Tóm lại, phát triển xã hội là một quá trình trong đó xã hội - Nhà nước - công dân tạo ra các điều kiện kinh tế chính trị văn hoá xã hội để đảm bảo cho con người – trung tâm của sự phát t
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP Câu 1: Trình bày khái quát các lý thuyết và mô hình phát triển xã hội.
Có thể khẳng định rằng: phát triển là mục tiêu, động lực của mọi xã hội Phát triển là quá trình vận động từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, đó còn là một quá trình biện chứng Sự phát triển của mọi sự vật diễn ra không theo đường thẳng mà theo đường xoáy trôn ốc, là sự thống nhất giữa tiến lên và lặp lại Sự phát triển xã hội là quá trình biện chứng hết sức phong phú, phức tạp với những bước quanh co và tất cả nhìn chung là sự cố gắng của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân
Tóm lại, phát triển xã hội là một quá trình trong đó xã hội - Nhà nước - công dân tạo ra các điều kiện kinh tế chính trị văn hoá xã hội để đảm bảo cho con người – trung tâm của sự phát triển, ngày càng tự do hơn trong làm chủ thiên nhiên, làm chủ
xã hội, làm chủ bản thân vì những nhu cầu, lợi ích chính đáng của mình
Chính vì tầm quan trọng của phát triển xã hội nên việc nghiên cứu lý thuyết và
mô hình phát triển xã hội có ý nghĩa thực tiễn vô cùng to lớn Với nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, chúng ta có thể khái quát các lý thuyết và mô hình phát triển xã hội như sau:
a- Lý thuyết hiện đại hoá và các mô hình hiện đại hoá
Hiện đại hoá là khái niệm dùng để chỉ quá trình chuyển đổi từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại
* Xã hội truyền thống là xã hội gắn liền với phương thức sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp
Những đặc trưng của xã hội truyền thống:
+ Kinh tế: lực lượng sản xuất tự nhiên, nông nghiệp, thủ công nghiệp chiếm ưu thế, sản xuất tự cung tự cấp, các quan hệ hàng hoá thị trường chưa phát triển
+ Mô hình chính trị điển hình: chuyển chế
+ Văn hoá - xã hội: quan hệ tiền tư bản thống trị, sự vận động xã hội chậm, yếu
tố truyền thống vượt trội so với cái mới, cái biến đổi, trật tự thứ bậc luôn chi phối thống trị
Trang 2+ Con người: phụ thuộc chặt chẽ vào cộng đồng trực tiếp sống, tự do cá nhân, không tồn tại hoặc tồn tại mờ nhạt
* Xã hội hiện địa là xã hội gắn liền với phương thức sản xuất nông nghiệp Những đặc trưng chủ yếu:
+ Kinh tế: công nghiệp, thương mại chiếm ưu thế, sản xuất hàng hoá phát triển + Mô hình chính trị: dân chủ, Nhà nước pháp quyền
+ văn hoá - xã hội: văn hoá thành thị
+ con người: tự do phát triển
* Các giai đoạn của hiện đại hoá
+ Hiện đại hoá tiền công nghiệp hoá (thế kỷ 16-17) chủ yếu: Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha
Đây là giai đoạn chuyển từ nền kinh tế nông nghiệp tự túc, tự cấp sang kinh tế
tư bản với lý thuyết kinh tế chi phối là chủ nghĩa trọng thương, cùng với đó là sự hình thành giai cấp mới, sự phát triển của đô thị
+ Hiện đại hoá - công nghiệp hoá giai đoạn đầu thế kỷ 18-19
+ Hiện đại hoá - công nghiệp hoá giai đoạn cuối (nửa đầu và giữa thế kỷ 20) + Hậu hiện đại hoá (hiện nay)
* Phân loại hiện đại hoá và các mô hình hiện đại hoá
+ Hiện đại hoá khởi nguyên: nảy sinh từ những tiền đề kinh tế, văn hoá, xã hội vốn có
Các nước tiêu biểu: Tây Âu, Mỹ, Canada
Con đường phát triển của mô hình khởi nguyên hiện đại hoá tuần tự
+ Hiện đại hoá phát sinh: diễn ra ở những nước còn thiếu hoặc không có những tiền đề nội tại Mô hình hiện đại hoá phát sinh gồm 2 mô hình chính: Châu Âu hoá và hiện đại hoá đuổi theo và còn có hiện đại hoá tăng tốc
