NỘIDUNG CHƯƠNG1:TƯTƯỞNGHỒCHÍMINHVỀNHÀNƯỚCCỦANHÂNDÂNDONHÂN DÂN VÌNHÂNDÂN 1.1 Nhà nướcdânchủ...6 1.1.1 Bảnchấtgiaicấpnhànước...6 1.1.2 Nhànướccủa dân...7 1.1.3 Nhànước dodân...8 1.1.4 Nhàn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP
GVHD:Th.SNgôThịThuHoài SVTH:
Trang 2MỤCLỤC
A PHẦNMỞĐẦU
1 Lýdochọnđề tài 4
2 Mụcđíchvànhiệmvụtiểuluận 4
3 Đốitượngvàphạm vinghiêncứu 5
4 Cơsở lýluậnvà phươngphápnghiêncứu 5
B NỘIDUNG CHƯƠNG1:TƯTƯỞNGHỒCHÍMINHVỀNHÀNƯỚCCỦANHÂNDÂNDONHÂN DÂN VÌNHÂNDÂN 1.1 Nhà nướcdânchủ 6
1.1.1 Bảnchấtgiaicấpnhànước 6
1.1.2 Nhànướccủa dân 7
1.1.3 Nhànước dodân 8
1.1.4 Nhànước vìdân 9
1.2 Nhà nướcphápquyền 9
1.2.1 Nhànước hợphiếnhợppháp 9
1.2.2 Nhànướcphápthượngtônphápluật 10
1.2.3 Nhànước phápquyềnnhânnghĩa 11
1.3 Nhànướctrongsạchvữngmạnh 12
1.3.1 Kiểmsoátquyềnlựccủanhànước 12
1.3.2 Phòngchốngtiêucực trongnhà nước 13
CHƯƠNG2VẬNDỤNGTRONGVIỆCXÂYDỰNGNHÀNƯỚCPHÁPQUYỀNXÃHỘI CHỦNGHĨATRONGGIAI ĐOẠNHIỆNNAY 2.1 Thực trạng của việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giaiđoạnhiệnnay 15
2.1.1 Tíchcựcmanglạitrongviệcxâydựngnhà nướcphápquyềnxãhộichủnghĩa1 5 2.1.2 Những hạn chế còn tồn tại trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa 16
Trang 32.2 Vận dụng trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong
giaiđoạnhiệnnay 16
2.2.1.Cácyêucầuxâydựngnhà nướcphápquyềnxãhộichủnghĩa củadân,dodân, vìdântronggiaiđoạnmới 16
2.2.2 Những phương hướng cơ bản xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩacủadân,dodân,vìdânởnước ta 17
2.2.2.1 Mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trongxâydựngvàquảnlýnhànước 17
2.2.2.2 Nângcaochấtlượnghoạtđộngvàkiệntoàntổchứcpháphội 19
2.2.2.3 Tiếptục cảichínhnềnhànhchínhcủanhànước 20
2.2.2.4 Đổimớitổchứcvà hoạtđộngcủachínhquyềnđịaphương 22
2.2.2.5 Xâydựngđộingũcánbộcôngchức 23
2.2.2.6 Đẩymạnhcảicáchtưpháp 23
2.2.2.7 Tăngcườngsựlãnhđạocủa ĐảngđốivớiNhà nước 24
C KẾTLUẬN Tàiliệuthamkhảo 27
Trang 4Trongcảt ừ n g n h ữ n g g i ấ c n g ủ haynhững b ữ a ă n của n g ư ờ i đ ề u s u y nghĩv ề n h â n d â
n Và cuối cùng vào khoảnh khắc lịch sử ngày 2-9-1945 tại quảng trường Ba Đình chủtịchHồChíM i n h đ ã đ ọ c b ả n tuyênng ôn v à k hai si nh r a n ư ớ c V iệ t N a m d â n c h ủ cộnghòa ,mở ra một trang sách mới đối với con dân trong hàng ngàn năm giữ và xây dựngđất nước Từ kiếp sống nô lệ trởthành những người làm chủ đất nước,từ một đất nướcthuộc địa trở thành một quốc giađộc lập, có chủ quyền,có tự do Dưới sự lãnh đạo củaĐảng và nhà nước đã lập nênnhững chiến thắng và giành quyền giải phóng dân tộcthống nhất đất nước và đưa nước
