NHIỆM VỤ BÀI TẬP LỚN: Thiết kế một sản phẩm cơ khí thực hiện một chức năng cụ thể bao gồm các nội dung và lịch trình sau: 3,4 Phân tích nhiệm vụ thiết kế: Mô tả nhóm thiết kế Phát biểu b
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BÀI TẬP LỚN MH QTTKKT
TÊN ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ BĂNG TẢI
Giáo viên hướng dẫn: GS TS Nguyễn Thanh Nam
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Phước Thiện
MSSV: 1912115
TP HCM – 202…
1
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
2
Trang 3Bộ Môn CSTKM
BÀI TẬP LỚN
Khoa: Cơ Khí
-oOo - MÔN HỌC: QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ KỸ THUẬT
TÊN ĐỀ TÀI: Thiết kế băng tải
Sinh viên thực hiện 1: Nguyễn Phước Thiện MSSV: 1912115 Ngày nộp:
NHIỆM VỤ BÀI TẬP LỚN:
Thiết kế một sản phẩm cơ khí thực hiện một chức năng cụ thể bao gồm các nội dung và lịch trình sau:
3,4 Phân tích nhiệm vụ thiết kế:
Mô tả nhóm thiết kế Phát biểu bài toán thiết kế
5 Lập kế hoạch thực hiện:
Các bước tiến hành thiết kế Sử dụng biểu đồ thanh lập lịch trình thiết kế
6 Xác định các yêu cầu khách hàng của bài toán thiết kế:
Xác định yêu cầu khách hàng
7 Xác định các yêu cầu kỹ thuật của bài toán thiết kế:
Sử dụng ngôi nhà chất lượng’ (phương pháp QFD) xác định yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm
8 Đưa ra ý tưởng cho bài toán thiết kế:
Tham khảo các nghiên cứu trong và ngồi nước (bài báo, patents) Tham khảo các thiết kế liên quan
Đưa ra các phương án thiết kế
9 Đánh giá ý tưởng, chọn phương án thiết kế:
Đưa ra các ma trận quyết định (đánh giá) Lựa chọn một ý tưởng để triển khai thiết kế
Tính tốn thiết kế các bộ truyền động cho sản phẩm:
Bản vẽ chung; Bản vẽ lắp, bảng kê chi tiết; Bản vẽ chi tiết
13 Đánh giá sản phẩm (theo các chỉ tiêu sau):
Khả năng làm việc Giá thành sản phẩm Khả năng chế tạo Khả năng lắp ráp Độ tin cậy Khả năng thử nghiệm bảo trì Khả năng bảo vệ môi trường
14 Viết thuyết minh và báo cáo:
Thuyết minh có tờ nhiệm vụ, trình bày như một báo cáo kỹ thuật Báo cáo tóm tắt dưới dạng Powerpoint
15 Nộp bài
Giáo viên hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thanh Nam Chữ ký:
Bảng kiểm tra tiến độ thực hiện:
Tên SV T.3 T.4 T.5 T.6 T.7 T.8 T.9 T.10 T.11 T.12 T.13 T.14 T.15
Trang 43
Trang 5I PHÂN TÍCH NHIỆM VỤ THIẾT KẾ
1 Thành lập nhóm thiết kế
Sinh viên thực hiện 1: Nguyễn Phước Thiện….
Sinh viên 1 tự đánh giá vai trò theo các câu hỏi trắc nghiệm như sau:
Sinh viên thực hiện 2: Nguyễn Thanh Minh
Sinh viên 2 tự đánh giá vai trò theo các câu hỏi trắc nghiệm như sau:
Trang 6Phân công vai trò:
2 Phát biểu bài toán thiết kế
a Giới thiệu tổng quan, tìm hiểu các nghiên cứu trong và ngoài nước, làm rõ sự
cần thiết phải nghiên cứu thiết kế
Trang 75
Trang 9II LẬP KẾ HOẠCH THIẾT KẾ SẢN PHẨM
Bước 1: Xác định nhiệm vụ thiết kế.
