Vị trí của quy luật: Quy luật này chỉ ra cách thức chung nhất của sự vận động và phát triển, khi cho thấy sự thay đổi về chất chỉ xảy ra khi sự vật, hiện tượng đã tích lũy những thay đổi
Trang 1SINH VIÊN, HỌC SINH
Thầy hướng dẫn: PGS.TS.Phương Kỳ Sơn
Trang 2BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ THẢO LUẬN
Nhómđánhgiá
Kết luận
1 Phan Văn Lộc Trưởng
nhóm
Powerpoint, phâncông công việc,viết lời cam đoan
9 9,5
2 Ngô Thị Thanh Mai Thư ký Tổng hợp bài
word, lời cảm ơn 9 9,5
3 Phùng Phương Linh Thành
viên
Lời hay ý đẹp, mụcđích của đề tài thảo
8,5 9
5 Hoàng Thị Phương
Loan
Thànhviên
Tầm quan trọngcủa đề tài đối vớibản thân, mọingười
8,5 9
6 Đỗ Thị Lợi Thành
viên
Tổng hợp và kếtluận nội dung quyluật và ý nghĩaphương pháp luận
8,5 9
7 Hoàng Văn Luân Thành
viên
Tổng hợp và kếtluận nội dung cáckhái niệm
Trang 3“Cuộc sống giống như một chiếc xe đạp để giữ thăng bằng, bạn phải tiến lên phía trước”
_Albert Einstein_
3
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự hỗ trợ,giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập ở giảng đường đại học đến nay, chúng em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy cô, gia đình và bạn bè Để hoàn thành bài thảo luận này, nhóm em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất cho thầy Phương Kỳ Sơn – Trường Đại học Thương Mại, với tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập vừa qua Và đặc biệt, trong học kỳ này, thầy đã tổ chức cho chúng em được tiếp cận với môn Triết học mà theo chúng em là rất hữu ích đối với tất cả sinh viên đặc biệt là sinh viên khoa Khách Sạn – Du lịch
Đồng thời chúng em cũng gửi lời cảm ơn đến các thành viên trong nhóm Các bạn đã xây dựng một bầu không khí vui vẻ, hòa đồng, tích cực đóng góp ý kiến trong quá trình thảo luận để bài thảo luận được hoàn thiện nhất
Một lần nữa, chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Bài thảo luận được thực hiện trong khoảng thời gian gần 3 tuần Lần đầu tiên được tiếp cận với cách làm bàithảo luận, kiến thức của bọn em còn hạn chế và còn nhiều bỡ ngỡ Do vậy, không tránh khỏi những thiếu sót là điều chắc chắn, nhóm em rất mong nhận được những
ý kiến đóng góp quý báu của thầy và các bạn học cùng lớp để kiến thức của nhóm
em trong lĩnh vực này được hoàn thiện hơn
Sau cùng, em xin kính chúc thầy Phương Kỳ Sơn thật dồi dào sức khỏe, niềm tin
để tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau
Trân trọng
4
Trang 55
Trang 6MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG 1: NỘI DUNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT 8
1 Vị trí của quy luật: 8
2 Khái niệm chất, lượng 8
3 Quy luật lượng thay đổi chất và ngược lại 9
4 Ý nghĩa phương pháp luận 10
CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT VÀO ĐỜI SỐNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN VÀ BẢN THÂN 11
44 - Phùng Phương Linh - 12
45 - Tô Khánh Linh - 21D110239 14
46 - Hoàng Thị Phương Loan - 21D110238 15
47 - Phan Văn Lộc - 21D110239 17
48 - Đỗ Thị Lợi - 21D110277 19
49 - Hoàng Văn Luân - 21D110278 21
50 - Ngô Thị Thanh Mai - 21D110240 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
PHẦN KẾT THÚC 26
6
Trang 7nỗ lực phấn đấu để đạt được mục tiêu, kế hoạch bản thân đề ra, đặc biệt là có định hướng đúng đắn trong quá trình học tập Không chỉ với bản thân mà mọi người xung quanh thì đề tài về quy luật lượng chất cũng rất cần thiết, có ý nghĩa to lớn, tạo điều kiện cho mọi người làm chủ tốt hơn tự nhiên và xã hội Nhờ có đề tài này
