TIỂU LUẬN vấn đề bạo lực gia đình

Khi nói đến bạo lực gia đình, mọi người thường nghĩ ngay đến hành vi bạo lực xảy ra đối với phụ nữ và trẻ em, nhưng đàn ông cũng có nguy cơ bị bạo lực ngay trong chính gia đình của họ...

ĐẠ I H Ọ C QU Ố C GIA TP H Ồ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠ I H Ọ C KHOA H Ọ C XÃ H ỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI

BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ MÔN HÀNH VI CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜ NG XÃ H Ộ I

Chủ đề: Bạo lực gia đình

Giảng viên hướng dẫn: TS Lê Minh Công

TP Hồ Chí Minh – 10/2020 BẢNG CHẤM ĐIỂM

- Danh sách và điể m c ủ a t ừ ng thành viên:

trong chấm

BẢO TRÂN

ĐẠ T

HOÀI PHƯƠNG

ANH

LONG

THÙY LINH

THÀNH TÂM

Đặ t v ấn đề ; th ự c tr ạ ng b ạ o l ực gia đình /10

đố i v ớ i ph ụ n ữ ; k ế t lu ậ n; t ổ ng h ợ p Thực trạng bạo lực gia đình đối với trẻ /10

em, nam giới

Lý thuyết nhận thức - Albert Ellis /10

Lý thuyết mâu thuẫn xung đột – Karl /10 Marx

Lý thuyết nhu cầu - Abraham Maslow /10

Lý thuyết căng thẳng – Robert K /10 Merton và Émile Durkheim

Khái niệm, nguyên nhân, biểu hiện /10

2

1 ĐẶ T V ẤN ĐỀ

1.1 Giới thiệu chủ đề

Gia đình là nơi mà ở đó, chúng ta sẽ nhận được tình yêu thương, sự bao dung và che chở không điều kiện từ ông bà, cha mẹ và những thành viên khác, đó có thể là điều kiện thuận lợi để chúng ta phát triển toàn diện Tuy nhiên, trong cuộc sống vốn đầy rẫy những khó khăn và bấ t tr ắ c thì vi ệ c có m ộ t gia đình hạnh phúc như mong ướ c s ẽ không ph ả i là m ộ t

điề u d ễ dàng Chính b ạ o l ực gia đình là rào cả n, c ả n tr ở chúng ta trong vi ệ c xây d ự ng m ộ t t ổ

ấ m êm ấ m và h ạ nh phúc th ậ t s ự Dù r ằ ng v ấn đề b ạ o l ực gia đình làm ảnh hưở ng nghiêm

trọng đến mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình nhưng vấn đề ấy vẫn cứ diễn ra một cách phổ biến, thường xuyên Vấn đề bạo lực gia đình đã trở thành vấn đề muôn thuở, không chỉ diễn ra trong quá khứ mà còn diễn ra ở hiện tại và có xu hướng tiếp tục phát triển trong tương l ai v ớ i tính ch ấ t ngày càng ph ứ c t ạp hơn n ế u không có nh ữ ng gi ả i pháp h ợ p lý Chúng ta có th ể th ấ y điề u này trong Nghiên c ứ u toàn c ầ u c ủ a T ổ ch ứ c Y t ế Th ế gi ới năm 2013, nghiên c ứu đã cho thấ y m ộ t s ố li ệ u không nh ỏ khi có đế n 35% ph ụ n ữ trên toàn th ế gi ớ i t ừ ng

b ị b ạ o l ự c v ề th ể ch ấ t ho ặ c tình d ụ c, ngoài ra nh ữ ng báo cáo c ủ a Vi ệ t Nam trong th ờ i gian g ần đây về v ấn đề b ạ o l ực gia đình cũng cho chúng ta thấ y m ộ t b ứ c tranh toàn di ệ n v ề v ấn đề

