Quan điểm hồ chí minh về cách mạng giải phóng dân tộc vận dụng quan điểm ấy vào việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Nguyễn Ái Quốc đã kiên trì, bền bỉ, có lúc phải vượt qua những thử thách khắc nghiệt để vận dụng và phát triển lý luận cách mạng vô sản phù hợp v

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA LÝ LU ẬN CHÍNH TRỊ

B Ộ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Quan điểm Hồ Chí Minh về cách mạng giải

vi ệc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật

đổ ở nước ta

MÃ MÔN H ỌC: LLCT120314_10CLC

TH ỰC HIỆN: Nhóm 13 Thứ 5 tiết 5-6 GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: Th.S Trương Thị Mỹ Châu

TTp H ồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021

DANH SÁCH NHÓM THAM GIA VI ẾT TIỂU LUẬN

H ỌC KÌ I, NĂM HỌC 2020-2021 Nhóm s ố 13 (Lớp thứ 5, tiết 5-6)

Tên đề tài: Quan điểm Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc Vận dụng quan điểm ấy vào việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta

STT

H Ọ VÀ TÊN SINH

VIÊN

MÃ S Ố SINH VIÊN

T Ỷ LỆ % HOÀN THÀNH

1 Dương Quang Bình 20116166 100%

2 Bùi Nguyên Khôi 20116189 100%

3 Nguyễn Đắc Gia Huy 20116048 100%

4 Nguyễn Hoàng Trung 20116253 100%

5 Nguyễn Duy Minh 20116198 100%

6 Nguyễn Hưng Trường 20116255 100%

7 Lưu Nguyễn Văn 20116263 100%

8 Phạm Bá Thắng 20116151 100%

Ghi chú:

Tỷ lệ % = 100%

− Trưởng nhóm: Bùi Nguyên Khôi

Nh ận xét của giáo viên:

Ngày … tháng 12 năm 2021

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1.Lý do em chọn đề tài: 3

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài 3

3 Phương pháp thực hiện đề tài 4

PHẦN NỘI DUNG 5

CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN T ỘC 5

1.1 Cơ sở hình thành quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân t ộc 5

1.1.1 Cơ sở thực tiễn 5

1.1.1.1 Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX 5

1.1.1.2Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 6

1.1.2 Cơ sở lý luận 7

1.1.2.1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam 7

1.1.2.2 Tinh hoa văn hoá nhân loại 8

1.1.2.3 Chủ nghĩa Mác- Lênin 10

1.2 N ội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc 11

1.2.1Cách mạng giải phóng dân tộc phải đi theo con đường cách mạng vô sản mới giành được thắng lợi hoàn toàn 111

1.2.2 Cách mạng giải phóng dân tộc thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo 122

1.2.3Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết toàn dân, trên cơ sở liên minh công nông 133

1.2.4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc 133

1.2.5Cách mạng giải phóng dân tộc được thực hiện bằng phương pháp cách mạng bạo lực 155

1.3 Ý nghĩa luận điểm 166

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG

GI ẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀO VIỆC CHỐNG DIỄN BIẾN HÒA BÌNH VÀ BẠO

LO ẠN LẬT ĐỔ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 177

2.1 Khái ni ệm diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ 177 2.2 Th ực trạng của việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta

hi ện nay 188 2.3 Chính sách c ủa Đảng và Nhà nước về việc chống diễn biến hòa bình và bạo

lo ạn lật đổ ở nước ta hiện nay 19 2.4 Các gi ải pháp nâng cao hiệu quả chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật

đổ ở nước ta hiện nay 211

PH ẦN KẾT 255 TÀI LI ỆU THAM KHẢO 266

PHẦN MỞ ĐẦU 1.Lý do em chọn đề tài:

Nước ta một trong những nước bị đô hộ nhiều nhất thế giới.Để có một cuộc sống tự

do hòa bình như bây giờ ông cha ta phải bỏ rất nhiều mồ hôi, máu và nước mắt để đổi lấy.Nhân tố quan trọng đưa cách mạng Việt Nam tiến đến thắng lợi vẻ vang đó là: Đảng cộng sản Việt Nam Trong đó, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Nguyễn Ái Quốc đã kiên trì, bền bỉ, có lúc phải vượt qua những thử thách khắc nghiệt để vận dụng và phát triển lý luận cách mạng vô sản phù hợp với thực tiễn Việt Nam, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội; xây dựng nên một học thuyết về cách mạng giải phóng và phát triển dân tộc; từng bước giải quyết đúng những yêu cầu bức thiết của cách mạng Việt Nam, đưa sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc đến thành công, kháng chiến chống đế quốc xâm lược đến thắng lợi, góp sức cùng nhân loại biến thế

kỷ XX thành một thế kỷ giải trừ chủ nghĩa thực dân, đặt nền móng đưa đất nước vững bước

đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản Với việc xác định con đường đó, Nguyễn

Ái Quốc mở đường để giải quyết tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX, đồng thời khởi động tiến trình đưa cách mạng Việt Nam hội nhập vào trào lưu cách mạng thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Do vậy

nhóm chúng em đã chọn đề tài: Quan điểm Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc Vận dụng quan điểm ấy vào việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta làm đề tài tiểu luận của mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của bài tiểu luận này là tìm hiểu và làm rõ quan điểm Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc và vận dụng quan điểm ấy vào việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta Để đạt được mục tiêu này, tiểu luận tập trung vào các nhiệm vụ sau:

- Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh trong việc xây dựng và hình thành quan điểm cách mạng giải phóng dân tộc

- Trình bày khái quát về lý luận, đừng lối chính sách, chiến lượt của quan điểm trên Từ đó vận dụng quan điểm ấy vào việc chống diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ ở nước ta

3 Phương pháp thực hiện đề tài

- Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với một số phương pháp cụ thể như: lịch sử - logic, phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch…

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN T ỘC

1.1 Cơ sở hình thành quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân t ộc

1.1.1 Cơ sở thực tiễn

1.1.1.1 Th ực tiễn Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Từ năm 1858 đến cuối thế kỷ XIX, các phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp xâm -lược liên tục nổ ra Ở miền Nam, có các cuộc khởi nghĩa của Trương Định, Nguyễn Trung Trực Ở miền Trung, có các cuộc khởi nghĩa của Trần Tấn, Đặng Như Mai, của Phan Đình Phùng Ở miền Bắc, có các cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Thiện Thuật, Phạm Bành và Đinh Công Tráng, Nguyễn Quang Bích, Hoàng Hoa Thám, v.v Các cuộc khởi nghĩa, trong đó

có những cuộc dưới ngọn cờ "Cần Vương" tức giúp vua cứu nước, tuy đều rất anh dũng, nhưng cuối cùng đều thất bại Điều đó chứng tỏ nhân dân ta rất yêu nước, song giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng của nó đã suy tàn, bất lực trước nhiệm vụ bảo vệ độc lập dân tộc

- Sau khi đã hoàn thành căn bản việc bình định Việt Nam về mặt quân sự, thực dân Pháp bắt tay vào khai thác thuộc địa Việt Nam một cách mạnh mẽ và từng bước tiến nước ta từ một nước phong kiến thành nước thuộc địa và phong kiến' dẫn tới có sự biến đổi về cơ cấu giai cấp, tầng lớp trong xã hội

Thực dân Pháp vẫn duy trì nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với khoảng 95% dân số là nông dân; giai cấp địa chủ được bổ sung, củng cố, tăng cường thêm các điển chủ người Pháp và nước ngoài Bên cạnh tầng lớp thợ thủ công, tiểu thương, trong xã hội Việt Nam xuất hiện những giai tầng mới Đó là giai cấp công nhân, giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản ở thành thị Từ đó, liền với mâu thuẫn cơ bản trong xã hội phong kiến là nông dân với địa chủ phong kiến, xuất hiện các mâu thuẫn mới: Mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân Việt Nam với giai cấp tư sản, mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với đế quốc Pháp

