Lênin cũng đãviết: "Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát vànghiêncứutất cảcácmặt,tất cả mốiliênhệ và "quanhệgiántiếp" củasựvật đó" - Đối với thế hệ trẻ nói chung, với họ
Trang 21 LÝDOCHỌNĐỀTÀI
MỞĐẦU
- Lý do mà em muốn chọn đề tài này là vì em muốn tìm hiểu về quá trình hình thành
tưtưởng của Bác từ xuất phát điểm của Bác đến khi thành lập ra Đảng cộng sản Từnăm1890, đó là năm Bác Hồ được sinh ra, điều đó nói rằng là từ gốc rễ gia đình Bác đãthấmnhuần tư tưởng của cha anh để lại, sự yêu nước ấy lại hình thành lên ước muốn lấylại
độclập,t ự doc h o dânt ộ c V i ệ t Namu a c á c t h ờ i k ì Đếnn ă m 1 9 3 0 , đâyl à t hờ i đ i ể m chínmuồi và năm đó Đảng cộng sản ra đời với mục tiêu dẫn dẵn Cách mạng dân tộc đi đếnthắng lợi
2 MỤCĐÍCHVÀNHIỆMVỤNGHIÊNCỨU
- Mục đích của đề tài là tìm hiểu tư tưởng của Bác, để thấy rằng tư tưởng ấy giúp cho
dânViệt Nam ngày càng tốt hơn trong thực tại và đề cao ý chí khát vọng đấu tranh chonền tựchủnướcnhà
- Nhiệm vụ nghiên cứu là đưa ra các dữ liệu, những luận điểm, luận cứ để chứng minh
tưtưởngHồChíMinhlàkimchỉ nam,vàđề cao tính ápdụngchoViệtNam hiệnđại
3 ĐỐITƯỢNGVÀPHẠMVINGHIÊNCỨU
- ĐốitượngnghiêncứuTưtưởngHồChíMinh.
- Phạmvinghiêncứulàtừ1890 đến1930.
4 CƠSỞLÝLUẬNVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
- Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử là cơ sở phương pháp luận khoa học
đểnghiêncứu, họctập,vậndụng và phát triểntư tưởngHồ ChíMinh
- Cùng với chủ nghĩa duy vật biện chứng, chúng ta cần vận dụng chủ nghĩa duy vật lịch
sửvàoviệcnghiêncứu,họctậptưtưởngHồChíMinh.Trongnghiêncứukhoahọc,theo
V.I Lênin, chúng ta không được quên mối liên hệ lịch sử căn bản, nghĩa là phải xemxétmột hiện tượng nhất định đã xuất hiện trong lịch sử như thế nào, hiện tượng đó đã trảiquanhữnggiaiđoạnpháttriểnchủyếunàovàđứngtrênquanđiểmcủasựpháttriểnđóđể
Trang 3xem xét hiện nay nó đã trở thành như thế nào? Nắm vững quan điểm này giúp chúngtahiểu được tư tưởng Hồ Chí Minh mang đậm dấu ấn của quá trình phát triển lịch sử,quátrìnhphát triểnsángtạo,đổi mới.