Một nhóm gồm 2 thành viên, thực hiện đề tài: Thiết kế băng tải
Bước 2: Phát biểu mục tiêu và nội dung cho mỗi nhiệm vụ
- Nhiệm vụ 1:
+ Tên nhiệm vụ: Lập kế hoạch
+ Mục tiêu: Xác định được công việc, nguồn nhân lực, lịch trình thiết kế
+ Tên nhiệm vụ: Xác định nhu cầu khách hàng
+ Mục tiêu: Nắm bắt được nhu cầu, mong muốn của khách hàng cụ thể đối với sản phẩm
+ Nội dung: Gặp gỡ khách hàng
- Nhiệm vụ 3:
+ Tên nhiệm vụ: Phân tích nhiệm vụ thiết kế
+ Mục tiêu: Những yêu cầu rõ ràng, cụ thể và cô đọng để biên dịch sang các thông
số kỹ thuật
+ Nội dung:
Thu thập tổng hợp nhu cầu khách hàng.
Phân tích nhu cầu khách hàng thành các yêu cầu rõ ràng, cụ thể, cô đọng
- Nhiệm vụ 4:
+ Tên nhiệm vụ: Xác định yêu cầu kỹ thuật
+ Mục tiêu: Xác định các yêu cầu, thông số kỹ thuật cụ thể để tiến hành thiết kế sản phẩm
+ Nội dung:
Sử dụng phương pháp QFD và ngôi nhà chất lượng để xác định các yêu cầu kỹ thuật từ nhu cầu của khách hàng và các yếu tố cạnh tranh
- Nhiệm vụ 5:
+ Tên nhiệm vụ: Đưa ra ý tưởng thiết kế
+ Mục tiêu: Đưa ra ý tưởng cho từng chức năng con và tổng hợp thành các ý tưởng chung cho thiết kế sản phẩm
+ Nội dung:
Phân tích các chức năng thành các chức năng con, cốt lõi
7
Trang 10Tham khảo các thiết kế liên quan
Đưa ra ý tưởng cho từng chức năng con và tổng hợp thành các ý tưởng cho
sản phẩm
- Nhiệm vụ 6:
+ Tên nhiệm vụ: Đánh giá ý tưởng, chọn phương án thiết kế
+ Mục tiêu: Lựa chọn ý tưởng thiết kế
+ Nội dung:
Sử dụng ma trận quyết định để so sánh và chọ ý tưởng thiết kế
- Nhiệm vụ 7:
+ Tên nhiệm vụ: Tính toán thiết kế sản phẩm
+ Mục tiêu: Thiết kế toàn bộ sản phẩm
+ Nội dung:
Thiết kế chi tiết các bộ phận theo phương pháp mô đun hóa
Thiết kế hình dáng, kết cấu, xây dựng hình dáng mô hình hệ thống
- Nhiệm vụ 8:
+ Tên nhiệm vụ: Đánh giá sản phẩm
+ Mục tiêu: Đánh giá thông qua mô hình hệ thống
+ Nội dung:
Đánh giá khả năng làm việc
Đánh giá khả năng chế tạo sản phẩm
- Nhiệm vụ 9:
+ Tên nhiệm vụ: Viết thuyết trình và báo cáo
+ Mục tiêu: Hoàn thành báo cáo và thuyết minh cho dự án
+ Nội dung:
Hoàn thành báo cáo kỹ thuật (các bản vẽ, mô hình 3D)
Hoàn thành báo cáo thuyết minh
Bước 3: Ước tính số lượng công nhân, thời gian cần thiết để hoàn thành
