PHÂN TÍCH NHÂN VẬT VIỆT TRONG NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH Nguyễn Thi là một cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giả i phóng miền Nam thờ i kì kháng chiến chống đế quốc Mĩ Một nhà văn gắn bó sâu nặ.
Trang 1PH ÂN T Í CH NH Â N V ẬT VI Ệ T T RO N G NH Ữ NG Đ Ứ A C O N T RO NG G I A
ĐÌNH Ngu y ễn T h i l à m ộ t cây b ú t v ăn xu ôi h à n g đ ầ u củ a văn n gh ệ g i ải p h ón g
m i ền Nam th ời k ì k h án g ch i ến ch ốn g đ ế q u ố c Mĩ M ộ t nhà văn g ắn bó s âu
n ặn g vớ i nhâ n d ân n ơ i đây v à t h ực s ự x ứ ng đán g v ớ i d anh hi ệu Nh à v ăn c ủ a người dân Nam Bộ trong những năm kháng chi ến chống Mĩ Từ khi ông trở lại
m i ền N am , cá c t á c p h ẩm c ủa Nguy ễn T hi b ắt ng u ồn t r ực t i ếp t ừ hi ện t h ự c nóng
b ỏ ng, ác l i ệt ở m ặt t r ận m i ền Đông – N a m B ộ P h ải chă ng vì t h ế m à nhâ n v ật , câu t ừ củ a nhà v ăn đ ều i n đ ậm cá ch s ốn g , cá ch nói c huy ệ n c ủ a ngư ờ i dâ n nơ i đây Mà điều đó, chúng ta dễ dàng thấy được qua tác ph ẩm Những đứa con trong gia đình, một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất của nhà văn Hơn
t h ế nữ a, q ua đó ng ư ờ i đ ọ c còn đ ư ợ c t h ấ y m ộ t t h ế h ệ, nh ữn g con ng ư ờ i hi s i n h
t u ổi t rẻ , dùng t ì nh y êu, x ươ ng m áu đ ể b ả o v ệ T ổ q u ố c nh ư nh ân v ật Vi ệt t ro ng
t ác p h ẩm
o Phân t í c h t ì nh h u ố n g t r uy ện của C hi ếc t huy ề n ngoài xa
Vi ệt l à m ột ch i ến sĩ G i ải p h ón g q u ân , gan góc, d ũ n g c ảm n h ưn g cũ n g có
p h ầ n trẻ con củ a m ột c ậu con trai m ới l ớn Vi ệt h ồn nhi ên , vô t ư v à đ ầy t rẻ
Trang 2con Ấy l à c ái t í nh t r ẻ con ấy củ a c ậu t h ể hi ệ n qu a vi ệc t ran h gi ành v ớ i c h ị
C hi ến T ừ c huy ệ n b ắ t ếch , ch uy ệ n b ắ n t à u chi ến M ĩ t rên s ông Đ ị nh Th ủ y h ay đến cả việc chọn hi sinh đến chiến trường trả thù cho má vào đêm ghi tên đi
t òng qu ân B i ết ch ị hay nh ư ờ ng m ì n h, m ột ph ần t r ẻ co n cũ ng d ẫn đ ến v i ệ c c ậu
l uôn t r anh gi ành và t ự cho r ằng m ì nh s ẽ đượ c ưu t i ên, đó l à m ột đi ều h i ển nhiên “Tôi tên là Vi ệt, anh cho tôi đi bộ đội với” Việt bất ngờ khi chị Chiến không nhường mình, “Vi ệt dòm chị, mình đứng đâu có thua chị, tuy tóc chị có cao hơn mình m ột chút thật” Đi tòng quân cũng đ ồng nghĩa với việc: “Ra đi
ch ỉ m ộ t l ờ i t h ề Nế u chư a h ết gi ặc ch ưa v ề qu ê h ươ ng ” R a đi cũng đ ồ ng nghĩa không bi ết ngày mai mình s ẽ sống hay chết, vậy mà sau khi ghi tên đi
t òng qu ân, Vi ệt ng he ch ị s ắp x ếp vi ệc nh à, m ọ i vi ệc cứ t ùy ý ch ị C hi ế n qu y ết định, cậu thế nào cũng được “Tôi nói ch ị tính sao cứ tính mà…” Và trong khi
C hi ến l o t o an cho vi ệc n hà, “Vi ệt ng hĩ v ậy, r ồ i ng ủ quê n l úc nào kh ông bi ết ”
C on ngườ i củ a Vi ệt đư ợ c n hà văn kh ắ c h ọa đ ầy ng ây n gô, vô t ư và cũng đơ n
t hu ần Vi ệt đi t òng q uân, t rên chi ến t rư ờ n g, c ậu kh ông s ợ ch ết , khô ng s ợ b om đạn mà lại sợ ma “Bóng đêm vắng lặng và lạnh lẽo bao tròn lấy Việt, kéo theo đến cả con ma cụt đầu vẫn ngồi trên cây xoài mồ côi và thằng chỏng thụt lưỡi hay nh ảy n hót t r ong nh ững đ êm m ư a ng o ài vàm s ông… Vi ệt n ằm t h ở d ố c”
Trang 3Tuy hồn nhi ên t r ẻ c o n l à t h ế nh ưng Vi ệt l à m ột con ng ư ờ i gi à u t ì nh c ảm , y êu thương má và chị Chiến Trong giây phút th ập tử nhất sinh trên chiến trường,
