Những di sản về tư tưởng, quan điểm mà Hồ Chí Minh để lại là một hệ thống những quan điểm toàn diện và sâu sắc về các vấn đề cơ bản của cách mạng việt nam, là kết quả của sự kế thừa và p
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA _
BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH HỌC KỲ 213 / NĂM HỌC 2021 – 2022
LỚP: DTQ01
NHÓM: 07
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS PHAN DUY ANH
Tp Hồ Chí Minh – 2022
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA _
GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜ
Phan Minh Khôi (1952308) Nguyễn Hữu Khương (1952311) Nguyễn Tiến Minh Khôi (1952306) Nguyễn Hồ Quang Khôi (1952795) Phan Thanh Hoàng Kim (1952805)
Tp Hồ Chí Minh – 2022
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Không những là một người anh hùng dân tộc vĩ đại, Hồ Chí Minh còn là một nhà văn hoá lớn của nhân loại Cuộc đời và sự nghiệp của Người là một tấm gương sáng, là một hình mẫu lý tưởng cho dân tộc Việt Nam cũng như nhân dân trên toàn thế giới Những di sản về tư tưởng, quan điểm mà Hồ Chí Minh để lại là một hệ thống những quan điểm toàn diện và sâu sắc về các vấn đề cơ bản của cách mạng việt nam, là kết quả của sự kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống cùng với những tinh hoa văn hoá của nhân loại Trong hệ thống các tư tưởng ấy, tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh được xem là có vai trò rất qua trọng Những tư tưởng ấy vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng đất nước, con người Việt Nam hiện nay
Trước sự phát triển về mọi mặt đang diễn ra một cách mạnh mẽ ở nước ta hiện nay, có thể thấy con người có một vị trí và vai trò vô cùng quan trọng bởi chính con người là nguồn lực cơ bản nhất để hiện thực hoá các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội
mà Đảng và Nhà nước đã đề ra
Chính vì tầm quan trọng của con người trong việc xây dựng xã hội ngày nay, việc giáo dục và tạo dựng con người cần được chú trọng vì đây được xem là phương thức chủ yếu để gìn giữ, phổ biến, giao lưu và phát triển văn hoá cũng như là phương thức cơ bản
để hình thành nên nhân cách của con người trong xã hội, xây dựng được một xã hội với những cá nhân có chuyên môn, năng lực, phẩm chất đạo đức tốt để đưa đất nước phát triển một cách mạnh mẽ hơn
Nhận thấy được vấn đề trên, Đảng ta đã có những chính sách phát triển, tạo dựng con người từ sớm Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng đã xác định bên cạnh khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo vừa giữ vai trò then chốt, vừa là động lực để đưa đất nước thoát khỏi tình cảnh nghèo nàn, lạc hậu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam Sang đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng ta đã
nhận định rằng: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng
Trang 5thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực
Gần đây nhất Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIII tiếp tục kế thừa tư tưởng của các kì Đại hội trước về tầm quan trọng của con người cũng như việc xây dựng con người, lấy con người là trung tâm, trên nền tảng của sự phát triển giáo dục và đào tạo
Trước các vấn đề đang được đặt ra trong tình hình xã hội hiện nay, việc học tập, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh được xem là vô cùng cần thiết Điều đó không chỉ giúp người học hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng của Người mà còn góp phần giúp nắm vững
và vận dụng hiệu quả các đường lối và chính sách mà Đảng đã đề ra
Với ý nghĩa như vậy, nhóm đã chọn vấn đề “Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về
con người” làm đề tài bài tập lớn cho môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh
2 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài bao gồm các vấn đề sau:
Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người
Thứ hai, giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn hiện
nay
3 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và các giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn hiện nay
4 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
Thứ nhất, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về con người
Thứ hai, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người
Thứ ba, làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người
1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quôc gia Sự
