Sự phản xạ ánh sáng A/ Câu hỏi đầu bài Câu hỏi trang 78 SGK Khoa học tự nhiên 7: Theo em trong hình bên, có những cách nào để làm cho ánh sáng từ đèn truyền tới gương hắt trở lại và ch
Trang 1Bài 16 Sự phản xạ ánh sáng A/ Câu hỏi đầu bài
Câu hỏi trang 78 SGK Khoa học tự nhiên 7: Theo em trong hình bên, có những
cách nào để làm cho ánh sáng từ đèn truyền tới gương hắt trở lại và chiếu vào điểm
S trên bảng?
Trả lời:
Ta có thể thực hiện các cách như sau:
- Cách 1: di chuyển đèn pin lên phía trên để làm thay đổi góc truyền ánh sáng tới gương
- Cách 2: thay đổi vị trí của gương
B/ Câu hỏi giữa bài
I Hiện tượng phản xạ ánh sáng
Câu hỏi 1 trang 78 SGK Khoa học tự nhiên 7: Tìm thêm ví dụ về hiện tượng phản
xạ ánh sáng
Trả lời:
+ Ánh sáng Mặt Trời chiếu vào gương rồi phản xạ tới mắt ta
Trang 2+ Ánh sáng của đèn pin chiếu vào một vật và vật đó hắt lại ánh sáng tới mắt ta
II Định luật phản xạ ánh sáng
1 Thí nghiệm
Hoạt động 1 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Dùng đèn chiếu tia sáng tới mặt
gương phẳng sao cho tia sáng này đi là là trên mặt bảng chia độ Hãy quan sát thí nghiệm và cho biết:
Tia sáng phản xạ có xuất hiện trên mặt phẳng tới không?
Trang 3Quay nửa bên phải của bảng chia độ quanh trục A để nó không thuộc mặt phẳng chứa nửa bên trái Quan sát xem có còn nhìn thấy tia sáng phản xạ không?
Trả lời:
- Tia phản xạ nằm trên mặt phẳng tới khi chiếu tia sáng tới mặt gương phẳng sao cho tia sáng này đi là là trên mặt bảng chia độ
- Tia phản xạ không còn trên mặt bảng chia độ bên phải khi quay nửa bên phải của bảng chia độ quanh trục A để nó không thuộc mặt phẳng chứa nửa bên trái
Hoạt động 2 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Dùng đèn chiếu tia sáng tới mặt
gương phẳng sao cho tia sáng này đi là là trên mặt bảng chia độ Hãy quan sát thí
nghiệm và cho biết:
Quay nửa bên phải của bảng chia độ trở lại vị trí ban đầu, rồi thay đổi góc tới để tìm mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ
Trả lời:
Mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ: Góc tới bằng góc phản xạ
Trang 4Hoạt động 3 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Dùng đèn chiếu tia sáng tới mặt
gương phẳng sao cho tia sáng này đi là là trên mặt bảng chia độ Hãy quan sát thí
nghiệm và cho biết:
Rút ra kết luận về mặt phẳng chứa tia sáng phản xạ và mối quan hệ giữa góc phản
xạ và góc tới
Trả lời:
Kết luận:
+ Tia sáng phản xạ nằm trong mặt phẳng tới
+ Góc phản xạ bằng góc tới
2 Định luật phản xạ ánh sáng
Câu hỏi 1 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Có thể viết công thức của định luật
phản xạ ánh sáng i = i’ được không? Tại sao?
Trả lời:
Về mặt toán học, có thể viết công thức của định luật phản xạ ánh sáng i = i’ nhưng
về mặt Vật lí thì không thể viết được vì góc phản xạ phụ thuộc vào góc tới nên phải viết i’ = i thể hiện đúng mối quan hệ nhân - quả
Câu hỏi 2 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Chiếu tia sáng tới dưới góc tới 30o vào gương phẳng đặt thẳng đứng, vẽ hình biểu diễn tia sáng tới và tia sáng phản xạ
Trả lời:
Theo định luật phản xạ ánh sáng: i = i’
Theo bài: i300
i 30
Trang 5Câu hỏi 3 trang 79 SGK Khoa học tự nhiên 7: Chiếu một tia sáng vào gương
phẳng đặt nằm ngang ta được tia sáng phản xạ vuông góc với tia sáng tới Em hãy tính góc tới và góc phản xạ Vẽ hình
Trả lời:
Theo bài, tia phản xạ vuông góc tia tới nên: i i, 900
Theo định luật phản xạ ánh sáng: '
ii
0
i i 45
2
Vậy góc tới bằng góc phản xạ bằng 0
45
III Phản xạ và phản xạ khuếch tán
Hoạt động 1 trang 80 SGK Khoa học tự nhiên 7: Em hãy vẽ các tia sáng phản xạ
của các tia sáng tới trong Hình 16.3a và 16.3b
Nhận xét về hướng của các tia sáng phản xạ đã vẽ trong Hình 16.3a và 16.3b Giải thích
Trang 6Trả lời:
Nhận xét:
+ Khi mặt gương nhẵn thì các tia tới song song bị phản xạ theo một hướng
+ Khi mặt gương không nhẵn thì các tia tới song song bị phản xạ theo mọi hướng
Câu hỏi 1 trang 80 SGK Khoa học tự nhiên 7: Tìm thêm ví dụ về phản xạ và phản
xạ khuếch tán
Trả lời:
Ví dụ về phản xạ:
+ Hình ảnh cây cối, nhà cửa xung quanh hồ phản xạ xuống mặt hồ khi mặt hồ phẳng lặng
Trang 7+ Chiếu tia sáng của đèn pin lên mặt kính, ta sẽ thu được một vệt sáng trên tường
Ví dụ về phản xạ khuếch tán:
+ Hình ảnh cây cối, nhà cửa xung quanh hồ phản xạ xuống mặt hồ khi mặt hồ gợn sóng
Trang 8+ Chiếu tia sáng của đèn pin lên bề mặt gồ ghề
Em có thể trang 81 SGK Khoa học tự nhiên 7: Thuyết trình về sự phản xạ ánh
sáng trên các bề mặt nhẵn, bóng
Trả lời:
Phản xạ ánh sáng đơn giản nhất là bề mặt của một hồ nước phẳng lặng, ở đó ánh sáng tới bị phản xạ theo kiểu có trật tự, tạo ra ảnh rõ ràng của quang cảnh xung quanh hồ Ném một hòn đá xuống hồ (xem hình 1), và nước bị nhiễu loạn hình thành sóng, làm phá vỡ sự phản xạ bởi nó làm tán xạ các tia sáng phản xạ theo mọi hướng