Những quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước được xác định tại Hội nghị Trung ươ
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI (CD9): Những quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước được xác định tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (5-2014) Sinh viên cần làm gì để góp phần vào việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ đổi mới hiện nay
Giảng viên hướng dẫn: Trần Thị Mai
Sinh viên thực hiện: Trần Ngọc Tùng
Mã sinh viên: F13 - 098
Nhóm tín chỉ: F13C
1:
2:
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 3
1 Tính cấp thiết của đề tài 3
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 5
NỘI DUNG 5
I QUAN ĐIỂM VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẤT NƯỚC 5
1.1 Tình hình và nguyên nhân 5
1.2 Quan điểm, mục tiêu của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam 7
1.3 Nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam 9
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN 10
2.1 Liên hệ thực tế 10
2.2 Liên hệ bản thân 12
KẾT LUẬN 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 3A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời kì hội nhập, bên cạnh sự phát triể của kinh tế và chính trị, nền văn n hóa cũng có những sự thay đổi lớn, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định đường lối văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc Quan điểm này là kết quả tổng kết thực tiễn xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam trong suốt quá trình lãnh đạo của Đảng
Đảng và Nhà nước ta đều xác định: văn hóa là “nền tảng tinh thần của xã hội”,
“vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển” trong hội nghị VII, VIII, IX,
X cho tới các nghị quyết Trung ương tiếp theo Trong đó, khóa XI có thêm một mục nói khá sâu mục tiêu cần đạt được trong xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam
Văn hóa là nền tảng của xã hội, là bộ phận quan trọng tạo nên sự phát triển mạnh mẽ và hoàn thiện nhất của toàn cầu hóa, văn hóa sẽ được hội nhập và toàn cầu hóa như một lẽ tất yếu Đường lối của Đảng về văn hóa và con người Việt Nam cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản Những nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam nói riêng, cũng như thành công của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
và hội nhập quốc tế nói chung
Đặc biệt, sinh viên học sinh có trách nhiệm to lớn trong việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ đổi mới hiện nay bởi họ chính là những chủ nhân tương lai của đất nước
Do thấy được tầm quan trọng của việc phát triển nền văn hóa đối với đất nước
và trách nhiệm của học sinh sinh viên, em đã chọn đề tài 9 để tìm hiểu về
“Những quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước được xác định tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (5 2014) Sinh viên cần
Trang 4-làm gì để góp phần vào việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ đổi mới hiện nay”
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu và phân tích làm rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Bên cạnh đó, đưa ra các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và đánh giá được các mặt tích cực và hạn chế, sau dó đưa ra một số giải pháp được nêu ra tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XI Từ đó, đưa
ra liên hệ thực tiễn đối với bản thân nói riêng và với xã hội nói chung
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Bài nghiên cứu sẽ tập trung đi sâu vào một số văn kiện Đại hội Đảng, chánh cương, văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc, để làm rõ vai trò và tầm quan trọng của Đảng trong công cuộc xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi không gian là ở tại Hội nghị Trung ương 9 khóa
XI và phạm vi thời gian là 5-2014
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận: những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và các quan điểm Đảng cộng sản Việt Nam
Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp lịch sử và logic, phương pháp luận Hồ Chí Minh với phương pháp liên ngành kết hợp với phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu, khái quát hoá, trừu tượng hoá và các phương pháp khác để làm sáng
tỏ vấn đề
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận: Nghiên cứu này sẽ đi sâu hơn nữa lý luận về quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về cách thức xây dựng và phát triển văn hóa,
Trang 5con người Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài của đất nước đã được thảo luận tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XI Từ đó đưa ra liên hệ thực tiễn
Ý nghĩa thực tiễn: Các sinh viên nghiên cứu lịch sử Đảng, những ai quan tâm đến đề tài này có thể sử dụng kết quả nghiên cứu của luận văn này làm công cụ tham khảo và nghiên cứu
NỘI DUNG
I QUAN ĐIỂM VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
ĐẤT NƯỚC
1.1 Tình hình và nguyên nhân
Con người đóng vai trò cốt yếu trong việc hoàn thành các mục tiêu phát triển
