PHÂN TÍCH BÀI THƠ TÔI YÊU EM CỦA NHÀ THƠ PUSKIN Tôi yêu em , được giới yêu văn chương cho r ằng là kiệ t tác, bản giao hưởng của mộ t t ình yêu nhiệt t ình đầy t rắc trở Puskin là nhà thơ ám ảnh bở i.
Trang 1PHÂN TÍCH BÀI THƠ TÔI YÊU EM C ỦA NHÀ THƠ PUSKIN
T ôi yêu em , đ ư ợ c gi ớ i yêu v ăn chươ ng c ho r ằng l à ki ệt t á c, b ản gi ao hư ở n g
củ a m ộ t t ì nh y êu n hi ệt t ì nh đ ầy t rắ c t r ở Pu sk i n l à nhà t hơ á m ản h b ở i ch ữ tình, trong đó “T ôi y êu em” là tác phẩm nổi tiếng được nhiều người biết đến
n h ất , l à b ài t hơ t ì nh hay nh ất , đ ậm đ à ý v ị nh ất củ a Pu -s k i n , s áng t ác năm
1829 Bài thơ đã đư ợc phổ nhạc thành ca khúc, được đánh giá là tác ph ẩm
" hoàn h ảo" n âng t ầm vóc P u -s ki m l ên đ ài vi nh qu ang t hi c a N ga
Như đã đề cập, “Tôi yêu em” là bài thơ tiêu bi ểu cho đề tài viết về tình yêu
đôi lứa, đã nhắc đến tình yêu, không th ể không nhắc đến những cung bậc cảm xúc m ãnh l i ệt củ a co n ngư ờ i B ở i t ì nh y ê u t h ể hi ện rõ nh ất , c hân t h ực n h ất b ản
ch ất bên t rong c ủ a m ỗ i ngư ờ i Đ ối v ớ i P u ski n, s ự gi ằng xé m â u t hu ẫn t rong n ộ i
t âm khi y êu chí nh l à c ảm xúc đ ầu t i ên và m ãnh l i ệt nh ất :
Tôi yêu em: đ ến nay chừng có thể
Ngọ n l ử a t ì nh ch ưa h ẳn đ ã t à n ph ai
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa
Trang 2Hay h ồ n em ph ải g ợ n b ó n g u h o ài
M ở đầu b ằng c âu nói đ ầy t í nh kh ẳng đ ị n h – tôi y êu em , như b ật r a t ừ t âm can
củ a ngư ờ i vi ết , ch ân t hành và c ự c kì m ãn h l i ệt , nh ư m ộ t ch ân l ý không t h ể n ào
ch ố i b ỏ Nh à t hơ kh ẳ ng đị nh t ì nh yêu ch â n t hành c ủ a m ì nh, t ì nh yêu đó gói g ọ n
t rong câu nói – “đ ến nay ch ừ ng c ó t h ể ”, ý m u ố n nói t ì nh y êu c ủa ông v ư ợ t qu a
m ọ i đ ị nh l ý v ề t h ờ i gi an, t ồ n t ại vĩ nh c ử u và ch ỉ b i ết m ất khi nhà t hơ bi ến m ất Quả t h ật , n gay t ừ câ u t hơ đ ầ u t i ên , t a đã t h ấy m ộ t t ì n h c ảm r ấ t đ ỗ i m ãnh m ẽ v à
có ph ần m ù quá ng, k hông t h ể t àn phai :
Ngọ n l ử a t ì nh ch ưa h ẳn đ ã t à n ph ai
Nhà thơ ví tình yêu như ng ọn lửa, bởi khi yêu, m ấy ai còn gi ữ được tim mình thôi đừng đập mạnh, nó chứa đựng những cảm xúc mãnh liệt nhất của thế giới này? C h ẳn g vì v ậy m à Xu ân Q u ỳ n h t ừn g vi ết :
Ôi con sóng ngày xưa
Và ng ày s au v ẫn t h ế
Nỗi kh át v ọ ng t ì nh y êu
B ồ i h ồ i t ron g ng ự c t r ẻ
Hay Xu ân Di ệu t ừng kh ẳng đ ị n h :
Anh c h ỉ có m ộ t t ì nh yêu t h ứ n h ất ,
Anh c ho em , k èm v ớ i m ộ t l á t h ư
Em không l ấy, và t ì n h anh đã m ất
Tình đã cho không l ấy lại bao giờ
Tì nh yê u c ó l ẽ l à ng ôn ng ữ chun g c ủ a n h ân l o ại và c ủ a cả m ọ i t h ờ i đ ại , vì v ậ y ,
n h ững cảm xúc c ủ a nó l uôn gi ao t ho a n h au, dù l à p hươ ng Đô ng hay phươ ng Tây, tình yêu luôn cao thư ợng và đẹp đẽ Bản thân nó không cần đến sự đền đáp hay hi sinh, tự nó đã là nét đ ẹp nhất của tình cảm con người Những câu thơ tiếp theo, nhà thơ tập trung miêu t ả cảm xúc của chính bản thân mình:
Trang 3Nhưng không để em bận lòng thêm nữa
Hay h ồ n em ph ải g ợ n b ó n g u h o ài
Tâm t r ạng đ ớ n đ au g i ằng x é c ủ a ngư ờ i t h i s ĩ , t rư ớ c m ố i t ì n h t an v ỡ , t rư ớ c người con gái ông yêu sâu s ắc mà không thể có được tình yêu của nàng, sự
g i ằng x é gi ữa m ột b ên l à t ì nh y êu t h a t hi ết đư ợ c hi ến d âng cả t âm h ồn cho người mình yêu, và một bên là mong mu ốn buông bỏ để người mình yêu không
