giao an cong nghe 11 bai 17

Đặt vấn đề vào bài mới: Ở lớp 8 các em đã được học về các tính chất của vật liệu cơ khí, một số phương pháp gia công cơ khí như khoan, dũa đục kim loại; trong bài trước các em đã được b

Trang 1

VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Chương IV:

CÔNG NGHỆ CẮT GỌT KIM LOẠI

VÀ TỰ ĐỘNG HÓA TRONG CHẾ TẠO CƠ KHÍ Bài 17: CÔNG NGHỆ CẮT GỌT KIM LOẠI

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

Qua bài giảng, HS cần biết:

- Bản chất và đặc điểm của gia công kim loại bằng cắt gọt

- Nguyên lý cắt bằng dao cắt

- Các chuyển động tịnh tiến

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được cấu tạo của dao

- Các chuyển động của dao

B CHUẨN BỊ BÀI DẠY:

1 Nội dung:

- Nghiên cứu kĩ bài 17 SGK

- Tìm kiếm, sưu tầm các thông tin, tư liệu, tranh ảnh về các loại mắy cắt gọt mẫu vật liên quan đến công nghệ gia công kim loại bằng cắt gọt dao tiện, sản phẩm gia công

2 Chuẩn bị của GV và HS:

a, Giáo viên:

- Chuẩn bị mẫu vật hoặc vật thật

- Đọc nội dung có liên quan ở SGK Công nghệ 8

- Xem lại những kiến thức Vật lí liên quan, là những khái niệm về chuyển động tịnh tiến, tròn

- Bài dạy này GV có thể soạn bài giảng bằng máy tính điện tử, sử dụng phần mềm Power Point

b, Học sinh:

Trang 2

- Ôn lại kiến thức bài 15 và 16

- Sưu tầm các loịa phôi của các máy cắt gọt kim loại khác nhau

C TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN BÀI DẠY:

I Phân bố bài giảng:

Bài giảng được thực hiện trong 2 tiết:

- Tiết 1: Nguyên lí cắt và dao cắt

- Tiết 2: Gia công trên máy tiện

II Các hoạt động dạy học:

Tiết 1:

I NGUYÊN LÍ CẮT VÀ DAO CẮT

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra kiến thức liên quan của HS:

- GV hỏi: Em hãy cho biết các tính chất của vật liệu cơ khí? (Tính cơ học, tính chất

Vật lí, tính chất Hoá chọ và tính Công nghệ)

Chú ý: Hỏi kĩ hơn về tính cơ học và tính công nghệ

- HS trả lời, GV bổ sung và khắc sâu hơn tính cơ khí và tính công nghệ của vật liệu

cơ khí

- GV nhắc lại các kiến thức HS đã học ở lớp 8 về khoan, dũa, đục kim loại… để đặt vấn đề vào bài mới

Đặt vấn đề vào bài mới:

Ở lớp 8 các em đã được học về các tính chất của vật liệu cơ khí, một số phương pháp gia công cơ khí như khoan, dũa đục kim loại; trong bài trước các em đã được biết đến các phương pháp gia công chế tạo phôi Em hãy cho biết có những phương pháp nào

và nêu ưu, nhược điểm của phương pháp đó?

- HS trả lời, GV kết luận

- GV hỏi: Kể tên các sản phẩm được chế tạo từ phương pháp gia công đó?

- GV kết luận: Các phương pháp gia công trên tạo ra sản phẩm không có độ chính xác cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của ngành chế tạo máy Trong thực tế một số sản

Trang 3

phẩm có yêu cầu về độ chính xác, độ bóng như trục động cơ, bánh răng… Vì vậy, cần phải có phương pháp gia công khác sử dụng máy có nhiều tính năng và hiện đại để đáp ứng được các yêu cầu trong thực tế sản xuất

Nội dung

bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu bản chất và đặc điểm của gia công kim loại bằng cắt gọt

I Nguyên lí căt và dao cắt

1 Bản

chất của

gia công

kim loại

bằng cắt

gọt

- GV đưa ra phôi trục giữa xe đạp và

đặt câu hỏi: Từ phôi trục xe đạp làm

thế nào để tạo ra sản phẩm trục xe đạp?

- Hỏi: Lấy đi bằng cách nào?

- GV giải thích: Sau khi cắt, gọt đi phần kim loại dư của phôi dưới dạng phoi, người ta thu được sản phẩm có hình dạng và kích thước theo yêu cầu

- Hỏi: Hãy so sánh phương pháp gia

công bằng cắt gọt và phương pháp gia công khác đã học?