này Theo N ghiên cứu quốc gia về bạo lực gia đình với phụ nữ ở Việt Na m năm

2010 được thực hiện bởi Tổng cục Thống kê Việt Nam cho thấy có đến 58% phụ nữ đã kết hôn từng bị bạo lực ít nhất một lần trong cuộc đời Ngoài ra, chúng ta còn có thể thấy được

sự tiếp diễn của tình trạng bạo lực gia đình thông qua kết quả thống kê của Vụ Gia đình - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, từ năm 2011 tới 2015, theo đánh giá của thống kê thì có hơn 31.500 vụ bạo lực gia đình xảy ra trung bình mỗi năm , cụ thể hơn là việc mỗi ngày có 64 phụ

nữ là nạn nhân của hành vi bạo lực gia đình Hay gần đây hơn là Báo cáo Điề u tra qu ố c gia

v ề b ạ o l ự c đố i v ớ i ph ụ n ữ ở Vi ệ t Nam năm 2019, báo cáo đã cho th ấ y r ằ ng c ứ 3 ph ụ n ữ thì có

g ầ n 2 ngườ i b ị m ộ t ho ặ c nhi ề u hơn m ộ t hình th ứ c b ạ o l ự c do chính ngườ i ch ồ ng gây ra trong

cu ộ c đờ i c ủ a h ọ và g ầ n 32% ph ụ n ữ b ị b ạ o l ự c hi ệ n th ờ i, đồ ng th ờ i v ớ i nh ữ ng s ố li ệ u c ụ th ể

c ủ a báo cáo chúng ta d ễ dàng nh ậ n th ấ y đượ c n ế u so v ớ i năm 2010 (9,9%) thì năm 2019 t ỷ l ệ

ph ụ n ữ b ị ch ồ ng b ạ o l ự c tình d ụ c di ễ n ra nhi ề u hơn (13,3%) Nhìn chung,

nhữ ng con số cụ thể được thống kê, cập nhật thông qua các báo cáo, nghiên cứu về các vụ bạo lực gia đình của các năm đã chứng minh cho tính đúng đắn của việc nhận định vấn đề bạo lực gia đình là vấn đề muôn thuở, diễn ra thường xuyên và có diễn biến ngày càng phức tạp hơn Bạo lực gia đình không chỉ diễn ra đối với phụ nữ mà còn diễn ra với trẻ em Trẻ em là mầm non đầy hướng hẹn vì thế các em cần được chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy bảo để phát triển một cách tốt nhất nhưng theo số liệu tổng hợp của Cục cảnh sát hình sự, Bộ Công an trong năm 2016 và 2 017 thì vấn đề lại ngược lại khi có từ 30 đến 110 trẻ em của 28 tỉnh, thành phố bị xâm hại, trong số đó trẻ bị xâm hại bởi những người thân trong gia đình (bố đẻ, bố dượng, anh, em họ…) chiếm 21,3% Khi nói đến bạo lực gia đình, mọi người thường nghĩ ngay đến hành vi bạo lực xảy ra đối với phụ nữ và trẻ em, nhưng đàn ông cũng có nguy cơ bị bạo lực ngay trong chính gia đình của họ Trong số 601 vụ bạo lực gia đình đã được

3

phát hiện tại Nghệ An năm 2017, có tới 58 nạn nhân là nam giới hay với 81 vụ bạo hành g ia đình tại huyện Kỳ Sơn thì có đến 21 vụ là do vợ dùng vũ lực bạo hành lên thân thể chồng Nếu người chồng thường sử dụng hình thức bạo lực thân thể, bạo lực tình dục thì người vợ lại thường chọn cách bạo lực tinh thần Tóm lại, bạo lực gia đình là một hiện tượng xã hộ i tiêu cực mang tính phổ biến, diễn ra thường xuyên và có những hậu quả nghiêm trọng Do vậy, báo cáo của chúng tôi nhằm giúp cho mọi người có cái nhìn bao quát hơn về vấn đề bạo lực gia đình.

1.2 Mục đích của báo cáo

Báo cáo đượ c th ự c hi ệ n nh ằ m m ục đích nghiên cứ u lí lu ận, đồ ng th ời đánh giá

về th ự c tr ạ ng b ạ o l ực gia đình, chỉ ra nguyên nhân, bi ể u hi ệ n c ủ a b ạ o l ực gia đình.

2 NỘI DUNG

2.1 Khái niệm

Theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 thì: “Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình”

2.2 Nguyên nhân

2.2.1 Nguyên nhân v ề tư tưở ng, nh ậ n th ứ c

Nguyên nhân được xem như gốc rễ của vấn đề bạo lực gia đình là sự bất bình đẳng giới Mặc dù trình độ dân trí ngày càng được nâng cao nhưng tình trạng bất bình đẳng giới vẫn tồn tại và biểu hiện của nó là tư tưởng “Trọng nam khinh nữ” hay “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô” Chính những tư tưởng ấy đã khiến nam giới xem mình

là người trụ cột trong gia đình vì thế họ cho mình quyền định đoạt mọi việc hay hơn thế

là việc họ luôn có tư tưởng mình là “tiếng nói” trong gia đình do đó họ có quyền mắng chửi vợ, con và họ xem đó như một cách để dạy vợ,, để giáo dục con cái Bên cạnh đó, những tư tưởng về bất bình đẳng giới còn làm cho nữ giới có vị thế và quyền lực không ngang bằng với nam giới, họ không có quyền tham gia vào các quyết định trong gia đình và vì thế họ thường bị bạo hành ngay trong chính gia đình.

Song song đ ó, ngu yên nhân hạn chế trong nhận thức và sự thiếu hiểu biết về pháp luật cũng góp phần gây ra vấn đề bạo lực gia đình khi mà các thành viên trong gia đình đều cho rằng cha mẹ có quyền đánh đập, chửi mắng con cái, chồng có quyền đánh vợ Sự nhìn nhận, đấu tranh của người phụ nữ trước việc bản thân bị bạo hành còn hạn chế vì họ thường lựa chọn cách nhẫn nhịn, chịu đựng để gia đình được êm ấm và tránh việc bị hàng xóm chê cười.

Hơn thế nữa là việc trẻ thường xuyên chứng kiến cảnh bạo lực gia đình, thường xuy ên

phải tiếp nhận những quan niệm về bạo lực của người cha và sự cam chịu của người mẹ, điều

đó đã dẫn đến việc hình thành tâm lý cam chịu ở trẻ, cũng có trẻ lại cho rằng bạo lực

gia đình như một biện pháp cần thiết để giải quyết mâu thuẫn gia đình và khó tránh khỏi việc những đứa trẻ ấy lặp lại suy nghĩ và hành vi tiêu cực từ người lớn.

2.2.2 Nguyên nhân từ kinh tế

Những khó khăn về kinh tế do thất nghiệp hay sự phụ thuộc về kinh tế giữa các thành viên trong gia đình với nhau là một trong những nguyên nhân dẫn đến vấn đề bạo lực gia đình Chính những khó khăn ấy đã vô hình tạo ra những căng thẳng, áp lực và bế tắc cho các

thành viên trong gia đình và do đó dễ dẫn đến những mâu thuẫn, tranh chấp K hi gặp phải điều

đó thay vì chọn cách xử lý phù hợp thì một số thành viên lại chọn bạo lực như một cách

giải quyết tối ưu.

2.2.3 Nguyên nhân từ tệ nạn xã hội

Một trong những nguyên nhân khác dẫn đến bạo lực gia đình mà chúng ta không thể không đề cập đến chính là các tệ nạn xã hội Những tệ nạn như rượu chè, cờ bạc, nghiện hút hay mại dâm chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bạo lực gia đình do các chất kích thích mà các tệ nạn này mang lại đã làm giảm sự kiềm chế cũng như nhận thức để đưa ra những phán đoán đúng sai của cá nhân từ đó dẫn đến trạng thái nóng nảy, khó chịu làm cho cá nhân đó dễ dàng có những hành vi bạo lực mất kiểm soát.