thật, Hà Nội, tr 108 – 109
Trang 6Thứ tư, làm rõ các giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn
hiện nay
5 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài này sẽ sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp để làm rõ các quan điểm của Hồ Chí Minh về con người Bên cạnh đó, phương pháp lịch sử cũng sẽ được sử dụng để tìm hiểu về nguồn gốc cũng như quá trình hình thành quan điểm của Hồ Chí Minh về con người Cuối cùng, phương pháp thống kê, so sánh sẽ được dùng để đánh giá các số liệu và đối chiếu các mặt khác nhau của đề tài
6 Kết cấu của đề tài
Ngoài mục lục, phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài gồm hai chương:
Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người
Chương 2: Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn hiện nay
Trang 7Hồ Chí Minh có cách nhìn nhận, xem xét con người trong tính đa dạng của nó:
đa dạng trong quan hệ xã hội; đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng, cũng như năm ngón tay dài ngắn khác nhau nhưng đều hợp nhau lại nơi bàn tay; mấy mươi triệu người Việt Nam, có người thế này, thế khác nhưng đều cùng là nòi giống Lạc Hồng; đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân, điều kiện sống, làm việc
Con người là sản phẩm của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, con người
là sự tổng hợp các quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, chủ yếu bao gồm các quan hệ: anh,
em, họ hàng, bầu bạn, đồng bào, loài người
Hồ Chí Minh xem xét con người trong sự thống nhất của hai mặt đối lập: thiện và
ác, hay và dở, tốt và xấu, hiền và dữ, v.v, bao gồm cả tính người – mặt xã hội và tính bản năng – mặt sinh học của con người Theo Hồ Chí Minh, con người có tốt, có xấu, nhưng
“dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình” và con người phải tuân theo các quy luật tự nhiên Quy luật tự nhiên ở đây có thể hiểu mỗi con người trên trái đất này bằng cạc này hay cách khác đều được sinh ra và đều phải chết đi Con người khi đói thì kiếm cái ăn, khát thì kiếm nước uống, mệt thì mưu cầu nghỉ ngơi, siêng năng thì thành công, lười biếng thì thất bại, Đó là một số ví dụ tiêu biểu cho những quy luật tự nhiên mà mỗi con người chúng ta đều phải tuân theo
Trang 8Hồ Chí Minh giải thích “chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bè bạn; nghĩa rộng là đồng bào cả nước; rộng hơn nữa là cả loài người” Con người có tính
xã hội, là con người xã hội, thành viên của một cộng đồng xã hội Ví dụ như bác sĩ thì vai trò của họ trong xã hội là cứu người, đảm bảo người dân luôn có sức khỏe ổn định, giáo viên là người truyền đạt kiến thức, ươm mầm thế hệ trẻ cho đất nước, công an có vai trò giữ gìn trật tự xã hội, cuộc sống người dân luôn yên bình
Khi sử dụng khái niệm “con người” theo nghĩa rộng, Hồ Chí Minh đặt trong một
số trường hợp, bối cảnh cụ thể và một tư duy chung, còn phần lớn, Người xem xét con người trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ giai cấp, theo giới tính, theo lứa tuổi, nghề nghiệp, trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc và quan hệ quốc tế Đó là con người
cụ thể, hiện thực, khách quan
Về yếu tố sinh vật của con người, theo Người, “dân dĩ thực vi thiên”; “dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”, trong mọi đường lối, chủ trương, chính sách, nhiệm vụ phải thực hiện ngay làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ
ở, có học hành Có thể thấy đây là nhiệm vụ cấp thiết vì dân có giàu, có ấm no đầy đủ thì nước mới mạnh và phát triển Dân là nước và nước cũng là dân Dân mà không có nước thì là người vô gia cư, không nơi ở, không phúc lợi xã hội Nước không có dân thì chỉ là vùng đất hoang, đất chết
Trong thực tiễn, con người có nhiều chiều quan hệ: quan hệ với cộng đồng xã hội:
là một thành viên, cá thể trong một khối tập thể; quan hệ với một chế độ xã hội như là người làm chủ hay bị làm thuê, làm công, bị áp bức; quan hệ với tự nhiên như một bộ phận không tách rời
Để sinh tồn, con người phải lao động sản xuất Trong quá trình lao động, sản xuất, con người dần nhận thức được các hiện tượng, quy luật của tự nhiên, của xã hội; hiểu về mình và hiểu biết lẫn nhau…, xác lập các mối quan hệ giữa người với người Ví dụ như trồng lúa thì con người phải biết một năm có bao nhiêu vụ mùa để gặt, gieo hạt vào mùa