Trang 11Thự Tuần Tuần Tuần Tuầ Tuần Tuần Tuần Tuần
Ghi chú : Thời gian dự trù tính theo % thời gian tổng Tổng nhân công/ 14 tuần
Bước 5: Ước tính chi phí thiết kế sản phẩm
Chi phí TKSP = (Tổng NC/14 tuần) x (Giá nhân công cho 14 tuần)
9
Trang 1210
Trang 13III XÁC ĐỊNH YÊU CẦU CỦA KHÁCH HÀNG Bước 1: Xác định các thông tin cần
thiết
- Đối tượng:
Các nhà máy, dây chuyền sản xuất, đóng gói, các công ty chế tạo máy, , nhà phânphối, cung cấp thiết bị, công nhân trực tiếp vận hành, nhân viên đảm bảo chất lượng,ban quản lý an toàn, bộ phận bảo trì
- Mô tả các thông tin về sản phẩm cùng loại trên thị trường:
Các thông số kỹ thuật, khả năng cạnh tranh, khả năng đáp ứng nhu cầu khách
hàng - Các thông tin về sản phẩm:
+ Mô tả các nhu cầu về sản phẩm: công dụng, tính năng, năng suất, giá thành, mức
độ an toàn
Giả thiết và ràng buộc
Bước 2: Xác định các phương pháp thu thập thông tin
- Sử dụng phương pháp thăm dò, khảo sát đối tượng:
- Nhà cung cấp: hỏi 10 người
- Công nhân trực tiếp vận hành: hỏi 20 người
- Nhân viên đảm bảo chất lượng: hỏi 10 người
- Ban quản lý an toàn: hỏi 10 người
- Bộ phận bảo trì: hỏi 15 người
- Nhu cầu về thời gian:
- Các nhu cầu liên quan tới chi phí:
11
Trang 14(8) Gía thành hệ thống
Bước 4: Thiết kế các câu hỏi
nhà máy bạn, hệ thống
Băng tải xíchtruyền động nào bạn
cho là phù hợp
Băng tải rung
Các nhu cầu về hóa mà nhà máy bạn nghiệp
1 thực hiện chức cần vận chuyển Thực phẩm, nông sản
Vải cao suCần an toàn đối với người
các bộ phận bảo vệ an
có sự cốtoàn cho hệ thống
2 Nhu cầu có nhân
gian
Khác
5 Các nhu cầu liên (8) Gía thành của hệ Từ 15000 - 100000 USD
quan tới chi phí thống băng tải mà bạn
Trang 15cho là hợp lý Từ 100000 - 300000 USD
Từ 300000 - 400000 USD
Bước 5: Sắp xếp các câu hỏi
1 Các câu hỏi thăm dò theo đối tượng:
Nhà cung cấp, nhà sản xuất: 8,6,7,1,2,3,4,5
Công nhân vận hành máy: 4,5,1,2,3,7,6,8
2 Các câu hỏi cho nhóm chuyên trách:
1/ Theo bạn hệ thống băng tải nào hiệu quả nhất?
2/ Loại nhà máy, cơ sở sản xuất nào là đối tượng khách hàng tiềm năng mà bạn
hướng đến?
3/ Bạn hãy mô tả những yêu cầu mà bạn cho là cần thiết trong một hệ thống băng tải hiệu quả?
