1 CHƯƠNG II. HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH * Mục tiêu học của chương: I. Bản chất TSCĐ và nhiệm vụ hạch toán II. Hạch toán tăng TSCĐ III. Hạch toán giảm TSCĐ IV. Hạch toán trao đổi TSCĐ V. Hạch toán hao mòn và khấu hao TSCĐ. 2 I. BẢN CHẤT CỦA TSCĐ VÀ NHIỆM VỤ HẠCH TOÁN a. Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ TSCĐ Theo Chuẩn mực VAS số 03 và 04 quy định một tài sản được ghi nhận là TSCĐ khi nó thoả mãn đồng thời 4 tiêu chuẩn sau đây: 1. Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế 2. Nguyên giá xác định một cách đáng tin cậy 3.Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm 4. Đủ tiêu chuẩn giá trị (từ 10 triệu đồng trở lên) 1. Bản chất của TSCĐ 3 b. Phõn loi TSC Theo hình thái biểu hiện: TSC HH v TSC VH TSCĐ hữu hình là những TSCĐ có hình thái vật chất c th ,g m: Nhà c a, vật kiến trúc Máy móc, thiết bị Ph#ơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn Thiết bị, dụng cụ quản lý V#ờn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm . Theo hình thái biểu hiện: TSC HH v TSC VH TSCĐ hữu hình là những TSCĐ có hình thái vật chất c th ,g m: Nhà c a, vật kiến trúc Máy móc, thiết bị Ph#ơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn Thiết bị, dụng cụ quản lý V#ờn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm . 4 TSCĐ vô hình là TSCĐ không có hình thái vật chất c th , thể hiện một l#ợng giá trị đã đ#ợc đầu t# (đạt tiêu chuẩn giá trị TSCĐ) để đem lại lợi ích kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp (trên 1năm). G m : Quyền sử dụng đất, bản quyền, bằng sáng chế, nhãn hiệu hàng hoá, phần mềm máy vi tính 5  Theo quyÒn së h÷u: - TSC§ t cã: lµ nh÷ng TSC§ mµ doanh nghiÖp ự cã quyÒn ®Þnh ®o¹t - TSC§ ®i thuª: lµ nh÷ng TSC§ mµ doanh nghiÖp kh«ng ®)îc quyÒn ®Þnh ®o¹t.  Theo môc ®Ých vµ t×nh h×nh sö dông: - TSC§ dïng cho kinh doanh - TSC§ hµnh chÝnh sù nghiÖp - TSC§ dïng cho môc ®Ých phóc lîi - TSC§ chê xö lý. 6 c. Nguyên tắc quản lý TSCĐ Xác lập đối t#ợng ghi TSCĐ Mọi TSCĐ trg doanh nghiệp phải có bộ hồ sơ riêng Mỗi TSCĐ phải đ#ợc quản lý theo 3 chỉ tiêu giá trị là: nguyên giá, giá trị hao mòn và giá trị còn lại Xây dựng quy chế quản lý TSCĐ Thực hiện việc quản lý đối với những TSCĐ đã khấu hao hết nh# TSCĐ bình th#ờng Định kỳ phải tiến hành kiểm kê TSCĐ. 7 d. Nhiệm vụ Hạch toán TSCĐ Ghi chép, phản ánh tổng hợp chính xác, kịp thời tình hình tăng giảm TSCĐ Tính toán và phân bổ chính xác mức khấu hao TSCĐ Lập kế hoạch sửa chữa và dự toán chi phí sửa chữa TSCĐ, tập hợp chính xác và phân bổ hợp lý chi phí sửa chữa TSCĐ vào chi phí kinh doanh. 8         1. Thêi ®iÓm h¹ch to¸n t¨ng TSC§ Giai ®o¹n x©y dùng, mua s¾m, triÓn khai, tiÕp nhËn Giai ®o¹n khai th¸c, sö dông TSC§ Thêi ®iÓm h¹ch to¸n t¨ng TSC§ 9 2. Xác định Nguyên giá của TSCĐ Nguyên giá TSCĐ là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có TSCĐ tính đến thời điểm đ#a TS đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (TSCĐ hữu hình) hoặc sử dụng theo dự tính (TSCĐ vô hình). 10 Nguyên tắc xác định nguyên giá TSCĐ: - Dựa trên những căn cứ khách quan có thể kiểm soát đ#ợc. - Dựa trên các khoản chi tiêu hợp lý trong quá trình hình thành TSCĐ. - Các khoản chi tiêu phát sinh sau khi đ#a TSCĐ vào sử dụng đ#ợc tính vào nguyên giá nếu nh# chúng làm tăng thêm giá trị hữu ích của TSCĐ. [...]... đánh giá thực tế) Có TK 338 (3381): Giá trị còn lại (TS thừa chờ xử lý) 30 III - Hạch toán giảm tài sản cố định 1 Xác định giá trị còn lại GTCL trên sổ kế toán của TSCĐ là hiệu số giữa NG TSCĐ và số khấu hao luỹ kế (hoặc giá trị hao mòn luỹ kế) của TSCĐ tính đến thời điểm xác định GTCL TSCĐ = NG TSCĐ - GTHM TSCĐ 31 2 Hạch toán tổng hợp giảm TSCĐ TH1: Nhượng bán, thanh lý TSCĐ Bt 1: Xóa sổ TSCĐ nhượng... TSC vụ hỡnh khỏc 12 4 Hạch toán tổng hợp tăng TSCĐ 6 Trường hợp sau: 1 Tăng do mua sắm Tăng do xây dựng cơ bản (XDCB) hoàn thành 2 Tăng do nhận hoặc nhận lại vốn góp liên 3 doanh Do cấp