Nhận thấy rõ tầm quan trọng của cải cách hành chính cũng như vai trò của người cán bộ trong việc thực hiện cải cách hành chính, đề tài “QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH VÀ VẬN DỤNG TẠI CÔNG AN PHƯỜNG” đã tiến hành nghiên cứu và phân tích rõ hơn quan điểm về cải cách hành chính của Đảng tại Nghị quyết của Đại hội lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2021, đó là quan điểm về cải cách hành chính của Đảng ta mới nhất và phù hợp nhất với tình hình thực tiễn của đất nước và cần thiết phải vận dụng quan điểm đó vào đơn vị mà tác giả hiện đang công tác là công an phường.
Trang 21 Tính cấp thiết của đề tài 1
CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ CẢI CÁCH
2.2 Thực trạng vận dụng quan điểm của Đảng về cải cách hành chính tại
2.2.1 Ưu điểm của vận dụng quan điểm của Đảng về cải cách hành chính tại
Trang 3Công an Phường 2, Quận 10 31
2.2.3 Nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế của vận dụng quan điểm của Đảng về cải cách hành chính tại Công an Phường 2, Quận 10 32 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TẠI CÔNG AN PHƯỜNG 2, QUẬN 10 34 3.1 Phương hướng nâng cao hiệu quả cải cách hành chính công tại Công an
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ trương, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách hànhchính cũng như xác định nội dung, phương hướng, giải pháp thực hiện cải cáchhành chính trong từng giai đoạn là một quá trình tìm tòi, sáng tạo không ngừng.Trong giai đoạn hiện nay, trước tình hình tình hình thế giới và trong nước có cảthuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêucầu mới nặng nề, phức tạp hơn thì đường lối đổi mới toàn diện đất nước, đặc biệt
là cải cách hành chính ngày càng được coi trọng và nỗ lực thực hiện nhằm đưađất nước vững bước tiến lên, phát triển nhanh và bền vững
Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2021 (diễn
ra vào tháng 01- 02/2021) đã xác định quan điểm chỉ đạo là “Tăng cường xây
dựng, chỉnh đốn Đảng, phát huy bản chất giai cấp công nhân của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, xây dựng Nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; gắn với tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, người đứng đầu đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, gắn bó mật thiết với nhân dân là những nhân tố có ý nghĩa quyết định thành công sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.”.
Về định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 – 2030, tại Nghị quyếtĐại hội XIII, Đảng ta đã chỉ rõ một số nhiệm vụ quan trọng cần phải tiếp tục
thực hiện là “Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục
vụ và vì sự phát triển của đất nước Tăng cường công khai, minh bạch, trách
Trang 5nhiệm giải trình; kiểm soát quyền lực gắn với siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động của Nhà nước và của cán bộ, công chức, viên chức Tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tội phạm và tệ nạn xã hội.” và “Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng toàn diện; tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán
bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhất là cán bộ cấp chiến lược, người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; làm tốt công tác
tư tưởng, lý luận; chú trọng công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ chính trị nội bộ; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng và công tác dân vận của Đảng.”
Qua thực tiễn hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng từ Đạihội lần thứ VI Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1986 đến nay là Đại hội lần thứXIII Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2021 có thể khẳng định rằng cải cách hànhchính nhà nước luôn là một chủ trương nhất quán, thể hiện tầm nhìn của Đảngtrong lãnh đạo tổ chức và hoạt động của nhà nước, thông qua các biện pháp cụthể ở từng giai đoạn phát triển của đất nước để cải cách, đổi mới nền hành chínhnhà nước phù hợp với yêu cầu của quá trình phát triển
Nhận thấy rõ tầm quan trọng của cải cách hành chính cũng như vai trò củangười cán bộ trong việc thực hiện cải cách hành chính, tác giả đã tiến hànhnghiên cứu và phân tích rõ hơn quan điểm về cải cách hành chính của Đảng tạiNghị quyết của Đại hội lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam năm 2021 (diễn ravào tháng 01 - 02/2021), đó là quan điểm về cải cách hành chính của Đảng tamới nhất và phù hợp nhất với tình hình thực tiễn của đất nước và cần thiết phảivận dụng quan điểm đó vào đơn vị mà tác giả hiện đang công tác Từ đó, tác giả
lựa chọn đề tài “Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách hành
Trang 6chính và vận dụng tại Công an Phường 2, Quận 10” để nghiên cứu, thực hiện
khoá luận tốt nghiệp của mình
và đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo trong quá trình Đảng bộ tỉnhĐồng Tháp lãnh đạo cải cách hành chính
Bài viết “Cải cách hành chính và vai trò của đảng chính trị” của tác giảNguyễn Văn Hậu (Học viện Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, 2015) đăng trênTạp chí Lý luận chính trị số 6 – 2015 đã nêu rõ chủ trương và phương thức lãnhđạo trong tiến trình cải cách hành chính ngay từ Nghị quyết Đại hội VI (năm1986) đến Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về đẩy mạnh cải cách hành chính,nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước, nhấn mạnh thực hiệncải cách hành chính phải đồng bộ với cải cách lập pháp và cải cách tư pháp,trong đó đặc biệt chú ý đến chất lượng xây dựng luật Trên cơ sở đó, rút ra một
số kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo cải cách hành chính, đó là những bàihọc kinh nghiệm bổ ích về vai trò của Đảng trong tiến trình cải cách hành chính
Bài viết “Để đẩy mạnh cải cách hành chính trong Đảng” của tác giảNguyễn Minh Tuấn (Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2016) đăng trênTạp chí Xây dựng Đảng số 8 – 2016 đã nêu lên một số chủ trưởng của Đảng về
Trang 7đường lối đổi mới, cải cách hành chính để xây dựng và hoàn thiện Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nội dung chủ yếu của cải cách hànhchính trong Đảng bao gồm việc hoàn thiện các văn bản chính trị, pháp lý củaĐảng; hoàn thiện cơ cấu tổ chức, các quy chế, quy định và cơ chế vận hành bộmáy của Đảng; cải cách thủ tục hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
cơ quan đảng tinh thông nghiệp vụ, có năng lực tham mưu, trong sáng, gươngmẫu và cơ sở vật chất - kỹ thuật bảo đảm yêu cầu thực thi nhiệm vụ của cả hệthống tổ chức đảng và những việc cần thực hiện để cải cách hành chính trongnhững năm tới
Bài viết “Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệuquả - nhiệm vụ quan trọng của cải cách hành chính nhà nước” của tác giảNguyễn Trọng Thừa (Bội Nội vụ, 2018) đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước đãxác định rõ chủ trương của Đảng về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhànước, tóm tắt kết quả cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước trong thờigian qua và chỉ ra được những tồn tại, hạn chế khiến cho tốc độ cải cách cònchậm, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và mục tiêu đề ra Trên cơ sở những kếtquả đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại và những yêu cầu chủ quan, kháchquan của bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, tác giả đã đưa raphương hướng, nhiệm vụ cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giaiđoạn tới để xây dựng một nền hành chính năng động, trách nhiệm, hiện đại, xâydựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả
Bài viết “Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính nhànước góp phần đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững đất nước” của tácgiả Phạm Thị Thanh Trà (Bộ Nội vụ, 2021) đăng trên trang thông tin điện tử củaĐảng uỷ Trường Đại học Vinh đã nêu ra kết quả cải cách hành chính nhà nướcgiai đoạn 2011 - 2020 và xây dựng nền hành chính nhà nước góp phần đổi mớisáng tạo và những tồn tại, hạn chế của cải cách hành chính trong giai đoạn này
Trang 8Đồng thời, tác giả đã đóng góp một số đề xuất về giải pháp đẩy mạnh cải cáchhành chính, xây dựng nền hành chính nhà nước góp phần đổi mới sáng tạo, pháttriển nhanh và bền vững đất nước giai đoạn tới.
Bài viết “Cải cách thủ tục hành chính hướng đến sự hài lòng của ngườidân: Những điểm sáng từ thực tiễn Hà Nội” của tác giả Khánh Ly (2020) đăngtrên Tạp chí Cộng sản đã đánh giá được những thuận lợi cho người dân, doanhnghiệp trong quá trình giao dịch với các cơ quan hành chính nhà nước do quátrình đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở thành phố Hà Nội trong những nămqua tạo ra, góp phần hướng đến xây dựng nền hành chính phục vụ Từ thực tiễncông tác này, tác giả cũng chỉ ra nhiều điểm sáng cần được tiếp tục phát huy, lantỏa
Như vậy, như đã đề cập, góc độ nghiên cứu về vấn đề cải cách hành chínhtheo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam được nhiều đề tài nhắc đến, nhưngviệc đi sâu vào phân tích quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với vấn đềnày còn hạn chế, đặc biệt việc vận dụng quan điểm đó tại đơn vị mà bản thân tácgiả công tác cụ thể là Công an Phường 2, Quận 10 thì chưa có đề tài nào đề cập
cụ thể và chi tiết, bởi lẽ xuất phát từ đặc thù công tác riêng của từng đơn vị Đềtài mà tác giả đang nghiên cứu đảm bảo tính mới so với các công trình khácnghiên cứu về vấn đề này và đảm bảo tính đặc thù đối với đơn vị mà tác giả đangcông tác và phù hợp với quan điểm mới nhất của Đảng ta tại Đại hội lần thứ XIIIĐảng Cộng sản Việt Nam năm 2021 về cải cách hành chính