2.2.4 Từ công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng chống bạo lực gia đình Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 có quy định rõ về các hành vi bị xem là

bạo lực gia đình và có cả các biện xử lý những hành vi vi phạm luật. Ngoài ra, nước ta còn đề ra các biện pháp chế tài được áp dụng theo quy định của nghị định để xử phạt các

trường hợp bạo lực gia đình, tùy theo mức độ nghiêm trọng mà hành vi bạo lực ấy sẽ bị

truy cứu trách nhiệm hành chính hoặc hình Tuy nhiên, việc xử lý hành vi này trên thực tế còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với những trường hợp hành vi không rõ ràng hoặc nạn nhân, người chứng kiến không dám lên tiếng tố giác hành vi đó.

Tuy đã có Luật phòng, chống bạo lực gia đình nhưng công tác tuyên truyền để luật đến với mọi người còn hạn chế Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể chưa hoàn thành chức năng,

nhiệm vụ của mình trong phòng chống bạo lực gia đình, một bộ phận lãnh đạo vẫn xem bạo lực gia đình là vấn đề của riêng mỗi gia đình.

Song song đó là việc địa phương chưa xử lý triệt để các vụ bạo lực gia đình do các địa phương chỉ chú trọng xử lý các vụ có hậu quả nghiêm trọng được nạn nhân hoặc người thân của nạn nhân kêu cứu Trong công tác hòa giải họ thường dùng phương châm “Dĩ hòa vi quý” thay vì đề cao phương châm giải quyết tận gốc mọi vấn đề.

2.3 Biểu hiện

2.3.1 B ạ o l ự c tiinh th ầ n

Bao gồm sự lăng mạ hoặc các hành vi cố ý khác mang tính xúc phạm danh dự và nhân

phẩm hay sự cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý dẫn đến hậu quả

5

nghiêm trọng hoặc ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu, giữa cha, mẹ và con, giữa vợ và chồng, giữa anh, chị, em với nhau.

2.3.2 B ạ o l ự c th ể ch ấ t

Bao gồm hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng của người khác.

2.3.3 B ạ o l ự c v ề kinh t ế

Bao gồm hành vi chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố

ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình hay cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ hoặc là kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính.

2.3.4 B ạ o l ự c v ề tình d ụ c

Các hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục trái ý muốn bao gồm việc đòi và cưỡng bức giao hợp khi người vợ không muốn, hành hạ bằng cách không quan hệ tình dục Ngoài ra, việc chê bai hoặc miệt thị khả năng tình dục của vợ, chồng cũng là hành vi của bạo lực về tình dục.

2.4 Thực trạng

2.4.1 B ạ o l ực gia đình đố i v ớ i ph ụ n ữ

Theo Báo cáo quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ tại Việt Nam do Tổng cục thống kê tiến hành năm 2010, trong số 5000 phụ nữ được phỏng vấn thì có đến 54% phụ nữ

đã từng kết hôn phải hứng chịu cảnh bạo lực tinh thần, đối với hình thức bạo lực thể xác thì

có 32% phụ nữ đã từng kết hôn phải hứng chịu, ngoài ra còn có 10% phụ nữ đã từ ng k ế t hôn tr ả i nghi ệ m b ạ o l ự c tình d ục trong đờ i và hình th ứ c b ị đánh đậ p khi mang thai t ừ chính ngườ i ch ồ ng di ễn ra ít hơn các hành vi trước đó vì nó chỉ chi ế m 5% Trong m ộ t báo cáo khác

c ủa các địa phương, từ năm 2012 đến năm 2016, cả nướ c x ả y ra trên

127.000 vụ bạo lực gia đình và đối tượng gây ra hành vi bạo lực ấy chính là nam giới với 83,6% Bên cạnh đó, Báo cáo Điều tra quốc gia về bạo lực đối vớ i phụ nữ ở Việt Nam