ta đi lên chủ nghĩa xã hội Bên cạnh những chiếnthắng những công cuộc đổi mới thànhcông xây dựng đất nước thì cũng thừa nhận rằngbộ máy nhà nước cũng có một số cán bộ chưa làm tròn tráchnhiệm đối với nhân dân.Nhân dân đòi hỏi phải có đượcsự tôn trọng vàphát huy đầy đủ cácquyềncủan h â n dân lẽ ra phải được thực hiện.Đ ể g i ữ v ữ n g n ề n đ ộ c l ậ p d â n
t ộ c v à p h á t t r i ể n k i n h t ế với các cường quốc lớn mạnh thì Đảng ta cần vậndụng và phát huy quyền làm chủ củanhân dân Thể hiện được tư tưởng của chủ tịch với lý tưởng nhà nước của dân, dodânvà vìdân vàvận dụng được trongviệc xây dựng nhànướcpháp quyền xãh ộ i
c h ủ nghĩatrong giaiđoạnhiện nay
2 Mụcđíchvànhiệmvụtiểuluận
Tìm hiểu sâu và rõ ràng về những quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về lýtưởng nhànước của dân do dân và vì dân và vận dụng được trong việc xây dựng nhànước phápquyền xã hội chủ nghĩa Làm rõ được vấn đề tại sao nhà nước của dân dodânvàvì dânvàlàmthếnào để vândụng đượcnó
Trang bị cho sinh viên một số kiến thức cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh vềlýtưởngnhànướccủadândo dân vàvì dân
Minh
Gópphầnbồidưỡngchosinhviênkỹnăngphântíchmộtcáchkhoahọc
Gópp h ầ n l à m c h o s i n h v i ê n h i ể u r õ n h ữ n g t ư t ư ở n g c ủ a c h ủ t ị c h H ồ C
h í
Trang 53 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
Đốitượngnghiêncứu:Quanđiểm,tưtưởngHồChíMinh,nhànướccủanhândân
Phạmvinghiêm cứu:LãnhthổViệt Namtừnhững năm1945 đếnnay
4 Cơsởlýluậnvàphươngphápnghiêncứu
Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về tư tưởng nhà nước củadân do dân và vìdân và vận dụng được trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xãhộichủ nghĩatrong giai đoạnhiệnnay
Trang 6B NỘIDUNG CHƯƠNG1:TƯTƯỞNGHỒCHÍMINHVỀNHÀNƯỚCCỦANHÂNDÂNDONHÂN DÂN VÌNHÂNDÂN
1.1 Nhànướcdânchủ
1.1.1 Bảnchấtgiaicấp củanhànước
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà nước bao giờ cũng mang bản chất của mộtgiai cấpnhất định và cụ thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa- nhà nước Việt Nam mớitheo quanđiểm của Hồ Chí Minh đây là nhà nước mà bản chất của nó là giai cấpcôngnhân.Bảnchấtấyđượcthểhiệnởbamặtsau:
Thứ nhất, bản chất giai cấp của nhà nước Việt Nam được biểu hiện thông quatính địnhhướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình đưa đất nước phát triển Xây dựngchủ nghĩa xãhội và chủ nghĩa cộng sản là hai mục tiêu cách mạng nhất quán của HồChíMinh
Thứ hai, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò cầm quyền Đảng cộng sảnViệtNamđiềuhànhvàlãnh đạobằngcácphươngtiện rạch ròisau:
- Thôngqua hoạt độngcủa t ổ chức đả n g và đả n g viêntrong cơq uan vàbộmáynhànước
Trong nhà nước Việt Nam, bản chất giai cấp công nhân nhất quán với tínhnhân dân vàtính dân tộc Tư tưởng của Người về nhà nước Việt Nam mới, sự thốngnhấtnói trênđượcthểhiệnmột cáchcụthểnhư sau:
Trướchết,nhànướcViệtNamlàkếtquảlaođộngcầncùlâudàicủacácthếhệ người Việt Nam trênkhắp mọi miền đất nước, của tất cả các thế hệ và là của toàndân tộc Từ giữa thế kỷ 19, khi giặc ngoại xâm xâm
ngườiViệtNamđãkhôngquảnngạihysinhxươngmáuchonềnđộclập,tựdocủaTổquốc
Trang 7Chính vì vậy Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và trở thành lực lượng lãnh đạo sựnghiệpcách mạng của cả nước với sách lược đại đoàn kết đúng đắn, tập hợp sức mạnhtoàn dântộc, phát huy sức mạnh chiến thắng giặc ngoại xâm, giành lại độc lập, tự do,lập nênnước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiênởĐôngNamÁ.Vìvậy,nó khôngthuộcvề giaicấpnào, mà làcủanhândân
Thứ hai, Nhà nước Việt Nam ngay từ khi thành lập đã dựa trên lợi ích quốcgia, mục tiêu
rõ ràng và nhất quán là vì lợi ích của nhân dân Thực chất của vấn đề này là Hồ Chí Minh đãthống nhất lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân với lợi ích củanhândânlaođộng vàcủa cảdân tộc
Thứ ba, con đường để đi đến chủ nghĩa cộng sản và quá độ lên chủ nghĩa xãhội là conđường mà Hồ Chí Minh và Đảng ta đã tâm huyết thực hiện đồng thời đâycũng là sựnghiệp của chính của dân tộc ta Trên thực tế Nhà nước Việt Nam mới đãgánh vác sứmệnh mà cả dân tộc giao phó là tổ chức nhân dân đấu tranh chống chiếntranh,bảo vệđộclập,tự do của Tổquốc,x â y d ự n g m ộ t n ư ớ c V i ệ t N a m h ò a
b ì n h , thống nhất, độc lập, dân chủ và phồn vinh Từ đó có những đóng góp tích cựccho sựtiếnbộ vàphát triển củathếgiới
1.1.2 Nhànướccủanhândân
Hồ Chí Minh cho rằng, nhà nước của nhân dân là nhà nước mà mọi quyền lựctrong nhànước và xã hội đều thuộc về nhân dân Trong một nước dân chủ thì nhân dâncó quyền quyếtđịnh những vấn đề trọng đại của đất nước Người khẳng định “Ở nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hòa ta, tất cả quyềnlực đều thuộc về nhân dân” Nhà nướccủa nhân dân có nghĩa là "dân làm chủ" Nhândân họ sẽ thực hiện quyền lực của mìnhthôngqua hai hìnhthứcđólà dânchủtrựctiếpvà dânchủgiántiếp
Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ trong đó nhân dân trực tiếp quyết định mọi việcliên quan đến vận mệnh của quốc gia, vận mệnh của dân tộc và lợi ích củanhân dân.Điều 1 của Hiến pháp năm 1946 do Hồ Chí Minh làm trưởng ban soạn thảođã khẳngđịnh: “Nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hòa Tất cả quyền binhtrong nhà nước
là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai,giàu nghèo, giai cấp, tôngiáo” Theo điều 32 Hiến pháp năm 1946 cũng đã khẳng định“Nhữngviệcquanhệ đếnvận mệnhquốcgiasẽđưaranhândânphúc quyết”
Trang 8Còn dân chủ gián tiếp hay dân chủ đại diện là hình thức dân chủ được sử dụngrộng rãi để thựchiện quyền lực của nhân dân Đó là một hình thức dân chủ trong đóngười dân thực thi quyền lực thông qua các đạidiện do họ lựa chọn và bầu ra và thôngqua cácthểchếchínhquyền dohọ thiếtlập.