Trang 9nào để bội thu nhất Trong quan hệ giao tiếp giữa người với người, người lịch sự, nhã nhặn thì được nhiều người yêu quý, tôn trọng, người ích kỉ, hẹp hòi thì bị xa lánh
Xa lạ với con người trừu tượng, phi nguồn gốc lịch sử, Hồ Chí Minh nhìn nhận con người lịch sử - cụ thể về giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp, chức vụ, vị trí, đảng viên, công dân , trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể
Qua những phân tích trên, ta có thể thấy, nét đặc sắc trong quan niệm của Hồ Chí Minh về con người là nhìn nhận đặc điểm con người Việt Nam với những điều kiện lịch
sử cụ thể, với những cấu trúc kinh tế, xã hội cụ thể Cách tiếp cận này đi đến việc giải quyết mối quan hệ dân tộc và giai cấp rất sáng tạo, không chỉ về mặt đường lối cách mạng mà cả về mặt con người
1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người
Mục tiêu mà Hồ Chí Minh xác định cho cách mạng Việt Nam là nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội để đi đến giải phóng con người, mang lại bầu trời tự do, yên bình cho con dân Với Người, con người vừa là đối tượng, vừa là mục tiêu cao nhất của cách mạng, đó là sợi chỉ xuyên suốt toàn bộ cuộc đời cách mạng của Người Đặc biệt, trong vấn đề con người, điều mà Hồ Chí Minh quan tâm nhất chính là con người đất Việt cùng những quan hệ xã hội trong thời đại bấy giờ Bác từng nêu rõ ý kiến riêng, quan điểm của bản thân khi tiếp thu những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, những ý kiến, quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin về con người và mọi sự đánh giá, kết luận độc đáo sau cùng đều được đưa ra trên những cơ sở xuất phát từ thực tiễn
Theo Người khẳng định, thứ nhất, con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định
thành công của sự nghiệp cách mạng Vốn quý ở đây được hiểu theo nghĩa là đáng giá,
không thể thay thế được và do đó, cần phải được trân trọng, bảo vệ, giữ gìn và chăm sóc thật tốt Con người, mặt khác, còn là giống loài tiên tiến và tiến hóa bậc nhất vì thế từ lâu, con người đã “được chọn” thống trị, làm chủ trái đất và dần thay thế những loài sinh vật cổ đại Sự khác biệt khiến con người ”được chọn” đó chính là trí tuệ siêu phàm và cảm xúc đa dạng Điều này đã được minh chứng qua những trang sách lịch sử, là con
Trang 10người sử dụng sức mạnh trí tuệ để xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước ngày một lớn mạnh, cũng là con người biết dùng những cảm xúc để thể hiện, phân biệt được điều tốt điều xấu Nói cách khác, con người là một chỉnh thể thống nhất giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội Vì vậy, Hồ Chí Minh sớm nhận ra chân lý và luôn quan niệm con người, trong cấu trúc nhân cách, là một hệ thống bao gồm tổng hoà nhiều yếu tố hợp thành như: thể xác và tâm hồn, thể lực và trí tuệ, cái sinh vật và cái xã hội , từ đó Người hiểu con
người như là thước đo phát triển của một đất nước Theo Người, “trong bầu trời không
quý bằng nhân dân trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”1 Do đó, “vô luận việc gì, đều do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều
vận mệnh của cuộc đời họ cũng như đến mảnh đất mà dân tộc họ sinh sống, dân càng tốt, nước càng mạnh Nhân dân là người sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần nên
có nhân dân là có tất cả Người còn hiểu dân ta tài năng, trí tuệ và sáng tạo, biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi hay những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra Đặc biệt là lòng sốt sắng, hăng hái, quyết tâm thực hiện con đường cách mạng Với niềm tin vững chắc rằng của Hồ Chí Minh về tinh thần sắt thép và lực lượng vô tận của dân tộc ta, thêm vào đó là lòng yêu nước và chí kiên quyết của nhân dân và quân đội ta, chẳng những chúng ta có thể thắng lợi, mà chúng
ta nhất định thắng lợi và giành lại độc lập, chủ quyền, tiếng nói dân tộc trên thế giới Với những điều nói trên, Hồ Chí Minh đã xác định được điều cần thiết phải làm và đưa ra những đường lối tư duy đúng đắn cho sự nghiệp cách mạng toàn dân có một kết thúc “có
hậu”
Thứ hai, con người là mục tiêu, là động lực của cách mạng Đầu tiên, ta cần hiểu
mục tiêu là những ý tưởng nằm trong suy nghĩ hoặc được đề ra thành một kế hoạch cụ
Trang 11thể nào đó của một cá nhân hay tập thể Trong đó có thời hạn hoàn thành, các việc cần làm trong một thời gian ngắn hạn hoặc dài hạn Và đặc biệt là xác định những nỗ lực cần