- Tư tưởng Hồ ChíMinh là mộthệ thống quanđiểmtoàndiện và sâusắc vềc á c h
m ạ n g Việt Nam, có quan hệ thống nhất biện chứng nội tại của nó Một yêu cầu về phương phápluận khi nghiên cứu tưtưởng Hồ Chí Minh trên bình diện tổng thể hay từng bộ phận làphải luôn luôn quán triệtmối liên hệ qua lại của các yếu tố, các bộ phận khác nhau trongsự gắn kết tất yếu của hệthống tư tưởng đó quanh hạt nhân cốt lõi là tư tưởng độc lập, tựdo V.I Lênin cũng đãviết: "Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát vànghiêncứutất cảcácmặt,tất cả mốiliênhệ và "quanhệgiántiếp" củasựvật đó"
- Đối với thế hệ trẻ nói chung, với học sinh, sinh viên trong các trường cao đẳng và đại
họcnói riêng, cần đặc biệt coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng, đặc biệtlà giáo dục tư tưởng Hồ ChíMinh nhằm nâng cao lý luận, phương pháp tư duy biệnchứng, góp phần đào tạo sinh viênthành những chiến sĩ đit i ê n p h o n g t r o n g c ô n g c u ộ c bảo vệ và xây dựngđất nước Việt Nam đàng hoàng hơn và to đẹp hơn như Di chúc củaNgười để lại: "ĐOÀNVIÊN VÀ THANH NIÊN ta nói chung là tốt, mọi việc đều hănghái xung phong, khôngngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dụcđạo đức cách mạng cho
họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩaxãhộivừa"hồng"vừa"chuyên"
- Bồi dưỡngthế hệcáchmạngcho đờisaulàmộtviệcrấtquantrọngvàrấtcần thiết"
6 KẾTCẤUCỦATIỂULUẬN
Mở đầu:Nêulýdochọnđềtài,mụcđích nghiên cứu
Trang 4 Nội dung chính: Bao gồm 2 phần chính là lý thuyết và vận dụng Trong các phần lạichiathànhnhiềutiểumụcnhỏ.
Kếtluận:Tómlượcnộidungchính
NỘIDUNG CHƯƠNG1:BỐICẢNH THẾGIỚIVÀVIỆTNAM
1 Tìnhhìnhquốctế
- Vào nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển từ giai đoạn tự
docạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Chỉ chín nước đế quốc đã chi phối toàn bộtình hình thế giới Phần lớn cácnước châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh đã trở thànhthuộc địa hoặc phụ thuộc củachúng Nhân dân các nước thuộc địa bị chủ nghĩa thực dântước hết những giá trị vănhoá, tinh thần, quyền lợi kinh tế và địa vị xã hội… Mạngsốngcủangườidânthuộcđịa“khôngđángmộttrinh”.Cùngvớimâuthuẫncơbảntrongxãhội tư bản - mâu thuẫn giữa vô sản và tư sản, chủ nghĩa đế quốc làm phát sinh một mâuthuẫn mới - mâu thuẫn giữa cácdân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân Mâuthuẫn này ngày càng gay gắt Vìvậy, từ đầu thế kỷ XX phong trào giải phóng dân tộc ởcác nướcthuộc địangày càngpháttriển,nhưngchưaởđâu giànhđượcthắng lợi
- Trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã phát triển chủ nghĩa Mác thành chủ
nghĩaMác-Lênin.SựxuấthiệnchủnghĩaLêninlàmộtnhântốđặcbiệtquantrọngđốivớiviệcrađời và phát triểncủatư tưởngHồ Chí Minh
- Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh chấp thuộc địa giữa chúng là nguyên nhân gây ra
cuộcChiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 - 1918) Cuộc chiến tranh hao người tốn của
ấy đãkhơi sâu, làm gay gắt thêm mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa, làm cho chủ nghĩatư bản thế giới suy yếu, tạo điều kiện cho Cáchmạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Ngagiành được thắng lợi Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, mở rathời đại mới của lịch sửloài người - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xãhội trên phạm vi toàn thếgiới Đồng thời, Nhà nước Xôviết ra đời làm nảy sinh một mâu thuẫn mới mang tính thờiđại-mâuthuẫn giữachủnghĩaxãhội và chủnghĩatư bản