- Cùng với những biến đổi trên, đến đầu thế kỷ XX, trước ảnh hưởng của các cuộc vận động cải cách, của cách mạng dân chủ tư sản ở Trung Quốc và tấm gương Duy Tân Nhật Bản, ở Việt Nam xuất hiện các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dẫn chủ tư sản với

sự dẫn dắt của các sĩ phu yêu nước có tinh thần cải cách: Phong trào Đông Du do Phan Bội Châu khởi xướng (1905-1909); Phong trào Duy Tân do Phan Châu Trinh phát động

(1906-1908); Phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục do Lương Văn Can, Nguyễn Quyền và một số nhân sĩ khác phát động (3-1907 - 11- 1907); Phong trào chống đi phu, chống sau thuế ở Trung Kỳ năm 1908

Khởi nghĩa Yên Bái Việt Nam Quốc dân đảng do Nguyễn Thái Học, Phạm Tuấn Tài và

Phó Đức Chính thành lập ngày 25-12-1927 Đây là đảng theo xu hướng cách mạng dân

chủ tư sản, đại diện cho giai cấp tư sản dân tộc Việt Nam Địa bàn hoạt động chính của đảng ở Bắc Kỳ Việt Nam Quốc dân đảng đã tiến hành khởi nghĩa với phương châm

"Không thành công cũng thành nhân" Khởi nghĩa nổ ra đêm 9-2-1930 ở Yên Bái, Phú Thọ, sau đó là ở Hải Dương, Thái Bình; riêng ở Hà Nội, bom vào Sở Mật thám, Sở Cảnh sát Tại Yên Bái, quấn khởi nghĩa chiếm được trại lính, giết và làm bị thương một số sĩ quan và hạ sĩ quan Pháp, nhưng không làm chủ được tỉnh lỵ nên hôm sau đã bị quân Pháp phản công, tiêu diệt Ở các nơi khác, nghĩa quân cũng chỉ tạm thời làm chủ mấy huyện lỵ, nhưng ngay sau đó đã bị địch chiếm lại Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí bị thực dân Pháp đem ra xử tử ở Yên Bái Khi lên máy chém, họ hô to: “Việt Nam vạn tuế!”

- Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản nói trên đều thất bại Nguyên nhân sâu xa là giai cấp tư sản Việt Nam còn non yếu Nguyên nhân trực tiếp là các tổ chức

và người lãnh đạo của các phong trào đó chưa có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn Tinh thần yêu nước vẫn sục sôi trong lòng nhân dân Song, cuộc khủng hoảng

về đường lối cứu nước diễn ra sâu sắc Xuất hiện câu hỏi từ thực tiễn đặt ra là: Cứu nước bằng con đường nào để có thể đi đến thắng lợi?

- Trong bối cảnh đó, sự ra đời giai cấp mới là giai cấp công nhân và phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam đã làm cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam xuất hiện dấu hiệu mới của một thời đại mới sắp ra đời

- Cuối thế kỷ XIX, ở Việt Nam đã có công nhân, nhưng lúc đó mới chỉ là một lực lượng ít

ỏi, không ổn định Đầu thế kỷ XX, công nhân phát triển hơn và trở thành một giai cấp ngay trước Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918

- Công nhân Việt Nam chịu ba tầng áp bức bóc lột: thực dân, tư bản, phong kiến, Họ sớm vùng dậy đấu tranh chống lại giới chủ Từ hình thức đấu tranh thô sơ như đốt lán trại, bỏ trốn tập thể, họ đã nhanh chóng tiến tới định công, bãi công