năm 2019 cho th ấ y r ằ ng c ứ 3 ph ụ n ữ thì có g ầ n 2 ph ụ n ữ (62,9%) ph ả i ch ị u ít nh ấ t m ộ t ho ặ c nhi ề u hình th ứ c b ạ o l ự c do ch ồ ng gây ra trong đờ i và 31,6 % b ị b ạ o l ự c hi ệ n th ờ i Điều đáng nói, trong báo cáo này còn cho thấ y vi ệ c ph ụ n ữ khuy ế t t ậ t b ị các hình th ứ c b ạ o l ự c

do ch ồ ng gây ra cao hơn so v ớ i ph ụ n ữ không b ị khuy ế t t ậ t Thông qua báo cáo, chúng ta còn có th ể th ấ y r ằ ng ở Vi ệ t Nam, ph ụ n ữ b ị ch ồ ng b ạ o l ự c nhi ề u hơn so v ớ i vi ệ c b ị ngườ i khác b ạ o l ự c khi mà trong s ố 10 ph ụ n ữ thì l ạ i có 1 ngườ i (11,4%) tr ả i qua b ạ o l ự c th ể xác

t ừ khi 15 tu ổ i do ngườ i khác gây ra Không ch ỉ có ngườ i ch ồ ng gây ra b ạ o l ự c gia đình mà các thành viên nam trong gia đình cũng có nguy cơ gây ra hành vi b ạ o l ự c đố i v ớ i ph ụ n ữ

khi mà báo cáo cho th ấ y có đế n 60,6% s ố ph ụ n ữ đã b ị b ạ o l ự c th ể xác do

người khác không phải là chồng gây ra, người gây bạo lực chủ yếu là thành viên nam

trong gia đình Bạo lực gia đình diễn ra với phụ nữ ngay cả khi họ là người khuyết tật

và cả khi họ còn rất trẻ,, điều đó chứng minh rằng mọi phụ nữ đều có nguy cơ bị bạo lực gia đình và ngoài người chồng thì các thành viên khác trong gia đình đều tiềm ẩn nguy cơ gây ra hành vi bạo lực Từ những yếu tố trên, chúng ta thấy rằng phụ nữ cần

phải biết tự bảo vệ mình trước vấn đề bạo lực gia đình và việc họ cần làm là nâng cao

nhận thức bản thân và trao dồi thêm kiến thức về phòng chống bạo lực gia đình.

2.4.2 B ạ o l ự c đố i v ớ i nam gii ớ ii Bạo lực gia đình không chỉ diễn ra với phái yếu là những người phụ nữ mà còn xảy ra

đố i v ớ i nam gi ớ i v ốn đượ c xem là phái m ạ nh khi mà c ả nướ c c ứ kho ả ng 2 đế n 3 ngày thì l ạ i

có 1 ngườ i b ị gi ết liên quan đế n b ạo hành gia đình, trong đó, nam giớ i chi ế m 20% là n ạ n nhân, theo B ộ Công an Ngoài ra, theo h ộ i Liên hi ệ p ph ụ n ữ, trong năm 2016, ngườ i gây ra b ạ o

l ự c là ph ụ n ữ chi ế m 6,9% Qua đó chứ ng minh r ằ ng, không ph ả i nam gi ớ i không g ặ p ph ả i b ạ o

l ực gia đình mà do số v ụ b ạ o l ực gia đình xả y ra v ớ i h ọ thườ ng th ấp hơn phụ n ữ và do hành

vi b ạ o l ực gia đình củ a ph ụ n ữ đố i v ớ i nam gi ới thườ ng là b ạ o hành trên tinh th ầ n, do đó, chúng ta thườ ng xem nh ẹ v ấn đề b ạ o l ự c c ủ a ph ụ n ữ đố i v ớ i nam gi ớ i Tóm l ạ i, dù là m ột ngườ i nam kh ỏ e m ạ nh hay ố m y ế u thì h ọ v ẫn có nguy cơ bị b ạ o l ực gia đình do ngườ i v ợ

c ủa mình gây ra Cũng giống như phụ n ữ , nam gi ới cũng cầ n có k ỹ năng, kiế n th ức để

bảo vệ bản thân trước nguy cơ bạo lực gia đình, đồng thời nam giới cũng cần học cách kiểm soát hành vi để tránh tình tr ạ ng b ạ o l ực đố i v ớ i v ợ và con cái.