Bước 6: Thu thập thông tin
Tổng hợp lại những câu trả lời được khách hàng chọn nhiều nhất:
Câu 1: Với nhu cầu của nhà máy bạn, băng tải xích là phù hợp nhất
Câu 2: Loại vật liệu/hàng hóa mà nhà máy bạn cần vận chuyển là thực phẩm, nông sản
Câu 3: Vật liệu dùng làm băng tải phù hợp nhất là cao su, nhựa
Câu 4: Hệ thống cần an toàn đối với người vận hành và hàng hóa
Câu 5: Độ phức tạp khi vận hành và sửa chữa phải thấp
Câu 6: Tuổi thọ của hệ thống là từ 3 - 5 năm
Câu 7: Hệ thống vận hành 2 ca/ ngày
Câu 8: Gía thành từ 15000 - 100000 USD
Bước 7: Rút gọn thông tin
Kiểu nhu cầu Câu số Yêu cầu khách hàng thu Yêu cầu khách hàng
thập được (dữ liệu thô) (dữ liệu rút gọn)
Với nhu cầu của nhà máy bạn,
Trang 1613
Trang 17Kiểu nhu cầu Câu số Yêu cầu khách hàng thu Yêu cầu khách hàng
thập được (dữ liệu thô) (dữ liệu rút gọn)
Vật liệu dùng làm băng tải phù
sửa chữa phải thấp
Qua kết quả thăm dò và khảo sát, nhóm rút ra được các yêu cầu của khách hàng như sau:
Trang 1814
Trang 19IV XÁC ĐỊNH CÁC YÊU CẦU KỸ THUẬT CỦA BÀI TOÁN THIẾT KẾ
Bước 1: Xác định khách hàng
Các nhà máy, dây chuyền sản xuất, đóng gói
Bước 2: Xác định yêu cầu của khách hàng
Những yêu cầu của khách hàng là:
Trang 20Bước 3: Xác định mức độ quan trọng của các yêu cầu khách hàng
Yêu cầu của khách hàng Hệ số tầm quan trọng
yêu cầu phẩm cạnh tranh thiết kế
…
Bước 5: Đưa ra các thông số kỹ thuật (bảng bên dưới).
Bước 6: Mối quan hệ giữa yêu cầu của khách hàng với các thông số kỹ thuật
Bước 8: Xác định yêu cầu ky thuât cua Sản phẩm
- Xác định chuẩn cạnh tranh: (các giá trị của các thông số kỹ thuật đối với sản phẩm cạnh tranh)
…
Trang 2116
Trang 22Thiết lập ngôi nhà chất lượng để xác định các giá trị giới hạn của các thông số kỹ thuật:
5: hoàn toàn đáp ứng 4: hầu như đáp ứng
Trang 2317
Trang 24V ĐƯA RA Ý TƯỞNG CHO BÀI TOÁN THIẾT KẾ SẢN
PHẨM 1 Phân tích chức năng
Bước 1: Tìm ra chức năng chung hoàn chỉnh
Điều kiện ràng buộc
Năng lượng
Vật liệu
Thông tin
Động từ chỉ chức năng chung
Năng lượng
Vật liệu Thông tin
Bước 2: Phân tích thành các chức năng con
(Từ chức năng chung đã đưa ra, ta phân tích thành những chức năng nhỏ hơn (sử dụng phương pháp phân tích bằng chuỗi các động từ hành động của người dùng), góp phần thực hiện chức năng chung):
Bước 3: Sắp xếp các chức năng con
Trang 25CN con i.j CN con i.j
18
Trang 26Sắp xếp các chức năng con (nhỏ nhất) ở sơ đồ trên theo 3 mảng (năng lượng, vật liệu
và thông tin) nhưng vẫn đảm bảo thứ tự thực hiện chức năng của sản phẩm như sơ
đồ trên.
