MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn chủ đề tiểu luận Nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự địa phương kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quốc phòng an ninh là một yêu cầu khác.
Trang 1Nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự địa phương kết hợpphát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quốc phòng - an ninh
là hoạt động chủ động yếu của một quốc gia trên cơ sở nhận thức và vận dụngcác quy luật của lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội và quân sự, nhằm tăng cườngsức mạnh quốc phòng của đất nước trong quá trình phát triển kinh tế, văn hóa,
kết hợp với tăng cường cũng cố quốc phòng - an ninh, đồng thời ngăn chặn, hạn
chế các tác động tiêu cực của chiến tranh, đây là hoạt động của toàn xã hội, songvai trò quyết định thuộc về Nhà nước
Thế giới đang tiếp tục vận động biến đổi theo hướng tăng trưởng và ngàycàng hoàn thiện hơn Điều này kéo theo sự chuyển đổi cơ cấu của các quốc gia, lãnhthổ lớn, nhỏ trên toàn cầu Ở nước ta, Nâng cao năng lực tham mưu của cơ quanquân sự địa phương kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng
cố quốc phòng - an ninh còn là sự tiếp nối truyền thống lịch sử dân tộc: dựng nước điđôi với giữ nước Ðó cũng là một chiến lược xuyên suốt của Ðảng ta trong quá trìnhlãnh đạo cách mạng Việt Nam là một nước đang phát triển, đang nỗ lực hết mình đểthực hiện tốt quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước và hội nhập với nềnkinh tế thế giới Sự kiện Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vàmới đây nhất là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã và đang mở ratrước mắt Việt Nam rất nhiều cơ hội cũng như thách thức Việc trở thành thành viênthứ 150 của tổ chức WTO, thành viên thứ 12 của TPP mới chỉ là bước đi đầu tiêncủa Việt Nam trên con đường hội nhập thế giới Vì vậy, ngay từ bây giờ, Việt Namcần phải có những bước đi thật vững chắc
Hiện nay, khả năng duy trì hoà bình, ổn định trên thế giới và khu vực chophép chúng ta tập trung sức vào nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế Nhưngvẫn phải đề cao cảnh giác, luôn luôn kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăngcường quốc phòng - an ninh (QP-AN) để chủ động đối phó với thế lực thù địchtrong mọi tình huống Kinh tế - xã hội phát triển, quốc phòng vững mạnh sẽ tạonên sức mạnh tổng hợp của đất nước Kết hợp phát triển kinh tế với tăng cườngQP-AN là một trong những đường lối cơ bản và mang một ý nghĩa hết sức tolớn trong công cuộc nâng cao vị thế của nước
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội (bổ sung, phát triển năm 2011) nêu rõ: “Sự ổn định và phát triển bền vữngmọi mặt đời sống kinh tế – xã hội là nền tảng vững chắc của QP-AN Phát triển
Trang 2kinh tế – xã hội đi đôi với tăng cường sức mạnh QP-AN Kết hợp chặt chẽ kinh
tế với QP-AN, QP-AN với kinh tế trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch,chính sách phát triển kinh tế – xã hội và trên từng địa bàn”
Nhằm tiếp tục khẳng định sự cần thiết và tính tất yếu khách quan cần phải
kết hợp kinh tế với QP-AN, tác giả lựa chọn vấn đề “Nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự địa phương về kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quốc phòng - an ninh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng” để viết thu hoạch.
2 Giới hạn của tiểu luận (đối tượng, không gian, thời gian)
* Đối tượng: Kết hợp phát triển kinh tế với tăng cường quốc phòng - anninh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng
* Không gian: Trên địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, các vùngkinh tế trọng điểm, các đô thị lớn và vùng biển, đảo ở nước ta
* Thời gian: Giai đoạn hiện nay
3 Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên phương pháp nghiên cứu duy vật lịch sử chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng về sự kết hợp phát triểnkinh tế với tăng cường quốc phòng - an ninh, bảo vệ tổ quốc trong thời kỳ mới;kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá và các phương pháp khác
4 Giá trị, ý nghĩa của tiểu luận
Tiểu luận thành công sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả sự kếthợp phát triển kinh tế với tăng cường quốc phòng – an ninh trên địa bàn vùngsâu, vùng xa, vùng biên giới, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị lớn vàvùng biển, đảo ở nước ta hiện nay; nâng cao tiềm lực quốc phòng- an ninh quốcgia, đồng thời góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong thời kỳ mới
5 Cấu trúc tiểu luận
