Các giải pháp tài chính chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng và lắp đặt viễn thông.DOC

Các giải pháp tài chính chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng và lắp đặt viễn thông

EBIT: Lợi nhuận trước lãi vay và thuế

XDCBDD: xây dựng cơ bản dở dang

Chi phí SXKDDD: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

LỜI MỞ ĐẦU

Khi đánh giá tổng quát bộ nền kinh tế nói chung, người ta thường nghĩngay đến sự tăng trưởng và phát triển, trong đó nổi bật lên là giá cả, cung -cầu và thị trường, cùng các nhân tố kinh tế khác Nhưng để có cái nhìn sâu sắchơn, người ta thường chú ý đến phần “tế bào” quan trọng nhất của nó – cácdoanh nghiệp Điều đó thật dễ hiểu bởi các doanh nghiệp và người tiêu dùng,đôi khi là một, đôi khi tách rời, là những chủ thể quan trọng nhất cấu thànhnên hệ thống kinh tế Nhắc đến các doanh nghiệp, người ta nghĩ ngay đếntiềm lực vốn và doanh thu Đó cũng là hai chỉ tiêu quan trọng nhất đánh giá

“sức mạnh” của một doanh nghiệp Trong khi vốn là yếu tố đầu vào không thểthiếu thì doanh thu – kết quả đầu ra cho ta cái nhìn tổng quan về tình hìnhhoạt động của một doanh nghiệp Để có một kết quả tốt, buộc chúng ta phải

có sự đầu tư thích đáng Và một điều kiện không thể thiếu là nguồn vốn kinhdoanh phải đáp ứng tốt nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp, phải được sử dụngđúng mục đích và cuối cùng được phân phối một cách hiệu quả

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường phát triển năng động, vai trò củavốn càng trở nên quan trọng Vốn là tiềm lực của doanh nghiệp, qua nó ta cócái nhìn khái quát về quy mô hoạt động cũng như các khả năng tài chính kháccủa doanh nghiệp Để phát huy sức mạnh ấy, chúng ta cần có một chính sáchtối ưu về vốn, trong đó có vấn đề huy dộng và sử dụng vốn sao cho thật sựmang lại hiệu quả cao Trong khuôn khổ chương trình đào tạo chuyên sâu củanhà trường, cùng những kiến thức thu thập được trong suốt quá trình thực tậptại Công ty cổ phần xây dựng và lắp đặt viễn thông, em đã quyết định lựachọn và hoàn thoành công trình nghiên cứu của mình làm đề tài cho chuyên

đề tốt nghiệp cuối khoá Đề tài em chọn là: “Các giải pháp tài chính chủ yếu

nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng và lắp đặt viễn thông”

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do kiến thức còn nhiều hạn chế nên bàiviết của em không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp

ý tận tình của các thầy cô giáo để bài viết của em được hoàn chỉnh hơn

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, tập thể cán bộcông nhân viên Công ty cổ phần xây dựng và lắp đặt viễn thông, đặc biệt làchị Chu Thị Tuyết Lan – trưởng phòng kế toán của Công ty, đã tạo mọi điềukiện cho em học hỏi trong suốt qua trình thực tập, cũng như hoàn thành bàiviết này Đồng thời cho em gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo, đặcbiệt là cô giáo – Thạc sỹ Vũ Thị Yến, đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho emtrong suốt thời gian qua!

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 24 tháng 03 năm 2009 Sinh viên thực hiện:

Nguyễn Thị Hương

CHƯƠNG 1VỐN KINH DOANH VÀ SỰ CẦN THIẾT NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ

doanh nghiệp Theo điều 4 Luật doanh nghiệp 2005, “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng

ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”.

Khi xuất phát từ các yếu tố sản xuất, trong tác phẩm “Tư bản” của Maxvốn được khái quát hoá thành phạm trù tư bản trong đó nó đem lại giá trịthặng dư và là “một đầu vào của quá trình sản xuất” Định nghĩa đó đã baohàm đầy đủ bản chất và vai trò của vốn Bản chất của vốn là giá trị cho dù nóđược biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: tài sản cố định (TSCĐ), tàisản lưu động (TSLĐ)… và vai trò quan trọng nhất của vốn là đem lại giá trịthặng dư thông qua hoạt động sản xuất kinh doanh(SXKD) Tuy nhiên, dotrình độ phát triển kinh tế – xã hội lúc bấy giờ, khái niệm về vốn chỉ bó hẹptrong khu vực sản xuất vật chất và cho rằng chỉ có sản xuất vật chất mới tạo ragiá trị thặng dư

