Báo cáo giải pháp thi giáo viên giỏi môn lịch sử, biện pháp sử dụng tài liệu văn học trong dạy lịch sử

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN TIÊN DUTRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CẢNH HƯNG BÁO CÁO BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TÀI LIỆU VĂN HỌC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM... Các biện phápBiện pháp 1 Biện pháp 2 Sử dụng

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN TIÊN DU

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CẢNH HƯNG

BÁO CÁO

BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TÀI LIỆU VĂN HỌC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM

PHẦN IV: CAM KẾT

PHẦN III: MINH CHỨNG HIỆU

QUẢ CỦA BIỆN PHÁP

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

BÁO CÁO

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN

ĐỀ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ



Đặc thù bộ môn

.Yêu cầu người học phải: Biết sự kiện – Hiểu sự kiện – Nhớ sự kiện  Phân tích tư duy, đánh giá sự kiện

Thực trạng

Đồ dùng, trang thiết bị ngày càng hiện đại nhưng học sinh lười học, chưa chú trọng đến môn lịch sử nên chất lượng đại trà bộ môn vẫn chưa cao.

Phương pháp

Sử dụng tài liệu văn học là phương pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh nhằm nâng cao chất lượng môn học.

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

“Sử dụng tài liệu văn học trong dạy và học Lịch sử Việt

Nam ở trường THCS”

-Là những tác phẩm thơ,truyện ký,tản văn….được các nhà văn sáng tác taí hiện lại các vấn đề,sự vật,hiện tượng trong đời sống xã hội con người bằng cách dựa vào phương thức sáng tạo ở sự hư

cấu nội dung thể hiện qua ngôn ngữ ở từng đề tài sáng tác

-Các sáng tác văn học phần lớn được khơi nguồn cảm hứng từ hoàn cảnh lịch sử,bởi vậy các tác

phẩm văn học phản ánh rất sâu sắc về lịch sử

-TÀI LIỆU VĂN

HỌC

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ



Thực trạng công tác dạy và học bộ môn lịch sử ở nhà trường hiện nay

ƯU ĐIỂM - Giáo viên được dạy đúng chuyên

môn đã đào tạo, nhiệt tình và có tinh thần học hỏi

- Học sinh ngoan, có ý

thức học tập

HẠN CHẾ NGUYÊN NHÂN

- Chưa đầu tư nhiều, đầu tư không thường xuyên Kiêm nhiệm nhiều phân môn, kiến thức dài, khó nhớ

- Các em coi môn lịch sử là

phụ, môn học thuộc

- Mục đích học: điểm số

Các biện pháp

Biện pháp 1

Biện pháp 2

Sử dụng tài liệu văn học

trong việc giảng bài mới

Các biện pháp

Sử dụng tài liệu văn học trong việc kiểm tra đánh giá kết quả của học sinh

Sử dụng tài liệu văn học

trong hoạt động khởi động

bài mới

Giáo viên

GV đưa ra nhứng nguồn tài liệu văn học như một bài thơ,một đoạn truyện ngắn có liên quan đến bài học để dẫn dắt các em vào bài nhằm tạo không khí sôi nổi ngay từ đầu giờ học

Biện pháp 1: Sử dụng tài liệu văn học trong hoạt động khởi động bài mới

Ví dụ: Sử 6:Khi học bài 16:”Các cuộc khởi

nghĩa tiêu biểu giành độc lập trước thế kỉ X”

mục 1-Khởi nghĩa hai bà Trưng,giáo viên có

thể sử dụng câu ca dao sau: :

“Một xin rửa sạch nước nhà

Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng

Ba kẻo oan ức lòng chồng

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”

– GV đặt câu hỏi cho HS: “Qua câu ca dao

trên, em liên tưởng tới sự kiện nào?”

Từ đó hướng học sinh vào bài mới

HỌC SINHHhhh

Học sinh

Có cơ hội thể hiện kiến thức, sự hiểu biết của mình về lĩnh văn học và lịch sử

Biện pháp 2: Sử dụng tài liệu văn học trong việc giảng bài mới.