mà mọi người cũng có cái nhìn tổng quan hơn, toàn diện hơn, xác định đúng
phương pháp lộ trình để thực hiện công việc
Mục đích chúng em làm bài thảo luận là để cho mọi người hiểu rõ hơn về quy luật lượng – chất qua việc đi sâu vào nghiên cứu đề tài và nhóm em còn muốn mọi người có thể vận dụng quy luật vào trong cuộc sống Bên cạnh đó, bài thảo luận cũng giúp chúng em đón nhận những chia sẻ quan điểm của mọi người và khích lệ những ý tưởng sáng tạo của thành viên trong nhóm
Bài thảo luận được chia thành nhiều phần với các công việc giống trong bảng đánh giá Tất cả mọi người đều tìm hiểu về nội dung chương 1 và chương 2 một cách tổng quát trong vòng 10 ngày Sau đó gửi lại cho nhóm, thư ký sẽ tổng hợp lại
để tạo nên một bản sơ khai Nhóm trường tổ chức họp mặt trực tuyến trong vòng 2h30 vào hai buổi để mọi người thống nhất nội dung, chỉnh sửa các phần còn thiếu,bốc thăm thứ tự thuyết trình Các thành viên đều tích cực tham gia, xây dựng ý kiến
từ đó đưa ra kết luận cuối cùng Bằng cách thức như vậy, chúng em đã hoàn thành bài thảo luận một cách hoàn chỉnh nhất
7
Trang 8CHƯƠNG 1 NỘI DUNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT
1 Vị trí của quy luật:
Quy luật này chỉ ra cách thức chung nhất của sự vận động và phát triển, khi cho thấy sự thay đổi về chất chỉ xảy ra khi sự vật, hiện tượng đã tích lũy những thay đổi
về lượng đạt đến ngưỡng nhất định Quy luật cũng chỉ ra tính chất của sự vận động
và phát triển, khi cho thấy sự thay đổi về lượng của sự vật, hiện tượng diễn ra từ từ kết hợp với sự thay đổi nhảy vọt về chất làm cho sự vật, hiện tượng vừa tiến bước tuần tự, vừa có những bước đột phá vượt bậc Angghen viết: “… trong giới tự nhiênthì những sự biến đổi về chất – xảy ra một cách xác định chặt chẽ đối với từng trường hợp cá biệt – chỉ có thể có được do thêm vào hay bớt đi một số lượng vật chất hay vận động”
2 Khái niệm chất, lượng
Chất: Là phạm trù triết học, chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật,hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ của các thuộc tính yếu tố tạo nên sự vật hiện tượng làm cho sự vật hiện tượng là nó chứ không phải là cái khác
- Chất có tính ổn định tương đối khi chưa chuyển sang sự vật hiện tượng khácthì chất vẫn là nó Trong quá trình phát triển qua nhiều giai đoạn một sự vật hiện tượng có thể trải qua nhiều chất khác nhau
- Chất luôn được quy định bởi 2 mặt: một là các chất của sự vật cấu thành nênvật đó, hai là phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành ( kết cấu của sự vật )
- Ví dụ: dương xỉ trong thời kì cổ đại là những cây cổ thụ to lớn nhưng sau khi vận động biến đổi những cây dương xỉ bị chôn vùi xuống lòng đất tạo thành những mỏ than đá như ngày nay
Lượng: là khái niệm để chỉ tính quy định vốn có của sự vật, hiện tượng về mặt quy mô, trình độ phát triển Biểu hiện ở số lượng sự vật, tốc độ, nhịp điệu của
sự phát triển của sự vật, hiện tượng Bên cạnh đó lượng còn biểu hiện kích thức, tốc
độ vận động, màu sắc, Lượng có đặc điểm mang tính khách quan
- Lượng được quy định bởi nhiều yếu tố có trong sự vật hiện tượng, sự vật hiện tượng càng phức tạp thì lượng càng phức tạp Lượng và chất là 2 yếu tố luôn song hành cùng nhau thông qua sự phát triển của mọi vật Tùy vào mối quan hệ của
sự vật hiện tượng mà lúc có thể là chất, lúc lại có thể là lượng