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của khoá luận là trên cơ sở xem xét một cách toàndiện quan điểm của Đảng ta về cải cách hành chính trong giai đoạn hiện nay, từ
đó đánh giá việc thực hiện và kết quả đạt được của công tác cải cách hành chínhtại Công an Phường 2, Quận 10; trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp tích cực,
Trang 9phù hợp với điều kiện cụ thể của Công an Phường 2, Quận 10 và xu thể pháttriển chung của đất nước nhằm nâng cao hiệu quả cải cách hành chính của Công
an Phường 2, Quận 10 trong giai đoạn sắp tới
Để đạt được mực đích nghiên cứu nêu trên, nhiệm vụ của luận văn cầnthực hiện như sau: Nghiên cứu một cách có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn
về cải cách hành chính, đặc biệt cần nêu được trọng tâm là quan điểm của ĐảngCộng sản Việt Nam về cải cách hành chính; phân tích thực trạng vận dụng cảicách hành chính tại Công an Phường 2, Quận 10 để đánh giá kết quả, những hạnchế và các nguyên nhân của thực trạng cải cách hành chính đó Từ đó, đưa ra cácphương hướng và giải pháp cụ thể nâng cao hiệu quả cải cách hành chính tạiCông an Phường 2, Quận 10
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của khoá luận là quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam về cải cách hành chính và việc vận dụng quan điểm vào cải cách hànhchính trên địa bàn cấp xã tại đơn vị mà tác giả đang công tác, cụ thể là Công anPhường 2, Quận 10 Trong khoá luận, tác giả tập trung nghiên cứu quan điểmcủa Đảng ta về cải cách hành chính được nêu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ XII, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và thực trạng vận dụng quanđiểm của Đảng về cải cách hành chính tại Công an Phường 2, Quận 10 năm
2019, 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng phương pháp luận để nghiên cứu thể hiện trên cơ sởphương pháp nghiên cứu của triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử củaChủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhànước ta về cải cách hành chính Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các phương phápnghiên cứu như phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, phương pháp lịch sử,
Trang 10phương pháp diễn dịch, quy nạp, phương pháp khảo sát thực tế qua việc nghiêncứu các văn bản liên quan đến cải cách hành chính để hoàn thành khoá luận củamình.
6 Ý nghĩa của đề tài
Việc nghiên cứu đề tài này sẽ giúp tác giả hiểu rõ hơn về quan điểm củaĐảng Cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính, qua đó có thể vận dụng nhữngquan điểm đó để có thể giải quyết các công việc phát sinh thực tế tại đơn vị, giúpnâng cao hiệu quả cải cách hành chính tại đơn vị Ngoài ra, từ kết quả nghiêncứu được của khoá luận có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho bản thân và cácđồng nghiệp khác tại đơn vị mà tác giả công tác cũng như những người quan tâmđến việc nâng cao hiệu quả cải cách hành chính nhằm đẩy mạnh công tác cảicách hành chính
7 Kết cầu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nộidung của khoá luận bao gồm 03 chương, cụ thể như sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về cải cách hành chính
Chương 2 Sự vận dụng quan điểm của đảng về cải cách hành chính tạicông an Phường 2, Quận 10
Chương 3 Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách hànhchính tại công an Phường 2, Quận 10
Trang 11PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH
1.1 Tình hình, đặc điểm, yêu cầu về cải cách hành chính hiện nay
Cải cách nền hành chính nhà nước là một quá trình liên tục mang tính địnhnhằm làm cho hoạt động thực thi quyền hành pháp ngày càng thích ứng hơn vớiyêu cầu của sự vận động và phát triển nền kinh tế, xã hội của mỗi quốc gia Cảicách hành chính nhà nước là một bộ phận của cải cách tổ chức và hoạt động của
hệ thống bộ máy nhà nước nói chung
Kể từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 8,khóa VII (năm 1995) đến nay, cải cách nền hành chính Nhà nước đã có nhữngđóng góp to lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nổi bật là việcxây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng và vậnhành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế, củng
cố và tăng cường vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế Đặc biệt, kết quả xâydựng bộ máy hành chính nhà nước trong 5 năm qua (2016-2021) được đánh giá
là, “Điểm nổi bật trong nhiệm kỳ XII là việc đổi mới hoàn thiện tổ chức bộ máy
và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị được làm rất mạnh mẽ, có
chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương hoạt động thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả”2
1 cua-then-chot-724348.html.
https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/nhung-cach-lam-moi-sang-tao-de-giu-vung-khau-then-chot-2 15285.html.