- HS quan sát phôi trục xe đạp, suy nghĩ và trả lời câu hỏi (Lấy đi một phần kim loại dư của phôi)

- Trả lời (dùng máy cắt và dao cắt)

- HS ghi lời giải thích của

GV

- HS trả lời

Bảng so sánh (để HS tham khảo):

Đặc điểm, yêu cầu kĩ

thuật

PP gia công bằng cắt gọt PP gia công khác Đặc điểm

Độ chính xác

Trang 4

Độ nhẵn bóng bề mặt

Kết luận:

- Phương pháp gia công kim loại bằng cắt gọt là phương pháp gia công phổ biến trong ngành chế tạo cơ khí

- Phương pháp này tạo ra sản phẩm có độ chính xác cao, độ bóng bề mặt cao

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên lí cắt gọt

trình

hình

thành

phoi

- Sử dụng băng hình máy tiện đang hoạt động (nếu có) cho HS quan sát và đặt câu hỏi hoặcdùng tranh

vẽ (hình 17.1) cho HS quan sát và hỏi: Phoi kim

loại được hình thành như thế nào?

- GV giảng, giải thích: dưới tác dụng của lực (do máy tạo ra) dao tiến vào phôi làm cho lớp kim loại phía trước dao bị dịch chuyển theo các mặt trượt tạo thành phoi

- Hỏi: Dao cắt được kim loại phải có độ cứng như

thế nào so với phôi?

(Độ cứng dao > Độ cứng phôi)

- Quan sát băng hình hoặc tranh để trả lời câu hỏi

- HS nghe và ghi chép

- HS nhớ lại kiến thức đã học ở lớp

8 để trả lời

2

Chuyển

động cắt

- GV cho HS quan sát hình 17.2 và hỏi: Để dao cắt

được vật liệu phải có điều kiện gì?

(Chuyển động tương đối với nhau)

- Ví dụ: GV đặt câu hỏi chung cho cả 3 ví dụ:

Chuyển động của phôi là chuyển động gì? Chuyển động của dao là chuyển động gì?

*Tiện trục xe đạp:

- Phôi quay tròn

- Dao chuyển động tịnh tiến

(Phôi quay tròn tạo ra chuyển động cắt)

- HS quan sát để thấy rõ chuyển động giữa dao và phôi và trả lời

- HS quan sát từng trường hợp và trả lời câu hỏi

Trang 5

*Bào kim loại:

- Phôi cố định ngang

- Dao tịnh tiến dọc

(Dao chuyển động tịnh tiến tạo ra chuyển động

cắt)

* Khoan:

- Phôi cố định

- Mũi khoan vừa chuyển động quay vừa chuyển

động tịnh tiến

(Mũi khoan chuyển động với tốc độ lớn so với

phôi tạo ra chuyển động cắt)

Hoạt động 3: Tìm hiểu các mặt của dao tiện

GV: Để đơn giản chỉ xét cấu tạo của dao tiện cắt đứt

mặt của

dao

- GV yêu cầu HS quan sát hình 17.2a kết hợp với

băng hình (nếu có) để đặt câu hỏi và giảng giải

HS quan sát hình 17.2a, suy nghĩ để trả lời

Hình 17.2 a – Dao tiện cắt đứt

- Hỏi: Em hãy chỉ đâu là mặt trước của dao tiện?

Có tác dụng gì khi tiện?

- Hỏi: Em hãy chỉ đâu là mặt sau của dao tiện? Có

tác dụng gì khi tiện?

- Hỏi: Em hãy chỉ đâu là lưỡi cắt chính của dao

- HS trả lời

Trang 6

tiện? Được tạo ra nhờ các mặt nào? Có tác dụng

gì khi tiện?

(Giao tuyến của mặt trước và mặt sau của dao tiện;

để cắt kim loại khi tiện)

- HS ghi giải thích của GV

Hoạt động 4: Tìm hiểu các góc của dao tiện

góc của

dao tiện

- GV yêu cầu HS quan sát hình 17.2b và hỏi:

+ Góc trước được tạo ra như thế nào? Vai trò của

góc trước khi tiện?

- HS quan sát hình 17.2b trả lời

- Đọc SGK để hiểu câu hỏi và trả lời

Hình 17.2 b – Các góc của dao

+Góc sau được tạo ra như thế nào?Vai trò của

góc sau khi tiện?

+ Góc sắc được tạo ra như thế nào? Ý nghĩa của

góc sắc khi tiện?