- Những nhân tố quốc tế nêu trên đã tạo những tiền đề và điều kiện cơ bản thúc đẩy
phongtràogiảiphóngdântộctrênthếgiới,trongđócóViệtNampháttriểnvớixuhướngvàtínhchất mới
Trang 52 TìnhhìnhViệtNam
- Giữa thế kỷ XIX (1858), Việt Nam từ một quốc gia phong kiến độc lập đã bị chủ nghĩa
tưbản Pháp xâm lược, trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến Sự xâm nhập của chủnghĩa tư bản Pháp đã làm nảysinh trong xã hội Việt Nam hai giai cấp mới: giai cấp tưsảnvàgiaicấpvôsản.DướiáchthốngtrịcủathựcdânPháp,bịmấtđộclậptựdo,nhândântakhô
ng ngừng nổi lênchốnglại chúng
- Kể từ khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Patơnốt (6-6-1884) chịu sự bảo hộ của
đếquốc Pháp, trừ một số ít người cam tâm làm tay sai cho giặc, còn đại đa số nhân dânvẫnnungnấuýchícămthùvàchờthờicơvùnglêntựgiảiphóng.Lớplớpsĩphuvàđồngb
ào yêu nước đã liên tục đứng lên chiến đấu giành lại độc lập Song, những kinh nghiệmlịch sử chống ngoại xâm không pháthuy được tác dụng trước một kẻ thù mới - chủ nghĩađế quốc Các phong trào khángchiến đều bị dìm trong máu, lửa Sau thất bại của phongtrào Cần Vương và các phongtrào cứu nước theo hệ tư tưởng tư sản, đất nước lâm vàotình trạng khủng hoảng đườnglối Cả dân tộc chìm đắm trong đêm dài nô lệ, tưởng chừngnhưkhông cóđườngra
- Từ những bối cảnh quốc tế và trong nước nêu trên, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường
- Tư tưởng Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống cần cù lao động, anh dũng chiến
đấutrong dựng nước và giữ nước, truyền thống đoàn kết, sống có tình, có nghĩa, nhân áiViệtNam Trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam thì chủ nghĩa yêunước làdòngchủlưu xuyên suốtlịchsử dân tộc
- Chủ nghĩa yêu nước đã trở thành động lực, sức mạnh truyền thống, đạo lý làm
người,niềmtựhàovàlànhântốhàngđầutrongbảnggiátrịtinhthầncủaconngườiViệtNam
Trang 6Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là mộttruyềnthống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần
ấy lạisôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sựnguyhiểm,khó khăn, nó nhấnchìmtất cảlũ bán nướcvà lũ cướpnước”
- Chính sức mạnh truyền thống ấy đã thúc giục Nguyễn Tất Thành (Hồ Chí Minh) đi
tìmđường cứu nước, cứu dân Đó là động lực chi phối mọi suy nghĩ, hành động củaNgườitrong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng Đó cũng chính là cơ sở tư tưởng đãdẫn dắtNgười đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Hồ Chí Minh viết: “Lúc đầu, chính là chủnghĩayêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theoQuốc tếthứ ba”
2 Tinhhoavănhoánhânloại:phươngĐôngvàphươngTây
- Cùng với chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng của văn hoá
phươngĐông Người cũng đã tiếp thu và kế thừa có phê phán tư tưởng dân chủ, nhân văncủa vănhoá Phục hưng, thế kỷ Ánh sáng, của cách mạng tư sản phương Tây và cách mạng TrungQuốc
- Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh được theo học chữ Nho với các thầy vốn là những
nhàNho yêu nước Đạo đức Nho giáo thấm vào tư tưởng tình cảm của Người không phảilànhững giáo điều “tam cương”, “ngũ thường” nhằm bảo vệ tôn ti trật tự phong kiến,màtinh thần “nhân nghĩa”, đạo “tu thân”, sự ham học hỏi, đức “khiêm tốn”, tính “hoànhã”,cách đối nhân xử thế “có lý, có tình” Những mệnh đề “trung hiếu”, “nhân nghĩa”,