Sau Max, các trường phái kinh tế học hiện đại đã kế thừa, phát huynhững quan điểm của học thuyết Mac Lênin trong quá trình nghiên cứu vềvốn Theo khái niệm trong cuốn “Kinh tế học” của David Begg, vốn là phạmtrù bao gồm: vốn hiện vật và vốn tài chính doanh nghiệp Vốn hiện vật là dựtrữ hàng hoá để sản xuất ra các hàng hoá khác Vốn tài chính doanh nghiệp làtiền và các giấy tờ có giá của doanh nghiệp Ở đây tác giả đã đồng nhất vốnvới tài sản của doanh nghiệp Tuy nhiên, thực chất vốn của doanh nghiệp làbiểu hiện bằng tiền của tất cả tài sản của doanh nghiệp trong quá trình SXKD.

Theo P.Samuelson: “Vốn là các hàng hoá sản xuất ra để phục vụ choquá trình sản xuất mới, là đầu vào của hoạt động sản xuất của một doanhnghiệp (máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu…)

Theo một tác giả trong nước, vốn của doanh nghiệp được hiểu là “tiền

đề để doanh nghiệp tiến hành bất kỳ hoạt động SXKD nào cũng cần phải cóvốn Vì vậy, vốn được coi là số tiền ứng trước cho kinh doanh

Tóm lại có rất nhiều quan điểm khác nhau về vốn, tuy nhiên có thể hiểu

vốn một cách khái quát: VKD của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền toàn

bộ tài sản mà doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời.

ặc điểm vốn kinh doanh trong doanh nghiệp

Để quản lý và sử dụng có hiệu quả VKD đòi hỏi doanh nghiệp phải nhậnthức đúng đắn các đặc trưng của vốn Sau đây là những đặc trưng chủ yếu củaVKD:

- Vốn phải đại diện cho một lượng tài sản nhất định Nói cách khác, vốn

là biểu hiện bằng giá trị của các tài sản trong doanh nghiệp Tài sản trongdoanh nghiệp có thể là tài sản hữu hình, tài sản vô hình hay tài sản tài chính.Tại một thời điểm, vốn có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau Đặc trưng

này giúp doanh nghiệp có sự nhìn nhận toàn diện về các loại vốn, từ đó đề xuấtcác biện pháp phát huy hiệu quả tổng hợp của VKD.

- Vốn phải vận động để sinh lời Vốn được biểu hiện bằng tiền nhưngtiền chỉ là dạng tiềm năng của vốn Để trở thành vốn thì tiền phải được vậnđộng sinh lời Trong quá trình vận động, đồng vốn có thể thay đổi hình tháibiểu hiện nhưng điểm khởi đầu và điểm kết thúc của một vòng tuần hoàn phải

là hình thái tiền tệ với giá trị lớn hơn, tức là kinh doanh có lãi Điều này đòihỏi trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp không được để vốn bị ứ đọng

- Vốn có giá trị về mặt thời gian tức là, đồng vốn tại các thời điểm khácnhau có giá trị không giống nhau Sở dĩ vốn có giá trị thời gian là vì những lý

do sau:

 Thứ nhất: một đồng vốn hôm nay đưa vào SXKD, năm sau sẽ có

giá trị ngoài đồng vốn gốc còn có giá trị tăng thêm do chính nó tạo ra

 Thứ hai: do ảnh hưởng của nhiều nhân tố khách quan như lạm

phát, tiến bộ khoa học kỹ thuật nên sức mua đồng tiền ở mỗi thời điểm khácnhau là khác nhau

Do đó, huy động và sử dụng vốn kịp thời là điều hết sức quan trọng Sauđây chúng ta sẽ nghiên cứu kỹ hơn về vấn đề này thông qua quá trình luânchuyển của vốn

- Vốn được gắn với chủ sở hữu nhất định, điều này có nghĩa là không cóđồng vốn nào vô chủ Chỉ khi vốn được gắn với chủ sở hữu thì đồng vốn mớiđược sử dụng một cách có hiệu quả

- Vốn được quan niệm là một loại hoàng hoá đặc biệt trong nền kinh tếthị trường Trên thị trường vốn, người cần vốn và người có vốn có thể trao đổiquyền sử dụng vốn trong một thời gian nhất định và giá của việc sử dụng vốn

là khoản lãi phải trả Với loại hàng hoá đặc biệt này việc trao đổi không làm

thay đổi quyền sở hữu vốn mà chỉ thay đổi quyền sử dụng vốn Việc mua bánvốn thường tuân theo các quy luật của thị trường.