Giáo viên

a Sử dụng tài liệu văn học nhằm khắc sâu nội dung lịch sử

Trong các bài học lịch sử, GV có thể sử dụng một đoạn văn, một đoạn thơ

ngắn có liên quan đến nội dung bài học nhằm khắc sâu những sự kiện

được nhắc tới, làm cho giờ học trở nên sinh động, lôi cuốn, hấp dẫn HS

hơn

Ví dụ: Khi dạy bài 19: Phong trào cách mạng trong những năm 1930-1935 (SGK lịch sử 9) để giúp học sinh nắm rõ và dễ nhớ phần diễn biến của cao trào xô viết Nghệ Tĩnh,GV có thể sử dụng bài thơ “Bài ca cách mạng”của Đặng Chánh Kỷ

“… Kìa Bến Thủy đứng đầu dậy trước,

Nọ Thanh Chương tiếp bước đứng lên

Nam Đàn, Nghi Lộc, Hưng Nguyên,

Anh Sơn, Hà Tĩnh một phen dậy rồi

Không có lẽ ta ngồi chịu chết?

Phải cùng nhau cương quyết một phen.”(4)

b Sử dụng tài liệu văn học kết hợp với đồ dùng trực quan giúp học sinh hiểu sâu sắc nội

dung lịch sử.

Ví dụ 1:

- Khi dạy bài 24 lịch sử 9 Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân (1945-1946)

- Mục II; Bước đầu xây dựng chế độ mới,

- Giáo viên có thể sử dụng bài thơ ”Hội nghị non sông” (2-1946) của Xuân Diệu

viết về Tổng tuyển cử đầu tiên của chính quyền nhân dân kết hợp cùng bức hình 41/SGK cử tri bỏ phiếu bầu Quốc hội khoá I để giúp học sinh thấy rõ hơn không

khí ngày bầu cử

“Hội này đây mặt trời dọi với trăng

Cả dân tộc đứng hiên ngang nhật nguyệt

Đất trường cửu ngắm với trời với đất

Nói vô cùng còn mãi nước muôn năm”

Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai trận Him Lam

 HOAN HÔ CHIẾN SĨ ĐIỆN BIÊN

(Tố

Hữu)

Những đồng chí thân chôn làm

      giá súng

 Đầu bịt lỗ châu mai

 Băng mình qua núi thép gai

 Ào ào vũ bão,

Ví dụ 2: sử dụng TLVH kết hợp với lược đồ

Ví dụ: khi dạy bài 14:“Ba lần kháng chiến

chống quân xâm lược Mông-Nguyên”, mục

I-3:cuộc kháng chiến chống quân  Nguyên năm 

1287-1288” (SGK Lịch sử và địa lí 7) GV có

thể sử dụng lược đồ kháng chiến chống quân

Nguyên 1287-1288 kết hợp với đoạn trích tác

phẩm “Phú Sông Bạch Đằng” của Trương Hán

Siêu để lí giải tại sao nhà Trần tổ chức chặn

đánh quân Mông – Nguyên ở khu vực này thì

vừa có thể kết hợp với nội dung tài liệu lịch sử,

vừa kết hợp với TLVH

“Qua cửa Đại Than, ngược bến Đông Triều,

Đến sông Bạch Đằng, thuyền bơi một chiều

Bát ngát sóng kình muôn dặm,

Thước tha đuôi trĩ một màu

Nước trời một sắc, phong cảnh ba thu

Bờ lau san sát, bến nước đìu hiu”

Hình 33 Lược đồ chiến thắng Bạch

Đằng 1288

Ví dụ 3: Sử dụng tài liệu văn học để tổ chức cho học sinh trao đổi nhóm

Ví dụ: khi dạy bài 13 mục 4 SGK lịch sử và địa lí 7:Tình hình văn hoá: GV có thể cung cấp một câu ca dao sau đây:

Tướng võ quan hầu đều biết chữ

Thợ thuyền, thư lại cũng hay thơ”

Sau đó, GV yêu cầu HS tiến hành thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi sau: “Tình hình văn học Việt Nam thời kì này phát triển như thế nào?”

