiều để thấy toàn diện của vấn đề, đồng thời cũng nhìn toàn diện các vấn đề như: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; quá khứ, hiện tại, tương lai; truyền thống và hiện đại; dân tộc và quốc tế; cá nhân, tập thể, cộng đồng; thời, thế, lực; thiên thời, địa

- Hoàn thiện nội dung toàn diện của hệ thống các quan điểm cơ bản của Chủ tịch HCM

Bốn là, quan điểm kế thừa và phát triển

- Bản thân tư tưởng HCM là một sự kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa tư tưởng của dân tộc và nhân loại Bản chất tư tưởng HCM là khoa học, là cách mạng và sáng tạo luôn mới với tư cách là nguyên lý và những nguyên tắc phương pháp luận trong suy nghĩ và giải quyết vấn đề

- Nhưng cũng có nhiều vấn đề, sinh thời HCM chưa có điều kiện đề cập đến Vì vậy, chúng ta phải biết kế thừa để phát triển, vừa kế thừa vừa phát triển và phát triển trung thành với tư tưởng HCM Trung thành ở đây không phải là khư khư giữ nguyên các câu chữ mà là trung thành với mục tiêu lý tưởng, với logic phát triển tư tưởng HCM, để sáng tạo ra những luận điểm mới, nội dung mới, cách làm mới phù hợp với điều kiện hoàn cảnh mới Nghĩa là tìm ra những vấn đề có tính quy luật của cách mạng VN thời kỳ hậu HCM

- Quán triệt những quan điểm trên, bằng phương pháp duy vật, biện chứng và lịch sử, lấy mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, phát triển bền vững,

ổn định và sử dụng linh hoạt các hình thức, cách làm, giải pháp trong sự vạn biến sôi động của cuộc sống chắc chắn sẽ thành công

b) Về Phương hướng vận dụng, phát triển Nắm chắc tư tưởng HCM là không có gì

quý hơn độc lập, tự do, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành và độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa

xã hội để định hướng vận dụng và phát triển Phương hướng vận dụng, phát triển là phải xuất phát từ thực tiễn mới không ngừng đi vào cuộc sống, tổng kết các mô hình thực tiễn, rút kinh nghiệm, nâng lên lý luận, tìm quy luật để giải đáp đúng những vấn đề do công cuộc đổi mới đặt ra trong thời kỳ hiện nay

- Trước hết, phải nắm chắc, hiểu đúng những quan điểm cơ bản, những ý nghĩa và giá trị của tư tưởng HCM và nhìn nhận trong điều kiện thực tiễn Do đó cần phải cải tiến nội dung, hình thức, phương pháp học tập tư tưởng HCM nhằm nâng tầm nhận thức lý luận của Đảng, của nhân dân

- Thứ hai, Đảng lãnh đạo và chỉ đạo việc tiếp tục triển khai và đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản và ứng dụng tư tưởng HCM theo chiều sâu Nhằm đạt tới những lý luận cao ngang tầm tư tưởng lãnh tụ, tương xứng với vai trò nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam hành động của Đảng

và dân ta

- Thứ ba, Đảng lãnh đạo và chỉ đạo các cơ quan chức năng thường xuyên bồi dưỡng, đào tạo, xây dựng một đội ngũ chuyên nghiệp, chuyên gia nghiên cứu tư tưởng HCM

2 Nội dung vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng HCM trong bối cảnh hiện nay

a) Kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện CNXH và CNXH là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc

Thực hiện Di chúc của HCM "xây dựng một nước VN hòa bình thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới" là độc lập, tự

do của VN và cũng là chủ nghĩa xã hội của VN

c) Xây dựng và phát huy động lực cách mạng trong đổi mới

Xác định đổi mới là sự nghiệp của toàn dân, do dân và vì dân Dưới sự lãnh đạo của Đảng, mọi chủ trương, chính sách phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc, cái gì có lợi cho dân phải hết sức làm, cái gì hại đến dân phải hết sức tránh

Giải quyết tốt vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân để ổn định xã hội, đồng thời xây dựng cơ sở của khối đại đoàn kết dân tộc, của khối liên minh công nông trí nhằm khắc phục và hạn chế khoảng cách giàu nghèo, khoảng cách giữa thành thị và nông thôn

Mở rộng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc làm cho chiến lược đại đoàn kết HCM đạt thắng lợi mới rực rỡ hơn Tìm hình thức mới, biện pháp sinh động, hiệu quả nhằm phát huy động lực con người, động lực đoàn kết dân tộc và chủ nghĩa yêu nước

Mở rộng quan hệ quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với thời đại, chủ động tích cực hội nhập quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập, chủ quyền và bản sắc dân tộc

d) Củng cố hệ thống chính trị vững chắc

Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, Đảng phải thực sự là đạo đức văn minh, vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện đúng quy chế dân chủ: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra trong xây dựng Đảng cũng như trong phát triển đất nước

Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản VN, thực hiện quyền lực nhà nước là thống nhất có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan quyền lực lập pháp, hành pháp và tư pháp

Xây dựng và củng cố vững chắc Mặt trận Tổ quốc VN, phát huy vai trò của mặt trận trong việc tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc để mặt trận thực sự là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, hoàn thành có hiệu quả vai trò giám sát và phản biện xã hội

đ) Học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương HCM

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM: Phát huy tính độc lập, tự chủ, sáng tạo trong phát triển cũng như khi tham khảo kinh nghiệm nước ngoài; tránh vay mượn sao chép, rơi vào chủ nghĩa giáo điều; nâng cao trình độ tổng kết thực tiễn, rút ra những vấn đề lý luận mới, tìm ra những vấn đề có tính quy luật của cách mạng VN Từ đó vạch được chiến lược phát triển toàn diện, hệ thống, lâu dài cho đất nước, đồng thời tích cực phòng tránh những rủi

ro có thể xảy ra

18

Cuộc vận động học tập, làm theo tư tưởng HCM thành phong trào cách mạng thiết thực, đúng nghĩa là nền tảng và kim chỉ nam hành động Học và vận dụng sáng tạo phương pháp cách mạng "dĩ bất biến, ứng vạn biến" trong xử lý các mối quan hệ nhất là quan hệ quốc tế đang biến động khôn lường, có sự chuyển hóa giữa bạn và thù, giữa đối tượng và đối tác trong thời kỳ hiện nay

Mọi người VN học và làm theo tấm gương đạo đức HCM là nghĩa vụ và trách nhiệm lâu dài Cán bộ, đảng viên phải rèn luyện thành người tận trung với nước, tận hiếu với dân theo gương Chủ tịch HCM Học và làm theo Bác không phải là bắt chước các hành vi đạo đức

mà học và làm theo tinh thần ở đời và làm người, ở việc sống toàn vẹn và trọn vẹn với dân với nước

Câu 2 Phân tích sự phát triển tư tưởng HCM trong công tác xây dựng Đảng hiện nay

Đảng ta xác định lấy chủ nghiã Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh phải được đặt trong một bối cảnh nhất định, nhất là trong thời kỳ hiện nay, thời kỳ đang có sự thay đổi nhanh chóng và phức tạp,bao gồm cả những cơ hội và thách thức Vì vậy để vận dụng một cách có hiệu quả nhất những nội dung của tư tưởng

Hồ Chí Minh về ĐCSVN thì Đảng đã căn cứ vào tình hình cụ thể của đất nước và tình hình thế giới để từ đó có những chỉnh đốn và đổi mới phù hợp

- Tình hình thế giới

Trên thế giới cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và có những bước tiến nhảy vọt trong nhiều lĩnh vực, tạo lực mạnh hơn cho quá trình toàn cầu hóa kinh tế Nó cũng tạo ra sự liên kết, hợp tác trong nhiều lĩnh vực, ở nhiều cấp độ

Bên cạnh sự phát triển của khoa học và công nghệ thì tình hình chính trị trên thế giới có nhiều sự thay đổi