- “Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảm nhất, cách mạng nhất, luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc thực dân"' Phong trào công nhân và các phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX là điều kiện thuận lợi để chủ nghĩa Mác-Lênin xâm nhập, truyền bá vào đất nước ta Chính Hồ Chí Minh là một người đã dày công truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị về lý luận chính trị, tư tưởng và tổ chức, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối cách mạng Việt Nam, đánh dấu bước hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam Sau đó, chính thực tiễn Đảng lãnh đạo cách mạng Tháng Tám thành công, lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi; lãnh đạo vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là nhân tố góp phần bổ sung, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trên tất cả các phương diện

1.1.1.2Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

- Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản trên thế giới đã phát triển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Một số nước đế quốc Anh, Pháp,

Mỹ, Tây Ban Nha, Ý, Đức, Nga, Nhật Bản, Bỉ, Bồ Đào Nha, Hà Lan, vv đã chi phối toàn

bộ tình hình thế giới Phần lớn các nước châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh đã trở thành thuộc địa và phụ thuộc của các nước đế quốc

- Tình hình đó đã làm sâu sắc thêm mâu thuẫn vốn có trong lòng chủ nghĩa tư bản là mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với giai cấp các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc với chủ nghĩa đế quốc Sang đầu thế kỷ XX, những mâu thuẫn này ngày càng phát triển gay gắt Giành độc lập cho các dân tộc thuộc địa không chỉ là đòi hỏi của riêng họ, mà còn là mong muốn chung của giai cấp vô sản quốc tế; tình hình đó đã thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới phát triển

- Cách mạng Tháng Mười Nga thành công là thắng lợi đầu tiên của chủ nghĩa Mác - Lênin

ở một nước lớn rộng một phần sáu thế giới Cách mạng Tháng Mười Nga đã đánh đổ giai cấp tư sản và giai cấp địa chủ phong kiến, lập nên một xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa

- Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi đã mở ra một thời đại mới trong lịch sử loài người – thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới, mở

ra con đường giải phóng cho các dân tộc bị áp bức trên thế giới

- Ngày 2-3-1919, Quốc tế Cộng sản ra đời ở Mátxcơva trở thành Bộ tham mưu, lãnh đạo phong trào cách mạng thế giới Dưới sự lãnh đạo của Lênin, Quốc tế Cộng sản đẩy mạnh việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và kinh nghiệm Cách mạng Tháng Mười Nga ra khắp thế giới, thúc đẩy sự ra đời và hoạt động ngày càng mạnh mẽ của các đảng cộng sản ở nhiều nước

- Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi, sự ra đời của nhà nước Xôviết, Quốc tế Cộng sản

và thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô cùng với sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản, công nhân và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới ảnh hưởng sâu sắc tới Hồ Chí Minh trên hành trình đi ra thế giới tìm mục tiêu và con đường cứu nước

1.1.2 Cơ sở lý luận

1.1.2.1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Chủ nghĩa yêu nước là giá trị xuyên suốt trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Việt Nam Đó là động lực, sức mạnh giúp cho dân tộc Việt Nam tồn tại vượt qua mọi khó khăn trong dựng nước và giữ nước mà phát triển Chính chủ nghĩa yêu nước là nền tảng tư tưởng, điểm xuất phát và động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, và tìm thấy ở chủ nghĩa Mác-Lênin Con đường cứu nước, cứu dân

- Hồ Chí Minh đã chú ý kế thừa, phát triển tinh thần đấu tranh anh dũng, bất khuất vì độc lập, tự do của Tổ quốc, nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và sự toàn vẹn lãnh thổ của chủ

nghĩa yêu nước Việt Nam Trong Tuyên ngôn Độc lập, Hồ Chí Minh đã trịnh trọng tuyên

bố với thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy” Không có gì quý hơn độc lập

tự do - chân lý lớn của thời đại được Hồ Chí Minh khẳng định, đồng thời cũng chính là một điểm cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh

- Trong lãnh đạo nhân dân Việt Nam xây dựng và bảo vệ đất nước, Hồ Chí Minh hết sức chú trọng kế thừa, phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam là

yêu nước gắn liền với yêu dân, có tinh thần đoàn kết, nhân ái, khoan dung trong cộng đồng

và hòa hiếu với các dân tộc lân bang, tinh thần cần cù, dũng cảm, sáng tạo, lạc quan, vì nghĩa, thương người của dân tộc Việt Nam Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người là

vốn quý nhất, là nhân tố quyết định thành công của cách mạng, dân là gốc của nước, nước lấy dân làm gốc; gốc có vững cây mới bền; xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân; đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế là một nguyên tắc chiến lược quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam

- Trong truyền thống dân tộc Việt Nam thường trực một niềm tự hào về lịch sử, trân trọng nền văn hóa, ngôn ngữ, phong tục tập quán và những giá trị tốt đẹp khác của dân tộc Đó chính là một cơ sở hình thành nên tư tưởng, phẩm chất của nhà văn hóa kiệt xuất Hồ Chí Minh với chủ trương văn hóa là mục tiêu, động lực của cách mạng; cần giữ gìn cốt cách văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng nền văn hoá mới của Việt Nam Chính Hồ Chí Minh là một biểu tượng cao đẹp của sự tích hợp tinh hoa văn hóa phương Đông và phương Tây

1.1.2.2 Tinh hoa văn hoá nhân loại

Tinh hoa văn hóa phương Đông

- Tinh hoa văn hoá, tư tưởng phương Đông kết tinh trong ba học thuyết lớn Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo Đó là những học thuyết có ảnh hưởng sâu rộng ở phương Đông, và ở Việt Nam trước đây

- Về Nho giáo, Hồ Chí Minh phân tích: "Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học

thuyết của Khổng Tử có nhiều điều không đúng song những điều hay trong đó thì chúng

ta nên học "Chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu thái được những điều hiểu biết quý báu của các đời trước để lại” Lênin dạy chúng ta như vậy"'

Hồ Chí Minh chú ý kế thừa và đổi mới tư tưởng dùng nhân trị, đức trị để quản lý xã hội

Kế thừa và phát triển quan niệm của Nho giáo về việc xây dựng một xã hội lý tưởng trong

đó công bằng, bác ái, nhân, nghĩa, trí, dũng, tín, liếm được coi trọng để có thể đi đến một thế giới đại đồng với hòa bình, không có chiến tranh, các dân tộc có quan hệ hữu nghị và hợp tác Đặc biệt, Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, đổi mới, phát triển tinh thần trọng đạo đức của Nho giáo trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của con người, trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

- Đối với Phật giáo, Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng từ bi, vị tha, yêu

thương con người, khuyến khích làm việc thiện, chống lại điều ác; đề cao quyền bình đẳng của con người và chân lý; khuyên con người sống hòa đồng, gắn bó với đất nước của Đạo

Phật Những quan điểm tích cực đó trong triết lý của Đạo Phật được Hồ Chí Minh vận

dụng sáng tạo để đoàn kết đồng bào theo Đạo Phật, đoàn kết toàn dân vì nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh Trong thư gửi Hội Phật tử năm 1947,

Người viết: “Đức Phật là đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn, muốn cứu chúng sinh ra khỏi khổ nạn, Người phải hy sinh tranh đấu, diệt lũ ác ma Nay đồng bào ta đại đoàn kết, hy sinh của cải xương máu, kháng chiến đến cùng, để đánh tan thực dân phản động, để cứu quốc

dân ra khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật Thích Ca, kháng chiến để đưa giống nòi ra khỏi cái khổ ải nô lệ"P Hồ Chí Minh chú trọng kế thừa, phát triển những tư tưởng nhân bản, đạo đức tích cực trong Phật giáo vào việc xây dựng xã hội mới, con người mới Việt Nam hiện nay