Tiểu luận gồm phần mở đầu, 2 tiết, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo
Trang 3NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận, thực tiễn nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự địa phương về kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quốc phòng - an ninh
1.1 Cơ sở lý luận: Xuất phát từ quan điểm lý luận của các nhà kinh điển
Mác-Lênin đã chỉ rõ: Kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh là hai lĩnh vực khác nhau,nhưng có mối quan hệ biện chứng tác động qua lại lẫn nhau để cùng tồn tại và pháttriển, trong đó kinh tế đóng vai trò quyết định QP – AN chịu sự chi phối của kinh tế,nhưng tác động trở lại bảo vệ và thúc đẩy kinh tế phát triển
Ăng ghen đã chỉ ra rằng: “thắng lợi hay thất bại của chiến tranh đều phụthuộc vào kinh tế” Vì vậy, bất cứ một quốc gia dân tộc nào sẽ không thể sẽkhông có QP – AN mạnh nếu không biết đầu tư vào phát triển kinh tế Tuy nhiên,không phải có kinh tế là có QP – AN mạnh, mà nó phải thông qua việc kết hợpphát triển kinh tế - văn hóa, xã hội với tăng cường QP – AN, trong đó năng caohiệu quả kết hợp là vấn đề hết sức quan trọng
Kết hợp phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa với tăng cường QP – AN là xu thếphát triển tất yếu trong xã hội còn đấu tranh giai cấp
Loài người tồn tại và phát triển cho đến nay và mãi về sau là dựa vào hoạt độngkinh tế Hoạt động kinh tế là toàn bộ những hoạt động sản xuất, tái sản xuất ra của cảivật chất và tinh thần để thỏa mãn mọi nhu cầu của toàn bộ xã hội Có thể nói, hoạt độngkinh tế là hoạt động cơ bản, thường xuyên của xã hội loài người Để có thể thỏa mãnnhu cầu ngày càng cao về nhiều mặt trong quá trình phát triển, con người lại thườngxuyên phát triển kinh tế - văn hóa, xã hội; tạo ra công nghệ mới, sản phẩm mới, năngsuất lao động ngày càng cao để xã hội ngày càng văn minh hơn và cuộc sống con ngườingày càng bình đẳng, hạnh phúc
Trong xã hội có sự tồn tại của nhà nước, còn đấu trah giai cấp, hoạt động quốcphòng là hoạt động nhằm tạo ra sức mạnh để bảo vệ đất nước Hoạt động quốcphòng bao gồm tổng thể các hoạt động chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hóa xãhội của một quốc gia nhằm chống lại lực lượng thù địch, bảo vệ vững chắc độc lậpchủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, tạo điều kiện để phát triển kinh tế, xây dựng đấtnước ngày càng vững mạnh
Những diễn biến ngày càng phức tạp của đấu tranh giai cấp, xu thế hội nhập kinh
tế ngày càng sau rộng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho mỗi quốc gia là phải thường xuyênđổi mới, nâng cao hoạt động cũng cố QP – AN của mình
Nhưng diễn biến ngày càng phức tạp của đấu tranh giai cấp xu thế hộinhập kinh té ngày càng sâu rộng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho mỗi quốc gia làphái thường xuyên đổi mới, nâng cao hoạt động cũng cố QP - AN của mình
Như vậy, hoạt động kinh tế, sự phát triển kinh tế, diễn ra thường xuyên từkhi có loài người và tồn tại cùng xã hội loài người Trong khi đó, hoạt dộngquốc phòng mang tính lịch sử gắn liền với đấu tranh giai cấp; với chiến tranh vàchỉ tồn tại khi nào còn giai cấp và dầu tranh giai cấp
Tuy vậy, dù có nhiều đặc điểm rất khác nhau, hoạt động phát triển kinh tế
Trang 4và hoạt động cũng cố QP - AN luôn có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lạilẫn nhau, thúc đẩy lẫn nhau và cùng phát triển.
Trong mối quan hệ ấy, suy cho cùng, kinh tế quyết định QP - AN nghĩa là
sự phát triển kinh tế giữ vai trò quyết định Nó quyết định cà nguồn gốc, bánchất chiến tranh, trang bị vũ khí, cơ sở vật chất kỷ thuật, chất lượng nguồn nhânlực, biên chế to chức, cách đánh của lực lượng vũ trang Nghĩa là nó vừa đề rayêu cầu lại vừa tạo ra điều kiện vật chất cho hoạt động QP - AN phát triển Vớitiềm lực sẵn có, sự phát triển kinh tế tạo ra nhiều điều kiện tốt để xây dựng lựclượng vũ trang, cũng cố an ninh quốc phòng: Thứ nhất, tạo nguồn tài chính chocác hoạt động quốc phòng ; không khó để nhận thấy hàng năm ở các quốc giakhoán chi cho quốc phòng là không hề nhiều Thứ hai, tạo ra những công nghệtiên tiến để sản xuất vũ khí tối tân, hiện đại, nâng cao sức mạnh quốc phòng.Thử ba, với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, lực lượng quốc phòng sẽđược bổ sung những con người có sức khỏe, có trình độ tri thức ngày càng caoNgược lại, hoạt động cũng cố QP - AN có tác động tích cực đến quá trìnhphát triển KT – VH, XH QP - AN tác động đến kinh tế trong việc bảo vệ, tạomôi trường hòa bình ổn định, tạo thị trường, ảnh hướng đến cơ cấu nền kinh tế,trực tiếp tham gia phát triển kinh tế dưới nhiều hình thức Tuy nhiên, khi cóchiến tranh xảy ra, QP - AN tiêu tốn cùa cải vật chất, nhân lực; phá hủy môitrường sinh thái, để lại hậu quả xã hội nặng nề