Học sinh

Học sinh thoả sức thể hiện khả năng tư duy, quan sát, đối chiếu, so sánh của mình và có

cơ hội tự tìm tòi các sự kiện lịch sử và nắm bắt lịch sử một cách chủ sinh sẽ không cảm

thấy giờ học lịch sử quá khô khan nữa

Biện pháp 3: Sử dụng tài liệu văn học trong việc kiểm tra đánh giá

GIÁO VIÊN

Giao nhiệm vụ trong bài kiểm tra đi từ những kiến thức văn học

-Ví dụ:Khi học xong bài 27 lịch sử 9:Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực

dân Pháp xâm lược kết thúc(1953-1954) giáo viên có thể ra câu hỏi:

“Năm mươi sáu ngày đêm,khoét núi,ngủ hầm,mưa dầm,cơm vắt…

Máu trộn bùn nonGan không núngChí không mòn.”

(Hoan hô chiến sĩ Điện Biên-Tố Hữu)

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: “Đoạn thơ trên nói về sự kiện lịch sử nào? Em hãy trình bày nguyên nhân,diễn biến,kết quả,ý nghĩa của sự kiện lịch sử đó?”

HỌC SINH

Thỏa sức sáng tạo với kiến thức được trang bị thể hiện khả năng ghi nhớ lịch sử trong bài kiểm tra của mình

 Giáo viên

Tổ chức những buổi ngoại khoá như tham quan viện bảo tàng,các di tích lịch sử,hoặc tổ chức các cuộc thi tri thức lịch sử cho các lớp…

Đầu tư thời gian, tìm tòi, sáng tạo hơn và phát huy hết được khả năng tư duy ,phân tích,so sánh,đối chiếu,liên hệ thực tế…

Biện pháp 4: Sử dụng tài liệu văn học trong hoạt dộng

ngoại khoá.

Quy trình hướng dẫn học sinh nắm bắt kiến thức lịch sử thông qua tài liệu văn học.

để cung cấp cho học sinh

Bước 3

Học sinh trình bày những phát hiện ,ý kiến cuả mình

ý từ tài liệu văn học

giáo viên đưa ra

Kết quả đạt được

Ứng dụng tốt Hứng thú học Hiệu quả tốt

Học sinh tiếp thu bài, nắm kiến thức chắc chắn hơn, khoa học hơn, nhanh hơn

c) Điều chỉnh, bổ sung sau thực nghiệm.

Ứng dụng

Áp dụng thường xuyên hơn

trong mỗi giờ học Đồng thời

chia sẻ với đồng nghiệp ở trong

và ngoài nhà trường cùng sử

dụng để nâng cao chất lượng bộ

môn và tạo hứng thú cho học

sinh

Không nhàm chán

Phát triển tư duy năng lực

Phát triển tư duy năng lực

Hiệu quả

Hiệu quả

PHẦN III: MINH CHỨNG VỀ HIỆU CỦA BIỆN PHÁP



Bảng số liệu về kết quả học tập của học sinh khối 9 trong năm học 2021-2022-minh chứng về hiệu quả của

Minh chứng về hiệu quả của biện pháp

Biểu đồ : Kết quả khảo sát đầu năm và kết quả cuối năm môn lịch sử

của học sinh khối 6 năm học 2021 - 2022

Kiến nghị với các cấp quản lí



Đối với tổ, nhóm chuyên môn

Nên áp dụng sử dụng tài liệu văn học trong dạy học

 Đối với lãnh đạo nhà trường

Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia học tập, trau dồi Tổ chức các buổi ngoại khoá trao đổi kiến thức lịch sử qua những tài liệu văn học

 Đối với phòng giáo dục

Có các chuyên đề bồi dưỡng dạy học liên môn

PHẦN IV: CAM KẾT



PHẦN IV: CAM KẾT



PHẦN IV: CAM KẾT