Mô hình châu Âu hoá: hiện đại hoá bằng cách chuyển trực tiếp các cấu trúc công nghệ, lối sống bằng con đường thực dân hoá…
Hiện đại hoá theo đuổi: là phổ biến ở các nước lạc hậu, đi sau nhằm kế thừa
mô hình có sẵn Hiện đại hoá tăng tốc: ở Đông Bắc và Đông Nam Á
b Lý thuyết phát triển con người của UNDP
Trang 3Con người với tư cách là phạm trù lý thuyết trung tâm nên từ rất sớm việc xây dựng hệ thống quan niệm về sự phát triển của con người được đặt lên hàng đầu
Với UNDP, quan điểm chính thống của Liên Hợp Quốc về con người gồm những nội dung sau:
+ Khắc phục cách hiệu cực đoan đồng nhất phạm trù con người với con người
cá thể, hướng đến con người cộng đồng, coi con người là trung tâm của sự phát triển kinh tế - xã hội
+ Khẳng định con người là nguồn lực vô tận, là nhân tố quyết định, là mục tiêu của sự phát triển
+ Lấy phạm trù “phát triển con người” làm phạm trù trung tâm với các nội dung: tăng cường năng lực lựa chọn của con người, mở rộng cơ hội cho mọi người lựa chọn
+ Xây dựng chỉ số công cụ đo sự phát triển con người (HDI) với các vấn đề: sức khoẻ, giáo dục, y tế… ngoài ra còn có chỉ số nghèo để thể hiện sự phát triển của
sự phát triển của (HPI)
c Lý thuyết văn hoá và phát triển
+ Vai trò, vị trí của nhân tố văn hoá ngày càng cao trong sự phát triển của xã hội
- văn hoá là mục tiêu của sự phát triển
- văn hoá là tiêu chuẩn của tiến bộ xã hội
- văn hoá là động lực của sự phát triển xã hội, thực chất văn hoá là hệ điều tiết
sự phát triển
+ Sự đổi mới tư duy phát triển, phát triển không chỉ do nguyên nhân kinh tế mà còn do các nhân tố chính trị - đạo đức - văn hoá…
Thực tế của sự phát triển của thế kỷ XX chúng ta thấy 2 vấn đề nổi lên trong mối quan hệ giữa văn hoá và sự phát triển Công nghệ, kỹ thuật kinh tế và văn hoá xã hội không phát triển đồng đều Trong thời đại hiện nay, động lực của sự phát triển kinh tế không chỉ nằm ở vốn, tài nguyên mà chủ yếu là ở trí tuệ, tiềm năng sáng tạo, nghĩa là ở nguồn lực con người, ở văn hoá Vì động cơ hành động của con người là ở
Trang 4văn hoá “Trong 25 năm tới giá trị xã hội và văn hoá của người dân các nước là yếu
tố quyết định cho sự phát triển hay tiết hậu của nước đó
* Các mô hình phát triển ở các nước trong phát triển ở khía cạnh văn hoá của
sự phát triển
+ Lý thuyết kinh tế học phát triển và sự khủng hoảng về tư duy phát triển trong thế kỷ XX qua lăng kính của triết học văn hoá, với các nội dung cơ bản: đối tượng nghiên cứu, lĩnh vực áp dụng của kinh tế học phát triển, cùng những nguyên lý
cơ bản (phát triển ở trung tâm, áp dụng ở ngoại vi…)
+ Mô hình phát triển ngoại sinh (áp dụng ở các nước đang phát triển)
• Con đường hiện đại thực chất là khuôn mẫu của phương tây với thuyết xã hội
lý tưởng
• Logic của quan niệm này không thừa nhận cấu trúc đặc thù của nước đang phát triển
• Hệ quả: nó làm đơn giản hoá và loại bỏ cái thực tại của các nước đang phát triển
* Mô hình của lý thuyết hiện đại hoá
Trung tâm -> chi phối -> ngoại vi -> lợi thế
So sánh thuộc về các nước phát triển
Hậu quả của việc áp dụng mô hình hiện đại hoá ở các nước đang phát triển gồm:
+ Nợ của các nước đang phát triển ngày càng tăng
+ Sự lệ thuộc về công nghệ
+ phát triển không ăn khớp giữa các khu vực
+ Sự tích luỹ hướng ra ngoài
+ Gây nên sự biến dạng văn hoá
+ Sự phát triển phải trả giá bằng sự đứt đoạn về văn hoá
+ Tăng nhanh sự nghèo đói của đa số nhân dân
Sự thất bại của mô hình này đặt ra vấn đề về khả năng ở các nước đang phát triển theo mô hình ngoại sinh hay nội sinh? Sự kết hợp giữa truyền thống, hiện đại ra sao, vai trò của văn hoá phương Tây ra sao?