Trang 12https://ttbc-hcm.gov.vn/nhiem-ky-chinh-phu-2016-2021-neu-cao-tinh-than-doan-ket-thong-nhat-Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước tiếp tục được kiện toàn phù hợp vớichức năng, nhiệm vụ, theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, giảm cấp trunggian; tinh giản biên chế được đẩy mạnh và đạt kết quả bước đầu Thực hiện chủtrương sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã Kỷ luật, kỷ cươngtrong các cơ quan hành chính nhà nước và trách nhiệm của người đứng đầu vàcán bộ, công chức tiếp tục được tăng cường
Phương thức hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục đượcđổi mới Công tác cải cách thủ tục hành chính, xây dựng chính quyền điện tử,cung cấp dịch vụ công trực tuyến đạt nhiều kết quả tích cực; cơ chế một cửa, mộtcửa liên thông, một cửa quốc gia, một cửa ASEAN tiếp tục được duy trì, mởrộng, cải thiện về chất lượng, hiệu quả hoạt động đã giúp cải thiện nhiều chỉ sốxếp hạng quốc tế về năng lực cạnh tranh, môi trường kinh doanh, đổi mới sángtạo, phát triển bền vững Đã tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm xâydựng chính phủ điện tử hướng tới chính phủ số và đạt được những kết quả bướcđầu; các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ quan nhà nước nóichung đã phát triển hơn Tăng cường họp, làm việc trực tuyến, xử lý hồ sơ côngviệc trên môi trường điện tử, đặc biệt trong năm 2020 khi xảy ra đại dịch Covid-19
Tuy nhiên, quá trình đó cũng đã bộc lộ những hạn chế và khó khăn, tháchthức cần vượt qua để đạt những thành tựu to lớn hơn nữa, những hạn chế và khókhăn có thể kể đến như là3:
Trong hoàn thiện thể chế, hệ thống thể chế hiện nay ở Việt Nam chưa đầy
đủ, đồng bộ và thống nhất, nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụxây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế thị trường và hộinhập quốc tế
3 Văn Tất Thu (2021), “Giải pháp khắc phục hạn chế trong cải cách hành chính nhà nước”, Tạp chí Tổ chức nhà nước số 5/2021.
Trang 13Trong cải cách thủ tục hành chính, cải cách thủ tục hành chính thời gianqua chưa nhận thức đúng và đầy đủ vai trò, bản chất, nguồn gốc của thủ tục hànhchính và cải cách thủ tục hành chính cần được bắt đầu từ đâu.
Trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, hiện nay, vẫn còn sựchồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa một số bộ, ngành; việc sắp xếp, tổ chứclại các cơ quan hành chính, các đơn vị sự nghiệp công lập để khắc phục sự chồngchéo, bỏ trống hoặc trùng lặp chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn còn chậm, chưa
có kết quả rõ ràng Bộ máy tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộcChính phủ, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyệncòn cồng kềnh và thiếu ổn định
Trong xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, xâydựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là nhiệm vụ trọng tâmcủa cải cách nền hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2020 nhưng kết quả đạtđược chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra Có thể nói, hạn chế, bất cập lớn nhất là chưaxây dựng được đội ngũ cán bộ, công chức có đủ trình độ, năng lực chuyên môn,phẩm chất đạo đức đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Ngày 15/7/2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 76/NQ-CP vềChương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 Cảicách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 tập trung vào 6 nội dung, đó là:Cải cách thể chế; Cải cách thủ tục hành chính; Cải cách tổ chức bộ máy hànhchính nhà nước; Cải cách chế độ công vụ; Cải cách tài chính công và Xây dựng,phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số
Trọng tâm cải cách hành chính 10 năm tới giai đoạn 2021 - 2030 là: Cảicách thể chế, trong đó tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế của nềnhành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; xây dựngđội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp, có năng lực, phẩm chất đáp
Trang 14ứng yêu cầu nhiệm vụ và sự phát triển đất nước, trong đó, chú trọng cải cáchchính sách tiền lương; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập sâu rộng quốc
tế, cải cách hành chính là tất yếu nhằm đáp ứng thực tiễn khách quan Nền hànhchính hiện đại đủ năng lực cần phải đáp ứng yêu cầu cơ bản về hiệu lực, hiệu quả
và đem lại những tiện ích nhất cho tất cả cộng đồng dân cư trong xã hội
Cải cách hành chính là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị - xã hội, nhằmsửa đổi toàn diện hệ thống hành chính nhà nước, giúp cơ quan nhà nước hoạtđộng hiệu lực, hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân, phục vụ yêu cầu phát triển kinh
tế xã hội tốt hơn trong tình hình mới Do đó, có các đặc điểm như là:
Một là, cải cách hành chính phải được tiến hành trên cơ sở các nghị quyết
và nguyên tắc của Đảng về xây dựng hệ thống chính trị, đổi mới phương thứclãnh đạo và nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng
Hai là, tiếp tục hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và quy chế phối hợp để
nâng cao vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và cả bộ máy nhà nước Thựchiện phân công, phân cấp rõ ràng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phục
vụ tốt nhất cho nhân dân và chịu sự giám sát chặt chẽ của nhân dân
Ba là, các chủ trương, giải pháp cải cách hành chính phải đáp ứng yêu cầu
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá
Bốn là, cải cách hành chính phải được tiến hành đồng bộ, vững chắc, có
trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể và bảo đảm sự pháttriển ổn định, bền vững của đất nước
Trang 15Cải cách hành chính được xác định là một bộ phận quan trọng của côngcuộc đổi mới, là trọng tâm của tiến trình cải cách nhà nước Cộng hòa Xã hội chủnghĩa Việt Nam Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn
2021 - 2030 gắn với các yêu cầu cụ thể như sau:
Một là, quán triệt chủ trương của Đảng về cải cách hành chính là một
trong những đột phá phát triển đất nước; gắn cải cách hành chính đồng bộ với cảicách lập pháp, cải cách tư pháp và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, gópphần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Hai là, cải cách hành chính phải xuất phát từ lợi ích của người dân, doanh
nghiệp; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; lấy sự hài lòng của ngườidân, doanh nghiệp là thước đo đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan hànhchính nhà nước các cấp
Ba là, các nội dung cải cách hành chính phải được tiến hành đồng bộ,
thống nhất, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tiễn và gópphần thúc đẩy thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước theo từng giai đoạn
Bốn là, cải cách hành chính phải gắn với nâng cao nhận thức, đổi mới tư
duy và hành động sáng tạo; đổi mới lề lối làm việc, phương thức quản trị hiệnđại, trên cơ sở đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thực hiện chuyển đổi số tronghoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước; tận dụng có hiệu quả thành tựu,tiến bộ khoa học và công nghệ, nhất là những thành tựu của cuộc Cách mạngcông nghiệp lần thứ tư, với lộ trình, bước đi phù hợp, tránh mọi biểu hiện bàngquan, thiếu tự tin, thụ động, nhưng không nóng vội, chủ quan, duy ý chí
Năm là, cải cách hành chính phải kế thừa, phát huy những thành tựu đã đạt
được trong cải cách hành chính nhà nước giai đoạn vừa qua; tiếp thu những kinh
Trang 16nghiệm, những bài học thành công trong cải cách của các nước có nền hànhchính phát triển để vận dụng vào thực tiễn một cách phù hợp.
1.2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII ngày 28/01/2016 đã xácđịnh cần đặc biệt chú trọng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có kết quảnhiệm vụ trọng tâm về cải cách hành chính trong 05 năm từ 2016 - 2020 là xâydựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực,hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu Cụthể:
Thứ nhất, về cải cách thể chế Xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn,
trong sạch, vững mạnh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và định hướng pháttriển kinh tế - xã hội; tập trung tạo dựng thể chế, luật pháp, cơ chế, chính sách vàmôi trường, điều kiện thuận lợi, an toàn để kinh tế thị trường vận hành đầy đủ,thông suốt, hiệu quả và hội nhập quốc tế; phát huy mạnh mẽ quyền dân chủ, tự
do sáng tạo của người dân trong phát triển kinh tế - xã hội Phân định rõ chứcnăng của Nhà nước và chức năng của thị trường Nhà nước quản lý và địnhhướng phát triển kinh tế - xã hội bằng pháp luật, quy hoạch, kế hoạch và cáccông cụ điều tiết phù hợp với kinh tế thị trường, giảm thiểu can thiệp bằng mệnhlệnh hành chính Hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, thốngnhất, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hộinhập quốc tế Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và xác định rõ chứcnăng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước nhằm phục vụ tốt nhất người dân vàdoanh nghiệp Khuyến khích, hỗ trợ cho mọi ý tưởng sáng tạo, thúc đẩy đổi mới,phát triển, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, khoa học – công nghệ, vănhóa, nghệ thuật,
Trang 17Thứ hai, về cải cách thủ tục hành chính Tập trung cải cách thủ tục hành
chính theo hướng tinh giản, gắn với nâng cao chất lượng chính sách, pháp luật;quy định rõ cơ quan chịu trách nhiệm đối với từng thủ tục hành chính Chỉ quyđịnh những thủ tục hành chính thực sự cần thiết, hợp lý, đúng pháp luật và tạothuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp Công khai, minh bạch các quytrình, thủ tục hành chính; thiết lập hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý kiến nghị
và kết quả giải quyết thủ tục hành chính Bảo đảm quyền tự do của người dân,doanh nghiệp trong hoạt động kinh tế đi đôi với tuân thủ pháp luật
Thứ ba, về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Hoàn thiện