- Tình hình trong nước

Hiện nay, Việt Nam đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của đảng Việt Nam chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, mở cửa, sẵn sàng là bạn là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế Trong những năm đổi mới nền kinh tế tiếp tục phát triển với nhịp độ cao so với các nước khác trong khu vực Tình hình chính trị của đất nước luôn được giữ ổn định, tình hình xã hội có những tiến bộ, đời sống vật chất và tinh thần không ngừng được cải thiện Vị thế của đất nước không ngừng được nâng cao trên trường quốc tế, thế và lực của nước ta mạnh lên rất nhiều so với những năm trước đổi mới cho phép nước

ta tiếp tục phát huy nội lực và kết hợp với ngoại lực để phát triển nhanh và bền vững

Trong thời kỳ nền kinh tế thị trường hiện nay cùng với sự suy thoái của một

bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên cả về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và nạn tham nhũng, tệ quan liêu đã và đang cản trở việc thực hiện có hiệu quả đường lối chủ trương, chính sách của đảng và nhà nước, gây bất bình và làm giảm niềm tin trong nhân dân Các thế lực phản động không ngừng tìm mọi cách thực hiện âm

tổ chức, về phẩm chất đạo đức của toàn Đảng, về những phương thức lãnh đạo trong thời kỳ mới Điều này đã được thể hiện một cách rõ nét nhất qua các kỳ đại hội của Đảng ta, nhất là qua cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

- Những vận dụng tư tưởng HCM về ĐCSVN của Đảng ta trong công cuộc đổi mới

và chỉnh đốn

1 Nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ chí tuệ của Đảng trong điều kiện mới

Đảng ta kiên định với chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội bên cạnh đó là sự vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong hoạt động của Đảng Để có thể nâng cao được bản lĩnh chính trị và trí tuệ trong Đảng với thời kỳ hiện nay thì phải nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận của Đảng, tiếp tục làm sáng tỏ những vấn đề về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, làm rõ thêm nữa cơ sở lý luận và thực tiễn đường lối, chính sách của Đảng trong thời kỳ đổi mới Đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng trong Đảng, đổi mới nội dung phương pháp học tập giảng dạy trong hệ thống chính trị, nâng cao tính thiết thực và hiệu quả của chương trình

Bên cạnh đó Đảng ta đã củng cố, nâng cao chất lượng các cơ quan chuyên ngành về công tác tư tưởng lý luận Tăng cường số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ tư tưởng, lý luận, nhất là các cán bộ chủ chốt Tiến hành đồng bộ công tác tư tưởng, công tác lý luận, gắn các công tác này với các tổ chức –cán bộ, với phát triểnkinh tế, giải quyết hài hòa các lợi ích Gắn “xây” với “chống”, lấy “xây” làm chính Đảng kiên quyết bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ đường lối quan điểm của Đảng, bác bỏ các quan điểm sai trái thù địch

2 Bảo đảm vai trò nền tảng và hạt nhân chính trị của tổ chức cơ sở Đảng,nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Đảng đã nhận định rằng mỗi tổ chức cơ sở Đảng có trách nhiệm tổ chức và quy tụ sức mạnh của toàn đơn vị hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao, làm tốt công tác giáo giục chính trị, tư tưởng, quản lý và giám sát đảng viên về năng lực và hoàn thành nhiệm vụ và phẩm chất đạo đức lối sống, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân và các chủ nghĩa cực đoan trong Đảng Đồng thời Đảng từng bước kiện toàn

3 Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng

Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật trong Đảng Mọi cán bộ, đảng viên có quyền bàn bạc, tham gia quyết định công việc của Đảng, quyền thông tin, tranh luận, nếu ý kiến riêng, bảo lưu ý kiến trong tổ chức, khi đã thành nghị quyết thì phải nói và làm theo đúng nghị quyết của Đảng Đồng thời các cấp lãnh đạo, cán bộ lãnh đạo phải thật sự lắng nghe ý kiến của cấp dưới, của đảng viên và nhân dân Xây dựng quy chế ra quyết định của Đảng, bảo đảm phát huy trí tuệ của tập thể, có cơ chế nhân dân bày tỏ ý kiến đối với những quyết định

cả đối với công tác tổ chức và cán bộ

4 Thực hiện đổi mới công tác cán bộ

Xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ, có cơ cấu hợp lý, có chất lượng tốt, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo kế tiếp vững vàng, nhất là chú ý đào tạo cán bộ nữ, các cán bộ dân tộc thiểu số, cán bộ xuất thân từ công nhân, chuyên gia trên các lĩnh vực, bồi dưỡng nhân tài theo định hướng quy hoạch Đặc biệt là quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cao Mặt khác Đảng cũng chú trọng đổi mới công tác cán bộ thật sự dân chủ, khoa học và công minh

Xây dựng và hoàn thiên chế độ bầu cử, cơ chế bổ nhiệm và miễn nhiệm cán bộ, mở rộng quyền đề cử và tự ứng cử, giới thiệu nhiều phương án nhân sự để lựa chọn Đồng thời Đảng ta cũng thấy được rằng phải có chính sách bảo đảm phát hiện, tuyển chọn và đào tạo, bồi dưỡng đối với những người có đức, có tài, thay thế những người kém năng lực, không đủ uy tín, nhất là những người kém phẩm chất, hư hỏng và có khuyết điểm nghiêm trọng Kiên quyết khắc phục những biểu hiện cá nhân độc đoán, thiếu công tâm và khách quan, cũng như tình trạng nể nang tùy tiện, trì trệ trong công tác cán bộ

Thực hiện cụ thể hóa nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo, công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đồng thời phát huy vai trò, quyền hạn và trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị Quy định trách nhiệm của cơ quan tham mưu trong công tác cán

bộ

5 Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng

Việc đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng phải đồng

bộ với đổi mới hệ thống chính trị, đổi mới kinh tế,thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng đường lối, các nghị quyết, quyết định và nguyên tắc giải quyết những vấn đề trọng đại, lãnh đạo thể chế hóa,

cụ thể hóa đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách lớn của Đảng thành hiến pháp, pháp luật, kế hoạch, các chương trình công tác lớn của nhà nước Xây dựng một nhà nước thật sự trong sạch và vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, bố trí đúng cán bộ ngang tầm nhiệm vụ và thường xuyên kiểm tra việc tổ chức thực hiện

Đảng không buông lỏng lãnh đạo, đồng thời không bao biện, làm thay nhà nước; trái lại phát huy mạnh mẽ vai trò chủ động sáng tạo của nhà nước trong quản lý đất nước và xã hội Tăng cường trách nhiệm của cán bộ, đảng viên là thủ trưởng cơ quan nhà nước Đổi mới phương thức lãnh đạo gắn với đổi mới phong cách hoạt động, lề lối làm việc thật sự dân chủ, thiết thực, nói đi đôi với làm, khắc phục bệnh quan liêu, tùy tiện, chủ quan, hình thức

6 Xây dựng Đảng vững mạnh, tiến hành tự kiểm điểm, chỉnh đốn và phòng chống tham nhũng

Việc xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh có vai trò quyết định đến việc bảo vệ chế độ chính trị, con đường phát triển của đất nước lên chủ nghiã xã hội với mục tiêu “dân

21

giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” Để xây dựng Đảng vững mạnh, ngang tầm với đòi hỏi của dân tộc và của chính thời đại, đặc biệt trong điều kiện Đảng cầm quyền và tổ chức lãnh đạo duy nhất, Đảng phải thật trong sạch, đoàn kết, có khăng khít máu thịt với nhân dân, chủ động, sáng tạo trong đổi mới đường lối phát triển kinh tế