2.4.3 B ạ o l ực đố i v ớ i tr ẻ em Nạn nhân của bạo lực gia đình ngoài phụ nữ, nam giới thì còn có cả trẻ em Mặc dù trẻ

em còn rất nhỏ để phải hứng chịu cảnh bạo lực nhưng bạo lực gia đình vẫn không vì thế mà không xảy ra đối với các em khi mà theo Hội thảo đặc biệt về chủ đề bạo lực đối với trẻ em

ở trụ sở New York (Mỹ), UNICEF và OHCHR cho biết, đa số trẻ em được khảo sát trên toàn cầu đều trải qua những hình thức khác nhau của sự kỷ luật quá khắc nghiệt Trong đó, có đến 75% trẻ

em phải trải qua các hình thức xâm hại về tinh thần, không những thế, trẻ em còn phải trải qua sự trừng phạt bằng bạo lực thể chất với con số được ghi nhận và đánh giá là

50% Phó cục trưởng Cục trẻ em thuộc Bộ Lao động, Thương binh và xã hội cũng cho biết theo báo cáo của Bộ Công an, năm 2018 cả nước đã xảy ra 1.547 vụ xâm hại trẻ em, với gần 1.700 đối tượng, xâm hại 1.579 trẻ, trong đó có 1.293 em bị xâm hại tình dục Hay g ần đây

nh ấ t là thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, chỉ tính riêng trong tháng 4 -2020

(thời gian thực hiện giãn cách xã hội), Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 đã tiếp nhận 750 cuộc gọi đề nghị trợ giúp, trong đó hơn 200 cuộc cần sự can thiệp về bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em và những vấn đề liên quan đến sang chấn tâm lý Những số liệu cụ thế ấy đã cho chúng ta thấy rằng bạo lực gia đình không buông tha cho bất kỳ ai dù là n g ười lớn hay trẻ em.

Tóm lại , bạo lực gia đình là hình thức thu nhỏ của bạo lực xã hội Bạo lực gia đình xảy

ra giữa những người thân ruột thịt với nhau và ai trong số các thành viên trong gia đình

7

cũng có nguy cơ bị bạo lực gia đình dù là trẻ em, phụ nữ, hay nam giới

vì thế các thành viên trong gia đình cần học cách tự bảo vệ mình.

2.5 Khung lý thuyết

2.5.1 Lý thuy ế t mâu thu ẫ n xung độ t – Karl Maarx

Lý thuyết mâu thuẫn xung đột bắt nguồn từ trong công việc của Karl Marx, ông tập trung vào các nguyên nhân và hậu quả của mâu thuẫn giai cấp Marx đưa

ra giả thuyết rằng hệ thống này, tiền đề về sự tồn tại của một lớp mạnh mẽ thiểu

số và một lớp đa số bị áp bức bóc lột, tạo ra mâu thuẫn giai cấp vì lợi ích của hai bên mâu thuẫn cùng với các nguồn lực đượ c phân ph ố i b ấ t công trong s ố đó.

Theo thời gian, lý thuyết mâu thuẫn xung đột đã được xây dựng, củng cố và phát triển bởi nhiều nhà lý thuyết xã hội Nhiều nhà lý thuyết đã dựa trên lý thuyết mâu thuẫn xung đột để phát triển các loại hình lý thuyết khác như lý thuyết nữ quyền,

lý thuyết đồng tính, lý thuyết hậu cấu trúc, lý thuyết hệ thống toàn cầu hóa và thế giới…

Lý thuyết mâu thuẫn xung đột và các biến thể của thuyết này được áp dụng rất nhiều vào các bài nghiên cứu khoa học về một loạt các vấn đề xã hội.