Tóm lại có thể thấy kinh tế quyết định rất nhiều mặt của quốc phòng: từđích, tính chất đến trình độ trang thiêt bị vũ khi kỹ thuật; đến khoa học, nghệthuật quân sự và quyết định phương thức cũng cố quốc phòng
Cho dù phụ thuộc vào kinh tế, do kinh tế quyết định, song quốc phòng lạikhông thụ động mà nó có tác động to lớn và tích cực đến kinh tế, bảo vệ và thúcđẩy kinh tế phát triển
Trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế và để có thể xây dựng vàphát triển kinh tế, mỗi quốc gia tất yếu phải ổn định; phải có độc lập, chủ quyền.Muốn vậy phải cũng cố QP - AN ngày càng vững mạnh đủ sức đảm bảo độc lậpchủ quyền của quốc gia trong mọi tình huống Như vậy, cũng cố QP - AN làtừng bước tạo ra sự ổn định, tạo ra môi trường bình đẳng, hoà bình để kinh tể cóthể phát triển
Hoạt động cũng cố QP - AN đòi hỏi tiêu tốn một lượng không nhỏ nhân tài vậtlực cùa đất nước, song ngược lại, nó cũng đòi hỏi nền kinh tế phải vươn lên mạnh
mẽ đê có thể đáp ứng Hơn nữa, nếu có thể thì một phần nguồn nhân lực máy mócthiết bị, công nghệ và cơ sở vật chất trong quốc phòng sẽ là một tiềm năng rất lớnđóng góp vào quá trinh phát triên kinh tế, văn hóa xã hội của đất nước
Ngoài những tác động tương trợ thúc đẩy nhau cùng phát triền nêu trên,hoạt động phát triển kinh tế và hoạt động củng cố QP - AN cũng có tác động cảntrở nhau, có ảnh hưởng xấu đến nhau Đó là vì hai lĩnh vực hoạt động này chịu
sự chi phối của các quy luật khách quan khác nhau
Trang 5Những quy luật kinh tế như quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh đòi hòihoạt động kinh tế phai tính toán hiệu quả, lỗ lãi trong khi hoạt động củng cố
QP - AN lại đặt an ninh quốc gia lên trên mọi tính toán Đó là điều sẽ gây nênnhững mâu thuẫn nhất định, những ảnh hường tiêu cực trong quan hệ tương tácgiữa hai lĩnh vực này
Nguợc lại, nhiều hoạt động sử dụng sản phẩm trong quốc phòng là hoạtđộng phi san xuất Các sản phẩm dùng cho quốc phòng không quay trở lại quátrình tái sản xuất xã hội, không góp phần thúc đẩy quá trình tái sản xuất Do vậy,trong nhiều trường hợp, việc tiêu tốn quá nhiều trong hoạt động quốc phòng sẽhạn chế quy mô tái sản xuất xã hội làm suy giám khá năng đầu tư phát triềnkinh tế xã hội
Từ sự phân tích trên cho thấy không thề chỉ nhấn mạnh phát triển kinh tế văn hóa, xã hội mà xem nhẹ vấn đề cũng cố an ninh quốc phòng hoặc ngượclại Mặt khác, với các nước tiên hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, như ViệtNam, luôn gặp phải sự chống phá quyết liệt cùa chủ nghĩa đế quốc và các lựclượng thù địch Vì vậy, muốn bảo vệ thành công thành quả cách mạng; muốnphát triền kinh tế văn hóa xã hội một cách vững chắc, các nước xã hội chủnghĩa phải luôn luôn chăm lo xây dựng, củng cố quốc phòng, phải hiểu kết hợpphát triển kinh tế, văn hóa xã hội với củng cố QP - AN là một xu thế tất yếu làbiểu hiện của quy luật xây dựng chú nghĩa xã hội phải đi đôi với bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa
-1.2 Thực tiễn Thực tiễn nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân
sự địa phương về kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quốc phòng - an ninh
1.2.1 Thực tiễn thế giới và trong nước
Xuất phát từ bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, trong và ngoài nước đang
có những diễn biến phức tạp khó lường; hòa bình ổn định, hợp tác và phát triểnvẫn là xu thế chung Nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắctộc, dân tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, ly khai,khủng bố đã xẩy ra nhiều nơi trên thế giới và tính chất phức tạp ngày càngtăng Khu vực Đông Nam Á vẫn tiềm ẩn nhiều nhân tố gây mất ổn định Chủnghĩa Đế quốc đứng đầu là Đế quốc Mỹ đang thực hiện chiến lược toàn cầuphản cách mạng, nhằm duy trì vị trí siêu cường duy nhất, chi phối, lãnh đạo thếgiới, bao vây kiềm chế Trung Quốc và xóa bỏ các nước XHCN còn lại trongkhu vực này
Xuất phát từ vị trí, vai trò chiến lược của Việt Nam về kinh tế, chính trị, QP
- AN Việt Nam là nước có vị trí chiến lược then chốt trong việc bảo vệ hòabình khu vực Đông Nam Á và Đông Dương Nếu khuất phục được Việt Namthì sẽ chi phối dược các nước trong khu vực Do vậy, Đế Quốc Mỹ và các thếlực thù địch đã xác định: Việt Nam là một trọng điểm trong chiến lược chốngphá cách mạng ba nước Dông Dương và các nước XHCN, cần phải tập trung
Trang 6xóa bỏ vai trò lãnh đạo cua Dàng Cộng sản và XHCN Việt Nam.