Để có thể xây dựng được Đảng vững mạnh, đội ngũ đảng viên trong sạch Đảng ta đã thường xuyên tiến hành tự kiểm điểm, từ đó thấy được những khuyết điểm của chính bản thân Đảng ta, đặc biệt là việc chống tham nhũng Từ chính công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng và chống tham nhũng, gắn chặt với cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, nhận thức về phòng chống tham nhũng của toàn cán bộ, đảng viên và nhân dân được nâng lên Đặc biệt là nhận thức rõ hơn về tệ tham nhũng và tính nghiêm trọng, phức tạp, tác hại của tham nhũng

Để có thể xây dựng Đảng vững mạnh thì đội ngũ đảng viên phải trong sạch, phải thường xuyên tiến hành tự kiểm điểm bản thân và tự kiểm điểm chính trong nội bộ Đảng Với việc xây dựng Đảng văn minh tiến bộ, thực hiện kiểm điểm và phòng chống tham nhũng, đó chính là sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để có thể xây dựng được một đội ngũ đảng trong sạch và vững mạnh, kiện toàn bộ máy đảng viên, và nhờ đó đem lại niềm tin cho quần chúng nhân dân trong Đảng bộ, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng

22

ĐỀ SỐ 4

Câu 1 Hãy phân tích những nội dung tác động và nội dung vận dụng, phát triển Tư tưởng

H Chí Minh trong ối cảnh hiện nay

Trả lời

Vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới là nắm vững quan điểm thực tiễn, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng của Người để giải quyết đúng những vấn đề do thực tiễn đặt ra

Thực tế luôn luôn vận động và phát triển Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng phải được đặt trong quá trình vận động và phát triển của cuộc sống Phải nắm chắc bản chất của từng vấn đề đặt ra trong tư tưởng Hồ Chí Minh để vận dụng một cách đúng đắn vào sự nghiệp cách mạng nước ta

Một số nội dung chủ yếu vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay

1 Kiên định con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn

Con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn cho sự phát triển của dân tộc ta là con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Con đường này Hồ Chí Minh đã tìm thấy năm

1920 và được xác định một cách đúng đắn trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng khi Đảng mới thành lập vào đầu năm 1930 Hồ Chí Minh từ người tìm đường trở thành người mở đường và người dẫn đường cho dân tộc Việt Nam Thực tế của đất nước ta trong cuộc đấu tranh giành độc lập, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã hoàn toàn chứng minh cho sự đúng đắn của con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn

Hiện nay, hệ thống xã hội chủ nghĩa không còn, nhưng không có nghĩa là con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở nước ta không còn phù hợp nữa, trái lại, qua công cuộc đổi mới, sự nghiệp cách mạng nước ta càng phát triển, con đường xã hội chủ nghĩa ngày càng được sáng tỏ hơn Chủ nghĩa cộng sản vẫn là sự phát triển tất yếu của xã hội loài người cho dù con đường này không phải là con đường bằng phẳng

Chúng ta kiên định con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn, bởi vì, con đường này là duy nhất đúng ở Việt Nam Chúng ta không đồng tình với ý kiến cho rằng, Hồ Chí Minh chỉ

có công lao lớn trong cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, sẽ là sai lầm khi vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh khi xây dựng chủ nghĩa xã hội Như vậy có nghĩa là họ phủ nhận mục tiêu

đi theo con đường xã hội chủ nghĩa Chúng ta khẳng định rằng, sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

là sự tiếp tục con đường của Hồ Chí Minh đã lựa chọn, nó như là một quá trình tất yếu vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Chính trong quá trình đổi mới vì những mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, không những đứng vững trước muôn vàn thử thách nghiệt ngã mà còn phát triển vượt bậc

Trong điều kiện mới, chúng ta càng khẳng định và kiên trì đi theo con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn Khát khao cháy bỏng của Hồ Chí Minh là độc lập cho dân tộc, nhưng

23

Người cũng cho rằng, độc lập phải gắn với tự do, phải làm cho nhân dân sống một cuộc sống

ấm no, hạnh phúc Điều mong muốn cuối cùng của Hồ Chí Minh trước khi qua đời thể hiện trong bản Di chúc là: "Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới" Kiên định con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn, hiện nay chúng ta tiếp tục thực hiện sáu đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam được nêu trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội:

- Chủ nghĩa xã hội ở nước ta là xã hội do nhân dân lao động làm chủ;

- Xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu;

- Xã hội có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;

- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân;

- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ;

- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới

Sáu đặc trưng cơ bản về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trên đây được Đại hội VII của Đảng ta nêu lên năm 1991 Sang những năm đầu của thế kỷ XXI, tình hình đất nước ta cũng như trên thế giới tiếp tục có những biến chuyển lớn Đất nước đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong xu thế toàn cầu hóa kinh tế Những đặc trưng nêu lên trên đây vẫn đúng, tuy nhiên cần được bổ sung, phát triển, cụ thể hóa Đó cũng là kết quả của việc tổng kết bước đầu qua những năm đổi mới ở nước ta, và đó cũng là quá trình tiếp tục vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới

Kiên định đi theo con đường mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn là tiêu chí đánh giá sự vững vàng về chính trị, tư tưởng, lập trường, lý tưởng xã hội chủ nghĩa của mỗi một công dân Việt Nam yêu nước, trong đó có thế hệ trẻ hiện nay Trong điều kiện hội nhập, mở cửa, quan hệ đối ngoại rộng mở, thanh niên Việt Nam, nhất là học sinh, sinh viên có nhiều điều kiện thuận lợi

để tiếp nhận nhiều tri thức đa dạng, phong phú thuộc nhiều luồng quan điểm, chính kiến khác nhau, có điều kiện thuận lợi để giao lưu, trực tiếp chứng kiến cuộc sống của nhiều nước trên thế giới Mọi người, trong đó có thanh niên, học sinh, sinh viên có quyền so sánh, đối chiếu giữa con đường này hay con đường khác của sự phát triển của mỗi dân tộc-quốc gia, có quyền

so sánh giữa chế độ chính trị này với chế độ chính trị khác Nhưng, hễ là người Việt Nam yêu nước, hễ là người nghiên cứu, học tập một cách nghiêm túc, đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh thì chắc chắn sẽ tin rằng con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Hồ Chí Minh đã chỉ ra và đã hướng dân tộc Việt Nam đi lên bao nhiêu năm nay là con đường phù hợp với quy luật, là con đường phát triển tất yếu

2 Dựa vào sức mạnh của toàn dân

24

Dân là gốc của nước Hồ Chí Minh đã phát triển quan điểm đó từ trong kho tàng tư tưởng và kinh nghiệm truyền thống của dân tộc ta cũng như của các bậc hiền triết, anh minh trong lịch sử dân tộc Việt Nam và thế giới hàng nghìn năm Vận dụng và phát triển tư tưởng

Hồ Chí Minh, chúng ta coi đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo là động lực chủ yếu để phát triển đất nước

Muốn củng cố và phát huy sức mạnh của toàn dân làm nên thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, cần phải chú ý những vấn đề sau đây:

Một là: Thường xuyên chăm lo xây dựng và phát triển nguồn lực con người Trong thời đại ngày nay, khi nhân loại đang dần bước vào kinh tế tri thức, lợi thế nhân lực của một quốc gia không phải chỉ là số lượng đông mà quan trọng hơn cả là ở chất lượng dân số Ở Việt Nam, trong thời đại ngày nay, cần xây dựng và phát triển nguồn nhân lực trên cơ sở:

- Bồi dưỡng tư tưởng yêu nước kết hợp với tinh thần quốc tế chân chính Đó là những người sống có lý tưởng, có hoài bão được cống hiến cho đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

- Có đạo đức, lối sống cách mạng trong sáng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, không tham nhũng và mắc các tiêu cực khác

- Đội ngũ nhân lực có trình độ cao Trong đội ngũ này, có một đội ngũ cán bộ chiến lược giỏi, vững vàng; một đội ngũ cán bộ quản lý với đầy đủ đức và tài; một đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ đáp ứng tốt mọi yêu cầu của công cuộc xây dựng đất nước trong thời

kỳ hội nhập, cạnh tranh gay gắt; một đội ngũ những người lao động nói chung có chất lượng cao

