(TIỂU LUẬN) phân tích những tác động của quy luật cạnh tranh đối với nền kinh tế hãy lấy một vài ví dụ và phân tích về những tác động của cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành

Trong công cuộc chuyển đổi nền kinh tế cũ sang nên kinh tế thị trường, Việt Nam cũng phải đối diện với sự cạnh tranh các thành phần kinh tế lẫn nhau.. Các sự cạnh tranh này cũng dần trở

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO VÀ POHE

====000====

BÀI TẬP LỚN

MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊ NIN

Đề bài: Phân tích những tác động của quy luật cạnh tranh đối với nền kinh tế? Hãy lấy một vài ví dụ và phân tích về những tác động của cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành ở Việt Nam hiện nay để minh họa.

Sinh viên : Đỗ Nguyên Phương

Mã sinh viên : 11214743 Lớp : Quản Trị Marketing 63D

Hà Nội – 04/2022

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 3

B PHẦN NỘI DUNG 4

I Khái niệm cạnh tranh và tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 4

1 Cạnh tranh là gì 4

2 Các loại hình cạnh tranh trong kinh tế thị trường 4

3 Tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 5

II Ví dụ về cạnh tranh 7

1 Cạnh tranh nội bộ ngành 7

2 Cạnh tranh giữa các ngành 9

C LIÊN HỆ BẢN THÂN 10

D PHẦN KẾT LUẬN 11

A PHẦN MỞ ĐẦU

Sự xuất hiện của quy luật cạnh tranh đối với kinh tế đã xuất hiện trong suốt

2 thiên niên kỷ trong suốt lịch sử Việc nghiên cứu học về quy luật cạnh tranh bắt đầu từ những đầu thế kỉ 18 với những tác phẩm như Adam Smith’s The Wealth of Nations Ở Việt Nam, luật cạnh tranh được bắt đầu có hiệu lực kể từ năm 2005 và

đã được thắt chặt hơn kể từ khi Việt Nam bắt đầu hội nhập với WTO vào 2007

Bất kì lĩnh vực nào cũng phải xuất hiện sự cạnh tranh, nếu không có cạnh tranh sẽ không có sinh tồn và phát triển Cũng chính vì thề, nền kinh tế thị trường

sẽ luôn tồn tại sự cạnh tranh Trong công cuộc chuyển đổi nền kinh tế cũ sang nên kinh tế thị trường, Việt Nam cũng phải đối diện với sự cạnh tranh các thành phần kinh tế lẫn nhau Các sự cạnh tranh này cũng dần trở nên quyết liệt hơn kể từ khi Việt Nam bước vào xu hướng toàn cầu hóa, Việt Nam cũng đã tạo rất nhiều điều kiện cho các doanh nghiệp có khả năng mở rộng thị trường tiềm năng, đồng thời huy động vốn từ nước ngoài đem lại những thành tựu đáng kể như chỉ số FDI tăng vượt trội, kể cả khi đang trong diễn biến dịch Covid – 19 với 31,15 tỉ USD Nếu so với các nước khác, tỉ số này chưa quá phần lớn lao nhưng nó cũng đã phần nào góp phần định hướng phát triển kinh tế đất nước ta trong thời gian qua Tuy nhiên chúng ta vẫn đang gặp rất nhiều hạn chế, một trong số đó chính là khả năng cạnh tranh kinh tế của nước ta còn khá yếu kém, dẫn đến cạnh tranh không hoàn hảo, không lành mạnh và sinh ra hiện tượng cạnh tranh độc quyền

Là một sinh viên đang được học tập và rèn luyện dưới ngôi trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân năng động, sáng tạo, đặc biệt dưới sự dẫn dắc của cô Nguyễn Thị Hào đã truyền đạt cho em những kiến thức, cảm hứng về bộ môn Kinh Tế Chính Trị Mác Lê Nin Bởi vậy, xuất phát từ sự hứng thú với môn học, với những đặc điểm của 1 nền kinh tế cùng những nghiên cứu có sẵn và lòng ham học hỏi, tìm hiểu về nội dung này Để tìm sâu hơn về từng vấn đề và kiến thức nền tảng, em