Trong diêu kiện phát triển kinh tế nhiều thành phần, cơ chế thị trường theođịnh hướng XHCN bên cạnh những thành lựu dã đạt được, còn bộc lộ nhiềuthiếu sót, khuyêt điếm, trong dó có những khuyết điểm ánh hưởng trực tiếp đến
QP - AN Trong xu thế toàn cầu hóa Việt Nam dã trở thành thành viên chínhthức của tổ chức thương mại thế giới WTO, bên cạnh những cơ hội thuận lợi
do gia nhập WTO, những thuận lợi mang lại do thu hút vốn đầu tư trực tiếp từnước ngoai, huy động các nguồn lực trong nước để phát triển sản xuất thì cũnggặp không ít khó khăn thách thức đang đặt ra đối với QP - AN; nhất là trongbảo vệ độc lập chủ quyền và an ninh quốc gia Chúng ta phải tuân thù các camkết mở rộng thị trường, hình thành các khu kinh tế mở, nhất là khu kinh tế cữakhẩu, kinh tế liên quốc gia Các thế lực thù địch lợi dụng đầu tư để thâm nhậpvào QP - AN Vì vậy, vấn đề bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ toàn lãnh thổ, cảbiên giới, đấtt liền, biển, đảo và trên không sẽ khó khăn, phức tạp hơn trước rất
nhiều Điều đó đang tạo ra những “thời cơ vàng” cho các lực lượng phản động,
cơ hội, chông đối Chúng tăng cường chống phá ta quyết liệt trên các lĩnh vựcchính trị tư tưởng, quốc phòng, an ninh nhằm xuyên tạc quan điểm, đường lối,bôi nhọ và phủ nhận kết quả đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.Chúng xuyên tạc, kích động, lợi dụng vấn đề tham nhũng, nhũng yểu kémtrong quản lý kinh tể, khoét sâu khuyết nhược điếm của ta; kích động đấutranh, biểu tình, phản đối; kích dộng vấn đề đình công của công nhân và lợi
dụng vấn đề này để thành lập tổ chức công đoàn riêng Với chiến lược “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ, các thế lực thù địch đang cố gắng tạo ra quá trình "tự diễn biến” Tuy nhiên, mục tiêu lâu dài và nhất quán của chúng vẫn là tìm cách tạo ra sự đa đảng và tạo ra sự hỗn loạn xã hội để chống phá cách mạng Việt Nam, tiến tới xóa bỏ chế độ XHCN ở nước ta trong thời kỳ “hậu ”
WTO Điều đó làm cho nhiệm vụ bảo đảm QP - AN ngày càng trở nên phứctạp hơn Nguy cơ độc lập chủ quyền quốc gia, lơi ích dân tộc dễ bị xâm phạmngay trên đất nước mình, nhất là các khu chế xuât, khu công nghiệp tập trung
và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Xuât phát từ quy luật dựng nước luôn đi đôi với giữ nước, đây là quy luật,
là truyền thống của dân tộc ta trong suốt bốn nghìn năm lịch sử Điều đó đãđược minh chứng qua quá trình hoạt động thực tiễn làu dài cùa dân tộc ta quacác thời kì dựng nước và giữ nước Chính sách “Ngụ binh ư nông” của ông,cha ta từ thời Lý, thời I rần hay việc ông cha ta xác dinh: “Phàm có nước tấtphải lo võ bị "Phú quốc, binh cường”; chính sách đa binh lính di khai khấndất đai ờ vùng biên cưong thời Tiền Lè, Trần, Hậu Lè, Nguyễn; phát triển cáclàng nghề thủ công, xây dựng đè điều, đường sá, đào sông ngòi đã chứngminh trí sáng tạo cùa dàn tộc ta về sự kết hợp KT – VH XH với QP - AN
Từ khi Đảng ra đời, lãnh đạo cách mạng Việt Nam đến nay: Quan điểm củaĐảng ta trong quá trình thực tiễn lãnh dạo cách mạng Việt Nam đã xác định rõ:
"Cách mạng Việt Nam có hai nhiệm vụ chiến lược đó là xây dựng chù nghĩa xã
Trang 7hội và bào vệ vững chăc Tô qnổc Việt Nam XHCN" Việc nâng cao hiệu quả kêt
hợp KT - XH với tăng cường củng cố QP - AN là những giải pháp để đườnglối, chú trưong, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sông có hiệu quảthiêt thực
Ngay từ thời kỳ chống Pháp: Vừa kháng chiến vừa kiến quốc, vừa tăng giasản xuất vừa thực hành tiết kiệm; xây dựng làng kháng chiến Thời kỳ chốngMỹ; Thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng
Ở Miền Bắc: phong trào “tay cày tay súng” “tay búa tay súng” “xây dựng
Đặc biệt, trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, lãnh đạo cáchmạng, tiến hành cuộc chiến tranh giải phóng, chiến tranh bảo vệ lô quôc, Đảng
ta va Chu Tịch Hồ Chí Minh đã chú trọng phát huy truyền thống quý báu của