có để đạt được mục tiêu đó Vậy, mục tiêu sẽ giúp tạo ra ước mơ, định hướng thực hiện các công việc, khẳng định những nỗ lực mà bạn đã bỏ ra Qua đó, ta hiểu được việc Hồ Chí Minh khẳng định con người là mục tiêu bởi vì Người đã có thời gian dài chung sống, làm việc với dân nên hiểu được dân tình, lòng dân rằng họ có chung ý chí cách mạng với những người trực tiếp thực hiện cách mạng như Bác lúc bấy giờ Người làm hết sức để xây dựng, rèn luyện con người và quyết tâm đấu tranh để đem lại độc lập, tự do, hạnh phúc cho nhân dân Đồng thời, Người thấy rõ thấy rõ nhu cầu giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp và giải phóng con người của nhân dân và qua đó, xác định con người là mục tiêu trong điều kiện cụ thể của từng giai đoạn cách mạng khác
nhau
Khi đất nước còn nô lệ, lầm than thì mục tiêu trước hết trên hết là giải phóng dân tộc Việc giải phóng dân tộc ở đây có nghĩa là xóa bỏ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, giành lại độc lập cho dân tộc Việt Nam Ngoài ra, giải phóng dân tộc còn là tiền
đề để xây dựng chủ nghĩa xã hội và mục đích cuối cùng chính là vì con người, do con người
Sau khi đã giải phóng thành công dân tộc, thì nhiệm vụ tiếp theo cần làm là giải phóng xã hội, có nghĩa Người mong muốn đưa xã hội phát triển thành một xã hội công bằng, văn minh, không còn hiện diện của việc bóc lột, một xã hội có nền sản xuất phát triển cao, bền vững, mọi thứ là vì dân, của dân, do dân, ở nơi dân, nhân dân làm chủ
Mặt khác, giải phóng giai cấp cũng được Hồ Chí Minh xác định là mục tiêu hướng đến nhân dân, đặc biệt trong điều kiện này đang nói đến giai cấp nông dân và công nhân Việc giải phóng giúp xóa bỏ sự áp bức bóc lột của các giai cấp có quyền thế đối với giai cấp thấp hơn; xóa bỏ sự bất bình đẳng xã hội luôn hiện hữu bấy lâu; xóa bỏ nền tảng kinh – xã hội sinh sự bóc lột ấy và hướng đến một xã hội tự chủ, người dân có cuộc sống hạnh phúc ấm no và không còn sự phân biệt tầng lớp với nhau
Trang 12Cuối cùng chính là giải phóng con người, hay giải phóng người dân Hồ Chí Minh mong muốn có thể tạo ra một xã hội nói không với những điều tiêu cực làm ảnh hưởng tới sự phát triển về mặt thể xác lẫn tinh thần của con người; xóa bỏ các tô dịch thuế nặng; cung cấp một môi trường sinh sống làm việc thoải mái cho người dân, cho mọi người được cuộc sống hạnh phúc ấm no, đầy đủ cơm ăn áo mặc; người dân đều được học hành xóa nạn mù chữ trong quá khứ; cho người dân sự tự do để phát triển những giá trị tốt đẹp vốn có của họ, đặc biệt là nhân dân Việt Nam
Tiếp theo, nói đến con người là động lực của cách mạng thì điều này được nhìn nhận trên phạm vi cả nước, song trước hết là ở giai cấp công nhân và nông dân Thông qua đó, mang lạ ý nghĩa vô cùng to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhà nước mới theo Người lấy công - nông - trí làm nền tảng và đánh giá đúng giai cấp trung tâm, đó là giai cấp công nhân Chỉ có giai cấp công nhân với những đặc điểm chung và riêng mới lãnh đạo được dân tộc, xóa bỏ và triệt tiêu được chủ nghĩa tư bản Muốn làm vậy, duy nhất chỉ có thể tồn tại liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và phải gắn bó với dân tộc mới trở thành lực lượng hùng mạnh xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội
Tuy nhiên, theo Hồ Chí Minh, động lực không thể gọi tên bất cứ con người, cá nhân nào bất kỳ mà phải là những con người được giác ngộ và tổ chức dưới sự lãnh đạo của Đảng Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức, được nuôi dưỡng trên nền truyền thống lịch sử và văn hóa ngàn năm của dân tộc Việt Nam với chính trị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực con người
Tóm lại, giữa con người - mục tiêu và con người - động lực có mối quan hệ biện chứng với nhau Càng chăm lo cho con người - mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ tạo thành con người - động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng cường được sức mạnh của con người
- động lực thì sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu cách mạng
Ta có thể nói, Hồ Chí Minh luôn luôn đặt nhân dân vào địa vị cao nhất, địa vị làm chủ trong những vấn đề quan trọng nhất của cách mạng và xã hội như lợi ích, quyền hạn,
Trang 13công việc, trách nhiệm, Dân vừa là chủ nhưng dân vừa thực hiện công việc làm chủ, vừa là lực lượng, động lực vừa là mục tiêu của cách mạng Việt Nam Mặt khác, vai trò con người chính là vai trò của quần chúng nhân dân, thể hiện qua các hoạt động thực tiễn