cơ chế phân cấp, bảo đảm thống nhất, thông suốt trong lãnh đạo, quản lý, điềuhành từ Trung ương đến cơ sở Xây dựng không gian phát triển kinh tế thốngnhất trên cả nước, trong từng vùng theo nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa quản lýtheo ngành với quản lý theo lãnh thổ Phân định rõ quyền hạn và trách nhiệmtrong quản lý kinh tế, xã hội giữa Trung ương và địa phương, bảo đảm sự tậptrung thống nhất quản lý của Trung ương và phát huy tính chủ động, tự chịutrách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương Hoàn thiện cơ chế phân cấpđầu tư, ngân sách, bảo đảm quản lý thống nhất về quy hoạch phát triển và cânđối nguồn lực Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương bảođảm phục vụ tốt nhất người dân, doanh nghiệp; xác định rõ thẩm quyền, tráchnhiệm quản lý nhà nước về kinh tế, xã hội đối với chính quyền các cấp; tập trungvào cung cấp dịch vụ công, bảo đảm an sinh xã hội, an toàn xã hội, nâng caophúc lợi xã hội và cải thiện đời sống cho người dân; hoàn thiện chức năng,nhiệm vụ và tổ chức bộ máy phù hợp đối với chính quyền đô thị, hải đảo
Thứ tư, về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức, viên chức Đổi mới công tác tuyển dụng, đề bạt cán bộ, công chức, bảo
đảm cạnh tranh, công khai, minh bạch; đánh giá cán bộ, công chức phải trên cơ
Trang 18sở kết quả thực hiện nhiệm vụ; người đứng đầu cơ quan trong bộ máy nhà nướcphải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao và phải được traoquyền quyết định tương ứng về tổ chức, cán bộ; có chế tài xử lý thích đángnhững cán bộ vi phạm pháp luật, nhất là cán bộ giữ vị trí lãnh đạo, quản lý Tậptrung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức, năng lực côngtác, tinh thần trách nhiệm và tính chuyên nghiệp cao.
Thứ năm, về cải cách tài chính công Thực hiện tinh giản biên chế gắn
với cải cách tiền lương; thực hiện kiên trì, kiên quyết, có hiệu quả cuộc đấu tranhphòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
Thứ sáu, về hiện đại hoá hành chính Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, cung cấp dịch vụ công vàthực hiện chính phủ điện tử Tiếp sau đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIIIĐảng Cộng sản Việt Nam diễn ra từ ngày 25/01 - 01/2/2021, tại Thủ đô Hà Nội,Đảng ta đã định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 – 2030 về cải cáchhành chính với nội dung chính là: Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả,
vì nhân dân phục vụ và vì sự phát triển của đất nước Tăng cường công khai,minh bạch, trách nhiệm giải trình; kiểm soát quyền lực gắn với siết chặt kỷcương, kỷ luật trong hoạt động của Nhà nước và của cán bộ, công chức, viênchức Tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quanliêu, tội phạm và tệ nạn xã hội4
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định:
“Xây dựng nền hành chính nhà nước phục vụ nhân dân, dân chủ, pháp quyền,
chuyên nghiệp, hiện đại, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu
4 Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII ngày 01/02/2021.
Trang 19quả”5 Tại Văn kiện này Đảng ta đã nêu quan điểm về cải cách hành chính giaiđoạn 2021 – 2030 là tiếp tục thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính
và hiện đại hóa nền hành chính quốc gia với những nội dung cụ thể như sau:
Thứ nhất, về cải cách thể chế Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý, điều hành vànăng lực kiến tạo phát triển; đẩy nhanh tiến độ ban hành các luật trực tiếp triểnkhai thi hành Hiến pháp năm 2013 Xác định rõ hơn vai trò, vị trí, chức năng,nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nhà nước, thực hiện tốt chức năng củaNhà nước, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội.Đẩy mạnh việc hoàn thiện pháp luật gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chứcthi hành pháp luật, xây dựng được hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khảthi, công khai, minh bạch, ổn định, có sức cạnh tranh quốc tế lấy quyền và lợi íchhợp pháp, chính đáng của người dân là trung tâm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảođảm yêu cầu phát triển bền vững kinh tế, xã hội và quốc phòng, an ninh trongđiều kiện mới
Nhà nước quản lý, điều hành nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, quyhoạch, kế hoạch và các công cụ điều tiết trên cơ sở các quy luật thị trường; tăngcường công tác giám sát, chủ động điều tiết, giảm các tác động tiêu cực của thịtrường, không can thiệp làm sai lệch các quan hệ thị trường Nâng cao năng lực
tổ chức thực hiện có hiệu quả hệ thống pháp luật, thể chế và các chính sách pháttriển kinh tế - xã hội; chú trọng quản lý phát triển xã hội; thực hiện ngày càng tốthơn an sinh xã hội và phúc lợi xã hội, bảo vệ và trợ giúp các đối tượng dễ bị tổnthương trong nền kinh tế thị trường Bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an ninhkinh tế
5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 – 2030.