tô tiên dê giai quyết các mối quan hệ giữa đánh giặc ở tiền tuyên với sản xuât ớhậu phương: “Thực túc binh cường" , “Vừa kháng chiến, vừa kiến quốc” , “Tácvới xây dựng” , “Diệt giặc đói, diệt giặc dốt với diệt giặc ngoại xâm” Đâycũng chính là tư tường chỉ đạo cho sự kết họp có ý nghĩa chiến lược góp phầntạo nèn sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, chiến thắng mọi kè thù Đồng thòi
đó cùng chính là những chủ trương rất quan trọng để nâng cao hiệu quả kết họpphát triền KT – VH XH với tăng cường cúng cố QP - AN
Xuất phát từ những yêu cầu cùa nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời giantới, đó là phaii đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và báo vệ
tổ quốc Xây dựng kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là khâu thenchốt Tăng cường QP - AN, xây dựng quân đội và công an nhân dân cáchmạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại là nhiệm vụ trọng yếu thườngxuyên của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta Trong điều kiện nước ta lànước đang phát triển, đi lên từ một nền kinh tế thấp kém, trình độ phát triểncòn lạc hậu nhiều so với các nước trên thế giới; lại phải cạnh tranh quốc tế gaygắt, quyết liệt về KT – VH XH; đồng thời phải đối phó với bốn nguy cơ màĐảng ta đã chỉ ra Vì vậy, việc nâng cao hiệu quả kết hợp KT – VH XH với QP
- AN chính là một giải pháp tối ưu Mặt khác, quá trình đẩy mạnh CNH, HĐHđất nước sẽ tạo những thay đổi, chuyển dịch lớn về cơ cấu kinh tế, hình thànhnhững vùng, khu công nghiệp tập trung Điều đó đòi hỏi phải có sự điều chỉnhlại về chiến lược quốc phòng, an ninh, bố trí lại thế trận và phải tiếp tục điềuchỉnh, tổ chức lại quân đội
1.2.2 Đánh giá thực trạng hiệu quả kết hợp phát triển KT - XH với tăng cường củng cố QP - AN ở nước ta
Trang 8Những ưu điếm:
Trong những năm qua, chúng ta đã quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng
về nâng cao hiệu quả kết hợp phát triển KT - XH với tăng cường QP - AN, đãchú trọng việc kết họp chặt chẽ phát triển KT – VH, XH với xây dụng tiềm lực
và thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân Điêu đó được thểhiện trong quá trình xây dụng chiến lược, lập quy hoạch phát triên KT – VH,
XH của các bộ, ngành, địa phương và trong các dự án đầu tư lớn, đã tiến hànhphân bổ việc
xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trên các vùng, miền của đất nước Vì vậy,vừa phat huy hiệu quả KT - VH, XH vừa sử dụng được cho QP - AN khi cầnthiết Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã coi trọng đầu tư, phát triển KT – VH, XH,
ổn định dân cư ở các vùng biên giới, cửa khẩu, biển đáo, đặc biệt là những vùngxung yếu, vùng có vị trí chiến lược phù hợp với chiến lược quốc phòng và chiếnlược an ninh quốc gia Xây dựng một số công trình về quốc phòng, quân sự, anninh để phục vụ cho việc phát triển KT - VH, XH và mở rộng kinh tế đối ngoại.Phát triển cồng nghiệp quôc phòng, đồng thời sử dụng một phần năng lực côngnghiệp quốc phòng để tham gia phát triển KT – VH, XH Trong đỏ coi trọng pháttriển nâng cao hiệu quả sản xuất một số hàng hóa, vừa đàm bảo cho sự phát triển
KT – XH, XH vừa đảm bảo phục vụ cho QP - AN Đặc biệt trong một số lĩnh vựcquan trọng đã tính toán nhiều đến khả năng phục vụ, đáp ứng cho QP - AN, để từ
đó có kế hoạch chi đạo và phân bổ kinh phí, đầu tư thích họp
Một số công trình trọng điểm đầu tư, xây dựng và đưa vào sử dụng có ýnghĩa cả về KT – VH, XH và QP - AN, đã hình thành thế bố trí chiến lược vềkinh tế gắn với thế bố trí chiến lược về QP - AN Hiện nay, Đảng, Nhà nước,
Chính phủ đã đề ra chủ trương “Tiếp tục phát triển các khu kinh tế quốc phòng, xây dựng cúc khu quốc phòng kinh tế”, “Chương trình phát triển KT – VH, XH các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc miền núi, biên giới và vùng sâu, vùng xa” Đây là một chủ trương hết sức đúng đắn, mà lãnh đạo địa phương
phải thương xuyên tham mưu cho sự phát triển ở địa phương nói chung và khuvực miền núi nói chung, đồng thời nó cũng là nội dung rất quan trọng, một trongnhững vấn đề cụ thể hóa của chiến lược phát triển KT – VH, XH củng cố QP -
