Người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế.. Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn bằng vàng.. Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế người em
Trang 1Cây khế
I Tác phẩm
1 Thể loại: Truyện cổ tích
2 Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:
+ Theo Bùi Mạnh Nhị (chủ biên), Văn học dân gian: những tác phẩm chọn lọc, NXB Giáo dục, 2008, tr209-211
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự
4 Người kể chuyện: Ngôi thứ ba
5 Tóm tắt:
Ở nhà nọ có 2 anh em sớm mồ côi cha mẹ Người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn bằng vàng Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế người em trở nên giàu có Người anh biết chuyện, đổi gia tài mình lấy cây khế, người em bằng lòng Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ nhưng người anh may túi quá to
và lấy quá nhiều vàng Người anh bị rơi xuống biển và chết
6 Bố cục:
Gồm 3 phần:
+ Phần 1 (Từ đầu đến lại với em nữa): Giới thiệu về nhân vật người em và cách phân chia tài sản của hai anh em
Trang 2+ Phần 2 (Tiếp đến trở nên giàu có): Chuyện ăn khế trả vàng của người em
+ Phần 3 (Còn lại): Âm mưu của người anh và sự trừng phạt
7 Giá trị nội dung:
+ Truyện Cây khế là câu truyện về bài học đền ơn đáp nghĩa, niềm tin ở hiền sẽ gặp lành và may mắn của nhân dân
8 Giá trị nghệ thuật:
+ Sử dụng thể loại truyện cổ tích với những chi tiết hoang đường, kì ảo
III Tìm hiểu chi tiết
1 Hai nhân vật:
Nhân vật
Đối lập
Hành động
- Chiếm hết tài sản
- Nịnh nọt người em đổi hết tài sản lấy cây khế
- May túi 12 gang
- Cố vơ vét hết vàng trên đảo
- Thương anh, biết phận mình nên không đòi hỏi
- Chăm sóc cây khế
- May túi ba gang, lấy vàng trên đảo
- Sẵn sàng chia sẻ cây khế với anh Kết cục Bị rơi xuống biển, “tham thì thâm” Sống sung túc, “ở hiền gặp lành” Nhận xét Ích kỷ, keo kiệt, tham lam, vô ơn, sống không có tình nghĩa
Tốt bụng, thật thà, lương thiện, biết
ơn, giàu tình nghĩa
2 Bài học:
- Không tham lam, biết vừa đủ
- Sống nhân hậu, tình nghĩa, biết giữ lời hứa, biết đền đáp ơn nghĩa
- Anh em trong gia đình phải biết thương yêu, đùm bọc, giúp đỡ nhau
- Trung thực, chăm chỉ, hiểu được ý nghĩa của lao động chân chính.+ Phê phán những kẻ tham lam, ích kỉ
+ Ca ngợi con người hiền lành, chăm chỉ, nhân hậu
+ Ước mơ của nhân dân về công bằng và sự sung túc