- Vốn phải tích tụ, tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát huytác dụng trong hoạt động kinh doanh Đặc trưng này đòi hỏi doanh nghiệp cầnlập kế hoạch để huy động đủ lượng vốn cần thiết và trong quá trình kinhdoanh cần tái đầu tư lợi nhuận để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng caonăng lực cạnh tranh

 Quá trình luân chuyển của vốn kinh doanh

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, vốn của doanh nghiệp luôn luônvận động không ngừng Đối với một doanh nghiệp sản xuất, quá trình luânchuyển VKD được minh hoạ qua sơ đồ sau:

Tại sao nghiên cứu quá trình luân chuyển VKD lại quan trọng? Sở dĩ nhưvậy bởi vì nó đưa ra những chỉ dẫn hữu ích cho công tác quản lý VKD Sơ đồluân chuyển VKD đưa ra hai chỉ dẫn quan trọng sau:

- Thứ nhất, trong một khoảng thời gian nhất định, nếu vốn quay được

nhiều vòng hơn thì sẽ tạo ra được nhiều T’ hơn mà không cần tăng vốn Khi

đó, lợi nhuận trong kỳ đó sẽ tăng lên Đó là lý do tại sao các doanh nghiệpluôn nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp để tăng vòng quay vốn và sử dụng cácchỉ tiêu vòng quay VKD như một chỉ dẫn quan trọng về hiệu quả sử dụng vốn

- Thứ hai, nếu một giai đoạn nào đó trong quá trình luân chuyển bị gián

đoạn thì sẽ gây ra sự đình trệ hay rối loạn cho sự tuần hoàn VKD Điều nàyđòi hỏi doanh nghiệp cần dự trữ một lượng tiền mặt và hàng tồn kho nhất địnhnhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra thông suốt

1.1.2 Phân loại Vốn kinh doanh trong doanh nghiệp

1.2.2.1 Vốn cố định của doanh nghiệp

* Đặc điểm luân chuyển của vốn cố định

Quy mô của VCĐ sẽ quyết định đến quy mô TSCĐ Song ngược lại,những đặc điểm kinh tế kĩ thuật của TSCĐ trong quá trình sử dụng lại chiphối đến đặc điểm tuần hoàn và chu chuyển của VCĐ TSCĐ có đặc điểm làtham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh; TSCĐ hữu hình giữ nguyênhình thái hiện vật ban đầu; giá trị của nó dịch chuyển dần từng phần vào giátrị sản phẩm trong các chu kỳ sản xuất Đặc điểm này của TSCĐ đã quyếtđịnh đến đặc điểm luân chuyển của VCĐ:

- VCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh Điều này do đặcđiểm của TSCĐ được sử dụng lâu dài, trong nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanhquyết định

- VCĐ dịch chuyển dần từng phần vào giá thành sản phẩm dưới hìnhthức khấu hao, tương ứng với phần hao mòn TSCĐ

- Sau nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, VCĐ mới hoàn thành một vòngluân chuyển Sau mỗi chu kỳ sản xuất, phần vốn được luân chuyển vào giá trị

sản phẩm dần tăng lên, song phần giá trị còn lại giảm cho đến khi TSCĐ hếthạn sử dụng, giá trị của nó được chuyển hết vào giá trị sản phẩm thì VCĐ mớihoàn thành một vòng luân chuyển

Những đặc điểm luân chuyển của VCĐ đòi hỏi việc quản lý VCĐ phảikết hợp giữa quản lý theo giá trị và quản lý hình thái hiện vật của nó là các

TSCĐ của doanh nghiệp

 Nội dung quản lý vốn cố định

VCĐ là biểu hiện bằng tiền của TSCĐ Do TSCĐ có nhiều loại khácnhau, mỗi loại có những đặc điểm và yêu cầu quản lý khác nhau nên cần phânloại để có biện pháp quản lý phù hợp Phân loại TSCĐ là việc phân chiaTSCĐ ra thành những nhóm, những loại khác nhau theo những tiêu thức phânloại nhất định Sau đây là những cách phân loại TSCĐ chủ yếu

- Phân loại theo hình thái biểu hiện

Theo hình thái biểu hiện, TSCĐ được chia thành 2 loại chính:

+ TSCĐ hữu hình: Là các TSCĐ được biểu hiện dưới hình thái vật chất

cụ thể như: Nhà xưởng, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, vật kiến trúc…+ TSCĐ vô hình: Là các TSCĐ không có hình thái vật chất cụ thể, chúngthường là những khoản chi đầu tư cho sản xuất kinh doanh và phát huy tácdụng cho nhiều chu kỳ kinh doanh như: Các khoản chi mua bằng phát minhsáng chế, chi phí mua nhãn hiệu, bản quyền, quyền sử dụng đất…

Cách phân loại này giúp doanh nghiệp thấy được cơ cấu đầu tư vàoTSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình Từ đó lựa chọn quyết định đầu tư hoặc cơcấu đầu tư sao cho có hiệu quả nhất

- Phân loại theo mục đích sử dụng

Theo mục đích sử dụng, TSCĐ được chia thành 3 loại:

+ TSCĐ dùng cho mục đích sản xuất kinh doanh: Bao gồm các TSCĐkhông kể là hữu hình hoặc vô hình được sử dụng trong hoạt động kinh doanhcủa doanh nghiệp.