xin được nghiên cứu đề tài: “Phân tích những tác động của quy luật cạnh tranh

đối với nền kinh tế” Bài tiểu luận dưới đây sẽ làm sáng tỏ những tác động của

quy luật trên qua những nội dung dưới đây

B PHẦN NỘI DUNG

tế thị trường

1 Cạnh tranh là gì

Cụm từ “cạnh tranh” xuất hiện trong rất nhiều lĩnh vực trong xã hội như: Chính trị, kinh tế, văn hóa, thể thao, và cũng có nhiều cách định nghĩa, góc nhìn khác nhau về cạnh tranh Nhưng trong kinh tế học, cạnh tranh là một khái niệm gắn liền với sự phát triển trong nền kinh tế thị trường khi cung – cầu hàng hóa và giá cả hàng hóa là yếu tố quyết định Nó xuất hiện ở mọi giai đoạn của quá trình kinh doanh và gắn liền với mọi chủ thể kinh doanh đang hoạt động trên thị trường Dù

đã có rất nhiều góc nhìn khác nhau về cạnh tranh trong nền kinh tế học nhưng nhìn chung, tất cả đều có 1 ý kiến chung đó là hoạt động cạnh tranh giữa những người sản xuất hàng hóa để có được giá cả đầu vào thấp nhất về mình, giữa những

thương nhân để thu về lượng khách nhiều nhất và các nhà kinh doanh để có được điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi thế tốt nhất Cạnh tranh cũng xuất hiện nhiều trong các người tiêu thụ sản phẩm nhưng phần lớn là giữa những nhà sản xuất

2 Các loại hình cạnh tranh trong kinh tế thị trường

Có 2 loại hình cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường đó là: Cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành với nhau Cạnh tranh nội bộ ngành là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cùng kinh doanh 1 mặt hàng sản phẩm giống nhau hoặc tương tự nhau Nhằm giành giật những điều kiện kinh tế cơ

sở sản xuất và tiêu thụ lớn nhất để có lợi nhuận siêu ngạch Các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau về sản phẩm Do đó kết quả của sự cạnh tranh này là hình thành nên

giá thị trường của từng loại mặt hàng Đó là giá trị của hàng hóa được tính dựa vào điều kiện sản xuất chung bình của toàn xã hội Nếu doanh nghiệp nào có điều kiện sản xuất dưới mưccs trung bình của xã hội sẽ bị thiệt hoặc lỗ vốn Còn những doanh nghiệp có điều kiện sản xuất trên mức trung bình của xã hội sẽ thu được lợi nhuận thông qua sự chênh lệch về các điều kiện sản xuất

Cạnh tranh giữa các ngành với nhau là cạnh tranh của các doanh nghiệp ở các ngành kinh tế với nhau với mục đích thu lại lợi nhuận cao nhất về mình Cạnh tranh giữa các ngành sẽ tạo ra mức sinh lời khác nhau giữa các ngành khác nhau 2 hình thái cạnh tranh này luôn tồn tại với nhau trong mọi hình thái kinh tế thị

trường

3 Tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

- Cạnh tranh có tác động rất lớn đến cả nền kinh tế, bao gồm cả người sản

xuất và người tiêu dùng

của xã hội về nhu cầu sản phẩm về cả mặt chất và lượng Cạnh tranh khi nhìn qua góc độ quy luật cung cầu sẽ kích thích phản ứng của các nhà sản xuất với thị hiếu luôn thay đổi của người tiêu dùng Cạnh tranh liên tục tác động trực tiếp vào giá cả thị trường, bắt buộc các nhà sản xuất phải cạnh tranh về mặt giá cả, nguyên liệu đầu vào với 1 chi phí thấp nhất và đa dạng hóa các mặt hàng của mình, đồng thời chất lượng của sản phẩm cũng phải được nâng cao Chính vì thế cạnh tranh sẽ giúp người tiêu dùng sở hữu được những sản phẩm mong muốn với 1 mức giá tối ưu nhất vì các nhà sản xuất phải thỏa mãn những nhu cầu của họ theo 1 cách tối ưu nhất