“tứ hảigiai huynh đệ”, “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh”, phương châm “khắc kỷphụclễ”, củacácnhàhiềntriếtphươngĐôngđượcHồChíMinhhếtsứctrântrọng.Trongkhi tiếp thu, vận dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo, Người cũng đồng thời phêphánloại bỏ những yếutố thủ cựu,tiêucựccủanó
- Trước khi đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã quan tâm nghiên cứu, tìm
hiểutư tưởng dân chủ tư sản Pháp, Mỹ, đặc biệt là tư tưởng Tự do, Bình đẳng, Bác ái, chủnghĩa Tam dân của Tôn TrungSơn (Trung Quốc) Người đã vận dụng và phát triển cáctràolưutưtưởnghọcthuyếtấylênmột trìnhđộ mớiphù hợpvới dântộc vàthời đạimới
- Như vậy, trong quá trình hình thành phát triển tư tưởng của mình, Hồ Chí Minh đãkếthừa có chọn lọc tinh hoa văn hoá phương Đông phương Tây, nâng lên một trình độmớitrêncơsởphươngpháp luận mácxít -lêninnít
Trang 73 ChủnghĩaMác–Lênin
- Từ khi rời Tổ quốc (1911) cho đến năm 1917, Hồ Chí Minh đã đến nhiều nước thuộc
địavà nhiều nước tư bản đế quốc Trong khoảng thời gian đó, Hồ Chí Minh được bổsungthêm những nhận thức mới về những gì ẩn dấu đằng sau các từ Tự do, Bình đẳng,Bác áimà vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên Người đã nghe Khoảng cuối năm 1917, khi trởlại Pari,Hồ Chí Minh đã làm quen với nhiều nhà hoạt động chính trị, xã hội của nướcPháp vànhiều nước trên thế giới Năm 1919, Hồ Chí Minh tham gia Đảng Xã hội Pháp(SFIO),mộtđảng tiếnbộ lúc bấygiờthuộcQuốc tếII
- Việc Hồ Chí Minh tiếp thu bản Luận cương của Lênin tháng 7-1920 và trở thành
ngườicộng sản vào cuối năm đó đã tạo nên bước ngoặt căn bản trong tư tưởng củaNgười Thếgiới quan và phương pháp luận Mác - Lênin đã giúp Hồ Chí Minh nhìn nhận,đánh giáphân tích tổng kết các học thuyết, tư tưởng, đường lối các cuộc cách mạng mộtcách khoahọc; cùng với kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của mình để đề ra con dường cách mạnggiảiphóng dân tộcđứngđắn
- Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận cơ sở chủ yếu nhất của sự hình thành
pháttriểntư tưởngHồ Chí Minh
4 TàinăngvàhoạtđộngthựctiễnsángtạocủaHồChíMinh
- Lý luận tư tưởng bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con người sáng tạo ra
trêncơsởnhận thứccácnhân tố khách quan
- Ngay từ khi còn trẻ, Hồ Chí Minh đã có hoài bão lớn, có bản lĩnh kiên định, giàu
lòngnhânáivà sớm cóchí cứu nước, tự tin vào mình
- Tưchấtthôngminh,tưduyđộclập,sángtạotínhhamhiểubiếtvànhạybénvớicáimớilà những
đức tính dễ thấy ở người thanh niên Nguyễn Tất Thành Phẩm chất đó được rènluyện, phát huy trong suốt cuộc đời hoạtđộng cách mạng của Người Nhờ vậy, giữa thựctiễn phong phú và sinh động, giữa nhiềuhọc thuyết, quan điểm khác nhau, giữa biết baotình huống phức tạp, Hồ Chí Minh đã tìmhiểu, phân tích tổng hợp, khái quát hình thànhnhững luận điểm đúng đắn và sáng tạo,hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh Cũng nhưmôn học Tư tưởng Hồ Chí Minh, kháiniệm tư tưởng Hồ Chí Minh mới chỉ được bắt đầunghiên cứu, tuy vậy, đến nay đã có tớimấy chục khái niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh Kếthừa thành tựu nghiên cứu của các nhàkhoa học căn cứ vào các văn kiện của Đảng thì tưtưởng HồChíMinh là một hệ thốngquanđiểmtoàn diện,sâu sắcvềnhững vấnđềcơ bản
Trang 8củacáchmạngViệtNam,làkếtquảcủasựvậndụngvàpháttriểnsáng tạochủnghĩaMác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước lao kế thừa và phát triển các giá trị truyềnthốngtốt đẹp củadân tộc, tiếpthu tinhhoa văn hoá nhân loại.