- Ví dụ: Đối với mỗi phân tử nước (H O), lượng là số nguyên tử tạo thành nó, 2tức là 2 nguyên tử Hidro và 1 nguyên tử Oxi
8
Trang 93 Quy luật lượng thay đổi chất và ngược lại
Độ: Là khái niệm để chỉ mối liên hệ thống nhất và quy định lẫn nhau của chất và lượng trong một khoảng giới hạn nhất định mà trong khoảng giới hạn đó sự thay đổi về lượng không dẫn đến sự thay đổi về chất Trong khoảng giới hạn đó chất và lượng có sự thống nhất hữu cơ và không tách rời; độ nằm giữa 2 điểm nút
Điểm nút: Điểm giới hạn mà tại đó lượng đã đủ để phá vỡ độ thay đổi sự lúc này bước nhảy sẽ xuất hiện
Bước nhảy: Là khái niệm chỉ giai đoạn chuyển hóa cơ bản về chất của sự vật, hiện tượng do những thay đổi về lượng trước đó gây ra, là bước ngoặt cơ bản trong sự biến đổi về lượng Bước nhảy là quá trình phá vỡ độ cũ hình thành độ mới cùng với lượng mới và chất mới
- Có 4 loại bước nhảy:
+ Quy mô và nhịp độ: bước nhảy toàn phần biến đổi tất cả các mặt, bước nhảy từng phần biến đổi từng phần, một số mặt, yếu tố của sự vật
+ Thời gian thay đổi về chất: bước nhảy tức thời làm cho chất của sự vật hiện tượng biến đổi mau chóng ở tất cả các bộ phận, bước nhảy dần dần thay đổi chất bằng cách tích lũy dần các yếu tố cấu thành chất mới và loại bỏ dần các yếu tố chất cũ
Nội dung quy luật
Mọi đối tượng đều là sự thống nhất của hai mặt đối lập là chất và lượng Từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất Song không phải bất kỳ
sự thay đổi nào về lượng cũng dẫn đến sự thay đổi về chất ngay tức khắc, mặc dù bất kỳ sự thay đổi nào về lượng cũng ảnh hưởng đến trạng thái tồn tại của sự vật Chỉ khi nào lượng biến đổi đến một giới hạn nhất định (điểm nút) thì mới dẫn đến
sự thay đổi về chất Khi sự vật, hiện tượng mới xuất hiện đồng nghĩa với việc bước nhảy đã được thực hiện , và trong sự vật, hiện tượng mới đó lượng lại biến đổi, đến điểm nút mới, lại xảy ra bước nhảy mới Cứ tuần tự như vậy , sự biến đổi lúc diễn
ra về lượng, lúc nhảy vọt về chất tạo nên một đường dài thay thế các sự vật, hiện tượng cũ bằng sự vật, hiện tượng mới
Quy luật này còn nói lên được chiều ngược lại, đó là khi chất mới hình thành, nó tạo ra lượng mới phù hợp để thống nhất với nhau Bản thân chất mới được tạo thành cũng thúc đẩy sự thay đổi tương ứng của lượng để cho lượng này trở nên phùhợp với chất mới đó Ảnh hưởng của chất mới đến lượng thể hiện ở quy mô, mức
độ, nhịp điệu phát triển mới
9
Trang 10Như vậy quy luật chỉ ra rằng quan hệ lượng - chất là quan hệ biện chứng.Quá trình vận động, phát triển của sự vật diễn ra theo cách thức từ những thay đổi về lựợng dẫn đến những thay đổi về chất một cách vô tận Quá trình đó là sự tác động qua lại lẫn nhau giữa lượng và chất tạo nên sự vận động liên tục.Đó là quá trình thống nhất giữa tính tuần tự, tiệm tiến, liên tục với tính gián đoạn, nhảy vọt trong
sự vận động, phát triển
4 Ý nghĩa phương pháp luận
Bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng tồn tại hai mặt chất và lượng thống nhất với nhau, nên cả trong nhận tức và thực tiễn cần coi trọng cả hai chỉ tiêu định tính và định lượng
- Thứ nhất, trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn phải biết tích lũy
về lượng để có biến đổi về chất; không được nôn nóng cũng như không được bảo thủ Tư tưởng nôn nóng thường biểu hiện ở chỗ không chú ý thỏa đáng đến sự tích lũy về lượng mà cho rằng sự phát triển của sự vật, hiện tượng là những bước nhảy liên tục, ngược lại, tư tưởng bảo thủ thường biểu hiện ở chỗ không dám thực hiện bước nhảy, coi sự phát triển chỉ là những thay đổi về lượng Do vậy, cần khắc phục