Hai là: tiếp tục xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc Hồ Chí Minh là người sáng lập ra Mặt trận dân tộc thống nhất, là hiện thân của tình đoàn kết keo sơn gắn bó giữa các cộng đồng người trên lãnh thổ Việt Nam Đoàn kết tạo thành sức mạnh vô biên Trong cuộc chiến lâu dài không kém phần oanh liệt chống lại những cái hư hỏng, lạc hậu để xây dựng xã hội mới tốt đẹp càng cần tới sự đồng tâm hiệp lực của khối đại đoàn kết toàn dân Lịch sử nước nhà và lịch sử thế giới cho thấy rằng, thời kỳ nào dân tộc không đoàn kết thì thời

kỳ đó dân tộc không phát triển lên được, thậm chí sẽ bị mất nước, bởi các thế lực ngoại bang xâm chiếm

Ba là: Tôn trọng quyền làm chủ của dân Xã hội càng phát triển thì trình độ dân chủ của một xã hội càng cao Dân phải được tôn trọng, phải phát huy được tính tích cực của mình trong các lĩnh vực của đời sống xã hội Kinh tế thị trường đã và đang tạo ra những mặt tích cực đáng kể cho sự phát triển kinh tế - xã hội nhưng đồng thời cũng có những mặt trái, làm trầm trọng thêm một số tiêu cực đã có trước đây và nảy sinh một số tiêu cực mới Chẳng hạn: chạy theo đồng tiền; cá nhân chủ nghĩa nặng nề; thoái hóa về đạo đức, lối sống; tham nhũng; lãng phí; quan liêu; cửa quyền; nhất là vi phạm trắng trợn quyền làm chủ của nhân dân, có nơi, có lúc rất nghiêm trọng dẫn đến lòng dân không yên Hàng bao đời nay, dù trải qua nhiều biến đổi, cộng đồng dân cư trên đất nước Việt Nam đã chung lưng đấu cật dựng nước và giữ

Năm là: Tạo điều kiện cho nhân dân làm tròn nghĩa vụ công dân Quyền của dân chỉ thật sự được bảo đảm khi người dân làm tốt nghĩa vụ công dân của mình đối với đất nước Đây thuộc về trách nhiệm trước hết của mỗi công dân, đồng thời là trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội

Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh

Một là, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam vững mạnh

Đảng là một thành viên của hệ thống chính trị đồng thời có trách nhiệm lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội, Đảng là hạt nhân của hệ thống chính trị nên muốn đưa cách mạng tiến lên phải chăm lo xây dựng Đảng mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức

Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố có tính chất quyết định tới thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Sự nghiệp đổi mới đất nước vì những mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, do

đó, phụ thuộc trước hết vào chất lượng của Đảng cầm quyền Với ý nghĩa đó, chúng ta có thể nói rằng, sự nghiệp đổi mới hãy bắt đầu từ bản thân Đảng Với ý thức trách nhiệm đó, trong những năm 80 của thế kỷ XX, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nghiên cứu, tổng kết từ những sáng kiến của cơ sở để khởi xướng công cuộc đổi mới Sự nghiệp đổi mới đất nước chính thức bắt đầu từ cuối năm 1986 xuất phát từ chính yêu cầu của cuộc sống mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã nắm bắt được chứ không phải từ ảnh hưởng của bên ngoài

Đứng trước thời cơ và thách thức mới, trách nhiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền trong sự nghiệp đổi mới hiện nay càng nặng nề hơn Đảng phải vươn lên về mọi mặt trong điều kiện mới Ngoài những thuận lợi rất cơ bản, Đảng duy nhất cầm quyền đứng trước một số nguy cơ, khó khăn: những thử thách, cám dỗ của lợi ích vật chất; hoàn cảnh mới dễ dàng mắc phải căn bệnh phát triển như cửa quyền, quan liêu, mất dân chủ, lãnh đạo nặng về

áp đặt theo lối mệnh lệnh, v.v Sự nghiệp đổi mới càng đi vào chiều sâu thì càng đặt ra cho Đảng nhiều vấn đề mới cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn cần có lời giải đáp Đặc biệt, điều đáng

lo ngại là một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên bị suy thoái về tư tưởng chính trị, suy thoái về đạo đức, lối sống Đảng phải mạnh cả về chính trị; về tư tưởng; về tổ chức; về cán bộ, đảng viên; về phẩm chất, đạo đức của toàn Đảng; về phương thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới

26

Đảng Cộng sản Việt Nam có trách nhiệm lãnh đạo cả hệ thống chính trị Do đó, ngoài việc phải thường xuyên tự chỉnh đốn bản thân mình, Đảng phải có trách nhiệm tăng cường sự lãnh đạo của mình đối với Nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân Đảng lãnh đạo Nhà nước không phải làm thay chức năng quản lý của Nhà nước mà lãnh đạo bằng phương thức thích hợp để phát huy vai trò của Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới Đảng cũng chú ý lãnh đạo Mặt trận và các đoàn thể nhân dân

để các tổ chức đó bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm cho các tổ chức

đó thực hiện tốt vai trò là cơ sở vững chắc của chính quyền

Hồ Chí Minh là người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam Người là một chiến sĩ cộng sản quốc tế kiên cường trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đồng thời là một chiến sĩ hòa bình luôn luôn đấu tranh cho sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc, cho sự tiến bộ xã hội Đấy là con người của thời đại Mọi âm mưu xuyên tạc, hạ thấp hoặc xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, của chủ nghĩa xã hội, đều đi ngược lại với sự thật hiện hữu trong đời sống xã hội Việt Nam, đều mang dụng ý không trong sáng Mặc dù Đảng ta mắc phải một số khuyết điểm, hạn chế, có một số bất cập, nhưng không

vì thế mà cho rằng, trong sự nghiệp đổi mới hiện nay khi chúng ta đang xây dựng nhà nước pháp quyền thì không cần sự lãnh đạo của Đảng Thực tế cho thấy rằng, Đảng có vai trò, trách nhiệm mà không một tổ chức chính trị nào khác có thể thay thế đối với toàn bộ hệ thống chính trị

Hai là, xây dựng Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sạch, vững mạnh, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân

Hồ Chí Minh đã phát triển lý luận về nhà nước của chủ nghĩa Mác - Lênin bằng việc xây dựng Nhà nước mới ở Việt Nam - Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) Đây là một tổ chức quan trọng trong hệ thống chính trị, ngày càng có vị trí, vai trò to lớn trong quá trình đổi mới Nhà nước trong sạch, vững mạnh thì góp phần to lớn làm cho cả hệ thống chính trị vững mạnh Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước

ta là nơi thể hiện rõ nhất quyền và nghĩa vụ của nhân dân Trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, cần chú trọng xây dựng pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, đưa pháp luật vào trong cuộc sống một cách có hiệu quả

Bảo đảm cho Nhà nước trong sạch là một nội dung rất quan trọng hiện nay trong việc vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh Những căn bệnh thường thấy đối với sự hoạt động của Nhà nước mà Hồ Chí Minh đã chỉ ra trước đây khi Người còn sống vẫn còn có ý nghĩa thời sự đòi hỏi mỗi người và tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị đồng tâm hiệp lực chú ý khắc phục Phải đẩy mạnh việc chống tham nhũng, quan liêu và các tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước, làm cho Nhà nước thật sự là Nhà nước của dân, do dân, vì dân Đẩy mạnh cải cách hành chính để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đó là ý thức, trách nhiệm của toàn dân và của các tổ chức trong hệ thống chính trị, nhất là các cấp chính quyền trong bộ máy nhà nước