Trang 20Thực hiện tốt chức năng quản lý, phát triển mạnh nguồn nhân lực và hệthống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội đáp ứng yêu cầu phát triển; quản lý và sửdụng hiệu quả tài sản quốc gia, thực hiện tốt chức năng chủ sở hữu đối với doanhnghiệp nhà nước Hoàn thiện hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướngtinh gọn, có cơ cấu hợp lý, có năng lực tự chủ, quản trị tiên tiến, hoạt động hiệulực, hiệu quả; cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu có chất lượngngày càng cao Đẩy mạnh việc chuyển giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệmđối với các đơn vị sự nghiệp công lập Phát triển thị trường dịch vụ sự nghiệpcông và thu hút mạnh mẽ các loại hình kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ công;kiểm soát độc quyền và bảo vệ người sử dụng.
Thứ hai, về cải cách thủ tục hành chính Cải cách thủ tục hành chính
một cách quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, bãi bỏ các rào cản hạn chế quyền tự dokinh doanh, cải thiện và nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh, bảo đảmcạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch Phấn đấu đến năm 2030 môitrường kinh doanh của Việt Nam được xếp vào nhóm 30 quốc gia hàng đầu.Đồng thời, chủ trương đơn giản hoá thủ tục hành chính
Thứ ba, về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Hoàn thiện
tổ chức bộ máy chính quyền các cấp gắn với tinh giản biên chế, bảo đảm hoạtđộng hiệu lực, hiệu quả; Chính phủ tập trung vào quản lý vĩ mô, nâng cao chấtlượng xây dựng thể chế, chiến lược, quy hoạch, kế hoạc; tăng cường năng lực dựbáo và khả năng phản ứng chính sách trong điều kiện kinh tế thị trường và hộinhập quốc tế Đổi mới mạnh mẽ phân cấp, phân quyền, ủy quyền và nâng caohiệu quả phối hợp trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; củng cố, hoànthiện hệ thống chính quyền địa phương; phân định rõ trách nhiệm, quyền hạngiữa Trung ương và địa phương Kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế địa
Trang 21phương và kinh tế vùng trên cơ sở phát huy hiệu quả các tiềm năng, thế mạnhcủa từng vùng, địa phương.
Thứ tư, về cải cách chế độ công vụ Xây dựng đội ngũ cán bộ, công
chức, viên chức có tính chuyên nghiệp cao, có năng lực sáng tạo dựa trên cơ chếcạnh tranh về tuyển dụng, chế độ đãi ngộ và đề bạt; có phẩm chất đạo đức tốt vàbản lĩnh chính trị vững vàng Quy định rõ và đề cao trách nhiệm của người đứngđầu; có cơ chế khuyến khích, khơi dậy tinh thần cống hiến vì đất nước, tạo độnglực và áp lực để mọi cán bộ, công chức, viên chức hoàn thành tốt nhất nhiệm vụđược giao, tận tụy phục vụ nhân dân; có cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo,dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung
Thứ năm, về cải cách tài chính công Đổi mới phân cấp ngân sách nhà
nước, phân định rõ nguồn thu, nhiệm vụ chi của các cấp ngân sách theo hướngtăng cường vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời bảo đảm tính tựchủ, tự chịu trách nhiệm, khuyến khích và thúc đẩy sáng tạo của chính quyền địaphương Cải cách cơ bản chế độ tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức.Thực hiện kiên trì, kiên quyết, có hiệu quả cuộc đấu tranh phòng, chống thamnhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí Nâng cao hiệu quả công tác giámsát, thanh tra, kiểm tra, làm tốt chức năng hỗ trợ, thúc đẩy phát triển
Thứ sáu, về xây xựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số, trong đó tập trungphát triển hạ tầng số phục vụ các cơ quan nhà nước một cách tập trung, thôngsuốt; thiết kế đồng bộ, xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống tích hợp, kết nốiliên thông các cơ sở dữ liệu lớn, nhất là dữ liệu về dân cư, y tế, giáo dục, bảohiểm, doanh nghiệp, đất đai, nhà ở, phục vụ kịp thời, hiệu quả cho phát triểnkinh tế - xã hội và đời sống nhân dân Thực hiện chuyển đổi số quốc gia mộtcách toàn diện để phát triển kinh tế số, xây dựng xã hội số Phấn đấu đến năm
Trang 222030, hoàn thành xây dựng Chính phủ số, đứng trong nhóm 50 quốc gia hàngđầu thế giới và xếp thứ ba trong khu vực ASEAN về chính phủ điện tử, kinh tếsố.