cả hai biểu hiện trên
- Thứ hai, chỉ thực hiện bước nhảy khi đã tích lũy lượng đến giới hạn điểm nút
và thực hiện bước nhảy một cách phù hợp với từng thời điểm, điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để tránh được những hậu quả không đáng có như không đạt được sự thay đổi về chất, dẫn đến việc phải thực hiện sự thay đổi về lượng lại từ đầu
- Thứ ba, sự tác động của quy luật này đòi hỏi phải có thái độ khách quan, khoa học và quyết tâm thực hiện bước nhảy, tuy đều có tính khách quan nhưng quy luật xã hội chỉ diễn ra thông qua hoạt động có ý thức của con người; do vậy, khi thực hiện bước nhảy trong lĩnh vực xã hội, tuy vẫn phải tuân theo điều kiện khách quan nhưng cũng phải chú ý đến điều kiện chủ quan Nói cách khác, trong hoạt động thực tiễn không những cần xác định quy mô và nhịp điệu bước nhảy một cáchkhách quan, khoa học, chống giáo điều, rập khuôn mà còn phải quyết tâm và nghị lực để thực hiện bước nhảy khi điều kiện đã chín muồi, chủ động nắm bắt thời cơ thực hiện kịp thời bước nhảy thì khi điều kiện cho phép chuyển thay đổi thành tính tiến hóa xanh thay đổi mang tính cách mạng
- Thứ tư, quy luật yêu cầu phải nhận thức được sự thay đổi về chất còn phụ thuộc vào phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành sự vật, hiện tượng; do đó phải biết lựa chọn phương pháp phù hợp để tác động vào phương thức liên kết đó trên cơ sở hiểu rõ bản chất, quy luật của chủng
10
Trang 11CHƯƠNG 2 VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG – CHẤT VÀO ĐỜI SỐNG HỌC
TẬP CỦA SINH VIÊN VÀ BẢN THÂN
11
Trang 12STT: 44
Họ và tên: Phùng Phương Linh
MSV: 21D110237
Vận dụng quy luật lượng - chất vào đời sống học tập của sinh viên, bản thân
Sự vận động và phát triển của sự vật bao giờ cũng diễn ra bằng cách tích lũy dần
về lượng đến một giới hạn nhất định, thực hiện bước nhảy để chuyển về chất và việc học tập của sinh viên cũng không nằm ngoài điều đó Để có được tấm bằng Đại học trong tay thì chúng ta phải tích lũy đủ số lượng các học phần và để học phần có kết quả tốt chúng ta cần phải tích lũy đủ số lượng đơn vị học trình của các môn học Như vậy có thể coi thời gian học tập là độ, các kỳ thi là các điểm nút và kết quả kỳ thi đạt yêu cầu là bước nhảy, bởi kết quả kì thi tốt (bước nhảy) là kết thúc một giai đoạn tích lũy tri thức trong quá trình học tập và rèn luyện của chúng ta
Do đó, trong hoạt động nhận thức, hoạt động học tập , sinh viên phải biết từng bước tích lũy về lượng ( đủ tri thức ) để làm biến đổi về chất (kết quả học tập) theo quy luật cũng như câu nói của ông cha ta “có công mài sắt có ngày nên kim” hay
“năng nhặt, chặt bị” Những việc làm của người thành công bao giờ cũng là sự tổng hợp của những việc bình thường của người đó Quy luật này giúp ta tránh được tư tưởng chủ quan trong học tập và trong hoạt động thực tiễn hằng ngày Quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh, sinh viên đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của xã hội, của đất nước Bởi chính quá trình này tạo ra những con người có đủ năng lực để tiếp quản đất nước, đưa đất nước phát triển sánh vai với các cường quốc năm châu Vì vậy, mỗi học sinh, sinh viên cần phải có nhận thức rõ ràng, đúng đắn về vấn để này, phải tích đủ lượng tới giới