TheoquanđiểmcủaHồChíMinhởhìnhthức dânchủgiántiếp:
- Quyền lực nhà nước là sự "thừa ủy quyền" của nhân dân, bản thân nhànướcsẽ khôngcóquyềnlực màquyền lựccủacủa nướclà donhândânủy thác
- Nhân dân có quyền kiểm soátn h à n ư ớ c đ ồ n g t h ờ i c ó q u y ề n
l o ạ i b ỏ n h ữ n g đạidiệndohọlựa chọnvàbầura,và giảitáncác thểchế quyềnlựcmàhọđãtạora
- Luậtphápmangtínhdânchủ,làcôngcụquyềnlựccủa nhândân
Theo Hồ Chí Minh, điểm khác biệt cơ bản giữa pháp luật của nhà nước ViệtNam mới vớipháp luật của các chế độ tư sản, phong kiến là ở chỗ phản ánh ý chí củanhân dân, bảo vệlợi ích của nhân dân là cách mà người dân kiểm soát được quyền lựccủa nhànước
Nhà nước do nhân nghĩa khác là dân làm chủ Người đã khẳng định rõ: “Nướcta là nước dânchủ nghĩa là nước nhà do nhân dân làm chủ, nhân dân có quyền lợi làmchủ, thì phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phậncông dân, giữ đúng đạo đức công dân” Ởnhà nước do nhân dân làm chủ nhà nước phảitạo điều kiện để nhân dân thực hiệnnhững quyền mà luật pháp và Hiến pháp đã quyđịnh, được hưởng đầy đủ tất cả lợi íchvà hoàn thành bổn phận làm chủ của mình Dân có bổn phận và nhiệm vụ đónggóp
trítuệ,s ức n g ư ờ i , sứccủađể xâyd ựn g, bảovệ và p hát tr iể n đấtnước N g ư ờ i yêucầuđảngviênvàcánbộphải thực sựtôn trọngquyền làmchủcủanhândân
Hồ Chí Minh khẳng định: “Chúng ta là những người lao động làm chủ nướcnhà Muốnlàm chủ được tốt, phải có năng lực làm chủ” Không chỉ tuyên bốquyềnlàmchủcủanhândâncũngkhôngchỉđưanhândânthamgiavàocáccôngviệcnhà
Trang 9nước mà Người còn cổ vũ người dân chuẩn bị tốt khả năng làm chủ của mình Nhànướccần phải coi trọng việc giáo dục nhân dân và nhân dân cũng phải chủ độngphấnđấuđểđápứng đủkhảnăngthựchiệnquyềnlàm chủcủamình.
1.1.4 Nhànước vìdân
Nhà nước vì dân là nhà nước hết lòng vì quyền lợi và nguyện vọng của nhândân, khôngđặc quyền đặc lợi riêng, phải thực sự trong sạch, cần kiệm liêm chính HồChí Minh chorằng: “Các công việc của Chính phủ làm phải nhằm vào một mục đíchduy nhất là mưu
tự do hạnh phúc cho mọi người Cho nên Chính phủ nhân dân bao giờcũng phải đặt quyền lợi dân lêntrên hết thảy Việc gì có lợi cho dân thì làm Việc gì cóhạichodânthì phảitránh”
Trong nhà nước vì dân cán bộ vừa là người phục vụ, nhưng đồng thời phải vừalà người chỉ huycủa nhân dân Nên phải trung thành, tận tâm, liêm chính, chí công vôtư, lo trước thiên hạ và vui sau thiên hạ Là
bậc,thôngminh,sángsuốt,nhìnxatrôngrộng.gầngũivớinhândân,trọngdụngnhântài
1.2 Nhànướcpháp quyền
1.2.1 Nhànướchợphiến,hợppháp
Nhà nước hợp hiến, hợp pháp đây là nhà nước thành lập nên thông qua cuộctổng tuyển
cử bằng chế độ phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bỏ phiếu kín Nhà nướchoàn toàn cóđầy đủ tư cách pháp lý để giải quyết các ván đề đối nội cũng như đốingoại của Việt Nam
ta Người sớm đã nhận thức được tầm quan trọng của Hiến phápvà pháp luật trong đờisống chính trị - xã hội Hồ Chí Minh luôn chú trọng việc xâydựng cơ sở pháp lý choNhà nước Việt Nam mới Việc này thể hiện rõ trong bản Yêusách của nhân dân An Namcủa nhóm những người Việt Nam yêu nước tại Pháp doNgười thay mặt gửi tới Hội nghịVéc- xây (Pháp) năm 1919 Để dễ tuyên tuyền Ngườiđã chuyển bản Yêu sách thành Việt Nam yêu cầu ca
hiếnphápbanhànhTrămđiềuphảicóthầnlinhphápquyền”.HồChíMinhđãyêucầuthựcdân Pháp phảithay thế chế độ ra sắc lệnh ở Đông Dương bằng chế độ ra các đạo luật,loại bỏ triệt để các tòa án cái mà được dùngnhằm áp bức và khủng bố những bộ phậntrung thực nhất của nhân dân An Nam ngườibản xứ cũng có quyền được hưởng cácquyềnluậtphápnhư người Âu
Trang 10Về sau khi trở thành người đứng đầu nhà nước Việt Nam mới, Hồ Chí Minhcàng quantâm đặc biệt hơn việc làm cho tinh thần pháp quyền đi sâu và thay đổi mốiquan hệ vàhoạt động trong Nhà nước và xã hội Bảo đảm cho nhà nước được tổ chứcvàvậnhànhđúngnhư phápluậtcũngnhưcăncứvàophápluật để điềuhànhxãhội.