cơ bản nhất: lao động sản xuất, đấu tranh chính trị - xã hội và sáng tạo các giá trị văn hóa - tinh thần Như vậy, trong tư tưởng của Người, con người đóng vai trò là động lực
to lớn, quyết định đối với mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam
1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người
Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng, con người, các nhân cách vừa là sản phẩm của lịch sử, vừa là động lực phát triển lịch sử con người sinh ra trong xã hội, do đó, các hoàn cảnh xã hội làm nảy sinh trong con người cả cái thiện và cái ác Mỗi xã hội đều có thước đo cái thiện, cái ác của nó Vì lẽ đó, khi kiến tạo một xã hội mới, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải tích cực, chủ động xây dựng những con người, những nhân cách cho xã hội đó Xã hội nào cũng có những con người đại diện cho nó
Xã hội phong kiến ở Việt Nam, có những nhân cách kẻ sĩ, bậc trượng phu, người quân
tử làm nòng cốt xây dựng xã hội ấy Xã hội tư sản đã coi các thương gia, nhân sĩ các nhà
tư bản là nòng cốt xây dựng xã hội đó Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, mục tiêu phấn đấu của cuộc cách mạng của chúng ta là chủ nghĩa xã hội, vì vậy "muốn có chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải xây dựng những con người xã hội chủ nghĩa"
Con người xã hội chủ nghĩa vừa là sản phẩm sinh thành của quá trình phát triển
xã hội mới, vừa là kết quả của hoạt động tích cực, chủ động của hàng triệu người trong
xã hội Con người xã hội chủ nghĩa là những con người có các phẩm chất rất mới mà xã hội cũ không có Con người xã hội chủ nghĩa khác với nhân cách của kẻ sĩ, thương gia, trượng phu, quân tử, nhà tư bản Đó là những con người được hình thành không chỉ gắn với tiến trình cách mạng của nhân dân ta, mà nó còn phải đại diện cho các giá trị đạo đức mới, lý tưởng xã hội mới Đó là những con người kiên quyết chống áp bức và bóc lột; coi lao động là nguồn sống, là trách nhiệm, là vinh dự, là nguồn tạo ra hạnh phúc Đó là những con người yêu nước sâu sắc kết hợp với yêu đồng loại, yêu những người lao động
Trang 14và nghèo khổ trên thế giới Nhân tố cơ bản tạo thành tính cách của những con người như vậy là tính cách mạng của nó Nó vừa có đạo đức trong sạch vừa có lý tưởng tiên tiến
Theo Hồ Chí Minh, con người là vốn quý nhất và là chìa khóa thành công của sự nghiệp cách mạng Bất kể việc gì được thực hiện, ông khẳng định, “vô luận việc gì, đều
do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả”.1
Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng Con người là mục tiêu của cách mạng, nên mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Chính phủ đều
vì lợi ích chính đáng của con người, có thể là lợi ích lâu dài, lợi ích trước mắt; lợi ích cả dân tộc và lợi ích của bộ phận, giai cấp, tầng lớp và cá nhân
Không phải mọi con người đều trở thành động lực mà phải là những con người được giác ngộ và tổ chức Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức, được nuôi dưỡng trên nền tảng truyền thống lịch sử và văn hóa hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam Chính trị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực con người Con người là động lực chỉ có thể thực hiện được khi họ hoạt động có tổ chức, có lãnh đạo Vì vậy, cần có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Trên con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội, “trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” Điều này cần được hiểu là ngay từ đầu phải đặt ra nhiệm vụ xây dựng con người có những phẩm chất cơ bản, tiêu biểu cho con người mới xã hội chủ nghĩa, làm gương, lôi cuốn xã hội Đây là một quá trình lâu dài, phải không ngừng hoàn thiện, nâng cao; là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, gia đình và của chính bản thân mỗi người
Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người mới xã hội chủ nghĩa gồm hai mặt gắn
bó chặt chẽ với nhau Một là, kế thừa những giá trị tốt đẹp của con người truyền thống (Việt Nam và phương Đông) Hai là, hình thành những phẩm chất mới như: có tư tưởng
xã hội chủ nghĩa; có đạo đức xã hội chủ nghĩa; có trí tuệ và bản lĩnh để làm chủ (bản
1 Ban Tuyên Giáo Trung ương, Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Nxb
Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr 40,41