27

Vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước ta tức là phải xây dựng và kiện toàn bộ máy nhà nước sao cho hợp lý, hoạt động có hiệu quả Bộ máy đó được xác lập trên cơ sở có căn cứ khoa học, phù hợp với tình hình thực tế của từng thời kỳ, nói chung là tinh gọn, chức năng, nhiệm vụ rõ ràng không chồng chéo Bộ máy đó phải được thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, bảo đảm cho quyền lực tập trung, thống nhất theo nguyên tắc tất cả mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân Chỉ có trên cơ sở một bộ máy được tổ chức hợp lý, trong sạch thì sức mạnh của Nhà nước và của cả hệ thống chính trị mới được bảo đảm

Xây dựng Nhà nước mạnh hiện nay, quan trọng là phải chú ý tới việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ đức và tài, tận tâm, tận lực phụng sự nhân dân, phụng sự

Tổ quốc

Ba là, luôn luôn chăm lo xây dựng Mặt trận và các đoàn thể nhân dân

Là một bộ phận rất quan trọng của hệ thống chính trị, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân trong sự nghiệp đổi mới không những không giảm sút vai trò của mình mà ngày càng phải thể hiện rõ hơn trách nhiệm tập hợp, đoàn kết các giai cấp, tầng lớp nhân dân xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Không có phong trào cách mạng của quần chúng thì sự nghiệp đổi mới không thể thành công Không có các tổ chức Mặt trận và các đoàn thể nhân dân thì không thể có cơ sở vững chắc cho tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền, không thể có cơ sở, nền tảng của chính quyền các cấp Các tổ chức này trong hệ thống chính trị là nơi tập hợp, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại thực hiện nhiệm vụ chung của toàn hệ thống chính trị, đưa đất nước tiến nhanh, mạnh, vững chắc đạt mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, trước mắt làm cho Việt Nam thoát

ra khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, phấn đấu về cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020

Ngay từ năm 1951, khi hợp nhất hai tổ chức Việt Minh - Liên Việt thành Mặt trận Liên Việt, Hồ Chí Minh đã bày tỏ "một sự sung sướng không thể tả" vì Người đã trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó

có một cái tương lai "trường xuân bất lão" Người tin tưởng rằng, "mối đoàn kết thân ái sẽ phát triển và củng cố khắp toàn dân Với lực lượng đoàn kết ấy, chúng ta sẽ vượt qua hết thảy mọi khó khăn, gian khổ, chúng ta sẽ đánh tan tất cả mọi kẻ thù đế quốc thực dân"

Sđd, t 6, tr 182

Sau Đại hội đó, khối đoàn kết toàn dân luôn luôn được Hồ Chí Minh chăm lo vun đắp

và trở thành nhân tố cực kỳ quan trọng góp phần làm nên thắng lợi của hai cuộc kháng chiến cũng như xây dựng miền Bắc Ngày nay, đưa tư tưởng đại đoàn kết của Người vào cuộc sống, nâng khối đại đoàn kết toàn dân tộc lên một tầm cao mới và đi vào chiều sâu, làm cho tất cả mọi người Việt Nam, dù ở cương vị nào, dù ở trong nước hay ngoài nước, dẹp bỏ mọi thành kiến, gác lại quá khứ nhìn về tương lai vì một nước Việt Nam dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

28

Các tổ chức đoàn thể khác, trong đó có tổ chức thanh niên mà tiêu biểu là Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, phải luôn luôn đi đầu trong các lĩnh vực, tích cực học tập, rèn luyện để luôn luôn trở thành những người có ích cho Tổ quốc Tương lai phát triển của đất nước phụ thuộc một phần rất lớn vào sự đóng góp của lực lượng thế hệ trẻ Trong xã hội ngày nay, học tập và rèn luyện tốt càng trở thành một nhiệm vụ quan trọng và vinh quang hơn bao giờ hết Vì thế, học tập, vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong đội ngũ học sinh, sinh viên trước hết và cơ bản nhất là hãy học tập tốt, rèn luyện đạo đức cách mạng tốt

Mục tiêu xây dựng hệ thống chính trị hiện nay là xây dựng một nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Do đó, cần hoàn thiện cơ chế Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý

Tư tưởng Hồ Chí Minh đã và đang soi đường cho sự nghiệp cách mạng ở nước ta và cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin là tài sản tinh thần rất quan trọng, to lớn của Đảng và dân tộc

ta Nhân dân ta nguyện quyết tâm xây dựng đất nước ta theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Câu 2 Phân tích sự vận dụng, phát triển Tư tưởng H Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng hiện nay

Trả lời

1 Xây dựng Đảng - Quy luật tồn tại và phát triển của Đảng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong toàn bộ di sản tư tưởng của Người Người liên tục đề cập đến vấn đề xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hình thành một hệ thống các luận điểm mang tính nhất quán

Một là, xây dựng Đảng là một nhiệm vụ tất yếu, thường xuyên để Đảng hoàn thành vai trò chiến sĩ tiên phong trước giai cấp, dân tộc và nhân dân Xây dựng Đảng được Hồ Chí Minh đặt ra như một nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài

- Khi cách mạng gặp khó khăn, xây dựng Đảng để cán bộ, đảng viên củng cố lập trường quan điểm, bình tĩnh, sáng suốt, không tỏ ra bị động, lúng túng, bi quan

- Khi cách mạng trên đà thắng lợi, xây dựng Đảng để xây dựng những quan điểm, tư tưởng cách mạng khoa học, ngăn ngừa chủ quan tự mãn, lạc quan tếu và rơi vào căn bệnh “kiêu ngạo cộng sản” - theo cách nói của V.I Lênin

Do đó, theo Hồ chí Minh xây dựng Đảng không phải là khi Đảng có gì đột biến hay trong Đảng “có vấn đề nổi cộm” mới cần đến một giải pháp tình thế mà là nhiệm vụ thường xuyên

và liên tục trong quá trình lãnh đạo của Đảng

Hai là, Hồ Chí Minh quan niệm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn liền với sự tồn tại của Đảng; còn Đảng, còn hoạt động, còn cần phải tổ chức xây dựng, chỉnh đốn

Ba là, Hồ Chí Minh lý giải hết sức thuyết phục về tính tất yếu khách quan của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng dựa trên các căn cứ sau:

+ Sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo là một quá trình, bao gồm nhiều thời kỳ, nhiều giai đoạn; mỗi thời kỳ, giai đoạn có những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể và những yêu cầu riêng Trước những diễn biến của điều kiện khách quan, bản thân Đảng phải tự chỉnh đốn, tự đổi mới để vươn lên làm tròn trọng trách trước giai cấp và dân tộc

+ Mỗi khi cách mạng chuyển giai đoạn, bắt đầu triển khai thực hiện nhiệm vụ mới, Hồ Chí Minh bao giờ cũng chủ trương trước hết phải xây dựng, chỉnh đốn Đảng Chủ trương đó vừa khẳng định đúng vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng, vừa thể hiện khả năng nhạy bén làm chủ thời cuộc của người đứng đầu tổ chức Đảng

- Đối với toàn Đảng, Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ:

+ Đảng sống trong xã hội, là một bộ phận hợp thành cơ cấu của xã hội; mỗi cán bộ, đảng viên đều chịu ảnh hưởng, tác động của môi trường xã hội, các quan hệ xã hội, cả cái tốt và cái xấu, cái tích cực và cái tiêu cực, lạc hậu Dó đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn luyện; Đảng phải thường xuyên chú ý đến việc chỉnh đốn Đảng

+ Trong hoàn cảnh xã hội thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế nông nghiệp là chủ yếu, trình

độ sản xuất lạc hậu mà tiến dần lên chủ nghĩa xã hội như ở nước ta, việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng càng phải được chú ý quan tâm đặc biệt

- Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên tự rèn luyện, giáo dục và

tu dưỡng tốt hơn, hoàn thành các nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó, đặc biệt là giữ được các phẩm chất đạo đức cách mạng tiêu biểu

+ Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là làm cho mỗi cán bộ, đảng viên hiểu rõ, hiểu đúng và thực hành tốt quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Mặt khác, giúp cho cán bộ, đảng viên phải nhìn lại mình, phát huy mặt tốt, loại bỏ mặt xấu vốn có trong mỗi con người