Chính vì thế, chỉ một ngày sau khi đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tại phiên họpđầu tiêncủa Chính phủ lâm thời (03/9/1945), Hồ Chí Minh đã khẳng định lập nênQuốc hội rồidựa vào cơ sở đó lập ra Chính phủ và các cơ quan, bộ máy hợp hiến, thểhiện quyền lựctối cao của nhân dân chỉ có vậy thì nước ta mới có cơ sở pháp lý bềnvững để chiến đấuvới quân Đồng Minh, mới có quan hệ quốc tế bình đẳng mới thiếtlập được một thể chếquyền lực hợp pháp như đúng thông lệ của một nhà nước phápquyền hiện đại, Ngườinêu rõ “Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ Tôi đề nghịChính phủ tổ chức càngsớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầuphiếu”
- ĐâylàlầnđầutiênởViệtNamvàĐôngNamÁ,tấtcảcôngdânViệtNamtừ 18 tuổitrở lên không phân biệt nam, nữ, giàu, nghèo, dân tộc, tôn giáo, đảngphải,đềuđ i b ỏ p h i ế u , b ầ u n h ữ n g đ ạ i b i ể u c ủ a m ì n h v à o Q u ố c h ộ i C u ộ c T ổ n g t u
y ể n c ử đượcthực hiệnthànhcôngvàongày06/01/1946vớichế độphổthôngđầuphiếu
- Ngày 02/3/1946, Hồ Chí Minh được Quốc thống nhất bầu làm ChủtịchChính phủ liên hiệp kháng chiến Quốc hội khóa I đã họp phiên đầu tiên, lập racác tổchức bộ máy và các chức vụ chính thức của Nhà nước Đây là chính phủ hợphiến đầutiên do đại biểu của nhân dân bầu ra, có đầy đủ tư cách và hiệu lực trong việcgiảiquyếtmọi vấn đềđối nộivàđốingoạicủađấtnước
1.2.2 Nhànướcthượngtônpháp luật
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước có thể được quản lý bằng bộ máy vàbằng nhiềubiện pháp khác nhau, nhưng quan trọng nhất là phải quản lý bằng Hiếnpháp và phápluật Muốn vậy đầu tiên cần phải thực hiện tốt công tác lập pháp Ởcương vị Chủ tịchnước, Hồ Chí Minh đã hai lần tham gia tham gia vào quá trình lãnhđạo xây dựng Hiếnpháp (Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959), đã ký lệnhcông bố 16 đạo luật và
613 sắc lệnh trong đó có 243 sắc lệnh quy định về tổ chức Nhànước và pháp luật vànhiều văn bản dưới luật khác Hồ Chí Minh luôn chú trọng xâydựnghệthống luậtphápdânchủhiện đại
Trang 11Hồ Chí Minh nói rằng: “công bố đạo luật này chưa phải là mọi việc đều xong, mà cònphải tuyên truyền giáo dục lâu dài mới thực hiện tốt” Cùng với công tác lậppháp Ngườicũng rất chú trọng đưa pháp luật vào trong đời sống nhằm bảo đảm chophápluậtđượcthựcthivàcócơchếgiảmsátviệcthi hànhphápluật.