1.3 Quan điểm của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh về cải cách hành chính
Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh kiên định mụctiêu xã hội chủ nghĩa, ra sức phát huy truyền thống vẻ vang “Xây dựng Đảng bộthành phố thật trong sạch, vững mạnh; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lýNhà nước; không ngừng đổi mới, năng động, sáng tạo, giữ vững ổn định chínhtrị - xã hội; nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của kinh tếthành phố, gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xây dựng con người,thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường; nâng cao phúc lợi xã hội
và chất lượng cuộc sống của Nhân dân Xây dựng thành phố Hồ Chí Minh cóchất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình; có vai trò động lực trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; sớm trở thành một trong nhữngtrung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của khuvực Đông Nam Á” Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ Xnhiệm kỳ 2015 – 2020 đã đưa ra các quan điểm về cải cách hành chính như sau:
Thứ nhất, về cải cách thể chế Phát huy vai trò, trách nhiệm và nâng cao
chất lượng, hiệu quả hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, Hội đồngnhân dân các cấp Thành lập và tổ chức hoạt động có hiệu quả Trung tâm nghiêncứu phân tích thông tin thành phố Hồ Chí Minh phục vụ phân tích thực trạng và
dự báo định hướng phát triển các ngành kinh tế, xã hội, đô thị Thực hiện cơ chếgiao ban trực tuyến giữa thành phố và quận - huyện, phường - xã, thị trấn
Thứ hai, về cải cách thủ tục hành chính Đẩy mạnh cải cách thủ tục
hành chính, thực hiện kiểm soát nhằm đơn giản hóa và công khai thủ tục hành
Trang 23chính; tiếp tục giảm mạnh thời gian kê khai, nộp thuế, thủ tục hải quan, bảo hiểm
xã hội bằng việc ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, tiếp cận với các nướctiên tiến trong khu vực Xây dựng Trung tâm hành chính một cửa cấp thành phố;nâng cao chất lượng công vụ cho tổ chức và công dân
Thứ ba, về cải cách tổ chức bộ máy nhà nước Sắp xếp, kiện toàn tổ
chức, bộ máy, tiếp tục thực hiện chủ trương tinh giản biên chế; tăng cường hiệulực, hiệu quả quản lý Nhà nước của các cấp chính quyền theo hướng tinh, gọn,chuyên nghiệp sát hợp với đặc điểm, tính chất của một đô thị đặc biệt
Thứ tư, về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức, viên chức Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu của ủy ban nhân dân các
cấp và thủ trưởng các sở, ngành trong quản lý, điều hành, tham mưu, đề xuấtchính sách và giải quyết thấu lý, đạt tình, kịp thời những vấn đề bức xúc của
Nhân dân Đề cao trách nhiệm, đạo đức công vụ, kỷ luật, kỷ cương trong chỉ đạo
và thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức; nghiên cứu việc thực hiệnthí điểm cơ chế thi tuyển chức danh lãnh đạo cấp phó sở, ngành, chức danhtrưởng phòng thuộc quận, huyện Nghiên cứu đề xuất thực hiện thí điểm cử tritrực tiếp bầu một số chức danh ở phường - xã, thị trấn, quận - huyện
Thứ năm, về cải cách tài chính công Nâng cao hiệu quả quản lý tài
chính công và đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí
Thứ sáu, về hiện đại hoá nền hành chính thành phố Nâng cao hiệu quả
cải cách hành chính đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyênnghiệp, hiện đại, năng động, phục vụ Nhân dân, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả,xây dựng chính quyền điện tử phù hợp với đô thị đặc biệt Đại hội Đại biểu Đảng
bộ thành phố lần thứ X nhận thức sâu sắc trách nhiệm đối với Nhân dân thànhphố và Nhân dân cả nước, với truyền thống yêu nước, cách mạng, đoàn kết, năngđộng, sáng tạo, Đảng bộ thành phố nghiêm túc khắc phục, sửa chữa những hạn