AN nhằm mục tiêu khai thác sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lực tổng hợp củaquốc gia, của từng địa phương Đồng thời phát huy những tiềm năng lợi thế vềđịa lý đất đai, khí hậu, rừng, khoáng sản và tiềm năng của con người để đẩynhanh tốc độ phát triển KT – VH, XH; từng bước cải thiện và nâng cao đời sốngcủa nhân dân, nhất là ở các tỉnh miền núi đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa,biên giới và hải đảo Có thế nói rằng thành quả nôi bật của hiệu quả kết hợp phát
triển KT – vh, XH với tăng cường củng cố QP - AN đó là: “Đất nước ra khỏi khung hoang kình tế - xã hội, kinh tế tăng trưởng khá nhanh đời sông nhân dân được cải thiện rõ rệt, chính trị - xã hội ổn định QP - AN được giữ vững”
như trong đánh giá nhìn lại sau 30 năm đổi mới mà Nghị quyết Đại hội Đảngtoàn quốc lần thứ XIII đã khẳng định
Trang 9Đối với lực lượng QP - AN, ngoài nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và tổ chứcxây dựng lực lượng, đà tích cực tham gia xây dựng phát triển kinh tế, một vấn
đề rõ nét là quân đội đã phát huy vai trò nòng cốt, tích cực tham gia xây dựngphát trien KT – VH, XH, tăng cường QP - AN trên các địa bàn chiến lược, biêngiới, vùng sâu, vùng xa ven biển Mô hình khu kinh tế - quốc phòng do quânđội triển khai đã tỡ thành nhân tố quan trọng trong công tác xóa đói, giảm nghèo
và đặc biệt là nâng cao hiệu quả kếtt hợp phát triển KT – VH, XH với tăngcường QP - AN Các doanh nghiệp quân đội bám trụ trên các địa bàn chiến lược,nhất là vùng biên giới, hải đảo, vừa sản xuất ra sản phẩm cho xã hội vừa đảmbảo cho yêu cầu của nhiệm vụ QP - AN Đồng thời còn góp phần quan trọngtrong việc điều chỉnh thế bố tri chiến lược, tăng cường tiềm lực, lực lượng và thếtrận QP - AN trên các địa bàn chiến lược, nhất là khu vực biên giới, vùng sâu,vùng xa, góp phần củng cố QP - AN, đấu tranh làm thât bại âm mưu, thủ đoạnchống phá của các thế lực thù địch
Một số hạn chế, tồn tại:
Nhận thức, quan điểm về kết hợp và nâng cao hiệu quả kết hợp phát triển KT –
VH, XH với tăng cường sức mạnh QP - AN của nhiều cấp, ngành, địa phươngtrong thời kỳ mới chưa thật đầy đủ và sâu sắc; chưa thấy hết được tính cấp thiếtphải tự kết hợp, tự bảo vệ trong mọi hoạt động KT – VH, XH và QP - AN ớ cáccấp, các ngành, nhất là ở các địa phưong nhất là vùng kinh tế khó khăn
Kết hợp KT – VH, XH vói QP - AN nhều mặt còn hạn chế, chậm đổi mới,thiếu cụ thể thống nhất Biểu hiện ở chỗ các chủ trương, chính sách, chi đạo tổchức thực hiện kết hợp KT – VH, XH với QP - AN còn nhiều lúng túng, chưaxác định đầy đù, cụ the nội dung, phương thức, phương pháp kết hợp phù hợpvới điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế Việc kết hợp trong quy hoạch, kế hoạchmới thể hiện được trên những chủ trương, phưong hướng chung, chưa có đầy đủnội dung và giải pháp cụ thể cho từng ngành, từng lĩnh vực cụ thể về KT - VH,
XH với QP - AN và vì vậy hiệu quả kết họp còn hạn chế
Cơ chế, chính sách, pháp luật để thực hiện nâng cao hiệu quả kết hợp pháttriên KT – VH, XH với QP - AN chưa được hình thành (đồng bộ, đầy đủ Việctriển khai thực hiện chủ trương tiếp tục phát triền các khu kinh tế - quốc phòng,xây dựng các khu quốc phòng - kinh tế; phát triển công nghiệp quốc phòng, gắncông nghiệp quốc phòng với công nghiệp quốc gia, tuy đạt được một sổ kết quả,nhưng hiệu qủa còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng Nhiều nguồn lực,tiềm năng trong lĩnh vực KT – VH, XH với QP - AN chưa được huy động, khaithác và kết hợp triệt để Đầu tư của Nhà nước còn dàn trải, hiệu quá kết hợpchưa cao, còn thất thoát và lãng phí nhiều Sức mạnh tồng hợp và khả năng sẵnsảng chiến đấu của các lực lượng vũ trang chưa được phát huy đầy đù, ở một sốđịa bàn còn có yếu tố gây mất ổn định chính trị - xã hội
Xuất phát từ những cơ sở lý luận, thực tiễn và thực trạng hiệu qủa kết hợp KT– VH, XH với QP - AN như đã phân tích trên, có thể khẳng định rằng nâng cao
Trang 10hiệu quã kết họp phát triển KT – VH, XH với tăng cường củng cố QP - AN là quyluật, là yêu cầu tất yếu khách quan trong việc xây dựng và bảo vệ Tồ quốc cũngnhư trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đồng thời nó cũngtrở thành quy luật phổ biến của mọi quốc gia, dân tộc có chủ quyền.