HồChíMinhchorằngcôngtácgiáo dụcphápluậtchomọingười,đặcbiệtcho thế hệ trẻ trởnên cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng một Nhà nước phápquyền, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của công dânđược thi hành trong đời sống Ngườihết sức chú trọng việc tăng cường trình độ dân trícủa nhân dân, Người chỉ rõ tầm quantrọng của việc phải nâng cao trình độ và khả năng sử dụng luật pháp của người dânvìpháp luật là công cụ quyền lực của nhân dân chính vì vậy điều quan trọng là phải
“làmsao cho nhân dân biết hướng quyền dân chủ biết dùng quyền dân chủ của mình, dámnói, dámlàm"
Hồ Chí Minh luôn nêu cao tính nghiêm minh của pháp luật vì pháp luật phảichính xác vàphải tăng cường tuyên truyền pháp luật cho người dân thực thi pháp luậtphải hoàn toànnghiêm minh và công tâm Người tuyên bố: “Pháp luật Việt Nam tuykhoan hồng vớinhững người biết cải tả quy chính, nhưng sẽ thẳng tay trừng trị nhữngtênViệtgian đầu sỏ
đã bánnướcbuôndân”
HồC h í M i n h k h ô n g n g ừ n g n h ắ c n h ở c á n b ộ c á c c ấ p , c á c n g à n h p h ả i c h ấ p hànhgưỡng mẫu pháp luật, đi đầu là các cán bộ thuộc ngành hành pháp và tư pháp.Đồng thời luôn khuyến khích nhân dânphê bình và giảm sát công việc của nhà nước,giảm sát quá trình nhà nước thi hành phápluật Trong thư gửi Hội nghị tư pháp toànquốc Người viết: “Các bạn là những người phụtrách thi hành pháp luật Lẽ tất nhiêncác bạn cần phải nêu cao cái gương “phụng công,thủ pháp, chí công, vô tư” cho nhândân noi theo”.N g ư ờ i l u ô n t ự g i á c k h é p
m ì n h v à o v i ệ c g ư ơ n g m ẫ u c h ấ p h à n h H i ế n pháp và pháp luật Bảnthân Người là một tấm gương sáng trong việc sống và làm việctheo Hiến pháp và pháp luật, việc đó từ lâu
đã trở thành thành thói quen, nề nếp, lốiứngxử tựnhiêncủaHồChí Minh
1.2.3 Nhànướcphápquyềnnhân nghĩa
“Pháp quyền nhân nghĩa” là trước hết Nhà nước phải tôn trọng đảm bảo thựchiện đầy đủcác quyền con người cũng như chăm lo đến lợi ích của người dân,vậndụngsángtạocáclýthuyếthiệnđạivềquyềnconngười.Ngườichútrọngquyềncủa
Trang 12côngdânnóichung,đồngthờicũngchútrọngđếnquyềncủanhữngnhómngườicụthểnhư phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số Người đề cập các quyền tất yếucủaconn g ư ờ i , t r o n g đ ó q u y ề n c a o n h ấ t l à q u y ề n s ố n g đ ồ n g t h ờ i c ũ n g đ ề c ậ p đ ế
n c á c quyền chính trị - dân sự, quyền kinh tế, văn hóa, xã hội của con người Nhà nướcViệtNamngaytừkhirađờiHiếnphápViệtNamđãghinhậnmộtcáchtoàndiệnquyềnc
on người ở nước ta Đây là nền tảng pháp lý để đảm bảo việc thực thi các quyền conngười một cách triệt để Do vậy mụctiêu giải phóng con người và làm cho mọi ngườicó được cuộc sống tự do được hưởngcác quyền con người một cách đầy đủ nhất đã trởthànhmụctiêu caonhất củasựnghiệpcáchmạngViệtNam