(Nếu có thời gian GV giải thích để HS hiểu về các

mặt của phoi)

- Đọc SGK để hiểu câu hỏi và trả lời

Hoạt động 5: Tìm hiểu vật liệu làm dao tiện

3 Vật

liệu

a, Thân

dao

+ Thân dao có hình dạng như thế nào? Tại sao?

(Hình hộp chữ nhật hoặc vuông, để gá được đặt

trên bàn xe dao)

- GV giảng: vật liệu làm thân dao là thép CT45

(giải thích kí hiệu để HS biết)

- HS quan sát và trả lời

Trang 7

b, Bộ

phận cắt

+ Bộ phận cắt làm việc trong điều kiện như thế nào?

- GV kết luận: Điều kiện làm việc của bộ phận cắt là: Chịu ma sát, mài mòn,nhiệt độ cao, áp lực cắt lớn

+ Em hãy nêu tên một vật liệu để chế tạo vật liệu cắt?

(Thép gió, thép hợp kim cứng)

Chú ý: Vật liệu chế tạo bộ phận cắt phải có độ

cứng lớn hơn độ cứng của phôi

- HS trả lời

- HS ghi kết luận của GV

- HS ghi chú ý

Hoạt động 6: Tổng kết, đánh giá

- Câu hỏi: Cho HS trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 SGK

- Nhận xét về tinh thần thái độ học tập của HS

- Đánh giá mức độ hiểu bài của HS

BÀI TẬP

(GV có thể cho làm tại lớp, thu bài chấm điểm hoặc giao về nhà) Hãy khoanh tròn vào các chữ cái ở đầu câu trả lời mà em cho là đúng trong các câu sau:

Bài 1: Thế nào là cắt gọt kim loại?

A Gia công kim loại bằng cắt gọt là lấy đi một phần dư của phôi dưới dạng phoi để thu được chi tiết có hình dạng, kích thước theo yêu cầu

B Gia công kim loại bằng cắt gọt là phương pháp gia công có phoi

C Gia công kim loại bằng cắt gọt là phương pháp gia công không có phoi

Bài 2: Để cắt gọt được kim loại dao phải đảm bảo yêu cầu gì?

A Độ cứng của bộ phận cắt phải thấp hơn độ cứng của phôi

B Độ cứng của bộ phận cắt phải lớn hơn độ cứng của phôi

C Độ cứng của bộ phận cắt phải bằng độ cứng của phôi

Bài 3: Khi gia công cắt gọt kim loại, các mặt phải tiếp xúc như thế nào với phôi?

A Mặt trước của dao là mặt tiếp xúc với phôi trong quá trình cắt

Trang 8

B Mặt sau của dao là mặt tiếp xúc với phôi trong quá trình cắt

C Mặt trước phải tì sát với phôi

D Mặt sau phải tì sát với phôi

Bài 4: Những định nghĩa sau, định nghĩa nào đúng?

A Mặt đáy của dao là mặt phẳng tì vào phôi

B Mặt đáy của dao là mặt phẳng tì vào phoi

C.Mặt đáy của dao là mặt phẳng tì trên đài gá dao

Bài 5: Những định nghĩa sau, định nghĩa nào đúng?

A Lưỡi cắt chính của dao là giao tuyến của mặt sau với mặt trước

B Lưỡi cắt chính của dao là giao tuyến của mặt sau với mặt đáy

C Lưỡi cắt chính của dao là giao tuyến của mặt sau với mặt đã gia công của phôi

D Lưỡi cắt chính của dao là giao tuyến của mặt sau với mặt đang gia công của phôi

Tiết 2:

II GIA CÔNG TRÊN MÁY TIỆN

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

- GV treo sẵn 5 bài tập đã giao về nhà, gọi 5 em lên bảng chữa

- GV cho các bạn nhận xét và kết luận từng bài tập đã làm

- GV đánh giá cho điểm từng trường hợp

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của máy tiện

tiện:

- GV treo tranh 17.3 hoặc cho HS xem băng hình

để nhận biết các bộ phận chính của máy tiện Yêu cầu HS kết hợp quan sát hình trong SGK

- HS quan sát tranh hoặc băng hình kết hợp với quan sát hình trong SGK trả lời

Trang 9

các câu hỏi của

GV

Các bộ

phận

chính của

máy tiện:

+ Hãy chỉ ụ trước và hộp trục chính của máy tiện?

Nêu tác dụng?

(để gá các trục chính, bàn xe dao của máy tiện)

+ Hãy chỉ đài gá dao của máy tiện?Nêu tác dụng?

(để gá dao, điều chỉnh dao khi tiện)

+ Hãy chỉ bàn dao dọc trên của máy tiện? Nêu tác dụng?