- Đối với Lão giáo (hoặc Đạo giáo), Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tự tưởng của Lão Tử, khuyên con người nên sống gắn bó với thiên nhiên, hoà đồng với thiên nhiên, hơn nữa phải biết bảo vệ môi trường sống Hồ Chí Minh kêu gọi nhân dân ta trồng cây, tổ chức

"Tết trồng cây" để bảo vệ môi trường sinh thái cho chính cuộc sống của con người Hồ Chí Minh chú ý kế thừa phát triển tư tưởng thoát mọi ràng buộc của vòng danh lợi trong Lão giáo Người khuyên cán bộ, đảng viên ít lòng tham muốn về vật chất; thực hiện cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; hành động theo đạo lý với ý nghĩa là hành động đúng với quy luật tự nhiên, xã hội

- Trong các bài nói, bài viết, Hồ Chí Minh còn chú ý kế thừa, phát triển nhiều ý tưởng của các trường phái khác nhau trong các nhà tư tưởng phương Đông cổ đại khác như Mặc Tử, Hàn Phi Tử, Quản Tử, v,v Và, Hồ Chí Minh cũng chú ý tìm hiểu những trào lưu tư tưởng tiến bộ thời cận hiện đại ở Ấn Độ, Trung Quốc như chủ nghĩa Găngđi, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo các quan điểm về dân tộc, dân quyền, dân sinh của Tôn Trung Sơn trong cách mạng chủ tư sản thành tư tưởng đấu tranh cho Độc lập - Tự do - Hạnh phúc của con người và dân tộc Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản Là nhà mácxít sáng tạo, Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển những tinh hoa trong tư tưởng, văn hóa phương Đông để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cách

mạng Việt Nam thời hiện đại Tinh hoa văn hoá phương Tây

- Ngay từ khi còn học ở Trường tiểu học Pháp-bản xứ ở thành phố Vinh (1905), Hồ Chí Minh đã quan tâm tới khẩu hiệu nổi tiếng của Đại Cách mạng Pháp năm 1789: Tự do - Bình đẳng - Bác ái Đi sang phương Tây, Người quan tâm tìm hiểu những khẩu hiệu nổi tiếng đó trong các cuộc cách mạng tư sản ở Anh, Pháp, Mỹ Người đã kế thừa, phát triển

những quan điểm nhân quyền, dân quyền trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của

Mỹ, bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1791 của Pháp và đề xuất quan điểm

về quyền mưu cầu độc lập, tự do, hạnh phúc của các dân tộc trong thời đại ngày nay Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, cứu dân, Hồ Chí Minh đã sống, hoạt động thực tiễn, nghiên cứu lý luận, tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa nhân loại tại những trung tâm chính trị kinh tế văn hóa lớn ở các cường quốc trên thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, v,v bằng chính ngôn ngữ của các nước đó Người trực tiếp nghiên cứu tư tưởng nhân văn, dân chủ và nhà nước pháp quyền của các nhà khai sáng phương Tây như Vonte, Rutxô, Môngtétxkiơ, tìm hiểu chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, Trung Quốc; vv ; thích đọc sách văn học của Shakespeare bằng tiếng Anh, Lỗ Tấn bằng tiếng Trung Hoa, Hugo, Zola bằng tiếng Pháp; hại nhà văn Anatole France và Léon Tolstoi “có thể nói

là những người đỡ đầu văn học” cho Hồ Chí Minh

1.1.2.3 Ch ủ nghĩa Mác- Lênin

- Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và thời đại mới cũng như chủ nghĩa Mác - Lênin

là cơ sở lý luận quyết định bước phát triển mới về chất trong tư tưởng Hồ Chí Minh, khiến Người vượt hẳn lên phía trước so với những người yêu nước cùng thời Ngay từ cuối những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh khẳng định rằng: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”? Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã giải quyết được cuộc khủng hoảng đường lối cứu nước và người lãnh đạo cách mạng ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Đối với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giới quan, phương pháp luận trong nhận thức và hoạt động cách mạng Trên cơ sở lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã triệt để kế thừa, đổi mới, phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, tinh hoa văn hóa nhân loại kết hợp với thực tiễn cách mạng trong nước và thế giới hình thành lên một hệ thống các quan điểm cơ bản, toàn diện về cách mạng Việt Nam Chủ nghĩa Mác - Lênin tiền đề lý luận quan trọng nhất, có vai trò quyết định trong việc hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh,

- Tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã trở thành người cộng sản với tầm vóc trí tuệ lớn như Lênin mong muốn: "Người ta chỉ có thể trở thành người cộng sản khi biết làm giàu trí óc của mình bằng sự hiểu biết tất cả những kho tàng tri thức

mà nhân loại đã tạo ra"

- Hồ Chí Minh trở thành người cộng sản trên cơ sở hiểu biết sâu sắc kho tàng tri thức của nhân loại từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây Về việc đó, Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Học thuyết Khổng Tử có ưu điểm là sự tu dưỡng đạo đức cá nhân Tôn giáo Giêsu có ưu điểm là lòng nhân ái cao cả Chủ nghĩa Mác có ưu điểm là phương pháp làm việcbiện chứng Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm là chính sách của nó phù hợp với điều kiện nước ta Khổng Tử, Giêsu, Mác, Tôn Dật Tiên chẳng phải đã có những ưu điểm chung đó sao? Họ đều muốn

"mưu hạnh phúc cho loài người, mưu phúc lợi cho xã hội" Nếu hôm nay họ còn sống trên đời này, nếu họ hợp lại một chỗ, tôi tin rằng họ nhất định chung sống với nhau rất hoàn mỹ như những người bạn thân thiết

Tôi cố gắng làm học trò nhỏ của các vị ấy"

- Tổng kết kinh nghiệm thắng lợi của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định:

“Chúng tôi giành được thắng lợi đó là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng-

mà không phải chỉ nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh Lênin - chúng tôi giành được những thắng lợi đó trước hết là nhờ cái vũ khí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác – Lênin”

- Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh không những đã

vận dụng sáng tạo, mà còn bổ sung, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại mới Trong các vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; chủ nghĩa

xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; các vấn để xây dựng Đảng, Nhà nước, văn hóa, con người, đạo đức, vv Hồ Chí Minh đều có những luận điểm bổ sung, phát triển

sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước nhảy vọt trong lịch

sử tư tưởng Việt Nam

1.2 N ội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể tóm tắt thành một hệ thống các luận điểm như sau:

1.2.1Cách m ạng giải phóng dân tộc phải đi theo con đường cách mạng vô sản mới giành được thắng lợi hoàn toàn

- Từ khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược và đặt ách thống trị nước ta, vấn đề sống còn của dân tộc được đặt ra là phải đấu tranh để giải phóng dân tộc khỏi ách thực lân đế quốc Hàng loạt những phong trào yêu nước đã nổ ra nhưng không thành sự thất bại của những phong trào yêu nước trong thời kỳ này đã nói lên sự khủng hoảng, bế tắc về giai cấp lãnh đạo và đường lối cách mạng Vượt qua tầm nhìn của các bậc tiền bối lúc bấy giờ, Hồ Chí Minh có chí hướng là muốn tìm kiếm con đường cứu nước, giải phóng dân tộc ở phương Tây, như Người đã nói: “Tôi muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta” Nhưng qua tìm hiểu thực tế sau đó, Người quyết định không chọn con đường cách mạng tư sản vì cho rằng: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa Cách mệnh đã 4 lần rồi, mà nay công nông Pháp hẵng còn phải mưu cách mệnh lần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức”,

- Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi đã ảnh hưởng sâu sắc tới Hồ Chí Minh trong việc lựa chọn con đường cứu nước, giải phóng dân tộc Người cho rằng: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”