Trong pháp quyền nhân nghĩa tính nhân văn của hệ thống pháp luật thể hiện ởchỗ ghinhận đầy đủ bảo vệ quyền con người một cách nghiêm minh công bằngvàkháchquan.NênlàngaykhithànhlậpChínhphủlâmthờicủanướcViệtNamDânchủC ộ n g h ò a đ ã n g a y l ậ p t ứ c t u y ê n b ố x ó a b ỏ t ấ t c ả l u ậ t p h á p h à k h ắ c c ủ a c h í n h quyền thực dân phản động Tính nhân văn của hệ thống pháp luật thể hiện ở chỗ ghinhận đầy đủ bảo vệ quyền con ngườimột cách nghiêm minh công bằng và khách quan.Hồ Chí Minh tuyên bố rõ: “Chính phủ Việt Nam sẽ tha thứ haytrừng trị họ theo luậtpháp tùy theo thái độ của họ hiện nay và về sau Nhưng sẽ không có ai bị tànsát”.Tuyệt đối không đối xử với con người một cách dã man Ngay cả với những kẻphảnbội Tổ quốc Đặc biệt hệ thống luật pháp đó có tính khuyến thiện, bảo vệ lẽ phảilấymục đích giáo dục để cảm hóa và thức tỉnh con người Với Hồ Chí Minh, việcxâydựng và thi hành pháp luật phải dựa trên nền tảng đạo đức của xã hội và các giá trịđạođức thấm sâu vào trong mọi quy định của pháp luật Nói cách khác, pháp luật trongNhà nướcphápquyềnnhânnghĩaphảilàpháp luậtvì conngười
1.3 Nhànướctrongsạch,vữngmạnh
1.3.1 Kiểmsoátquyềnlựcnhànước
Đểg i ữ v ữ n g b ả n c h ấ t c ủ a N h à n ư ớ c , b ả o đ ả m c h o N h à n ư ớ c h o ạ t đ ộ n g c ó hiệu quả,phòng chống thoái hóa, biến chất trong đội ngũ cán bộ Nhà nước, Hồ ChíMinh rất chú trọng vấn đề kiểm soát quyềnlực nhà nước Theo quan điểm của Hồ ChíMinh, kiểm soát quyền lực nhà nước là tấtyếu Các cơ quan nhà nước, cán bộ nhànước, dù ít hay nhiều đều nắm giữ quyền lực
giữquyềnlực,cơquannhànướchaycánbộnhànướcđềucóthểtrởnênlạmquyền.Vì
Trang 13Về hình thức kiểm soát quyền lực Nhà nước, theo Hồ Chí Minh, cần phát huyvai trò,trách nhiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhànước và xãhội, chính vì vậy, Đảng có quyền và có trách nhiệm kiểm soát quyền lựcNhà nước.Theochủ tịchHồChíMinh cáchkiểmsoáttốtcầnhaiđiềukiện
“Thamô , l ã n g p h í , q u a n l i ê u ” C h ố n g l ã n g p h í l à b i ệ n p h á p đ ể t i ế t k i ệ m , l àquốc
sáchcủamọiquốcgia.Quanliêu đâylàbệnhgốcsinhracácbệnhtham ô,lãngphí;muốntrừsạchbệnhthamô,lãngphíthìtrướchếtphảitẩysạchbệnhquanliêu
“Tư túng”, “chia rẽ”, "kiêu ngạo” Những căn bệnh trên gây mất đoàn kết, gâyrốicho côngtác
Để tìm ra biện pháp phòng, chống tiêu cực trong bộ máy nhà nước, Hồ ChíMinh đã dàycông luận giải nguyên nhân nảy sinh tiêu cực Các nguyên nhân nàykhông tồn tại biệtlập với nhau, mà có sự kết hợp với nhau, tiến công vào đội ngũ cánbộ Nếu Đảng vàNhà nước không có biện pháp phòng, chống tốt, không có chính sáchbảovệcán bộmộtcáchcó hiệuquả,thìnguy cơ mấtcánbộlà rấtlớn
Trang 14Phòng,chốngtiêucựctrongNhànướclànhiệmvụhếtsứckhókhăn.ChủtịchHồChí Minh đã nêulênnhiềubiện pháp khác nhau:
- Mộtlà,nângcaotrìnhđộdânchủtrongxãhội,thựchànhdânchủrộngrãi,pháthuyquyềnlàmchủcủanhândânđólàgiảiphápcănbảnvà cóýnghĩa lâudài
- Hailà,phápluậtcủaNhànước,kỷluậtcủaĐảng,phảinghiêmminh.Côngtáckiểmtraphảithườngxuyên.Cánbộ,đảngviêntựgiáctuânthủphápluật,kỷluật
- Balà,phạtnghiêmminh,nghiêm.khắc, đúngngườiđúngtộilàcầnthiết
- Bốnlà,cánbộphảiđitrướclàmgương,cánbộgiữchứcvụcàngcao,tráchnhiệmnêugương càng lớn
- Nămlà, p h ả i h uy độngsứ cmạ nh của c h ủ ng hĩ ayê un ướ c v à o cuộc c h i ế
n chốnglạitiêu cực trongcon người,trong xãhộivàbộmáy Nhà nước