và tiến bộ xã hội thông qua việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Điều này góp phần tạo dựng nền tảng tinh thần cho đất nước, từ đó tạo động lực và nguồn lực nội sinh cho sự tăng trưởng lâu dài của đất nước Chính vì vậy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa hiện nay, Đảng ta ưu tiên phát triển văn hóa Việt Nam và con người Việt Nam
Rất nhiều thứ đã thay đổi và có tác dụng đối với văn hóa và con người Việt Nam sau 15 năm thực hiện các quyết định được đưa ra tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 8 của Đảng, được tổ chức cách đây 15 năm Các lý thuyết và ý tưởng về văn hóa đã được đưa ra, và mọi người ở mọi cấp, mọi phòng ban và nói chung ngày càng hiểu rõ hơn về văn hóa Việc mọi người có nhiều loại sản phẩm văn hóa, như sách, nghệ thuật, âm nhạc và có một đời sống văn hóa và đạo đức phong phú ngày càng trở nên phổ biến hơn Các hoạt động văn hóa ngày càng mang tính xã hội hóa cao Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được bảo vệ, làm giàu,… trên khắp thế giới Văn hóa dân tộc được quản lý tốt hơn và các thiết chế văn hóa ngày càng hoàn thiện hơn theo thời gian Đội ngũ cán bộ văn hóa nghệ thuật đã trưởng thành Các nghệ sĩ và nhà văn gặp rất
Trang 6nhiều khó khăn khi nói đến công việc của họ Giao lưu văn hóa và hợp tác quốc
tế phát triển rất nhanh
Trái ngược với những thành tựu về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và ngoại giao, thành tựu trong lĩnh vực văn hóa chưa đủ để tạo ra tác dụng văn hóa lành mạnh và hiệu quả đối với con người Môi trường văn hóa còn xấu, đi ngược lại với thuần phong mỹ tục Các đặc điểm xã hội, tội phạm và hành vi phạm tội đều có khả năng trở nên tồi tệ hơn Nó vẫn không phải là rất phong phú hoặc thú vị ở nhiều nơi về văn hóa và tôn giáo Công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa các cấp chưa đủ hoặc chưa đủ tốt Đối với một số người, đặc biệt là giới trẻ, đã khó có đời sống văn hóa tốt vì cách tiếp nhận các sản phẩm văn hóa nước ngoài quá dễ dàng và không có nhiều lựa chọn
Do nhiều cấp ủy Đảng, chính quyền, các cấp lãnh đạo, chỉ đạo còn cực đoan nên còn tồn đọng một số hạn chế Phải mất một thời gian dài để Nghị quyết của Đảng trở thành cụ thể và chính thức, và không có nhiều thứ tự Hiểu các vấn đề văn hóa mới đã quá muộn để đầu tư đúng và làm tốt chúng Chưa quan tâm đúng mức đến công tác đào tạo, phát triển những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp
1.2 Quan điểm, mục tiêu của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam
Đảng đưa ra mục tiêu chung: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.” Hội nghị Trung ương 9, khóa XI (5-2014) nêu Quan điểm chỉ đạo của Đảng về tiếp tục xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Đảng ta đưa ra các
Trang 7quan điểm sau về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững đất nước:
- Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển
bền vững đất nước Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội
- Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, với các đặc trưng dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học
- Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa
- Trong xây dựng văn hóa, trọng tâm là chăm lo xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với các đặc tính cơ bản: Yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo
- Xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa, chú trọng vai trò ủa gia đì c nh, cộng đồng; phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và xây dựng con người mới
- Xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sáng tạo, đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sáng tạo, đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng
1.3 Nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam Đảng đã nhìn ra 5 quan điểm trên và đưa ra 6 nhiệm vụ hết sức quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực và hoạt động văn hóa có liên quan đến văn hóa, con người Việt Nam trong bối cảnh văn hóa và con người Việt Nam hội nhập thế giới (1) Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện
(2) Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh
(3) Xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế
(4) Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động văn hóa
Trang 8(5) Phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường văn hóa
(6) Chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
Để thực hiện tốt các quan điểm, nhiệm vụ trên, Nhà nước đã đề xuất các giải pháp sau:
Việc đầu tiên cần làm là giữ vững vai trò lãnh đạo văn hóa của Đảng Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần xác định xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam là nhiệm vụ quan trọng Đảng bộ, chính quyền, nhân dân cả nước cần nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc xây dựng và nâng cao văn hóa, con người Việt Nam Mỗi đảng viên, cán bộ phải làm gương cho các đồng chí trong chi bộ