Ở đây, nhóm chúng tôi đã áp dụ ng lý thuy ế t mâu thu ẫ n xung độ t vào bài nghiên c ứu để

có th ể bi ết đượ c nh ữ ng nguyên nhân gây nên tình tr ạ ng b ạ o l ực gia đình hiệ n nay , đồ ng th ờ i t ừ đó chúng tôi đưa ra mộ t s ố gi ả i pháp thi ế t th ự c nh ấ t

nh ằ m gi ả m thi ể u tình tr ạ ng b ạ o l ự c gia đình.

Thuyết này chú trọng nhiều đến các xung đột diễn ra giữa các thành viên trong gia đình như các mâu thuẫ n gi ữ a ch ồ ng và v ợ , mâu thu ẫ n gi ữ a b ố m ẹ và con cái, mâu thu ẫ n gi ữ a anh ch ị em hay mâu thu ẫ n gi ữa ông bà và cháu… Nhữ ng mâu thu ẫn không đáng có đó dẫn

đế n nhi ề u h ậ u qu ả khó lường, trong đó bạ o l ực gia đình là hình thứ c x ả y ra nhi ề u nh ấ t.

Tất cả chúng ta đều biết rằng, con người bị thúc đẩy bởi rất nhiều các yếu tố, trong đó chiếm nhiều nhất là yếu tố lợi ích cá nhân, vì những lợi ích cá nhân của mình mà con người

khônglợiích ng họừkhông ph ấnnghĩđấ u đến và nhưngỗ l ực chỉđể đạtcầnđượnócó nh lợữi ng cho l ợh i ọ ích thì mà họ

h

cũngọ mong sẽc mu ốgốắng ,k tìmể c ảcách nh ữ ng để đạt được Tuy nhiên, trong bất cứ môi trường xã hội nào thì xung đột chính là đặc trưng của nhóm xã hội, nghĩa là con người tham gia vào một tập thể nhằm đạt những lợi ích chung.

Trong vấn đề nghiên cứu của chúng tôi, những thành viên trong gia đình từ vợ chồng cho đến con cái luôn luôn đặ t m ụ c tiêu là l ợ i ích chung c ủ a c ả gia đình để xây d ự ng t ổ ấ m Tuy v ậ y, trong su ố t quá trình th ự c hi ệ n m ụ c tiêu chung đó cũng không tránh khỏ i nh ữ ng mâu thu ẫ n t ừ nh ỏ mà d ầ n d ầ n tích t ụ thành l ớ n d ẫn đế n b ạ o l ực gia đình Mâu thuẫ n xung đột là điề u hi ể n nhiên không th ể tránh kh ỏ i trong xã h ội nói chung và trong gia đình nói riêng Nhưng dù là mâu thuẫ n nh ỏ hay l ớ n thì thuy ết này cũng sẽ ch ỉ ra xung độ t trong hôn nhân

h ạnh phúc gia đình để t ừ đó giúp các thành viên trong một gia đình tránh khỏ i nh ữ ng

mâu thuẫn không đáng có và chia tách của cả gia đình.

Nghiên cứu dưới góc độ gia đình, lý thuyết mâu thuẫn xung đột đã cho chúng tôi thấy đượ c nh ữ ng mâu thu ẫn phát sinh trong gia đình chủ y ế u là do phân ph ối lao độ ng và c ấ u trúc

xã h ộ i có tính ch ấ t c ạ nh tranh Nh ững trườ ng h ợ p này x ả y ra nhi ề u nh ất khi gia đình thiế u ngu ồn lao độ ng ho ặ c do s ự phân chia ngu ồ n l ự c không đề u d ẫn đến xung độ t S ự phân chia ngu ồ n l ự c thi ế u công b ằng trong lao động gia đình cũng là mộ t nguyên nhân d ẫn đế n mâu thu ẫn xung độ t Ví d ụ, theo suy nghĩ củ a nhi ều ngườ i hi ệ n nay thì vi ệc ngườ i ph ụ n ữ ph ả i ở