mỗi doanh nghiệp trên thương trường thị trường Sự phát triển và

thịnh vượng của mỗi doanh nghiệp phụ thuộc phần nhiều vào sự tiêu thụ sản phẩm của người tiêu dùng, đây cũng là khâu quyết định xem 1 doanh nghiệp có thể tiếp tục hay dừng lại Cạnh tranh cũng là động lực thúc đẩy các nhà sản xuât thay đổi hành vi, giúp

họ có được những góc nhìn mới lạ về thị trường tiềm năng, nâng cao khả năng sản xuất cũng như chất lượng sản phẩm, luôn đổi mới về kỹ thuật, công nghệ áp dụng vào sản xuất Cạnh tranh trong các nhà sản xuất cũng quyết định được vị trí của doanh nghiệp trên thị trường nhờ vào thị phần mà họ nắm giữ

cả nền kinh tế đi lên, giúp xóa bỏ sự cạnh tranh độc quyền, cạnh tranh không lành mạnh Nhằm đảm bảo sự phát triển về kinh tế, khoa học, xã hội trong kinh doanh Cạnh tranh cũng giúp khơi gợi những nhu cầu mới của xã hội thông qua việc phát triển những sản phẩm mới Thông qua đó, cạnh tranh giúp nền kinh tế quốc dân vững mạnh, tạo điều kiện cho những chủ thể vươn ra những nền kinh tế quốc tế

- Tuy vậy, cạnh tranh cũng có những tác động tiêu cực tới nền kinh tế thị

trường

tiêu dùng sẽ gặp những tác động tiêu cực như hàng giả, hàng nhái, thông tin không trung thực về sản phẩm, ghi nhãn sai và không đầy đủ, Đây đều là những tác động tiêu cực hướng thẳng về phía người tiêu dùng, là 1 trong những hệ lụy của cạnh tranh không lành mạnh, hạn chế cạnh tranh

o Dưới góc độ nhà sản xuất: Gây ra việc cạnh tranh không lành

mạnh giữa các doanh nghiệp Khi có sự cạnh tranh lớn, các doanh nghiệp sẽ hạ thấp giá trị doanh nghiệp khác bằng những biện pháp khác nhau Đồng thời tạo ra tổn hại môi trường kinh doanh, xói mòn các giá trị đạo đức xã hội

toàn xã hội Khi các nguồn lực tiềm năng cũng như nguồn lực sẵn

có bị sử dụng không hiệu quả, xã hội có ít cơ hội lựa chọn hơn để thỏa mãn các phúc lợi xã hội đã bị giảm bớt Hơn nữa, điều này cũng sẽ có cơ hội cho các doanh nghiệp cạnh tranh không lành mạnh, cạnh tranh độc quyền

1 Cạnh tranh nội bộ ngành

Một ví dụ tiêu biểu về cạnh tranh nội bộ ngành ở Việt Nam là cạnh tranh giữa Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân Đội (Viettel) và nhà mạng Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Tập đoàn Bưu Chính Viễn thông Việt Nam (Mobifone)

a Tổng quan về 2 nhà đối thủ cạnh tranh

- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Tập đoàn Bưu Chính Viễn thông Việt

Nam (MobiFone) được thành lập vào ngày 16/04/1993 với slogan “Mọi lúc, mọi nơi” Nhà mạng đã liên tục phát triển và chiếm được thị phần số

1 Việt Nam về mảng thuê bao di động trong tính đến cuối năm 2006 với 3,7 triệu thuê bao

- Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân Đội (Viettel) được thành lập vào

năm 1995 với slogan “ Hãy nói theo cách của bạn”, tiền thân là Công ty Điện tử thiết bị thông tin Nhà mạng Viettel đã có một sự bứt phá mạnh

mẽ từ khi thành lập, chiếm được thị phần số 1 vào năm 2008 với 20 triệu thuê bao so với chỉ 2,2 triệu thuê bao so với năm 2006

b Các yếu tố cạnh tranh

- Cạnh tranh về giá cước:

Với ưu thế là nhà mạng đầu tiên trong ngành di động tại Việt Nam, Vinafone không gặp quá nhiều khó khăn khi định giá sản phẩm dịch vụ từ thời điểm đầu tiên Thế nhưng với sự góp mặt của Viettel thì việc định giá sản phẩm gặp rất nhiều trở ngại Các gói cước của Mobifone giảm dần đều trong các cuộc chiến về giá cả