Bước 4: Hoàn thiện các chức năng con
…
2 Đưa ra ý tưởng thiết kế sản phẩm
Đưa ra ý tưởng cho bài toán thiết kế được thực hiện qua các bước:
Bước 1: Tham khảo các thiết kế liên quan:
(Phân tích các nghiên cứu (bài báo, patents, sản phẩm cụ thể) trong và ngoài nước về sản phẩm, lựa chọn một số sản phẩm để phân tích chức năng theo bảng dưới)
Sản phẩm Các giải pháp đáp ứng các chức năng con
(ở mục 1) của máy tham khảo
“Tên chức năng con i.j”: “giải pháp đáp ứng
…
…
Bước 2: Triển khai ý tưởng cho từng chức năng
(Thực hiện đưa ra ý tưởng cho từng chức năng theo bảng dưới)
- Sơ đồ nguyên lý của ý tưởng
Ý tưởng 2:
- Sơ đồ nguyên lý của ý tưởng
Ý tưởng 3:
- Sơ đồ nguyên lý của ý tưởng
Ý tưởng 4:
- Sơ đồ nguyên lý của ý tưởng
Trang 2719
Trang 28VI ĐÁNH GIÁ LỰA CHỌN Ý TƯỞNG THIẾT
KẾ Bước 1: Chuẩn bị ma trận lựa chọn
- Các ý tưởng được liệt kê theo hàng ngang đầu tiên của ma trận lựa chọn
- Các tiêu chuẩn lựa chọn được xếp dọc theo cột bên trái của ma trận:
Tiêu chuẩn
Sử dụng các yêu cầu khách hàng làm tiêu chuẩn lựa chọn
…
- Chọn một trong số những ý tưởng trên làm chuẩn
Bước 2: Đánh giá những ý tưởng:
- Phân tích từng ý tưởng: các ý tưởng được so sánh với ý tưởng chuẩn theo các tiêu chuẩn lựa chọn và được cho điểm vào ô tương ứng theo các mức sau:
Trang 2920
Trang 30Bước 4: Kết hợp và cải tiến ý tưởng
Xem xét xem liệu có thể cải tiến hoặc kết hợp các ý tưởng với nhau theo một trong hai hướng sau:
+ Có thể cải tiến mặt hạn chế nhưng vẫn giữ được những ưu điểm của một ý tưởng tốtnào đó hay không?
+ Có thể kết hợp hai ý tưởng với nhau để giữ lại những ưu điểm và loại bỏ những mặt hạn chế của chúng hay không?
Bước 5: Lựa chọn một hoặc một vài ý tưởng
Dựa vào ma trận lặp, nhóm thiết kế chọn 1 ý tưởng làm ý tưởng thiết kế sau khi
đã kết hợp và cải tiến
…
Kết luận:
- Mô tả ý tưởng được lựa chọn.
- Vẽ lại sơ đồ nguyên lý của ý tưởng được lựa chọn Ví dụ:
21
Trang 31VII THIẾT KẾ HỆ THỐNG CHO SẢN PHẨM THIẾT KẾ
1 Thiết kế hệ thống cho sản phẩm Bước 1: Lập lược đồ của sản phẩm:
Sử dụng sơ đồ phân tích các chức năng con (bước 3 mục V), thay bằng các chi tiết (cụm chi tiết) từ
ý tưởng lựa chọn ở trên đáp ứng các chức năng con tương ứng (như hình minh họa bên dưới).
Bước 2: Nhóm các chi tiết trong lược đồ
Nhóm các chi tiết trong lược đồ thành các khối vật lý sao cho có lợi nhất về mặt hình học với các khối tiêu chuẩn:
Dòng thông tin điều khiển
Cụm chi tiết 2 Cụm chi tiết 3
Chi tiết 2… Chi tiết 2…
(đáp ứng chức năng (đáp ứng chức năng 2…) 1…)
Trang 32Bước 3: Thiết lập bố trí hình học thô
Lập sơ đồ động cho sản phẩm thiết kế: ( như ví dụ dưới)
Bước 4: Xác định các tương tác cơ bản và thứ cấp
…
23
Trang 33VIII THIẾT KẾ CHI TIẾT SẢN PHẨM
1 Thiết kế chi tiết
- Các dữ liệu đầu vào và yêu cầu tính toán thiết kế:
+ Tính toán chọn động cơ và phân phối tỷ số truyền: …
+ Tính toán thiết kế các bộ phận công tác: …
+ Tính toán thiết kế các bộ truyền động cho sản phẩm: …
- Kết luận: Lập bảng các thông số hình học chính của sản phẩm: …
2 Tạo mẫu cho sản phẩm