CHƯƠNG3:QUÁTRÌNHHÌNHTHÀNHVÀPHÁTTRIỂN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (TỪ NĂM 1911 ĐẾN1920)
1 Từnhỏđếnkhirađitìmđườngcứunướctrướctháng6/1911
- Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước mất, nhà
tan.Xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước từ thuở nhỏ, Hồ Chí Minh đã hấpthụtruyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, nền văn hiến của nước nhà và những tinhhoavănhoáphươngĐông,Ngườilạiđượchưởngnềngiáohuấnyêunước,thươngnòicủagiađình, truyền thống đấu tranhbất khuất củađấtLam Hồng
- Đất nước, quê hương, gia đình và nhà trường đã hình thành nên ở người thanh
niênNguyễn Tất Thành một nhân cách giàu lòng yêu nước, nhân ái, thương người, cóhoài bãocứu nước và thấu hiểu được sức mạnh ý chí độc lập tự cường của dân tộc Vốn có tư chấtthông minh, linh khiếuchính trị sắc sảo, với ý chí lớn tìm đường cứu nước, cứu dân.Người không đi theo conđường phong kiến, lối mòn của các bậc tiền bối Người nói:“Vào trạc tuổi 13, lần đầutiên tôi nghe những tiếng Pháp “tự do, bình đẳng, bác ái”.ThếlàtôimuốnlàmquenvớinềnvănminhPháp,tìmxemnhữnggìẩndấuđằngsaunhữngtừmĩmiềuấy.Vìthếtôinảyraýmuốnsangxem“Mẫuquốc”rasaovàtôitớiPariđểhọchỏi”
- Hành trang tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh là tri thức ban đầu rất quan trọng
vềvăn hoá Đông - Tây và lòng yêu nước nhiệt thành với chí hướng rõ rệt: trên cơ sở tiếpthucóchọnlọcconđườngcứunướccủacác nhà yêu nướclớptrước
2 Thời kỳ tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, trở thànhngườicộngsản(1911 -1920)
- Tháng 7-1911, Hồ Chí Minh đặt chân lên đất Pháp Tiếp đó Người còn đến nhiều
nướcthuộc địa ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh và các nước đế quốc như Mỹ, Anhđểnghiêncứuvàtìmlờigiảiđápchocâuhỏilúcrađi.Cuộchànhtrìnhvạndặmấyđãgiúp
Trang 9Người tìm ra mọi cội nguồn những khổ đau của nhân loại là các nước đế quốc
“chínhquốc”
- Giữa lúc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất ở vào thời kỳ ác liệt cuối năm 1917, Người
từnước Anh trở lại nước Pháp Ngày 11-1917, Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mườinổra và thắng lợi, Hồ Chí Minh có cảm tình sâu sắc với cuộc cách mạng ấy và với lãnh tụLênin
- Chiến tranh kết thúc năm 1919, các nước đế quốc họp hội nghị ở Vécxây (Pháp).
Thựcchất của hội nghị là các nước thắng trận chia lại thuộc địa được dấu dưới những lời
lẽ “tựdo”, “công bằng”, “nhân đạo”, theo chương trình 14 điều của Uynxơn - Tổng thốngMỹlúcbấygiờ
- Thay mặt nhóm những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã gửi
đếnhội nghị “Yêu sách của nhân dân An Nam” đòi các cường quốc thừa nhận quyền tựdo,dân chủ, bình đẳng cho dân tộc Việt Nam Qua hội nghị Vécxây, Hồ Chí Minh rút rakếtluận: ““Chủ nghĩa Uynxơn” chỉ là một trò bịp bợm lớn” (6) ; các dân tộc muốn đượcgiảiphóngchỉcóthểdựavàosứclựccủabảnthânmình.Nhờnhậnthứcrútratừthựctiễngần 10 năm lăn lộn tìm đường cứu nước nên khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luậncương về vấn đề dân tộc và vấn đềthuộc địa của Lênin (7-1920), Hồ Chí Minh tìmthấynhữngl ờ i g i ả i đ á p đ ầ y t h u y ế t p h ụ c c h o n h ữ n g c â u h ỏ i c ủ a m ì n h N g ư ờ i
v i ế t : “ L u ậ n cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vuimừng đến phát khóclên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trướcquần chúng đông đảo: “Hỡiđồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúngta, đây là con đường giải phóng chúng ta” (7) Đến