Một ví dụ tiêu biểu cho cuộc chiến giá cả này đó là gói cước dành cho học sinh , sinh viên, người có thu nhập thấp của 2 nhà mạng này Khi Viettel tung ra gói cước Sinh viên với mức cước thoại và nhắn tin rẻ nhất trong số các gói cước với 1390đ/phút khi gọi nội mạng và 1590đ/phút khi gọi ngoại mạng cùng các dịch vụ kèm theo, Mobifone cũng đã nhanh chóng tung ra gói Q-student với 1380đ/phút nội mạng và 1580đ/phút ngoại mạng cùng các dịch vụ đi kèm Có thể thấy, sự xuất hiện của Viettel đã khiến Mobifone đã phải có những gói giá cước cũng như chiến lược nhất định để thu hút lại thị phần của mình

- Cạnh tranh về chất lượng dịch vụ:

Theo khảo sát, chất lượng dịch vụ của sóng Viettel được đánh giá cao nhất – Khảo sát được công bố của Bộ Thông tin & Truyền thông vào 8/2020 Theo khảo sát, có tới 1,98% các cuộc gọi của Mobifone bị rơi trong khi con số này chỉ là 0.27% so với Viettel Điều này dễ dàng nhận ra, Viettel đang dẫn đầu về mức độ hài lòng khi sử dụng dịch vụ khi có 1 mức giá ưu đãi cùng với chất lượng dịch vụ tốt trong thời gian ngắn

- Cạnh tranh về kênh phân phối:

Vào những năm trước 2008, Vinafone được coi là nhà mạng dành cho những khách hàng có thu nhập cao, chính vì thế các kênh phân phối nhắm vào thị phần nông thôn rất thấp Viettel đã nắm được thị trường tiềm năng

đầy màu mỡ này, áp dụng chiến thuật “Nông thôn bao vây thành thị” của Mao Trạch Đông, Viettel đã triển khai rất nhiều các cột phát sóng ở xung quanh nôn thôn và nhanh chóng chiếm được thị phần lớn ở các vùng này.Dù Mobifone cũng đã nhanh chóng ra gói cước siêu rẻ Mobi365 nhưng vẫn là một bước đi chậm so với Viettel, vì thế khả năng cạnh tranh không cao Việc cạnh tranh từ các kênh phân phối đa dạng, có mục tiêu tiềm năng rõ ràng cụ thể đã giúp Viettel nhanh chóng chiếm được thị phần lớn dù là 1 nhà mạng sinh sau đẻ muộn

2 Cạnh tranh giữa các ngành

Một ví dụ tiêu biểu về cạnh tranh giữa các ngành ở Việt Nam là cạnh tranh giữa taxi truyền thống và Grab

a Tổng quan về 2 đối thủ cạnh tranh

- Grab là công ty có trụ sở chính tại Singapore, hiện nay đang là công ty

hỗ trợ vận tải lớn nhất Đông Nam Á với mạng lưới 1,1 triệu tài xế, chiếm

95% thị trường đặt taxi qua bên thứ 3 Tại thị trường Việt Nam, dịch vụ Grab Taxi đã được triển khai tại Thành Phố Hồ Chí Minh từ tháng

2/2014 Cùng theo đó, GrabBike đã hoạt động ở cả Thành Phố Hồ Chí Minh và Hà Nội từ tháng 11/2014 và tháng 6/2015 Hiện nay Grab đang cung cấp tại thị trường Việt Nam với 4 dịch vụ chính: GrabCar,

GrabBike, GrabExpress

- Taxi truyền thống tại Việt Nam có 2 doanh nghiệp lớn nhất đó là Mai

Linh và Vinasun Cả 2 công ty vận tải này đều có lịch sử thành lập trên dưới 20 năm và là 2 hãng có lượng người sử dụng lớn nhất tại Việt Nam

từ lúc thành lập tới cuối 2014 Độ phủ sóng của cả 2 thương hiệu dàn trải hầu hết các tỉnh thành Việt Nam

b Các yếu tố cạnh tranh

- Cạnh tranh về giá:

Với sự xuất hiện của Grab tại thị trường Việt Nam, thị trường giá vận tải đã

có rất nhiều biến động lớn Với giá cước của Grab thấp hơn giá cước của taxi thông thường kèm rất nhiều khuyến mại, các hãng xe taxi truyền thống như Mai Linh và Vinasun đã gặp rất nhiều khó khăn khi người dùng đổ dồn sang sử dụng dịch vụ của Grab

- Cạnh tranh về dịch vụ

Một trong những điểm đặc biệt của sự cạnh tranh giữa Taxi công nghệ và Taxi truyền thống đó là dịch vụ Về phía của Taxi công nghệ, với sự tối ưu hóa về độ tiện lợi sử dụng, thông tin khách hàng nắm bắt được như số tiền cần phải trả, thông tin tài xế trước khi lên chuyến xe, điều này vô hình chung tạo tâm lý an toàn hơn so với taxi truyền thống Đồng thời, việc giải quyết các vấn đề khiếu nại của taxi công nghệ cũng nhanh chóng và thuận tiện hơn

so với taxi truyền thống Tuy rằng từ phía Taxi truyền thống đã có những cải tiến để bắt kịp so với xu hướng thông qua các ứng dụng để đặt xe, thế nhưng vẫn không thể bắt kịp được với thị phần sẵn có của taxi công nghệ

C LIÊN HỆ BẢN THÂN

Vượt qua hàng trăm năm chịu sự bóc lột của chủ nghĩa đế quốc, Việt Nam

đã trở nên hoàn toàn độc lập và trở thành 1 nền kinh tế thị trường theo định hướng

xã hội chủ nghĩa đang phát triển Từ một quốc gia thuần nông, đại đa số người dân sống ở nông thôn, trình độ phát triển thấp, Việt Nam đã chuyển mình trở thành một quốc gia có mức thu nhập trung bình trên thế giới Luật cạnh tranh được ban hành

là 1 trong những minh chứng cho nền kinh tế đang phát triển này Là 1 sinh viên trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân nói riêng và là một thanh niên Việt Nam nói

chung, thông qua những kiến thức đã được học, chúng ta cần phải biết nâng cao trình độ bản thân, áp dụng những quy luật cạnh tranh trong nền kinh tế nói riêng và quy luật cạnh tranh nói chung để nhận thấy được sự không ngừng cố gắng phát triển rất quan trọng Mỗi bản thân chúng ta là một cá thể trong một tập thể, việc xây dựng lên một cuộc sống tốt đẹp, lành mạnh nhưng không thiếu phần cố gắng của chính bản thân mình cũng là sự góp phần của việc xây dựng và phát triển nước nhà

D PHẦN KẾT LUẬN

Với xu hướng toàn cầu hóa của đất nước Việt Nam ta hiện nay, dễ dàng nhận thấy cạnh tranh đã trở thành một việc tất yếu của bất cứ loại hàng hóa nào Cạnh tranh cũng có những mặt trái của riêng nó, thường dẫn tới sự độc quyền và đánh dấu bằng sự phá sản của một bên tham gia cạnh tranh, gây ra sự thất nghiệp và tạo gánh nặng cho toàn xã hội Tuy nhiên, trong cả quá trình lâu dài, cạnh tranh lại là động lực để phát triển kinh tế, giúp các nguồn lực được phân chia hiệu quả

Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường là 1 con dao 2 lưỡi, nó cũng có thể giúp nền kinh tế trở nên lớn mạnh và phát triển, nó đồng thời cũng có thể giết chết một vài cá nhân doanh nghiệp Nếu có chính sách phát triển cùng chính sách cạnh tranh hợp lý, Việt Nam sẽ hưởng lợi lớn do chính sách cạnh tranh mang lại Là nước áp dụng chính sách cạnh tranh muộn, Việt Nam có thể áp dụng các bài học của các nước đi trước, từ đó hy vọng Việt Nam sẽ chứng minh rằng: Việt Nam chính là mảnh đất màu mỡ cho cạnh tranh phát huy hết tối đa ưu điểm của nó