b ận l òn g Tì nh c ảm l à t h ứ không t h ể gượ ng ép C húng t a kh ô ng t h ể b ắt b u ộ c ai
đó yêu mình n ếu như bản thân họ không muốn Chàng trai trong m ối tình đơn phương kia cũng như vậy, anh không mu ốn cô gái vì anh mà ph ải bận lòng, suy nghĩ hay u bu ồn vì bất cứ điều gì nữa Có thể thấy, đây là câu thơ th ể hiện tình yêu cao quý đ ến mức cao thượng của nhân vật, ở nhân vật, lí trí chi ếm phần
t h ắng, dư ờ ng như l à m ộ t t i ếng t h ở dài , c ũ ng l à t i ếng l òn g d ay d ứ t và đau đ ớ n ,
n g ỡ đã buông đư ợ c, nhưng t a v ẫn ngh e đ ư ợ c t i ếng l òn g đa ng v ỡ nát Anh s ẵn
s àng hi s i nh t ì nh yêu c ủa m ì nh đ ể đ ổi l ấy s ự t ha nh t h ản t r ong t âm h ồ n củ a người anh yêu
Trang 4Khổ t hơ t h ứ h ai l à n h ững cảm x úc c ủ a t ì nh yêu:
Tôi yêu em âm t h ầm không h y v ọ n g
Lúc r ụ t r è, k hi h ậm h ực l ò ng gh en
Ở phương Đông, thi sĩ Xuân Quỳnh từng có những đúc kết:
Dữ dộ i và d ị u êm
Ồn ào và lặng lẽ
Khi vi ết v ề t ì n h y êu Qu ả t h ật , t ì nh y êu c h ứa đ ựng r ất nhi ề u n h ữ ng cung b ậ c cảm x úc, khi nh ẹ n h àng đ ằm t h ắm , khi m ãnh m ẽ đ ế n đi ên c u ồ ng, khi l ại đ au
đớn như vỡ nát Dù sao, tình yêu thì luôn luôn khó hi ểu Câu thơ “Tôi yêu em
âm t h ầ m kh ôn g h y v ọ n g/ Lú c r ụ t r è, kh i h ậ m h ự c l òn g gh en ” ngư ờ i t a l ại
càng t h ấy rõ c ái n ội t âm đ ầ y m âu t hu ẫ n g i ằng x é, cái s ự t uy ệt v ọ ng đ ến đ au
l òng c ủ a t ác gi ả Yê u s âu s ắ c đ ế n v ậ y, t h ế như ng nói v ớ i ngư ờ i k hông đ ặng, ch ỉ
s ợ ngườ i l ại c àng l á nh xa t a, y êu đ ến m ứ c ch ỉ dám l ặn g l ẽ, “â m t h ầm khô ng hy
v ọ ng” H ai t í nh t ừ “r ụ t rè ” – “gh en ” đ ố i ngh ị ch nhau , như ng đ ều l à t ì nh y êu
d ẫu ch ỉ l à t ì nh đơ n p hươ ng, n hưng có l ẽ m ọi cung b ậ c cảm x úc t ro ng t ì nh yêu , Puskin đã nếm trải chẳng sót một thứ nào Diễn tả những trạng thái tình yêu
b i ến đổi đa d ạng nh ưng r ất đ ỗi bì nh t h ư ờ n g M ặ c dù t ì nh y ê u c ủ a t ôi l à khôn g
hi v ọng kh ông âm t h ầm đơ n p hươ ng như ng nó v ẫn m ang đ ầy đ ủ s ắ c t h ái t âm
t rạng củ a m ột n gư ờ i đang y êu: m u ố n b ày t ỏ nhưng l ại rụ t r è, e ng ại b ị khướ c
t ừ; t h ấy ngư ờ i m ì n h yêu ở b ên ai đó cũn g ghen t uông, đau kh ổ
Cho đến cuối cùng, dẫu đau khổ, nhân vật trữ tình vẫn lựa chọn quay về với tình yêu cao thượng của mình:
Tôi yêu em, yêu chân thành, đ ằm thắm
C ầu em đư ợ c ngư ờ i t ì nh như t ôi đã yêu e m
Tì nh yê u c ủ a P us ki n , h ẳn không c ần b àn đ ến n h i ều, s ự châ n t hành đ ã đ ư ợ c t h ể
hi ện qu á rõ r àng, so ng, t ì nh y êu đ ó ch ỉ b ộc l ộ h ết s ự c ao qu ý c ủa nó ở câu t hơ
cu ối cùng, C âu t hơ c u ối đư ợ c c oi l à “đi ể m nhãn ” c ủa cả bài t hơ, cũn g nh ư l à
Trang 5“điểm nhãn” trong trái tim c ủa nhân vật “tôi” Một cách nói v ừa thể hiện sự vị
t ha khi y êu v ừa t h ể h i ện s ự t hông m i nh và kh éo l éo t r ong cá ch t h ổ l ộ t ì nh c ảm Câu thơ vừa thể hiện sự vị tha, dâng hiến trong tình yêu, vừa ngầm khẳng định
t ì nh yêu c ủ a m ì nh l à k hông ai c ó t h ể sán h b ằng Đ ây ch ắ c ch ắn l à c âu t hơ hay
n h ất của bài , l ại còn ch ứ a chút gì t rá ch m óc, qu ả t h ật , t ì nh y êu t hì r ất k hó hi ểu
“Tôi yêu em” là một bài thơ tình đ ặc sắc của văn học thế giới, xứng đáng
v ớ i danh t ừ t uy ệt t ác , đ ẹp đ ẽ v à bi t hươ n g Đ â y c h ắ c c h ắn l à m ộ t t ác ph ẩm không t h ể b ỏ qua kh i nghi ên c ứ u v ề vă n h ọ c N ga