- Năm 1920, sau khi đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những thuận cương về vấn đề dân tộc

và vấn đề thuộc địa của Lênin, Hồ Chí Minh tìm thấy ở đó con đường cứu nước, giải phóng

dân tộc: con đường cách mạng vô sản, như sau này Người khẳng định: “Muốn cứu nước

và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Đây

là con đường cách mạng triệt để nhất phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam và xu

thế phát triển của thời đại Trong bài Con đường dẫn tối đến chủ nghĩa Lênin, Người kể

lại: “Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta” Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba” Học thuyết cách mạng vô sản của chủ nghĩa Mác- Lê Nin được Người vận dụng một cách sáng tạo trong điều kiện cách mạng Việt Nam

- Giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, trong đó giải phóng dân tộc là trước hết, trên hết Theo Mác và Ăngghen, con đường cách mạng vô sản ở châu Âu là đi từ giải phóng

giai cấp - giải phóng dân tộc - giải phóng xã hội - giải phóng con người Còn theo Hồ Chí Minh, thì ở Việt Nam và các nước thuộc địa do hoàn cảnh lịch sử - chính trị khác với châu

Âu nên phải là: giải phóng dân tộc - giải phóng xã hội - giải phóng giai cấp - giải phóng con người

- Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trong Chánh chương vắn tắt của Đảng

năm 1930, Hồ Chí Minh đã khẳng định phương hướng chiến lược cách mạng Việt Nam: làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản Phương hướng này vừa phù hợp với xu thế phát triển của thời đại vừa hướng tới giải quyết một cách triệt để những yêu cầu khách quan, cụ thể mà cách mạng Việt Nam đặt ra vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

- Trong văn kiện Đại hội VI Quốc tế cộng sản, khái niệm “cách mạng tư sản dân quyền” không bao hàm đầy đủ nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Còn trong Chảnh cương vắn tắt, Hồ Chí Minh nêu rõ: Cách mạng tư sản dân quyền trước

hết là phải đánh đổ đế quốc và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập Cũng theo Quốc tế cộng sản, thì hai nhiệm vụ chống đế quốc và phong kiến phải được thực hiện đồng thời, khăng khít với nhau, nương tựa vào nhau, nhưng xuất phát từ một nước thuộc địa, Hồ Chí Minh không coi hai nhiệm vụ đó nhất loạt phải thực hiện ngang nhau, mà đặt lên hàng đầu nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc, còn nhiệm vụ chống phong kiến, mang lại ruộng đất cho nông dân thì sẽ từng bước thực hiện Cho nên trong Chảnh cương vắn tắt , Người chỉ nêu “thầu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm

của công, chia cho dân cày nghèo” mà chưa nêu ra chủ trương “người cày có ruộng” Đấy

là nét độc đáo, sáng tạo của Hồ Chí Minh b Cách mạng giải phóng dân tộc, trong điều kiện của Việt Nam, muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

1.2.2 Cách m ạng giải phóng dân tộc thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

- Về tầm quan trọng của tổ chức Đảng đối với cách mạng, chủ nghĩa Mác- Lênin chỉ rõ: Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình Giai cấp công nhân phải tổ chức ra chính đảng, đảng đó phải thuyết phục, giác ngộ

và tập hợp đông đảo quần chúng, huấn luyện quần chúng và đưa quần húng ra đấu tranh

Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và rất chú trọng đến việc thành lập đảng cộng sản, khẳng định vai trò to lớn của Đảng đối với cách mạng giải phóng dân tộc

theo con đường cách mạng vô sản Trong tác phẩm Đường cách mệnh (1927), Người đặt

vấn đề: Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công

- Trong hoàn cảnh Việt Nam là một nước thuộc địa - phong kiến, theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản vừa là đội tiên phong của giai cấp công nhân vừa là đội tiên phong của nhân dân lao động kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc

Đó còn là Đảng của cả dân tộc Việt Nam Trong Báo cáo chính trị tại Đại hội II của Đảng