+ TSCĐ dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp và an ninh quốc phòng.+ TSCĐ bảo quản, cất giữ hộ

Cách phân loại này cho thấy cơ cấu TSCĐ theo mục đích sử dụng, từ đóxác định được trong điểm của công tác quản lý TSCĐ

- Phân loại theo công dụng kinh tế

Theo công dụng kinh tế, TSCĐ được chia thành 6 nhóm sau:

+ Nhà cửa, vật kiến trúc: Bao gồm toàn bộ nhà cửa, kho tàng, bến bãi,hàng rào, bể nước…

+ Máy móc, thiết bị: Bao gồm toàn bộ máy móc thiết bị dùng trong hoạtđộng sản xuất kinh doanh như máy động lực, máy công tác, máy chuyên dụng…+ Phương tiện vận tải, truyền dẫn: Gồm các TSCĐ là phương tiện vận tải,các thiết bị truyền dẫn như hệ thống cáp, dây điện, ống dẫn khí…

+ Thiết bị, dụng cụ quản lý: Bao gồm tất cả các thiết bị và dụng cụ dùngtrong hoạt động quản lý như máy tính, máy điện tử, máy đo lường kiểm trachất lượng sản phẩm…

+ Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm: Bao gồm cácTSCĐ là vườn cây công nghiệp, cây lâu năm như vườn cà phê, cao su, điều…

và các đàn gia súc cơ bản như các loại súc vật cầy kéo, các loại súc vật chosản phẩm…Loại này thường chỉ có đối với các doanh nghiệp nông nghiệp.+ Các TSCĐ khác: Bao gồm các TSCĐ còn lại không thuộc năm nhómtrên như tranh, tượng, tác phẩm nghệ thuật…

Cách phân loại này cho thấy công dụng cụ thể của từng loại TSCĐ trongdoanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho vệc quản lý sử dụng TSCĐ và tínhtoán khấu hao chính xác

- Phân loại theo tình hình sử dụng

Theo tình hình sử dụng, TSCĐ được chia làm 3 loại:

+ TSCĐ đang dùng: Gồm tất cả các TSCĐ đang sử dụng vào các hoạtđộng sản xuất kinh doanh hoặc các hoạt động khác của doanh nghiệp

+ TSCĐ chưa dùng: Bao gồm tất cả các loại TSCĐ cần thiết cho hoạtđộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhưng hiện tại chưa sử dụng đến,đang dự trữ để sử dụng sau này

+ TSCĐ không cần dùng chờ thanh lý: Gồm các loại TSCĐ không cầnthiết hoặc không phù hợp với yêu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh, cácTSCĐ đã hư hỏng chờ thanh lý hay nhượng bán

Cách phân loại này cho thấy mức độ sử dụng hiệu quả các TSCĐ củadoanh nghiệp, từ đó có biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ

1.2.2.2 Vốn lưu động của doanh nghiệp

* Khái niệm vốn lưu động

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, ngoài các tư liệu lao độngcác doanh nghiệp còn cần phải có các đối tượng lao động Khác với các tưliệu lao động, các đối tượng lao động (nguyên liệu, vật liệu, bán thànhphẩm…) chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh và không giữnguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của nó được chuyển dịch toàn bộmột lần vào giá trị sản phẩm Những đối tượng lao động nói trên nếu xét vềhình thái hiện vật được gọi là các TSLĐ, còn về hình thái giá trị được gọi làVLĐ

VLĐ là số vốn ứng ra để hình thành nên TSLĐ nhằm đảm bảo cho quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thực hiện được thường xuyên liên tục VLĐ chu chuyển toàn bộ giá trị trong một lần và được bù đắp toàn bộ khi doanh nghiệp kết thúc chu kỳ kinh doanh VLĐ cũng hoàn thành một vòng chu chuyển sau một chu kỳ kinh doanh.