t ỉ nh dậy và l ại ng ất đi , t rong cơ n m ê m a n ấy, v ớ i t i ến g ve gá y u u cao vút , Vi ệt
n h ớ m á “Ư ớ c gì b ây gi ờ l ại đ ư ợ c g ặp m á ” “ M á đ ang bơi xu ồ ng, m á s ẽ g hé l ại , xoa đầu Việt, đánh thức Việt dậy, rồi lấy xoong cơm đi làm đồng để ở dưới
x u ồ ng l ên c ho Vi ệt ă n…” N ỗi nh ớ và s ự t rố n g v ắng, cô đ ộ c ở hi ện t ại “l an d ài cho t ớ i n gón châ n” Vi ệt có m ộ t m ì nh ở đây t hôi ư? Vi ệt m u ố n g ặp l ại đ ồ ng đội, gặp lại chị Chiến Việt hay tranh giành với chị, ấy vậy mà cậu không cho
ai bi ết l à c ậu có ch ị gái t ê n l à Quy ết C hi ến, t i ểu đ ộ i t rư ở n g c ủ a b ộ đ ội n ữ đ ị a phương quân Bến Tre Cậu giấu chị vì cậu ta “sợ mất chị mà!” Lúc ghi tên đi
t òng qu ân, Vi ệt m u ố n ch ị ở nhà bì nh y ên đ ể m ì nh hi s i nh đi t r ả t hù ch o m á,
m ộ t l òng c ậu t h eo Đ ảng, h ăm h ở r a t r ận v ớ i quy ết t âm “đi t r ả t hù m à k hông s ợ dài lâu” (Nguyễn Khoa Đi ềm) Vậy mà chị Chiến cũng đi, hình ảnh hai chị em
C hi ến, Vi ệt đ ưa bàn t h ờ m á s ang n hà chú Năm đ ã l àm s ống l ạ i t i nh t h ần yêu nước, sự quật cường giành l ại độc lập của những thế hệ cha anh đi trước
“Nghe tiếng chân ch ị, Việt thấy thương chị lạ Lần đầu tiên Việt mới thấy lòng
m ì nh rõ t h ế” Nh ững ngày ở chi ến t rư ờ ng , Vi ệt nh ớ c h ị C hi ế n , m u ố n v i ết t hư cho ch ị “ nhưn g khôn g bi ết vi ết s ao” C ậu không m u ố n k ể ch o ch ị ngh e v ề chi ến công c ủ a m ì nh vì nó chư a l à gì s o v ớ i t h ành t í ch c ủa đơ n v ị và nh ững ư ớ c
m ong c ủ a m á c ậu
Trang 4Vi ệt , m ộ t c ậu c on t r ai m ớ i l ớ n n hưng có l òng c ăm t hù gi ặ c s â u s ắ c và ý chí đ ầy kiên cường dũng cảm Nhớ ngày Việt cùng chị Chiến đưa bàn thờ má đi qua nhà chú Năm, Việt cảm thấy “mối thù thằng Mĩ thì có thể rờ thấy được, vì nó đang đè nặng ở trên vai” Một mối thù vì đã cướp má Tư Năng của cậu đi Trong đêm bị thương và l ạc mất đồng đội, Việt nghe tiếng súng của quân ta,
“Việt cũng không bi ết rằng mình đang bò đi nữa, chính trận đánh đang gọi Việt đến” Việt từ khi bị thương, mơ màng hết ba bốn lần, khi nghe được sự sống trong đêm vắng lặng, cậu đã “ngóc dậy” và tiếp tục tiến lên theo lời thề của mình “Bởi dù đã kiệt sức không bò đi đư ợc nữa nhưng một ngón tay Việt vẫn đang đặt ở cò súng, đạn đã lên nòng” b ất kì khi nào có ai t ới, Việt cũng sẵn
s àng chi ế n đấ u t ớ i c ùng Vi ệt khi nghe t i n chi ến t h ắng t ừ an h Tánh “di ệt h ết
rồ i , t r ận đ ánh xong r ồ i , xong r ồ i … ”, m ột n ụ cườ i hi ện l ên t rê n khuôn m ặt c ủ a người con trai, một con người anh hùng của má Tư Năng Vi ệt là hiện thân câu
h ò củ a chú N ăm : “t h eo t ừn g c âu h ò, khi t hì Vi ệt bi ến t h ành t ấ m áo v á qu àng
h o ặc co n s ông dài cá l ộ i củ a c hú, khi t hì Vi ệt bi ến t h ành n gư ờ i nghĩ a quân Trương Định” Việt là một niềm tự hào của quê hương, của gia đình, của má và
củ a ch ị C hi ến
Trang 5T óm l ại , Vi ệt l à m ộ t n h ân v ậ t đ i ển h ì n h ch o th ế h ệ n gư ời tr ẻ n gày trư ớ c,
th ế h ệ ch a an h đ ã đ ứn g l ên b ảo v ệ T ổ q u ố c Thô ng qu a cá c văn ph ong i n đ ậm
b ản s ắc t i ếng nó i c ủ a ngư ờ i dâ n N am B ộ , Nguy ễn T hi cù ng v ớ i cá ch k ể t ruy ệ n
t heo h ồi ức củ a nh ân v ật Vi ệt đ ã đ ể l ại n h ững ấn t ư ợ ng v ề s ự hy s i nh, nh ững tính cách cao đ ẹp của con người nơi đây nói chung và Vi ệt nói riêng trong lòng người đọc Ông xứng đáng là nhà văn của người nông dân Nam Bộ thời đánh
Mĩ