Trang 5+ Mô hình phát triển nội sinh trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Là sự phát triển dựa trên cơ sở sức mạnh của các nguồn lực kinh tế, văn hoá,
xã hội của chính trị thống
Các ví dụ về con đường phát triển nội sinh
+ Công nghiệp hoá cổ điển thế kỷ 18, 19
+ Nhật, Hàn Quốc
* Đặc điểm của mô hình phát triển nội sinh
+ Chú ý tới khai thác nguồn lực bên trong
+ Về mặt văn hoá: các giá trị truyền thống được chú ý đúng mức
+ phát triển nội sinh không khước từ yếu tố ngoại sinh
+ Giao lưu, trao đổi đó là quy luật của quá trình phát triển lịch sử nhân loại + Cái mới ngoại sinh là cái cần thiết cho sự phát triển nhưng đó phải là cái mới thích hợp, có ưu thế lai, giúp ích cho cơ thể phát triển
- Tóm lại, lý thuyết phát triển xã hội cũng như các mô hình phát triển xã hội là
cơ sở nền tảng tư tưởng để mỗi quốc gia lựa chọn cho đất nước mình cách thức con đường phát triển cho hợp lí nhằm thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, phát triển con người trên mọi lĩnh vực
Câu 2: Phân tích vai trò của Nhà nước trong phát triển xã hội
Sự phát triển của một quốc gia, một dân tộc tất yếu sẽ có những giai đoạn khác nhau với phương thức khác nhau tuỳ theo những điều kiện lịch sử cụ thể Nhưng sự phát triển nhanh, hài hoà, cân đối, bền vững là mục tiêu cuối cùng của mọi quốc gia
Sự phát triển đất nước phụ thuộc vào năng lực của các chủ thể trong hệ thống chính trị trong việc tổ chức, vận hành, giải quyết những mâu thuẫn, xung đột, bảo đảm xã hội cân bằng ổn định Các chủ thể thể hiện kỹ năng chính trị, tầm nhìn vai trò và sứ mệnh chính trị thông qua hệ thống chính trị mà trung tâm là Nhà nước Vai trò của Nhà nước trong phát triển xã hội được coi là vai trò trụ cột với những chức năng chủ yếu Tạo ra các khung khổ pháp lý cho quá trình phát triển, hoạch định các chính sách phát triển, quản lý quá trình phát triển, đảm bảo môi trường chính trị, xã hội sinh thái cho sự phát triển Để làm được điều đó Nhà nước phải huy động, nguồn lực của
Trang 6toàn xã hội, điều chỉnh hiệu quả Sự hoạt động của cả hệ thống chính trị với tư cách là một hệ thống huy động, phân bố và chia sẻ nguồn lực quốc gia
Nhiệm vụ cơ bản của Nhà nước là phát triển kinh tế, chủ yếu là tạo được năng suất lao động cao, trên cơ sở ứng dụng những thành tựu của cách mạng khoa học công nghệ, phát triển kinh tế thị trường, tạo dựng được cơ sở hạ tầng ngày một đầy
đủ, huy động vật tư, tiết kiệm cao, khuyến khích nỗ lực và sáng kiến cá nhân, đơn vị, điều tiết và tính hiệu quả trên quy mô xã hội và mức sống, khả năng tiêu thụ phải được nâng cao Nhà nước xây dựng và mở rộng nền kinh tế thị trường, sản xuất hàng hoá, thoát ra khỏi nền kinh tế tự cung tự cấp bảo đảm trong sản xuất Có chính sách kích thích cạnh tranh, tự chịu trách nhiệm, tìm tòi sáng tạo của mọi cá nhân, đơn vị để đáp ứng kịp thời có chất lượng các nhu cầu của xã hội, hoạt động vì lợi ích của mình theo yêu cầu phát triển có hiệu quả chung của toàn đất nước
Về mặt chính trị - xã hội, Nhà nước có đội ngũ quan chức có học vấn, có trách nhiệm, có khả năng tập hợp và huy động sức mạnh toàn xã hội cho mục đích phát triển, phát triển các phương diện thông tin, đẩy mạnh sự nghiệp giáo dục, đào tạo…, dân số nghèo đói… bệnh tật giảm dần…
Sự phát triển bền vững phụ thuộc vào việc tôn trọng các quyền con người và sự tham gia hiệu quả của mọi công dân vào công việc Nhà nước