Theo Hồ Chí Minh, cán bộ, đảng viên không phải là thần thánh, họ là con người Đã là con người thì ai cũng có hai mặt tốt - xấu, thiện - ác thường xuyên đấu tranh với nhau Trong điều kiện môi trường tốt, nếu cán bộ, đảng viên nỗ lực tu dưỡng, phấn đấu, rèn luyện thì mặt tốt, mặt thiện sẽ nổi lên, đẩy lùi mặt ác, mặt xấu Từ đó, họ sẽ trở thành người tốt, làm gương cho quần chúng, có ích cho Đảng, cho cách mạng Ngược lại, trong một môi trường xã hội không lành mạnh, đầy rẫy sự dối trá, lừa lọc, nếu cán bộ, đảng viên buông thả, thiếu ý chí phấn đấu thì mặt ác, mặt xấu sẽ nổi lên chi phối, kiềm chế mặt tốt, mặt thiện và lúc đó, họ trở thành người bị tha hóa, biến chất, có hại cho Đảng, cho nhân dân, thậm chí trở thành tội phạm + Để mỗi cán bộ, đảng viên luôn giữ trọn phẩm chất tốt đẹp của mình, giác ngộ lý tưởng cách mạng, vững vàng về mọi mặt trong mọi điều kiện, môi trường xã hội khác nhau thì cùng với sự tự giác rèn luyện, phấn đấu, họ cần đến sự giúp đỡ, kiểm soát, quản lý từ phía Đảng

30

Do đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng đòi hỏi phải thắt chặt công tác kiểm tra, quản lý cán bộ, đảng viên Nếu buông lỏng kiểm soát, quản lý thì rất dễ làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên bị thoái hóa, biến chất về đạo đức và lối sống, dẫn đến tha hóa cả về chính trị

- Xây dựng, chỉnh đốn Đảng lại được Hồ Chí Minh coi là công việc càng phải tiến hành thường xuyên hơn trong điều kiện Đảng trở thành Đảng cầm quyền

+ Hồ Chí Minh đã nhận thấy rõ tính hai mặt vốn có của quyền lực: một mặt, quyền lực có sức mạnh to lớn để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới nếu biết sử dụng đúng; mặt khác, quyền lực cũng có sức phá hoại ghê gớm nếu người nắm quyền lực bị thoái hóa, biến chất, đi vào con đường ham muốn quyền lực, chạy theo quyền lực, tranh giành quyền lực, lợi dụng quyền lực để lạm quyền, lộng quyền, đặc quyền, đặc lợi, biến quyền lực của nhân dân thành đặc quyền của các nhân,… Vì vậy, Đảng phải đặc biệt quan tâm đến việc chỉnh đốn và đổi mới để hạn chế, ngăn chặn, đẩy lùi và tẩy trừ mọi tệ nạn do thoái hóa biến chất gây ra trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền nhà nước

+ Hồ Chí Minh với tư tưởng biện chứng sâu sắc đã nhận thức đúng sự tác động qua lại giữa môi trường xã hội và vai trò lãnh đạo của Đảng, đặc điểm phát triển tâm lý, nhân cách của cán bộ, đảng viên Người đã đi đến một nhận định mang tính triết lý và thực tiễn sâu sắc,

có giá trị phổ quát trong vấn đề xây dựng, đổi mới, chỉnh đốn Đảng: “Một dân tộc, một Đảng

và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”

Đây là một nhận định mang tính chất chân lý, nó phản ánh đúng thực tiễn và đã được thực tiễn Việt Nam và nhiều nơi trên thế giới kiểm nghiệm Nó là lời cảnh tỉnh sâu xa đối với Đảng Cộng sản cầm quyền, đối với mỗi đảng viên cộng sản, nhất là đảng viên cộng sản có chức, có quyền, giữ các vị trí then chốt trong bộ máy nhà nước

Tóm lại, theo Hồ Chí Minh, xây dựng, chỉnh đốn Đảng mang tính quy luật và là nhu cầu tồn tại, phát triển của bản thân Đảng

Chỉnh đốn và đổi mới Đảng có tác dụng và ý nghĩa vô cùng to lớn nhằm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững vàng về chính trị, tư tưởng và tổ chức; làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng

Chỉnh đốn và đổi mới Đảng sẽ làm cho Đảng trở thành một khối thống nhất về nhận thức

và tư tưởng, làm cơ sở cho sự thống nhất về hành động, đủ sức lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua khó khăn thử thách tiến về phía trước

2 Nội dung công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

a) Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận

- Để đạt mục tiêu cách mạng, Hồ Chí Minh chỉ rõ: phải dựa vào lý luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin

Hai là, việc vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin phải luôn luôn phù hợp với từng hoàn cảnh

Ba là, trong quá trình hoạt động, Đảng ta chú ý học tập, kế thừa những kinh nghiệm tốt của các đảng cộng sản khác, đồng thời Đảng ta phải tổng kết kinh nghiệm của mình để bổ sung chủ nghĩa Mác - Lênin

Bốn là, Đảng ta phải tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin

+ Xây dựng và thực hiện nghị quyết

+ Xây dựng và phát triển hệ tư tưởng chính trị

+ Củng cố lập trường chính trị

Trong đó, theo Hồ Chí Minh, đường lối chính trị là một vấn đề cốt tử trong sự tồn tại và phát triển của Đảng Vì vậy xây dựng đường lối chính trị trở thành một trong những vấn đề cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng ta Đảng muốn xây dựng đường lối chính trị đúng đắn cần phải coi trọng những vấn đề:

+ Đường lối chính trị phải dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin

+ Vận dụng nó vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta trong từng thời kỳ

+ Trong xây dựng đường lối chính trị, phải học tập kinh nghiệm của các đảng cộng sản anh

em, nhưng cũng phải tính đến những điều kiện cụ thể của đất nước và của thời đại trong từng giai đoạn hoặc cả thời kỳ dài

+ Để có đường lối đúng, Đảng phải thực sự là đội tiên phong dũng cảm, là bộ tham mưu sáng suốt của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc

Hồ Chí Minh lưu ý cần phải giáo dục đường lối,chính sách của Đảng, thông tin thời sự cho cán bộ, đảng viên để họ luôn luôn kiên định lập trường, giữ vững bản lĩnh chính trị trong mọi hoàn cảnh Đồng thời, Người cũng cảnh báo nguy cơ sai lầm về đường lối chính trị gây hậu

+ Trong hệ thống tổ chức Đảng, Hồ Chí Minh rất coi trọng vai trò của chi bộ Bởi chi bộ là

tổ chức hạt nhân, quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng, là môi trường tu dưỡng, rèn luyện

và cũng là nơi giám sát đảng viên, chi bộ có vai trò quan trọng trong việc gắn kết giữa Đảng với quần chúng nhân dân

- Các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng:

+ Tập trung dân chủ

Đây là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng Đảng

Giữa "tập trung" và "dân chủ" có mối quan hệ khăng khít với nhau, đó là hai vế của một nguyên tắc Hồ Chí Minh viết về mối quan hệ đó như sau: Tập trung trên nền tảng dân chủ, dân chủ dưới sự lãnh đạo của tập trung

Vì vậy, cần phải có nhiều người Nhiều người thì nhiều kinh nghiệm Người thì thấy rõ mặt này, người thì trông thấy rõ mặt khác của vấn đề đó

Góp kinh nghiệm và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề đó được thấy rõ khắp mọi mặt Mà có thấy rõ khắp mọi mặt, thì vấn đề ấy mới được giải quyết chu đáo, khỏi sai lầm"

Cá nhân phụ trách, Hồ Chí Minh cho rằng: "Việc gì đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ ràng rồi, thì cần giao cho một người hoặc một nhóm ít người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành Như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy

Nếu không có cá nhân phụ trách thì sẽ sinh ra cái tệ người này uỷ cho người kia, người kia

uỷ cho người nọ, kết quả là không ai thi hành Như thế thì việc gì cũng không xong"

33

Đối với việc thực hiện nguyên tắc này trong công tác xây dựng Đảng, phải chú ý khắc phục

tệ độc đoán chuyên quyền, đồng thời lại chống lại cả tình trạng dựa dẫm tập thể, không dám quyết đoán, không dám chịu trách nhiệm

+ Kỷ luật nghiêm minh, tự giác

Vị trí của nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh, tự giác là sức mạnh của một tổ chức cộng sản,

và của mỗi đảng viên

Tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng đòi hỏi tất cả mọi tổ chức đảng, tất cả mọi đảng viên đều bình đẳng trước Điều lệ Đảng, trước pháp luật của Nhà nước, trước mọi quyết định của Đảng

Tính nghiêm minh, tự giác đòi hỏi ở đảng viên phải gương mẫu trong cuộc sống, công tác + Đoàn kết thống nhất trong Đảng

Sự đoàn kết thống nhất của Đảng phải dựa trên cơ sở lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin; cương lĩnh, điều lệ Đảng; đường lối, quan điểm của Đảng; nghị quyết của tổ chức đảng các cấp

Đồng thời, muốn đoàn kết thống nhất trong Đảng, phải thực hành dân chủ rộng rãi ở trong Đảng, thường xuyên tự phê bình và phê bình, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các tiêu cực khác, phải "sống với nhau có tình, có nghĩa"

Có đoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để thống nhất ý chí và hành động

- Cán bộ, công tác cán bộ của Đảng

Hồ Chí Minh nhận rõ vị trí, vai trò của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng: Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy, là mắt khâu trung gian nối liền Đảng, Nhà nước với nhân dân

Muôn việc thành công hay thất bại là do cán bộ tốt hay kém Người cán bộ phải có đủ đức

và tài, phẩm chất và năng lực, trong đó, đức, phẩm chất là gốc

Hồ Chí Minh cho rằng, công tác cán bộ là công tác gốc của Đảng Nội dung của nó bao gồm các khâu có quan hệ chặt chẽ với nhau: tuyển chọn cán bộ, đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ; đánh giá đúng cán bộ; tuyển dụng, sắp xếp, bố trí cán bộ; thực hiện các chính sách đối với cán bộ

d) Xây dựng Đảng về đạo đức

34

Hồ Chí Minh khẳng định: Một Đảng chân chính cách mạng phải có đạo đức Đạo đức tạo nên uy tín, sức mạnh của Đảng, giúp Đảng đủ tư cách lãnh đạo, hướng dẫn quần chúng nhân dân

Xét về thực chất, đạo đức của Đảng ta là đạo đức mới, đạo đức cách mạng

Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Giáo dục đạo đức cách mạng là một nội dung quan trọng trong việc tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên Nó gắn chặt với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức nhằm làm cho Đảng luôn luôn trong sạch

Hiện nay, chủ nghĩa xã hội thế giới đã không còn tồn tại như một hệ thống Toàn cầu hóa đang diễn ra như một xu thế khách quan, vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực Xu thế liên kết, hợp tác đang diễn ra mạnh mẽ với nhiều cấp độ Hòa bình, hợp tác, phát triển đang trở thành xu thế lớn của thời đại hiện nay Văn minh tin học, phát triển kinh tế tri thức làm thay đổi quan hệ xã hội, phân tầng xã hội Công nghệ thông tin, kỹ thuật internet đã mở rộng giao lưu, kết nối các nền văn hóa với nhau, con người không thể bưng bít thông tin và cũng không chịu mù thông tin

Đất nước ta cũng đang đứng trước những thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức đan xen nhau Việt Nam coi hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế khách quan trong thời buổi toàn cầu hóa và đã hội nhập sâu và đầy đủ vào quá trình đó một quá trình vừa hợp tác vừa đấu tranh cho sự phát triển bền vững Ngày 7-11-2006 Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của

Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) Ngày 16-10-2007 Việt Nam được bầu làm ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008 - 2009 Tức là sau 30 năm (từ 20-9-1977) Việt Nam chính thức trở thành 1 trong 15 nước ủy viên Hội đồng Bảo an Đây

là cơ hội để Việt Nam bứt phá đi lên trong phát triển Sau những năm đổi mới đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Việt Nam đã thu được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, thế

và lực đều mạnh lên Song, thách thức, nguy cơ nằm ngay trong thời cơ, cơ hội Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng ta cho sự phát triển Việt Nam Song, mặt trái của kinh tế thị trường đã và đang làm tha hóa một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, đang làm băng hoại xã hội Tham nhũng không còn là quốc nạn nữa mà đang là thách thức mất còn đối với Đảng cầm quyền, với chế độ ta

Bối cảnh mới đòi hỏi chúng ta phải biết vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh một cách sáng tạo theo tấm gương của Người, nghĩa là phải biết xuất phát từ thực tiễn, từ những điều kiện mới, hoàn cảnh mới, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, vừa tổng kết thực tiễn trong nước và thế giới để tìm ra những luận điểm mới, cách làm mới nhằm giải quyết thành công những vấn đề đang đặt ra cho cách mạng nước ta hiện nay

Câu 2 Đ ng chí hãy nêu phương hướng và nội dung vận dụng phát triển Tư tưởng H Chí Minh trong điều kiện hiện nay

Trả lời

36

Đảng ta, nhân dân ta khẳng định kiên định và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội, mục tiêu

đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn và được lịch sử phát triển của dân tộc ta gần một thế

kỷ qua chứng minh rằng: chỉ có con đường xã hội chủ nghĩa mới bảo đảm cho dân tộc ta có nền độc lập thật sự, đất nước ta phát triển ổn định, phồn vinh, nhân dân ta có cuộc sống ấm no, hạnh phúc Đó là con đường đúng đắn, phù hợp với quy luật phát triển của thời đại

Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, trong hoàn cảnh mới, Đảng ta tiếp tục tìm tòi, ngày càng làm sáng tỏ hơn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng, được khẳng định trong Cương lĩnh và văn kiện các đại hội của Đảng, là xã hội dân giàu, nuớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con nguời có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân

vì dân, do Đảng cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới

Đảng ta luôn xác định xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta là một quá trình cải biến cách mạng sâu sắc, triệt để, một cuộc đấu tranh phức tạp giữa cái cũ và cái mới để tạo ra sự biến đổi về chất trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội; vì vậy, nhất định phải trải qua một thời

kỳ quá độ lâu dài, nhiều bước phát triển, không thể đơn giản, chủ quan, nóng vội

Để thực hiện thành công mục tiêu xã hội xã hội chủ nghĩa, kế thừa và phát triển các quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã đề ra các phương hướng và nhiệm vụ cơ bản sau:

Một là, phát triển lực lượng sản xuất, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức là nhiệm vụ trung tâm để từng buớc xây dựng cơ sở vật chất

kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội; không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội, chất lượng, hiệu quả, khả năng độc lập, tự chủ của nền kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân

Hai là, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Trong đó, cơ chế thị trường được vận dụng đầy đủ để phát huy mạnh mẽ, có hiệu quả mọi nguồn lực nhằm phát triển nhanh, bền vững nền kinh tế Phát triển các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp; các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều được coi trọng, hợp tác, cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh; trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh

tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể, ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân

Ba là, chăm lo phát triển văn hóa, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nền tảng, giữ vai trò chỉ đạo trong đời sống tinh thần, xã hội Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ

37

tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao Đấu tranh chống tư tưởng, văn hoá hóa phản tiến bộ, trái với những truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Bốn là, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận

an ninh nhân dân vững chắc; kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, an ninh; xây dựng quân đội nhân dân và công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ hùng hậu, có sức chiến đấu cao; xây dựng nền công nghiệp quốc phòng, an ninh bảo đảm cho các lực lượng vũ trang được trang bị ngày càng hiện đại; để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo

vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu

và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân

ta

Năm là, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho sự phát triển đất nước, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, nâng cao vị thế của đất nước; là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ trên thế giới

Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Dân chủ phải được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở tất cả các cấp, trên tất cả các lĩnh vực; bảo đảm tất cả quyền lực đều thuộc về nhân dân, mọi chủ trương, đường lối của Đảng, luật pháp, cơ chế, chính sách của Nhà nước đều vì lợi ích của nhân dân; mọi cán bộ, công chức đều là công bộc của nhân dân Dân chủ đi đôi với kỷ luật, kỷ cương Lấy mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hoà bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh để tập hợp, đoàn kết các giai cấp, tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài Xây dựng, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân trang việc tập hợp, đoàn kết toàn dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Bảy là, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; bảo đảm Nhà nước thực sự là của nhân dân, nhà nước làm tốt chức năng quản lý kinh tế và đời sống xã hội, thực hiện các cam kết quốc tế; giữ nghiêm trật tự, kỷ cương xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nuớc và nhân dân; nghiêm trị mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và nhân dân Quyền lực nhà nước là thống nhất, có

sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp

và tư pháp; có tổ chức bộ máy tinh gọn, hợp lý, trong sạch, vững mạnh; có đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực cao; có cơ chế kiểm soát, ngăn ngừa, trừng trị tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, vô trách nhiệm, xâm phạm quyền dân chủ của nhân dân

Tám là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; kiên định chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng; thật sự là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và dân tộc

38

Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc; có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, thường xuyên tự chỉnh đốn, tự đổi mới, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ, năng lực lãnh đạo Giữ vững truyền thống đoàn kết, thống nhất trong Đảng, bảo đảm đầy đủ dân chủ và kỷ luật trong sinh hoạt đảng Thường xuyên tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội và mọi hành động chia rẽ, bè phái Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, có sức chiến đấu cao Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò, tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật, liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu

sự giám sát của nhân dân

Những phương hướng và nhiệm vụ trên là sự kế thừa và vận dụng sáng tạo của Đảng ta những tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay Đây là nhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta hiện nay và trong tương lai

bộ phận quan trọng, là sự kế thừa, bổ sung và phát triển, sáng tạo tư tưởng của Mác – Ănghen

và nhứt là những nguyên tắc về Đảng kiển mới của Lênin trong điều kiện Việt Nam Hồ Chí Minh đã khẳng định cách mạng : “trước hết phải có Đảng cách mạng, để trong thời vận động

và tổ chức dân chúng, ngoài thứ liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp ở mọi nơi Đảng có vững, cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững, thuyền mới chạy” Đảng CSVN ra đời là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Đảng đã đảm nhận sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đáp ứng được yêu cầu KQ của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ đang khủng hoảng đường lối cứu nước Cách mạng tháng 8 thành công mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc, đưa Đảng

ta lên đảng cầm quyền, đưa nhân dân lao động lên địa vị làm chủ xã hội Trên cương vị mới Đảng tiếp tục lãnh đạo cách mạng Việt Nam hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước tiến lên CNXH Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch vững mạnh

Đảng ta là Đảng của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động : “Là Đảng cách mạng, là Đảng lãnh đạo Ngoài lợi ích của nhân dân và của giai cấp công nhân, Đảng ta không có lợi ích nào khác” Là một Đảng cầm quyền, Đảng có chức năng lãnh đạo cùng nhiệm vụ và lãnh đạo các tổ chức chính trị, xã hội Sự lãnh đạo đó được thể hiện bằng đường lối chủ trương, bằng quy hoạch bố trí đội ngũ cán bộ và bằng việc kiểm tra đôn đốc giám sát, sự lãn đạo của Đảng là nhân tố đảm bảo cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam theo ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Muốn thực hiện được vai trò chức năng của một Đảng cầm quyền, hoàn thành được sứ mệnh mà giai cấp và dân tộc đã ủy thác, Đảng ta phải được trang bị lý luận tân tiến, cách mạng và khoa học Hồ Chí Minh cho rằng : “Đảng muốn vững mạnh phải lấy công nhân làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo CN ấy Đảng mà không có CN cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” Vào những năm đầu thể kỷ 20, khi Nguyễn Tất Thành (Hồ Chí Minh sau này) ra đi tìm đường cứu nước, trên thế giới, trên thế giới có rất nhiều hệ thống lý luận, nhưng sau bao năm bôn ba hải ngoại, lăn lộn với phong trào công nhân, tìm hiểu chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng T.10 Nga, Hồ Chí Minh đã khẳng định : “Bây giờ học thuyết và CN và những chủ nghĩa chân chính nhứt , chắc chắn nhứt, cách mạng nhứt là chủ nghĩa Lênin” và Đảng ở Việt Nam phải là một Đảng “theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”

đã đập tan mọi âm mưu của giai cấp tư sản hòng tranh quyền lãnh đạo cáchmạng với Đảng ta

Trung thành với chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng ta đã vạch ra được lối chủ trương đúng đắn, sát hợp đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác mà thực tiễn cách mạng Việt Nam là chứng minh hùng hồn nhứt để đảm bảo sứ mệnh dẫn lối soi đường đó thì việc xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh là nhiệm vụ xuyên suốt của Đảng ta và là một nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh : “Là một Đảng lãnh đạo, Đảng ta cần phải mạnh mẽ, trong sạch, kiểu mẫu” Đảng ta phải thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc về tổ chức

và xây dựng Đảng mà trong đó tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, phê bình

và tự phên bình là nguyên tắc bất di bất dịch của Đảng Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức hoạt động cơ bản và quan trọng nhứt trong học thuyết vì Đảng kiểu mới của Lênin và được Hồ Chí Minh rất coi trọng và vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể để xây dựng Đảng CSVN Tập trung nghĩa là thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùngcấp trên, tất cả Đảng viên phải chấp hành vô điều kiện nghị quyết của Đảng Người nhấn mạnh : “Đảng tuy đông người nhưng ít khi tiến hành chỉ như một người” Bên cạnh đó, Người cũng nhấn mạnh dân chủ (trong Đảng) “Dân chủ là của quí báu nhứt của nhân dân”, phải chú ý thực hành rộng rãi dân chủ của Đảng “Phải thực sự mở rộng dân chủ để tất cả các Đảng viên bày tỏ hết ý kiến của mình, phải gom góp ý kiến của Đảng viên để giúp đỡ trung ương chuẩn bị đại hội Đảng cho thật tốt” Ở Hồ Chí Minh về nguyên tắc này dân chủ + sinh hoạt Đảng là sự thống nhất biện chứng giữa dân chủ và tập trung, tập trung trên nền tảng dân chủ và dân chủ dướisự chỉ đạo tập trung Nguyên tắc này là tiêu chí quan trọng để xem xét một Đảng còn là Đảng mác – xít chân chính nữa hay không ?

Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là nguyên tắc lãnh đạo của Đảng ta Hồ Chí Minh cho rằng : “tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau Nếu lãnh đạo không tập thể thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan Kết quả là hỏng việc” Còn nếu không có cá nhân phụ trách thì sẽ sinh ra cái tệ người này ỷ cho người kia, người kia

ỷ cho người nọ, kết quả là không ai thi hành như tục ngữ có câu : “Nhiều sải không ai đóng cửa chùa”

Phê bình và tự phê bình được coi là “quy luật” phát triển của Đảng “Tự phê bình và phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhứt, nó giúp cho Đảng ta mạnh và ngày càng thêm mạnh Nhờ đó

mà chúng ta sửa chữa khuyết điểm, ưu điểm, tiến bộ không ngừng”

Hồ Chí Minh cho rằng con người ai cũng có khuyết điểm chỉ khác nhau ở mức độ và trạng thái biểu hiện mà thôi “Người đời không phải thánh thần, không ai tránh khỏi khuyết điểm”