hạn điểm nútthì mới được thực hiện bước nhảy, không được nôn nóng, đốt cháy giai đoạn Hiện nay, kiểu học tín chỉ đã tạo điều kiện cho những sinh viên cảm thấy mình đủ năng lực có thể đăng kí học vượt để ra trường sớm Tuy nhiên cũng có không ít sinh viênđăng kí học vượt nhưng không đủ khả năng để theo, dẫn đến hậu quả là phải thi lại chính những môn đã đăng kí học vượt Điều này cũng có nghĩa là các sinh viên đó chưa tích lũy đủ về lượng đến giới hạn điểm nút mà đã thực hiện bước nhảy, đi ngược lại với quy luật lượng – chất, và hậu quả tất yếu là sự thất bại Như vậy, có thể khẳng định việc đốt cháy giai đoạn theo khuynh hướng tả khuynh là một hành động sai lầm, tuy nhiên, sự bảo thủ, trì trệ theo khuynh hưởng hữu khuynh cũng như vậy Nếu lượng đã tích đủ, đạt đến điểm nút mà vẫn không thực hiện bước nhảy thì quan niệm phát triển cũng chỉ là sự tiến hóa đơn thuần về lượng, không
12
Trang 13phải về chất, như thế thì sự vật sẽ không phát triển được Bên cạnh đó, do hình thứcbước nhảy của sự vật rất đa dạng, phong phú nên trong nhận thức và thực tiễn cần phải vận dụng linh hoạt các hình thức của bước nhảy trong những điều kiện, lĩnh vực cụ thể Trong quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh không thể áp dụng hình thức bước nhảy đột biến, không thể có chuyện học sinh mới đi học đã có thể tham gia kì thi tốt nghiệp, mà phải thực hiện bước nhảy dần dần: đó là vượt qua từng bài kiểm tra nhỏ, rồi đến bài kiểm tra học kì và bài thi tốt nghiệp, có như vậy mới đúngvới quy luật và đạt được hiệu quả.
Như vậy, có thể thấy việc áp dụng đúng đắn quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại vào các hoạt động trong đời sống là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong hoạt động tích lũy kiến thức của học sinh, sinh viên Bởi có như vậy hoạt động đó mới có hiệu quả, góp phần đào tạo ra những con người cú đủ cả chất và lượng để đưa đất nước ngày một phát triển hơn
Bản thân em cũng đã vận dụng được quy luật lượng chất vào việc học tập cũng như trong cuộc sống Cuộc đời chúng ta luôn phải tích lũy không ngừng và cũng sẽ
có nhiều bước nhảy quan trọng Em vừa trải qua một bước nhảy vô cùng quan trọng của cuộc đời mình đó là trở thành sinh viên trường Đại học Thương mại Đó
là kết quả cho quá trình tích lũy kiến thức không ngừng, cố gắng phấn đấu từng ngày để vượt qua được kỳ thi Trung học phổ thông Quốc gia Dù đã đạt kết quả mình mong muốn nhưng đó chưa phải là tất cả mà chỉ là một khởi đầu mới, để em tiếp tục trau dồi, tiếp thu những kiến thức, kỹ năng mới và sẵn sàng cho bước nhảy quan trọng tiếp theo Không chỉ áp dụng quy luật vào việc học mà em còn áp dụng vào trong cuộc sống thường ngày Những thứ chúng ta tích lũy không chỉ là kiến thức trong sách vở mà còn là những hiểu biết về cuộc sống thực tiễn, những kỹ năng mà phải trải nghiệm từ xã hội ta mới có được Nó giúp chúng ta trở nên trưởng thành hơn, chín chắn hơn và hoàn thiện bản thân, có thể tự tin đối mặt với những thử thách trong cuộc sống Bên cạnh đó, khi vận dụng được quy luật lượng chất, ta sẽ hiểu được rằng phải kiên trì, nhẫn nại thì mới đạt được điều mình mong muốn Bản thân em sẽ tự rèn luyện bản thân về cả tri thức lẫn tính cách, cố gắng tích lũy những kiến thức dù là nhỏ nhặt vì chỉ cần “lượng đủ” thì chất sẽ đổi Bản thân càng ngày càng tốt đẹp, hoàn thiện thì sau này sẽ dễ dàng thành công kể cả trong công việc hay cuộc sống
13