1 Lập kế hoạch tạo mẫu cho sản phẩm Bước 1: Xác định mục đích của nguyên mẫu
Kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm được xác định ở mục IVbằng việc xác định thông số kỹ thuật nào sẽ được thử nghiệm để kiểm tra xem có đápứng không
…
Bước 2: Thiết lập mức độ xấp xỉ của nguyên mẫu
Xác định dung sai cho phép khi thử nghiệm mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm thông qua nguyên mẫu
…
Bước 3: Thiết lập kế hoạch thử nghiệm
24
Trang 34Xác định những thông số thí nghiệm, cách thức thí nghiệm, cách đo lường và kế hoạch xử lý số liệu thu được Ví dụ:
Kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật:
Năng suất thực tế của máy
Công suất máy
Độ bền của chi tiết
…
Bước 4: Lên lịch trình thực hiện (Ví dụ)
Kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật: Ví dụ:
Công suất máy
…
- Chế tạo mẫu
- Xác định công suất máy
- Xác định năng suất máy01/2017: gia công và lắp ráp
luận
…
Bước 5: Tạo mẫu vật thử nghiệm chức năng sản phẩm
Thực hiện tạo mẫu (3D hoặc mẫu thực) và đo lường các thông số thử nghiệm, kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
3 Lập hồ sơ thiết kế
Xây dựng hồ sơ thiết kế, bao gồm:
- Thuyết minh thiết kế (báo cáo bài tập lớn)
- Bản vẽ bố trí
- Bản vẽ lắp, bảng kê chi tiết
- Bản vẽ chi tiết
Trang 3525
Trang 36IX ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
1 Đánh giá khả năng làm việc
Đo lường các thông số thử nghiệm nguyên mẫu (chương trước), kiểm tra mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của thiết kế
2 Đánh giá khả năng chế tạo và giá thành sản phẩm Bước 1: Ước tính chi phí sản
xuất
Chi phí sản xuất
Chi phí cho các
Chi phí cho lắp ráp chi tiết
Chi tiết Chi tiết Công lao Thiết bị và
Các chi phí khác xuất
Hỗ trợ
Gián tiếp
Chi phi trưc tiêp
Chi phi gian tiêp
(VND)
Trang 3726
Trang 38Bước 2: Giảm chi phí các thành phần
Tìm hiểu các ràng buộc trong quá trình sản xuất các chi phí chủ lực
Thiết kế lại các thành phần để loại trừ một số bước trong tiến trình
Chọn thang kinh tế phù hợp cho gia công chi tiết
Tiêu chuẩn hóa các thành phần và quá trình
Bước 3: Giảm chi phí lắp ráp.
Tổ chức quá trình lắp ráp theo quy trình, có kế hoạch cụ thể về thời gian bắt đầuquá trình lắp, chuẩn bị tốt cho quá trình lắp: Quy trình, tiêu chuẩn, thao tác quan trọng,yêu cầu, trách nhiệm cụ thể…
Bước 4: Giảm chi phí của việc hỗ trợ sản xuất.
Tối thiểu hóa độ phức tạp của hệ thống sẽ làm giảm chi phí cho điều khiển,quản lý, kiểm kê…
Bước 5: Nghiên cứu tác động của quyết định thiết kế cho chế tạo lên những yếu tốkhác
Ảnh hưởng của thiết kế đến thời gian phát triển sản phẩm và chi phí phát triểnđược xem xét cụ thể trong phần phân tích hiệu quả kinh tế của dự án
Tác động của thiết kế cho chế tạo lên chất lượng sản phẩm: Tối thiểu hóa lượngchi tiết nhằm trợ giúp quá trình chế tạo, điều này làm tăng độ tin cậy của máy
Trang 393 Đánh giá theo các chỉ tiêu khác - Đánh giá khả năng lắp ráp
27
Trang 40- Đánh giá khả năng bảo trì, bảo dưỡng
- Đánh giá khả năng bảo vệ môi trường
28
Trang 41KẾT LUẬN CHUNG VỀ SẢN PHẨM
29
Trang 42TÀI LIỆU THAM KHẢO
…
30