Điều thứ hai, làm cho công tác quản lý văn hóa của nhà nước tốt hơn, nhanh hơn Đổi mới, hoàn thiện, quản lý nhà nước về văn hóa ngày càng hiệu lực, hiệu quả trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của công nghệ thông tin và truyền thông Đây là những gì chính phủ nên làm Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách văn hóa Ngăn chặn có hiệu quả một nhóm người hoạt động trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa và nghệ thuật theo tôn chỉ, mục đích, sản phẩm và thị hiếu của họ
Thứ ba, xây dựng tập thể những người làm công tác văn hóa Xây dựng kế hoạch đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa Việc đào tạo nên được thay đổi để làm cho nó hiện đại hơn và để mọi người từ các nền văn hóa khác nhau có thể làm việc cùng nhau Có chính sách tìm kiếm người tài giỏi, giúp họ phát triển, đối
xử trọng thị Những người hoạt động trong các lĩnh vực nghệ thuật nhất định
sẽ bị thay đổi lương và phụ cấp
Thứ tư, tăng cường nguồn lực cho lĩnh vực văn hóa nghệ thuật Số tiền mà chính phủ chi cho văn hóa phải tương xứng với số tiền mà đất nước đang tạo
ra Có rất nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống cần được lưu giữ và phát huy
Trang 9bằng cách sử dụng tiền của Nhà nước một cách thông minh, cởi mở Khu vực
tư nhân sẽ có thể nhận được ưu đãi về đất đai, tín dụng, giảm thuế và phí nếu
họ đầu tư vào các cơ sở đào tạo và văn hóa, đặc biệt là ở các vùng nghèo Nâng cao khả năng dự đoán và lập kế hoạch cho những thay đổi văn hóa và xây dựng con người
II Liên hệ thực tiễn
2.1 Liên hệ thực tế
Văn hóa và con người Việt Nam được Đảng ta phát triển, thu được nhiều thành tựu xã hội đáng kể, được Liên hợp quốc xếp vào danh sách những di sản trên thế giới Văn hóa Việt Nam đã nhanh chóng hòa vào dòng chảy toàn cầu của văn minh nhân loại sau hơn 30 năm đổi mới và hội nhập Nhiều khía cạnh của văn hóa Việt Nam, cả vật thể và phi vật thể, đã được UNESCO công nhận là
Di sản Thế giới Thế giới ngày càng nhận thức và đánh giá cao các loại hình văn hóa Việt Nam ngày càng phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế Phần lớn đời sống văn hóa của người dân cũng được cải thiện, ngay cả ở những nơi xa xôi
và khó tiếp cận nhất.Về các lĩnh vực văn hoá, các ngày lễ kỉ niệm như Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975), Quốc khánh (02/9/1945), Ngày Quốc tế Lao động 01/5,… vẫn luôn được nhân dân hưởng ứng và tham gia
Hệ quả là bảng giá trị thực tế của xã hội Việt Nam ngày nay ngổn ngang những góc tối Thành công của Việt Nam trong phát triển con người trong hai thập kỷ qua đã được đánh giá cao, nhưng đất nước cũng đang phải đối mặt với một số vấn đề rất nghiêm trọng Từ nhiều năm nay, xã hội đã lên tiếng về tình trạng tha hóa, suy đồi đạo đức, xuống cấp văn hóa Đôi khi, các nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng và chính phủ bị phát hiện vi phạm pháp luật Hiện tượng phân hóa giá trị từ lâu đã được báo trước trong bảng giá trị cộng đồng, nhưng những năm gần đây nó ngày càng trở nên nhức nhối
Trang 10Vì vậy, cán bộ, đảng viên phải tập trung vào đối thoại, trong đó điều cốt yếu là phải quan tâm nhận thức rõ mục tiêu tạo môi trường văn hóa để nghị quyết này
đi vào cuộc sống Để tiếp thu được tinh hoa văn hóa, một quốc gia phải lành mạnh, phù hợp với thời kỳ hội nhập sâu rộng về kinh tế, văn hóa và thương mại quốc tế Điều này càng đúng đối với một đất nước giàu bản sắc văn hóa như Việt Nam Nhân bản hóa thế giới thông qua nâng cao tiêu chuẩn và hiệu quả của các nỗ lực văn hóa
Sau học tập, quán triệt, cấp ủy các cấp cần triển khai bằng chương trình hành động cụ thể; cần nghiên cứu, quán triệt kỹ để xác định được mục tiêu xây dựng
và phát triển văn hóa, con người của từng địa phương, từng ngành, từng lĩnh vực công tác trong mối quan hệ chung của xã hội Tiếp tục vận động thực hiện phong trào ‘Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa’ ở cơ sở lồng ghép với việc thực hiện nếp sống văn hóa, nhằm xây dựng lối sống văn hóa trong mỗi con người, mỗi gia đình, và các phong trào vận động nhân dân trên địa bàn thực hiện loại bỏ các hành vi không văn hóa
2.2 Liên hệ bản thân
Nền kinh tế dựa trên tri thức ngày nay đặt giá trị cao về tri thức, trở thành động lực chính của sự tiến bộ ở mọi quốc gia Các cá nhân và tổ chức cũng có thể giúp thiết lập một nền văn hóa phát triển hơn với bản sắc dân tộc mạnh mẽ bằng cách áp dụng một cách sống có văn hóa hơn Chúng ta nên chú ý đến tất cả các khía cạnh cơ bản của lối sống, chẳng hạn như lối sống và những ý tưởng quan trọng đối với bạn Với việc tập trung vào sự thật và cái đẹp, cũng như truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo, những ý tưởng này có thể được xây dựng dựa trên Sống có nhân đức, khuất phục được thói hư tật xấu, nuôi dưỡng kiếp người chỉ vì tiền, sống vội theo thú vui, ham mê lao động, v.v đều là những tấm gương của đức hạnh Đối với thế hệ sau, các giá trị và di sản văn hóa của dân tộc phải được bảo tồn và phát huy