(để tịnh tiến dọc trục chính khi tiện)

+ Hãy chỉ ụ động của máy tiện? Nêu tác dụng?

(cùng với mâm cặp để cố định phôi khi tiện mặt ngoài phôi)

+ Hãy chỉ bàn dao ngang của máy tiện? Nêu tác dụng?

(để tịnh tiến ngang khi tiện mặt đầu của phôi)

+ Hãy chỉ bàn xe dao của máy tiện? Nêu tác dụng?

(để kết hợp tạo ra tịnh tiến ngang của bàn dao ngang và tịnh tiến dọc của bàn dao dọc khi tiện)

+ Hãy chỉ thân máy của máy tiện? Nêu tác dụng?

(để gá lắp các bộ phận trên và động cơ điện của máy tiện)

+ Hãy chỉ hộp bước tiến dao của máy tiện? Nêu tác dụng?

(để gá lắp các công tắc điều khiển, hộp tốc độ,

bộ phận điều chỉnh các chế độ làm việc của máy

- HS trả lời

- HS ghi công dụng

- HS trả lời

Trang 10

Hoạt động 2: Tìm hiểu các chuyển động của máy tiện

chuyển

động khi

tiện

GV treo tranh 17.4 hoặc cho HS xem băng hình để nhận biết các chuyển động chính của máy tiện

(Yêu cầu HS kết hợp quan sát hình trong SGK)

HS quan sát tranh hoặc băng hình kết hợp với quan sát hình trong SGK trả lời các câu hỏi của GV Máy tiện hoạt động được là nhờ có động cơ điện không đồng bộ ba pha (hoặc1 pha) nối với trục chính của máy tiện qua hệ thống dây đai, Puli và bộ điều khiển tốc

độ là hệ thống bánh răng số

Hình 17.4 a – Chuyển động tiến dao ngang Sng

a Chuyển

động cắt:

GV yêu cầu HS quan sát tranh hoặc băng hình

+ Quan sát hình17.4 a em hãy cho biết trong chuyển động cắt phôi và dao chuyển động như thế nào?

- Phôi quay tròn

- Dao tịnh tiến ngang nhờ bàn dao ngang

HS quan sát tranh

HS trả lời câu hỏi

b Chuyển

động tịnh

tiến

+ Có mấy chuyển động tịnh tiến khi tiện?

- Chuyển động tịnh tiến dao ngang

- Chuyển động tịnh tiến dao dọc

HS quan sát tranh

Hình 17.4 b – Chuyển động tịnh tiến dao ngang Sd Chuyển

động tịnh

tiến dao

+ Quan sát hình 17.4 b, em hãy cho biết trong

chuyển động tịnh tiến dao ngang, phôi và dao chuyển động như thế nào?

HS quan sát tranh

Trang 11

ngang Sng

Chuyển

động tịnh

tiến dao

dọc Sd

- Phôi quay tròn

- Dao tịnh tiến ngang nhờ bàn dao ngang

+ Quan sát hình 17.4 c em hãy cho biết trong

chuyển động tịnh tiến dao dọc, phôi và dao chuyển động như thế nào?

- Phôi quay tròn

- Dao tịnh tiến ngang nhờ bàn dao dọc

HS quan sát tranh

c, Chuyển

động dao

phối hợp

GV giảng: Để tạo ra các mặt phôi có dạng côn thường kết hợp đồng thời hai chuyển động dao ngang và dọc

Hình 17.4 c – Chuyển động tiến dao phối hợp Schéo

Hoạt động 3: Tìm hiểu khả năng gia công của máy tiện

+ Em hãy cho biết công dụng của các phương

pháp gia công kim loại đã học? (GV có thể làm

phiếu giao việc phát cho HS)

GV yêu cầu HS trả lời

- Cưa: Cắt đứt phôi

- Dũa: Làm nhẵn bề mặt phôi

- Khoan: Khoan lỗ trên phôi

- Mài: Mài nhẵn bề mặt phôi

+ Tiện có thể gia công được những loại gì?

HS suy nghĩ trả lời các câu hỏi

HS trả lời

Cho HS thực hiện điền vào phiếu giao việc, sau đó GV cho HS hoặc đại diện nhóm

HS báo cáo kết quả đã làm được trước lớp GV cho HS nhận xét, tự đánh giá, các bạn khác nhóm đánh giá, GV kết luận và đánh giá

Tiêu đề	Công nghệ cắt gọt kim loại
Trường học	Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Công nghệ 11
Thể loại	Bài giảng
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	362,06 KB