nhà n ộ i tr ợ, chăm sóc con cái là điề u bình thườ ng, h ọ cho r ằ ng ph ụ n ữ thì ph ả i “Công dung

ngôn hạnh”, làm bất cứ công việc gì đều phải là do sự sắp xếp của người đàn ông chủ

hộ gia đình Phụ nữ trong gia đình không có một công việc ổn định dẫn đến sự chênh lệch rất lớn về thu nhập cũng như mức sống giữa vợ và chồng, khi đó người phụ nữ

có xu hướng lớn bị bạo lực kinh tế, bạo lực vật chất về mặt xã hội vì bị chồng quản lý tất cả Hay theo như suy nghĩ của người bố người mẹ thì con cái trong gia đình phải luôn ngoan ngoãn nghe lời, làm theo những gì bố mẹ sắp xếp, áp đặt Việc bố mẹ áp đặt quá nhiều lên con cái nhưng không được như kỳ vọng cũng sẽ dẫn đến tình trạng bạo lực Như vậy, mâu thuẫn xung đột luôn có thể xảy ra trong gia đình vì bất cứ lý do nào.

Song những mâu thuẫn xung đột trong gia đình có thể được giải quyết nếu như các thành viên trong gia đình có thể ti ế t ch ế nh ữ ng mong mu ốn và điề u hòa c ảm xúc, thương lượng cùng nhau để gi ả i quy ế t nh ữ ng nút th ắ t trong lòng cá c thành viên Như trong trườ ng

h ợ p gi ữ a hai v ợ ch ồ ng có mâu thu ẫ n thì vi ệ c c ả v ợ và ch ồ ng ch ị u ti ế t ch ế nh ữ ng c ả m xúc

trong lòng, chịu nhường nhịn nhau thì bạo lực sẽ không thể xảy ra Và tương tự mâu thuẫn giữa các thành viên khác cũng vậy.

2.5.2 Lý thuyết nhận thức - Alblbeerrt E llis

Ellis gọi phương pháp nhâṇ thức hành vi của ông là trị liệu bằng cảm xúc và hành vi hợp lý (cảm xúc và hành vi hơp̣ lý) Bắt nguồn từ sư ḅất mãn với tính chất dài dòng, mất thì giờ, kém hiệu quả và cực kỳ phức tạp của phương pháp phân tâm mà ông đang áp dụng, và

từ nhận thức bệnh nhân phục hồi nhanh chóng khi họ thay đổi các nhận thức của họ về bản thân, về vấn nạn và về thế giới Ellis đưa ra một công thức hết sức giản dị để giải thích và

điề

u tr ị các tri ệ u ch ứ ng tâm th ầ n: ABC A/activating event: s ự vi ệ c x ả y ra, B/belief: ni ề m tin

về sự việc xảy ra, và C/Consequences: hâụ qua ̉ , ngh a ̃ la ̀ những cảm xúc cũng như hành vi gây ra bởi niềm tin đó Sau khi một sự kiện diễn ra, chính những niềm tin chủ quan của cá nhân, thườ ng là sai l ạ c, b ấ t h ợp lý, vô căn cứ , v ề s ự

ki ện đó, gây ra nhữ ng c ả m xúc khó ch ị u và hành vi sai qu ấ y c ủ a cá nhân.

Đa số các nạn nhân bị bạo lực gia đình họ đều có những nhận thức tiêu cực về bản thân hoặc người khác, nhiều phụ nữ họ chưa nhận thức đúng về bản thân nên có những suy nghĩ tiêu cực, rồi có những hành động tiêu cực, chính vì vậy việc ứng dụng lý thuyết nhận thức khi tham vấn cho phụ nữ bị bạo lực gia đình là vô cùng cần thiết.

Tiếp cận thân chủ theo phương pháp nhận thức quan niệm rằng con người không phải

là sinh vật thụ động bị kiểm soát chặt chẽ của môi trường Các cách thức con người hành

9