2 Nội dung và giải pháp nâng cao năng lực tham mưu của của cơ quan quận sự địa phương về két hợp phát triền kinh té, vh, xh với tăng cường cũng cố quôc phóng - an ninh trong thời kỳ mới theo tinh thần đại hội Đảng lần thứ XIII
2.1 Nhận thúc, vị trí, vai trò, mục tiêu, quan điểm nâng cao năng lực tham mưu của của cơ quan quận sự địa phương về két hợp phát triền kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cường cũng cố quôc phóng - an ninh trong thời kỳ mới
VH, XH với QP – AN đều được phát triển mạnh, cân đối, hài hòa, nhằm pháthuy sự nỗ lực, chủ động sáng tạo cua moi lình vực bo sung, thúc đẩy nhau cùngphát triển; góp phần tạo nên và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, lâu dài
đề thực hiện thành công sự nghiệp còng nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước theođịnh hướng XHCN Nói một cách cụ thể hơn nâng cao hiệu quả kết hợp cónghĩa là mỗi bước phát triển KT – VH, XH phải làm cho QP - AN được cũng cốvững chắc; tiềm lực, lực lượng và thế trận quốc phòng không ngừng được tăngcường; công nghiệp quốc phòng phát triển, có khả năng bào đảm vũ khí, trang bịcho các lực lượng vũ trang ngày càng hiện đại bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế độ lợi ích quốc gia dân tộc.Đồng thời hiệu quả đó phải thế hiện, tăng cường củng cố QP - AN đóng vai tròquan trọng góp phần đảm bảo cho nền kinh tế nước ta phát triển ôn định, nhanh,bền vững Nó vừa có khả năng tự bảo vệ và được bảo vệ vũng chắc, lại luôn ờ tưthế sẵn sàng về kinh tế bảo đảm cho QP - AN trong mọi tình huống; góp phầntạo nên sức mạnh tổng hợp, nhằm thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lượcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc
2.1.2 rị trí, vai trò
Nâng cao hiệu quả kết họp phát triển KT – VH, XH với QP - AN có vai tròtích cực trong việc tạo ra khả năng tự bảo vệ và được bảo vệ một cách vữngchắc trên các lĩnh vực KT – VH, XH với QP - AN Do đó, nâng cao hiệu quả kếthợp cũng chính là có vai trò trực tiếp tác động đến tạo môi trường hòa bình ổnđịnh lâu dài cho KT – VH, XH phát triển nhanh và bền vững, góp phần ngăn
Trang 11chặn nguy cơ tụt hậu xa hơn và chệch định hướng XHCN, tạo nền tảng vữngchắc cho QP - AN đáp ứng các tình huống phức tạp xảy ra Trong đó phát triển
KT – VH, XH có vai trò là tạo cơ sở để củng cố QP - AN, ngược lại QP - ANvững mạnh là điều kiện, phương tiện bão đảm cho quá trình xây dựng phát triên
KT – VH, XH
2.1.3 Mục tiêu nâng cao hiệu quả kết hợp
Nâng cao hiệu quả kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với tăng cườngcũng cố QP - AN phải trên cơ sở nắm chắc mục tiêu tổng quát của chiến lượcphát triển kinh tế, văn hóa, xã hội mà đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứXIII đã đề ra, thực hiện tốt các mục tiêu kết hợp sau đây
Một là, nâng cao hiệu quả kết hợp KT - VH, XH với QP - AN nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lực tổng hợp của quốc gia, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược
Trong tình hình mới thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xãhột và bảo vệ tổ quốc XHCN luôn có nhu cầu đan xen và gẳn bó với nhau QP -
AN vững mạnh là một trong những mục tiêu của sự nghiệp đấy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước KT - VH, XH cũng phải tạo cho mình một nền tảng anninh vững chắc QP - AN không chì phụ thuộc vào KT – VH, XH, dựa hẳn vào cơ
sỡ là nền kinh tê, mà mọi công trình kinh tế cũng có thể trờ thành điều kiện,phương tiện để xây dựng và đấu tranh quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia cóhiệu quả Đối với các dự án kinh tế có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI)dưới dạng hợp tác kinh doanh, liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài, đặc biệt làkhu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế mở, khu kinh tế cừa khẩu, đặc khu kinh