conđườngcứunướccủamình:giảiphóngdântộcbằngconđườngcáchmạngvôsản,gắngiải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp vô sản Hồ Chí Minh rời bỏ Đảng Xã hội theoquan điểm Đệ nhị quốc tế để đếnvới Quốc tế III - Quốc tế Cộng sản do Lênin sáng lập(3-1919)
- Tháng 12-1920, đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp gắn liền với việc Hồ Chí
Minhtrở thành người cộng sản đánh dấu bước ngoặt trong quá trình phát triển tư tưởng
và cuộcđời hoạt động cách mạng của Người - chủ nghĩa yêu nước chân chính đã gặp chủ nghĩaquốctếvô sảnchânchính
Trang 10MINH HÌNH THÀNH TRONG GIAI ĐOẠN TỪ1920ĐẾN1930
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đềcơbản của cách mạng Việt Nam” Những luận điểm về cách mạng Việt Nam trong tư tưởngHồChí Minh được hình thành, phát triển suốt đời cùng sự biến đổi của thực tiễn cách mạng vàquá trình nhận thức của Hồ ChíMinh Tuy nhiên, giai đoạn từ 1920 đến 1930 đáng được ghinhận làmột trong những giaiđoạn quan trọng bậc nhất trong quá trình hình thành và pháttriển của tư tưởng Hồ Chí với sựhình thành tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc, vềđảngcộng sản,vềmối quanhệgiữacáchmạngthuộcđịavà cáchmạngquốctế…
Những nội dung tư tưởng hình thành trong giai đoạn này thể hiện ở những hoạt động thựctiễncủa Hồ Chí Minh và chủ yếu ở các tác phẩm: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925),Đườngkách mệnh (1927), và các tác phẩm tập hợp trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên củaĐảng(1930)
1 Giaiđoạntừ1920đến1930đãhìnhthànhtưtưởngHồChíMinhvềcách mạng giải phóngdân tộc
Trong đó, Hồ Chí Minh đã xác định rõ mục tiêu, bản chất của cách mạng giải phóng dântộc,từđócócáinhìnđúng đắn vềphươngphápđấutranhvàphươngpháptậphợp lựclượng
Về Mục tiêu của cách mạng: cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theoconđường cách mạng vô sản Giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dânlaođộng,giải phónggiai cấp côngnhân,phải kết hợpđộc lậpdântộc với chủnghĩaxã hội
Như chúng ta đã biết, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước với một xuất phát điểm duynhất
là long yêu nước thương nòi Người muốn ra nước ngoài, “xem nước Pháp và các nướckháclàm thế nào rồi sẽ về giúp đồng bào mình” Năm 1919, Người gia nhập Đảng XãhộiPhápvìđólàtổchứcduynhấtbênhvựcquyềnlợicủacácthuộcđịamàchưahềcónhậnth
ức rõ ràng về Chủ nghĩa Mác – Lênin, về Chủ nghĩa xã hội Đúng như sau này, Người đãthổ lộ: “Lúc bấy giờ, tôi ủng hộ Cáchmạng Tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên.Tôichưahiểuhếttầmquantrọnglịchsửcủanó.TôikínhyêuLêninvìLêninlàmộtngườiyêu
Trang 11nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình; trước đó, tôi chưa hề đọc một quyển sách nàocủaLêninviết.
Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp chẳng qua là vì các “ông bà” ấy- (hồi đó tôi gọi các đồngchícủa tôi như thế) – đã tỏ đồng tình với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức Cònnhư Đảng là gì, công đoàn là gì, chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưahiểu.” (Con đường dẫn tôi đến chủnghĩa Lênin – Bài viết cho tạp chí Các vấn đề phươngĐông(Liên Xô) nhândịp kỷniệm lầnthứ90ngày sinh củaV.I.Lênin,năm 1960.)