trên cấp 4 Do biếu tặng 5 Do kiểm kê phát hiện thừa 6 13 4 Hạch toán tổng hợp tăng TSCĐ TH1: Tăng TSCĐ do mua sắm Xỏc nh Nguyờn giỏ TSC: NG = Gt + Tp + Pt + Lv - Tk - Cm - Th Gt: Giá thanh toán (tính theo giá thu... một bộ phận của nguồn vốn kinh doanh), nguồn vốn vay thì kế toán chỉ ghi tăng giá trị TSCĐ mà không có bút toán xử lý nguồn vốn Nợ TK 211 Có TK 111, 112, 311, 341 20 TH4: Trường hợp TSCĐ được mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn đầu tư XDCB, kinh phí sự nghiệp, kinh phí dự án dùng vào hoạt động sự nghiệp hoặc hoạt động dự án thì kế toán ghi b /toán chuyển nguồn như sau: Nợ TK 441 : được đầu tư bằng nguồn... b: TSCĐ mua sắm và đưa vào sử dụng qua lắp đặt: Do thgian hình thành TSCĐ kéo dài => để xác định nguyên giá TSCĐ, kế toán phải tập hợp các chứng từ liên quan vào một TK riêng (TK 241 CP đầu tư XDCB; TK 2411 Mua sắm TSCĐ), khi kết thúc quá trình mua sắm, lắp đặt, chạy thử, kế toán căn cứ vào TK này để xác định nguyên giá TSCĐ C th: 2 Bỳt toỏn 16 Bt 1a: Tập hợp chi phí phát sinh trong quá trình mua... (3) (2b) (1b) 411 414, 441, 4312 (5) 22 TH2: Tăng TSCĐ do XDCB hoàn thành Xỏc nh Nguyờn giỏ: Ng = Giá quyết toán + phí tổn trước kh dùng Phng phỏp hch toỏn: * Bt 1: Ghi tăng TSCĐ và quyết toán chi phí: Nợ TK 211, 213 : Nguyên giá TSCĐ hình thành Nợ TK 138 : Các khoản chi chưa được quyết toán Có TK 241 (2412): Tổng CP xây dựng, nghiên cứu, triển khai * Bt 2: Xử lý nguồn vốn sử dụng để xây dựng, nghiên... viên hạch toán phụ thuộc trong doanh nghiệp thì NG được tính bằng NG ghi trên sổ của đơn vị giao Các chi phí có liên quan đến việc điều chuyển này được tính vào CPSX trong kỳ 26 Phng phỏp hch toỏn: Ghi tăng TSCĐ: Nợ TK 211, 213 : Nguyên giá Có TK 411 : Giá trị hợp lý của TSCĐ Có TK 111, 112, 331 Phí tổn trước khi dùng * Riêng phí tổn trước khi dùng của TSCĐ điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch. .. TK 111, 112, 331 Phí tổn trước khi dùng * Riêng phí tổn trước khi dùng của TSCĐ điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc thì: Nợ TK 627, 641, 642 Có TK 111, 112, 331 27 TH5: Tăng TSCĐ do được biếu tặng Xác định nguyên giá là giá hợp lý của TSCĐ được xác định theo giá cả thị trường và phí tổn trước khi dùng (nếu có) Ghi tăng TSCĐ Nợ TK 211, 213 : Nguyên giá Có TK 711 : Giá trị hợp... thành thủ tục đưa TSCĐ vào sử dụng, kế toán ghi bút toán chuyển nguồn: Nợ TK 414 : đầu tư bằng quỹ đầu tư phát triển Nợ TK 441 : đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư XDCB Nợ TK 431(4312): đầu tư bằng quỹ phúc lợi Có TK 411: Ghi tăng nguồn vốn kinh doanh 19 TH2: Trường hợp TSCĐ được mua sắm bằng quỹ phúc lợi phục vụ cho hoạt động văn hoá, phúc lợi thì khi kết chuyển nguồn, kế toán ghi: Nợ TK 4312: Quỹ phúc lợi... phát hiện thiếu Khi kiểm kê phát hiện TSCĐ thiếu, căn cứ vào biên bản kiểm kê và biên bản xử lý (nếu có), kế toán ghi: Nợ TK 138 (1381) : Chờ xử lý Nợ TK 214 : Ghi theo giá trị hao mòn Có TK 211 : Ghi theo nguyên giá Trường hợp TSCĐ thiếu chờ xử lý khi có quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền, kế toán ghi: Nợ TK 138 (1388) : yêu cầu bồi thường Nợ TK 632 : Tính vào giá vốn của doanh nghiệp Có TK 138 (1381):...3 Tài khoản sử dụng TK 211 "TSCĐ hữu hình (TSCĐ HH) Nguyên giá TSCĐ HH của doanh nghiệp tăng trong kỳ DCK: Nguyên giá TSCĐ hữu hình hiện có của doanh nghiệp Nguyên giá TSCĐ HH của doanh nghiệp giảm trong kỳ TK 2111 "Nhà cửa,vật kiến trúc"; TK 2112 "Máy móc, thiết bị" TK 2113 "Phương tiện vận tải, truyền dẫn"; TK 2114 "Thiết bị, dụng cụ quản lý" TK 2115 "Cây lâu năm, súc vật làm việc và/ hoặc cho sản . 1 CHƯƠNG II. HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH * Mục tiêu học của chương: I. Bản chất TSCĐ và nhiệm vụ hạch toán II. Hạch toán tăng TSCĐ III. Hạch toán giảm. Hạch toán giảm TSCĐ IV. Hạch toán trao đổi TSCĐ V. Hạch toán hao mòn và khấu hao TSCĐ. 2 I. BẢN CHẤT CỦA TSCĐ VÀ NHIỆM VỤ HẠCH TOÁN a. Tiêu chuẩn ghi nhận