Nhà nước phải đảm bảo an ninh cho con người: an ninh đơn thuần là việc bảo
vệ chống lại cái xấu do con người hoặc do các hiện tượng như nạn đói, hạn hán gây
ra Tất cả đang đặt ra những thách thức trong các lĩnh vực nơi mà những điều kiện sống là không đủ cho sự sinh tồn của con người
Nhà nước xây dựng hệ thống pháp luật để xã hội hoạt động thống nhất, có cơ chế dân chủ để kiểm soát chặt chẽ tầng lớp quan chức Nhà nước cũng quan tâm đặc biệt đến phát triển giáo dục, vì giáo dục là chìa khoá của sự phát triển bền vững, của dân chủ và hoà bình trong tất cả các quốc gia Để đảm bảo phát triển, Nhà nước cần tăng thêm ngân sách đầu tư cho giáo dục và có chính sách khuyến khích tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị xã hội, phong trào quần chúng tham gia xây dựng quỹ khuyến học, hỗ trợ cho con em nghèo đi học, khuyến khích trẻ em nghèo vượt khó học hỏi Thực hiện xã hội hoá giáo dục, song Nhà nước vẫn đóng vai trò nòng cốt
Trang 7Nhà nước tăng cường đầu tư toàn diện cho ngành y tế huy động sự đóng góp của dân cư thông qua bảo hiểm y tế và các hình thức trợ giúp từ thiện của các tổ chức chính trị - xã hội, tôn giáo, cá nhân trong cộng đồng Nhà nước đồng thời xây dựng chương trình dân số kế hoạch hoá gia đình nhất là ở vùng sâu, vùng xa, ven biển, hải đảo
Nhà nước tập trung huy động tất cả mọi nguồn lực cho sự phát triển đất nước, hình thành môi trường chính trị – ổn định không bằng bạo lực mà bằng hàng loạt chính sách hoà hợp dân tộc vì lợi ích phát triển chung Nhà nước ban hành chính sách thu hút nhân tài, hình thành một lớp người có trình độ học vấn cao, có đạo đức hoạt độnghoạt động vì lợi ích của đất nước, có khả năng sáng tạo và ứng dụng khoa học
kỹ thuật cao, từ đó tạo ra đời sống văn hoá tinh thần mang bản sắc dân tộc và thời đại
Để đảm bảo cho Nhà nước phát triển cũng phải chú trọng đến giải quyết việc làm, đảm bảo việc làm đầy đủ, bền vững phải trở thành một mục tiêu kinh tế vĩ mô trọng tâm của các Nhà nước Chính sách vĩ mô và chính sách cơ cấu phải phối hợp cùng nhau nhằm tạo ra đầy đủ công ăn việc làm bền vững Chính sách việc làm cũng không làm ngoài lề của chính sách kinh tế Đồng thời, các chính sách về thị trường lao động sẽ góp phần đưa các chính sách kinh tế và xã hội xích lại gần nhau Việc làm trở thành một điểm trọng tâm trong các chiến lược phát triển của các Nhà nước
Ở Việt Nam Nhà nước cũng đã ban hành nhiều chính sách văn bản pháp lý nhằm xây dựng hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xác lập môi trường ổn định cho phát triển đất nước trên tất cả các lĩnh vực, tạo mọi điều kiện để phát triển các nguồn lực xã hội, giải phóng sức sản xuất, tăng năng suất lao động
Trong quá trình quản lý, Nhà nước ta tiếp tục đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển xã hội nhằm giải quyết hài hoà các mối quan hệ xã hội, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu nước mạnh - xã hội công bằng dân chủ văn minh, đảm bảo sự phát triển bền vững
Trong hệ thống chính sách phát triển xã hội thì chính sách lao động và việc có
ý nghĩa to lớn Bên cạnh đó là chính sách xoá đói giảm nghèo, chính sách an sinh xã
Trang 8hội, chính sách phòng chống các tệ nạn xã hội nhằm xây dựng lối sống lànhmạnh theo quy phạm pháp luật đạo đức, chuẩn mực tiến bộ xã hội
Bên cạnh đó, Nhà nước ta cũng có những chính sách thích hợp với từng giai cấp, tầng lớp trong xã hội cũng như từng giới đồng bào nhằm phát huy khối đại đoàn kết dân tộc về sức mạnh vật chất, tri thức, tinh thần để chọn lọc, đào tạo bồi dưỡng
và sử dụng từng giai cấp trong việc luận cứ hoạch định đường lối chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước
Thực hiện tốt hệ thống chính sách phát triển xã hội ngày càng hoàn chỉnh là nhằm phát huy cao độ nhân tố con người trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trên cơ sở bảo đảm bình đẳng và công bằng về quyền lợi, nghĩa vụ công dân, kết hợp hài hoà lợi ích giai cấp giữa cá nhân với tập thể và cộng đồng xã hội nhằm đáp ứng các nhu cầu trước mắt và chăm lo lợi ích lâu dài Đó cũng là biện pháp quan trọng để xây dựng một cơ cấu xã hội hợp lý, một cộng đồng xã hội văn minh, củng cố sự hoà hợp và thống nhất cao trong đa dạng tạo ra chương mới của đại đoàn kết toàn dân, những động lực mạnh mẽ trong sự nghiệp xây dựng LNXH
Cùng với sự hoàn thiện chín muồi của các yếu tố cấu thành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và sự sâu sắc thêm trong đổi mới thể chế chính trị trọng tâm là xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Đó là nội dung có ý nghĩa quyết định thúc đẩy quá trình phát triển của xã hội
Qua đó, có thể khẳng định Nhà nước là nhân tố trung tâm của phát triển xã hội, Nhà nước cũng chính là sự cụ thể hoá những bước phát triển xã hội và là biểu hiện trực tiếp nhất cho sự phát triển Việc xây dựng, lựa chọn đi theo mô hình thể chế Nhà nước nào có ảnh hưởng trực tiếp và quyết định đến sự phát triển của toàn xã hội cũng như sự biến đổi của nó tạo ra chấn động trong quá trình phát triển xã hội
Câu 3 : Phân tích vai trò của nhân tố chính trị quốc gia đối với sự phát triển xã hội
Như chúng ta biết, chính trị quốc tế là mối quan hệ giữa tất cả các quốc gia, khu vực, tổ chức trên quy mô toàn cầu nhằm thiết lập một trật tự với những điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội nhất định dựa trên sự hợp tác quốc tế Hay nói một cách khái quát : chính trị quốc tế là hoạt động tham gia mang tính rộng khắp toàn cầu của
Trang 9tất cả các quốc gia trên thế giới trên tất cả các lĩnh vực, bao gồm các chủ thể quan hệ quốc tế với sức mạnh tổng thể các nguồn lực (vật chất, tinh thần, quân sự, kinh tế, văn hoá…) và khả năng huy động chúng vào việc thực hiện mục tiêu chung
Trong những năm qua, quan hệ chính trị quốc tế hiện diễn ra vô cùng phức tạp
và có tác động rất lớn đến sự phát triển của xã hội Tuy được thể hiện nhiều hình thức khác nhau nhưng nhìn chung có hai khuynh hướng lớn xây dựng trật tự thế giới đối lập nhau Một bên là Mỹ âm mưu áp đặt trật tự cực bá quyền, bên kia là các quốc gia khác cùng đông đảo chủ thể quan hệ quốc tế chủ trương xây dựng trật tự thế giới đa cực
Xung quanh việc xác định ngôi thứ của các chủ thể quan hệ quốc tế hàng đầu, đặc biệt, là các cường quốc hiện nay, rất có khả năng xuất trật tự đa cực Chính mối quan hệ chính trị quốc tế phức tạp lại là nguyên nhân tác động đến sự phát triển của
xã hội
Thật vậy, có thể khẳng định vai trò của nhân tố chính trị quốc tế đối với sự phát triển là vô cùng quan trọng