Tháng 7 năm 1920, một sự kiện có tính chất bước ngoặt xảy ra với Hồ Chí Minh, khi lầnđầutiên Người đọc trên báo Nhân đạo của Đảng xã hội Pháp “Luận cương về vấn đề dân tộc vàthuộc địa” của Lênin TheoNgười thì tuy bài báo có những khái niệm chính trị khóhiểunhưng“cứđọcđiđọclạinhiềulần,cuốicùngtôicũnghiểuđượcphầnchính.LuậncươngcủaLêninlàmchotôirấtcảmđộng,phấnkhởi,sángtỏ,tintưởngbiếtbao?
Tôivuimừngđếnphátkhóclên”.Từ đó,Người hoàn toàn tin theo Lênin,ủng hộQuốc tếIII
Đó cũng là cơ sở cho quyết định lịch sử của Hồ Chí Minh 5 tháng sau đó, tháng 12 năm1920,tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp tại Tua, Người đã bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốctế cộngsản và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp Người trở thành người cộng sản ViệtNamđầu tiên.Ngườiđã đitừ ChủnghĩayêunướcđếnvớiChủnghĩaMácLênin
Hồ Chí Minh khẳng định: bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều nhưng chủ nghĩachânchính nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Mác – Lênin Người viết: muốn giải phóng dântộckhông có con đường nào khác là con đừơng cách mạng vô sản “Chỉ có chủ nghĩa xã hội,chủnghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thếgiớikhỏi áchnô lệ”
Từ đó, Hồ Chí Minh ra sức tuyên truyền Chủ nghĩa Mác – Lênin vào trong nước, thànhlậpĐảng cộngsảnđểlãnhđạo cáchmạngViệt Namđi đếnthành công
Về Bản chất của cách mạng: các mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cáchmệnh”,đánhđuổi đếquốc xâm lược,giànhlại độc lậptự do
Đây là một cách nhìn nhận, đánh giá hết sức đúng đắn của Hồ Chí Minh Người đã nhìnramâu thuẫn cơ bản của một xã hội thuộc địa, đó là mâu thuẫn dân tộc Khát vọng lớn laonhấtcủan g ư ờ i d â n l à đ ư ợ c đ ộ c l ậ p , t ự d o V ì t h ế , t rư ớ c h ế t p h ả i t h ự c h i ệ n c u ộ c d â n t ộ c
c á c h mệnh để đánh đuổi ngoại xâm, thành lập chính quyền do nhân dân làm chủ Đó là tiền đề,cũnglà điềukiệntiênquyếtđểtiếnhànhđấutranhgiaicấp,xâydựngkinh tếxã hội…v.v.v
Trang 12Về Xác định và tập hợp lực lượng: giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng,phảitậph ợ p l ự c l ư ợ n g d â n t ộ c t h à n h m ộ t s ứ c m ạ n h l ớ n đ ể c h ố n g đ ế q u ố c v à t a y s a i T r o n g Cươnglĩnh chínhtrị đầu tiên của Đảng,Hồ Chí Minhviết: “Đảngp h ả i t h u p h ụ c
c h o
đ ư ợ c đạiđasốdâncàyvàphảidựavữngvàohạngdâncàynghèo”.Đồngthờilại“phảihếtsứcliên lạc với tiểu tư sản, trí thức trung nông… để lôi kéo họ về phe vô sản giai cấp Còn đốivới phú nông, trung, tiểu địa chủ và
tư bản Việt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thìphải lợi dụng, ít nữa là làm cho họ trunglập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng thìphải đánhđổ”
CóthểđánhgiáđâylàquanđiểmthểhiệntầmcaocủatưtưởngHồChíMinh.Người đãvượt qua được những hạn chế của các đồng chí đương thời của mình, thường nhấn mạnh quácao vấn đề đấu tranh giai cấp mà không chú ý tận dụngđược sức mạnh đoàn kết toàn dân tộcđểđánhđổ kẻthù chung,đáp ứngyêu cầukhẩnthiếtnhất củalịchsử
Trong các văn kiện do mình soạn thảo, Hồ Chí Minh vừa xác định rõ đâu là bạn, đâu làthùcủa cách mạng Đồng thời cũng nhìn ra đâu là những bộ phận có thể bắt tay hợp tác cóđiềukiện.NhữngthắnglợicủaphongtràocáchmạngthángTám1945vàcáccuộckhángchiến
về sau đều có sự góp mặt của một nhân tố quan trọng: chúng ta đã nhìn nhận và tập hợp lựclượng được đúng đắn, phát huy đượcsức mạnh “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thànhcông,thànhcông,đại thành công”
Về xác định Phương pháp đấu tranh: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, của cả dântộcđại đoàn kết Phải tổ chức quần chúng, lãnh đạo và tổ chức đấu tranh bằng các hình thứcvàkhẩu hiệu thích hợp Phương pháp đấu tranh để giành chính quyền, giành lại độc lập tự dolàbằngbạolựccủaquần chúngvà có thể bằng phươngthứckhởi nghĩadântộc
Hồ Chí Minh đã nghiên cứu và rút ra kinh nghiệm lịch sử từ các vị tiền bối Người đánhgiácác cụ Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh… đềulànhững vị anh hùng dân tộc, yêu nước thương dân nhưng phương pháp đấu tranh của cáccụchưa đúng và Người không đồng tình Trong “Những mẩu chuyện về đời hoạt động củaHồChủ tịch”, Trần Dân Tiên đã phân tích nhận định của Hồ Chí Minh trước khi ra đi tìmđườngcứunướcnhư sau:
“Anh (Trần Dân Tiên dùng để gọi Nguyễn Tất Thành) khâm phục các cụ Phan ĐìnhPhùng,HoàngH o a T h á m , P h a n C h u T r i n h v à P h a n B ộ i C h â u , n h ư n g k h ô n g h o à n t o à n t
á n t h à n h cách làm củamột người nào Vì:
Trang 13CụPhanChuTrinhchỉyêucầuNgườiPhápthựchiệncảilương.Anhnhậnđiềuđólàsailầm,chẳngkhác gì đến xin giặcrủ lòngthương.
CụPhanBộiChâuhyvọngNhậtgiúpđỡđểđuổiPháp.Điềuđórấtnguyhiểm,chẳngkhácgì“đưa
hổ cửatrước,rướcbeocửasau”
CụHoàngHoaThámcònthựctếhơn,vìtrựctiếpđấutranhchốngPháp.Nhưngtheongườitakểthì cụcònnặng cốt cáchphong kiến
Anhthấyrõvàquyếtđịnhchọncon đườngnên đi…”
HồChíMinhthấyrằngchỉcóbằngbạolựccủaquầnchúngnhândân,vàphảitựdựavàomình
“đem sức tamàgiải phóngchota”, chứ không thểỷ lạitrông chờbênngoài
Đólànhữngnhậnthức đúng đắnđem lạinền độclậpchonướctangàynay
Phải đoàn kết và liên minh với các lực lượng cách mạng quốc tế, song phải nêu cao tinhthầntựlựctự cường,khôngđượcỷ lại chờđợisựgiúp đỡ củaquốc tế
*Nhữngcơsở hìnhthành tưtưởngđoànkếtquốc tếcủaHồ ChíMinh
Tinh thần đoàn kết quốc tế trong tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành trong quá trìnhhoạtđộng thực tiễn sôi nổi của Hồ Chí Minh trong phong trào công nhân quốc tế, cũng là sự kếthừatinh thần củaQuốc tếcộngsản.Năm 1921, Hồ Chí Minh khi ấy đang hoạt động ở Pháp đã cùng một số nhà cách mạngcủaAngiêri, Tuynidi, Marốc, Mađagaxca… thành lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa.Hội đãra báo Người cùng khổ, rồi bí mật chuyển về các thuộc địa Qua đó truyền bá chủ nghĩa Mácvà các tư tưởng của Hội Cácnghiên cứu cho thấy Hồ Chí Minh là người hoạt động tích cực,sôinổi nhất củaHội
Tiếp đó, năm 1927, Hồ Chí Minh lại thành lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức á đôngtạiTrungQuốc