tế có thể áp dụng chính sách “đan xen lợi ích” , “cân bằng lợi ích” giữa các nướclớn, các nước phát triển để có lợi cho an ninh quốc gia Do đó, nâng cao hiệu quảkết hợp KT – VH, XH với QP - AN có mục tiêu là khai thác sử dụng tốt nhất tiềmlực tổng hợp cúa quốc gia bao gồm cả nguồn lực vật chất và phi vật chất cho sựthành công của hai nhiệm vụ chiến lược
Hai là, nâng cao hiệu quả kết hợp phát triển KT – VH, XH với QP - AN nhằm bao đảm cho KT – VH, XH phát triển ổn định, nhanh và bền vững là yêu cầu phát triền cua quốc gia, đồng thời cũng là mục tiêu của kết hợp KT - VH,
XH với QP - AN cần hướng tới
Kết họp KT – VH, XH với QP - AN có vai trò tích cực trong việc tạo ra khảnăng tự bảo vệ và được bảo vệ một cách vững chắc trên các lĩnh vực KT – VH,
XH với QP - AN Do đó kết hợp cũng có vai trò trực tiếp tác động đến tạo môitrường hòa bình ổn định lâu dải cho KT phat triền nhanh và bền vững, góp phầnngăn chặn nguy cư tụt hậu xa hơn và chệch định hướng XHCN, tạo nền tảngvững chắc cho QP - AN đáp ứng các tình huống phức tạp xảy ra Mọi quan niệmtách rời, chia cắt, biệt lập giữa hai quá trình, hai lĩnh vực KT – VH, XH với QP -
AN, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đều không phù hợp với tư duy mới về kết hợptrong tình hình mới
Trang 12Ba là, nâng cao hiệu quà kết hợp phát triển KT - XH với QP - AN nhằm xây dụng cung cổ QP - AN vũng chắc
Trong điều kiện nước ta không còn nguồn viện trợ của quốc tế, nền kinh tếphải tự lực bảo đảm nhu cầu về vật chất - kỹ thuật cho QP - AN Do đó, QP -
AN trước hết phải tự xây dựng tiềm lực bằng chính nội lưc cùa bản thân nềnkinh tế Vì vậy, kết họp KT – VH, XH với QP - AN có vai trò quan trọng, nhằmgắn kết các yêu cầu của QP - AN ngay trong quá trình phát triển KT – VH, XHtrên cả hai lĩnh vực: lực lượng (con người, vật chất kỹ thuật) và thế trận QP -
AN Phái đảm bảo cho công nghiệp quốc phòng quốc gia có khả năng trang bịcho các lực lượng vũ trang những vũ khí tương đối hiện đại đáp ứng với yêu cầucủa chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc và phù hợp với sự phát triển KT – VH,
XH Phải trên cơ sở xây dựng phát triên KT – VH, XH mà phát triển côngnghiệp quốc phòng, hiện đại hóa quốc phòng Sự tăng trưởng kinh tế còn là điềukiện đảm bảo ngân sách cho mua sắm trang thiết bị, vũ khí hiện đại tiên tiến củathế giới nhằm nâng cao khả năng, trình độ QP - AN của đất nước
2.1.4 Quan điếm, tư tưởng chỉ đạo năng cao hiệu quả kết họp phát triển
KT – VH, XH với tăng cường QP - AN trong tình hình mới
Trong chỉ đạo kết hợp phát triển KT - VH, XH với củng cố QP - AN cầnnắm vững quan điểm, tư tưỏng chỉ đạo sau:
Thứ nhất, kết họp phát triển KT - XH với QP - AN là một quy luật trong xây dựng và bảo vệ Tô quốc
Trong thời đại Hồ Chí Minh, những tư tưởng, quan điểm kết hợp đã đượcĐảng ta vận dụng và phát triển lên một bước mới, trở thành chủ trương, đườnglối xuyên suốt, nhất quán trong xây dựng và bảo vệ lô quôc qua các thời kỳ.Trên cơ sờ lý luận và thực tiễn ngày càng được bổ sung hoàn chỉnh, mối quan hệbiện chứng giữa các lĩnh vực KT - XII với QP - AN
Thứ hai, kết hợp chặt 'chẽgiữa tự bào vệ, tham gia bảo vệ với dược bào
vệ trong quan hệ xây dựng phát triển KT - XH và củng cố QP - AN
KT - XH, XH với QP - AN luôn có môi liên hệ khăng khít, đan xen và tácđộng, chi phoi lan nhau KI - XH không chi là đổi tượng bào vệ của QP - AN màcòn là điêu kiện, phương tiện xây dựng củng cố QP - AN Ngược lại, QP - ANvững mạnh cung la mọt yêu tô quan trọng đề thực hiện mục tiêu phát triển KT -
XH, góp phàn bào đàm cho KT - XH ổn định, phát triển nhanh và bền vững.Tuy nhien, môi lĩnh vực KI - XH và QP - AN có tính độc lập tương đối, có tínhquy luạt neng c ác lĩnh vực KT - XIỉ và QP - AN vừa có những điểm đồng nhấtlại vừa có màu thuân Vì vậy, cần giải quyết hài hòa các lợi ích trong quá trìnhkết hợp Phải luôn coi trọng mục tiêu giữ vững hòa bình, ổn định lâu dài để xâydựng, phát triên KT - XH Luôn chú trọng xây dựng cái gì, đến đâu phải bảo vệ
an toàn, vừng chắc đến đó Phải kết hợp chặt chẽ giữa tự bào vệ, tham gia bảo