Trước hết, chính trị quốc tế giúp cho tất cả các quốc gia xích lại gần nhau trong các mối quan hệ về kinh tế xã hội, các quốc gia chuyển dân từ đối đầu sang đối thoại, cùng với nó là sự xuất hiện và thực hành nền quản lý mang tính toàn cầu giữa các quốc gia và các chủ thể chính trị quốc tế Đó là tổng thể các phương thức quản lý trên phạm vi toàn cầu do các cơ cấu quyền lực chính phủ, phi chính phủ, công cộng hoặc
tư nhân tiến hành nhằm giải quyết những vấn đề có tính toàn cầu và duy trì trật tự chung đã được thoả thuận và thừa nhận rộng rãi trên thế giới
Quản lý toàn cầu là sản phẩm của lịch sử có nguyên nhân từ chính mối quan hệ của các chủ thể trong quan hệ quốc tế Xét từ nguyên nhân kinh tế, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế và nguy cơ khủng hoảng tiềm tàng thường trực đặt ra nhu cầu phải xác lập 1 cơ chế quản lý hữu hiệu trên quy mô thế giới Xét từ nguyên nhân
xã hội và môi trường, chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế phải cùng nhau hành động trong cuộc đấu tranh chống đối nghèo, bệnh tật, khủng hoảng môi trường sinh thái, đồng thời cùng nhau xác lập mối quan hệ mới trong xã hội quốc tế Xét từ nguyên nhân chính trị, cơ cấu quyền lực quốc tế cũ không còn phù hợp với thế giới
Trang 10hiện đại, không đáp ứng yêu cầu xác lập trật tự chính trị kinh tế thế giới sau chiến tranh lạnh Bản thân khái niệm chính trị quốc tế truyền thống cũng là một thứ chính trị quốc gia, do các quốc gia triển khai và chịu sự chi phối của lợi ích quốc gia Chính trị thế giới trong kỷ nguyên toàn cầu hoá là chính trị của thế giới như một chỉnh thể, không đóng khung trong lợi ích quốc gia, không cho phép sự đồng nhất theo quốc gia trong quá trình xây dựng chương trình nghị sự, trong thiết kế cơ cấu tổ chức và trong hoạt động
Trong xã hội quốc tế ngày nay, có 4 loại hình chủ thể quyền lực chính trị gồm các chính phủ, các tổ chức quốc tế chính thức, các tổ chức xã hội công đoàn toàn cầu
và các lực lượng xuyên quốc gia Tất cả chúng đều đang phát huy vai trò không thể thiếu và không thể thay thế trong việc quản lý đời sống xã hội trên phạm vi quản lý toàn cầu Mổc dù không thể xuất hiện và cũng không thể chấp nhận 1 chính phủ toàn cầu nhưng cũng không thể phủ nhận nhu cầu và không nên chậm trễ tham gia xây dựng một sự quản lý toàn cầu
Nhìn từ góc độ chính trị quốc tế, cơ cấu quyền lực và cơ chế quốc tế cũ được hình thành từ năm 1945 không còn phù hợp với tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh quốc tế hiện nay Khái niệm chính trị quốc tế không còn phản ánh hết đời sống quốc tế Thế giới ngày nay, đa dạng và phức tạp nếu sự tham gia vào chính trị quốc tế
có vai trò to lớn trong sự phát triển xã hội ở mỗi quốc gia dân tộc
Chính trị quốc tế còn có vai trò quan trọng trong việc đoàn kết cùng giải quyết những vấn đề chung mà một quốc gia, một dân tộc không thể giải quyết được Giúp cho sự phát triển trở nên bền vững trên cái mặt của đời sống xã hội
Bản thân chính trị quốc tế cũng chính là nhu cầu xu thế hội nhập toàn cầu hoá nhằm giúp các nước kém phát triển tích tụ, tiếp thu một cách hiệu quả nhánh thành tựu về khoa học kỹ thuật nhằm phát triển đất nước đặc biệt là trên lĩnh vực kinh tế Bởi tham gia quá trình hội nhập phát triển các quốc gia sẽ có điều kiện tận dụng lợi thế so sánh của mình để phát triển kinh tế Sự chuyển giao thành tựu khoa học công nghệ cũng là nhân tố thúc đẩy sự phát triển chung của nhân loại trong quá trình tham gia quan hệ quốc tế