* Đặc điểm của vốn lưu động

Đặc điểm của TSLĐ là tham gia vào từng chu kỳ sản xuất, bị tiêu dùnghoàn toàn trong việc chế tạo ra sản phẩm và không giữ nguyên hình thái vậtchất ban đầu Đặc điểm của TSLĐ đã chi phối đến đặc điểm của VLĐ:

- VLĐ dịch chuyển toàn bộ giá trị một lần vào giá trị sản phẩm mới đượctạo ra

- VLĐ được thu hồi toàn bộ một lần sau khi bán hàng thu tiền về và lúc

đó kết thúc một vòng luân chuyển

 Nội dung quản lý vốn lưu động

Đặc điểm của TSLĐ và đặc điểm luân chuyển của VLĐ đã chi phối đếncông tác quản lý sử dụng VLĐ Muốn quản lý và sử dụng hiệu quả VLĐ,chúng ta cần thực hiện tốt hai biện pháp sau:

- Trọng điểm của quản lý VLĐ là tăng cường luân chuyển VLĐ qua cácgiai đoạn của chu kỳ sản xuất kinh doanh

- Thực hiện phân loại VLĐ theo các tiêu thức khác nhau nhằm đánh giá sựhợp lý của cơ cấu VLĐ từ đó có biện pháp đảm bảo sự phù hợp của cơ cấu VLĐ

 Phân loại vốn lưu động

Phân loại VLĐ là việc chia VLĐ của doanh nghiệp ra thành các nhómkhác nhau theo những tiêu thức nhất định Cách phân loại thông thường nhất

là dựa vào vai trò của VLĐ trong quá trình sản xuất kinh doanh Theo tiêuthức này, VLĐ được chia làm 3 loại:

- VLĐ trong khâu dự trữ sản xuất: Là bộ phận VLĐ cần thiết nhằm thiết lập

bộ phận dự trữ về vật tư hàng hoá cho quá trình sản xuất, đảm bảo cung cấp đủvật tư đối với doanh nghiệp sản xuất và hàng hoá đối với doanh nghiệp thươngmại Cụ thể là vốn về nguyên vật liệu chính, vốn về vật liệu phụ, nhiên liệu độnglực, vốn về bao bì đóng gói, vốn về phụ tùng thay thế, vốn về công cụ dụng cụ…

- VLĐ trong khâu sản xuất: Là bộ phận VLĐ kể từ khi doanh nghiệp đưavật tư vào sản xuất cho đến khi tạo ra sản phẩm như: Vốn sản phẩm dở dang,vốn bán thành phẩm và các khoản chi phí trả trước…

- VLĐ trong khâu lưu thông: Gồm giá trị thành phẩm trong kho chờ tiêuthụ, vốn bằng tiền, các khoản vốn đầu tư ngắn hạn, các khoản thế chấp, kýquỹ ký cược ngắn hạn, các khoản vốn trong thanh toán

Cách phân loại này giúp doanh nghiệp xem xét một cách cụ thể sự luânchuyển của VLĐ qua từng khâu Khi so sánh tốc độ luân chuyển của từngkhâu so với năm trước sẽ giúp nhận biết khâu nào luân chuyển nhanh, khâunào luân chuyển chậm, vốn bị ách tắc trong khâu nào Từ đó đưa ra biện phápđiều chỉnh phù hợp

Ngoài các cách phân loại trên, các doanh nghiệp còn thực hiện phân loạiVLĐ theo những tiêu thức khác như: Theo hình thái biểu hiện, VLĐ đượcchia làm hai loại: Vốn vật tư hàng hoá và Vốn bằng tiền Dựa vào quan hệ sởhữu, VLĐ được chia làm hai loại: Vốn chủ sở hữu và các khoản nợ Dựa vàonguồn hình thành, VLĐ được chia thành các nguồn sau: Nguồn vốn điều lệ;nguồn vốn tự bổ sung; nguồn vốn liên doanh, liên kết; nguồn vốn đi vay;nguồn vốn từ việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu

Mục đích của việc phân loại VLĐ là nhằm xem xét cơ cấu VLĐ theo cáctiêu thức phân loại Các doanh nghiệp khác nhau sẽ có cơ cấu VLĐ khácnhau Việc phân tích cơ cấu VLĐ theo tiêu thức phân loại khác nhau sẽ giúpdoanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ cấu VLĐ mà mình đang quản lý và sử dụng

Từ đó xác định trọng điểm và biện pháp quản lý VLĐ có hiệu quả, phù hợpvới điều kiện cụ thể của doanh nghiệp Để đánh giá sự hợp lý của cơ cấu VLĐchúng ta cần xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu VLĐ Các nhân tốảnh hưởng được chia thành 3 nhóm chính: