Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tổng quát mức chất lượngcủa một sản phẩm so với tiêu chuẩn hoặc so với một sản phẩm cùng loại trên thị trườngdựa trên tất cả các chỉ tiêu cảm qua
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH
Khoa Đào tạo Chất lượng cao Ngành Công nghệ thực phẩm
Trang 2TIÊU
CHÍ
NỘI DUNG
ĐIỂM
SỐ BỐ
CỤC
TRÌNH BÀY
TỔN G
NHẬN XÉT CỦA GVHD
Trang 3
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng… năm
2022
Ký tên
Trang 5Bài 5 PHƯƠNG PHÁP MÔ TẢ CHO ĐIỂM
1 Mục đích thí nghiệm
Tìm hiểu về phương pháp đánh giá cảm quan theo Tiêu chuẩn Việt Nam(TCVN3215_79) Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tổng quát mức chất lượngcủa một sản phẩm so với tiêu chuẩn hoặc so với một sản phẩm cùng loại trên thị trườngdựa trên tất cả các chỉ tiêu cảm quan: Màu sắc, mùi, vị và trạng thái (Hà Duyên Tư,2006) Do các chỉ tiêu có vai trò đối với chất lượng chung của sản phẩm ở mức khácnhau nên các giá trị cho được đối với mỗi chỉ tiêu được nhân thêm một giá trị tương ứnggọi là hệ số trọng lượng
Phương pháp đánh giá cảm quan sản phẩm được thực hiện theo TCVN3215_79
sử dụng hệ điểm 20 xây dựng trên một thang 6 bậc 5 điểm Thông thường hội đồng gồm
5 đến 12 người chuyên gia có hiểu biết về sản phẩm Hội đồng có chủ tịch và thư ký lãnhđạo hội đồng trong quá trình làm việc
2 Nguyên tắc phép thử
Người thử sẽ nhận được 2 mẫu đã được mã hóa Người thử sau khi nhận được mẫu sẽnghe hướng dẫn từ kỹ thuật viên và nhận phiếu hướng dẫn đi kèm Yêu cầu người thử sửdụng lần lượt các mẫu theo thứ tự họ nhận được
3 Đối tượng người thử
Nhóm gồm 8 sinh viên đang theo học lớp thí nghiệm đánh giá cảm quan Nhom đã đượctrải qua 2 buổi huấn luyện cơ bản
4 Phiếu hướng dẫn thí nghiệm
Trang 6PHÒNG THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁCẢM QUAN
PHIẾU HƯỚNG DẪN PHÉP THỬ MÔ TẢ CHO ĐIỂM
(Theo TCVN3215-79)
Số thứ tự:
Bạn sẽ nhận được 2 mẫu sữa Bạn hãy quan sát và nếm mẫu Sau đó hãy cho điểm
từ 0 đến 5 cho từng mẫu sữa theo các chỉ tiêu chất lượng như màu sắc, trạng thái,mùi, vị vào ô cho điểm dưới đây và nhận xét
Tên sản phẩm kiểm tra: Ngày thí nghiệm:
Họ và tên người kiểm tra: Chữ ký:
Trang 7Vị
Trang 8Chú ý: Bạn vui lòng thanh vị bằng nước lọc trước khi thử mẫu và giữa các lần thử.
Trang 9Bậc đánh Điểm chưa có trọng Cơ sở đánh giá
Trong chỉ tiêu đang xét, sản phẩm có
1 5 tính tốt đặc trưng và rõ rệt cho chỉ tiêu
đó, sản phẩm không có sai lỗi và khuyếttật nào
Sản phẩm có khuyết tật nhỏ hoặc sai lỗi
2 4 nhỏ hoặc cả hai nhưng không làm giảm
giá trị cảm quan của sản phẩm đó
Sản phẩm có khuyết tật hoặc sai lỗi hoặc
cả hai Số lượng và mức độ của khuyết
3 3 tật, sai lỗi đó làm giảm giá trị cảm quan
của sản phẩm, nhưng sản phẩm vẫn đạttheo tiêu
chuẩn
Sản phẩm có khuyết tật hoặc sai lỗi hoặc
cả hai Số lượng và mức độ của khuyết
4 2 tật, sai lỗi làm cho sản phẩm không đạt
mức chất lượng quy định trong tiêuchuẩn, nhưng còn khả năng bán được.Sản phẩm có khuyết tật và sai lỗi ở mức
độ trầm trọng không đạt mục đích sử
5 1 dụng chính của sản phẩm đó Song sản
phẩm vẫn chưa bị coi là “hỏng” Sảnphẩm đó không thể bán được, nhưng saukhi tái chế thích hợp vẫn có
Trang 10Điểm số Tính Đặc Cách đánh giá
Màu sắc Trong, sạch và có màu trắng
5 Mùi, vị Mùi đặc trưng, vị ngọt nhẹ
Trạng Dung dịch đồng nhất, không vón cục,
không có lớp chất béo nổi lên mặtthái
4
Màu sắc Màu trắng đục hoặc vàng nhạt
Mùi, vị Mùi vị vẫn bình thường, không có mùi lạ
Trạng Đồng nhất , không phân lớp
thái
3
Màu sắc Màu trắng đục hoặc vàng nhạt
Mùi, vị Mùi thơm nhẹ của sữa, không có vị lạ Quan sát bằng
mắt, nhìn mẫuTrạng Đồng nhất ít, không phân lớp
Thử mẫu vàMàu sắc Trắng vàng
2 Mùi, vị Không có mùi thơm của sữa, có cảm nhận từ
mùi lạ Béo ít, ngọt, có mùi lạ nhẹ khoang miệngKhông đồng nhất, không phân lớp
Trạng Dung dịch có một lớp váng nhẹ trên bề
thái mặt - hiện tượng tách béo
Màu sắc Trắng vàng
1
Mùi, vị Không có mùi thơm của sữa, có
mùi lạ Không béo, ngọt gắt, có mùi
lạ nhẹ
Trang 115 Phiếu chuẩn bị thí nghiệm
PHÒNG THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁ CẢM QUAN
PHIẾU CHUẨN BỊ THÍ NGHIỆM PHÉP THỬ MÔ TẢ CHO ĐIỂM
(Theo TCVN3215-79)
Ngày thí nghiệm: 21/03/2022
Nội dung: Tình huống được đặt trong bối cảnh của công ty sản xuất sữa tiệt trùng TH
True Milk Buổi thử nghiệm sản phẩm mới nhằm mục đích cho hội đồng đánh giá sảnphẩm sữa tiệt trùng ở điều kiện nhiệt độ lạnh hay nhiệt độ thường và sẽ đánh giá nhưthế nào về các tính chất cảm quan của sữa bằng cách cho điểm trên từng thuộc tính củasản phẩm
Thành lập một hội đồng gồm 6 thành viên và tiến hành thử các mẫu sản phẩm sữa tiệttrùng và đưa ra những thuật ngữ mô tả các đặc tính cảm quan dựa cho điểm chất lượngTCVN3215-79 Các sản phẩm sữa tiệt trùng được đánh giá thông qua 4 chỉ tiêu chấtlượng là trạng thái, màu sắc, mùi, vị
Mẫu sữa ở nhiệt độ 30℃ (A) 259
Trang 12Mẫu sữa ở nhiệt độ 15℃ (B) 862
Trang 13Thư ký hội đồng cảm Chủ tịch hội đồng cảm quan
Trang 145 Bút 8 cây
Trang 158 Quy trình thực hiện thí nghiệm
8.1 Quy trình chuẩn bị mẫu
Chuẩn bị 16 ly nhựa, rót 8 ly chứa mẫu ở nhiệt độ phòng và 8 ly chứa mẫu đãđược giữ ở 15oC Bên cạnh đó dán các số mã hóa đã chuẩn bị sẵn lên các ly chứa mẫu.Tiếp theo, chuẩn bị các ly để đựng nước thanh vị Rót vào các ly khoảng 20ml
8.3 Hướng dẫn thí nghiệm
Khi nhận được các mẫu, người thử sẽ tiến hành thử lần lượt các mẫu và đưa ra mức điểm mà mình mong muốn từ 0 là mức thấp nhất và 5 là điểm cao nhất Khi người
Trang 16thử cho điểm xong, có thể nhận xét bằng các từ ngữ đã được cung cấp sẵn trong phiếu hướng dẫn tương ứng với các mức điểm.
Cuối cùng, kĩ thuật viên sẽ cảm ơn người
thử 9.Kết quả ghi nhận được Mẫu ở 30oC (259)
có trọng lượng
Trang 17lượng chưa có lượng
trọng
Trang 191 2 3 4 5 6
Trắng Trắng Màu Trắng, Màungà, đục, trắng đồng trắngđồng đồng đục, nhất, đục củanhất, nhất, dung thơm sữa,mùi vị không dịch nhẹ, béo dungđặc tách lớp đồng vừa dịch cótrưng Mùi vị nhất, lớp váng
thường, vón cục,không mùi đặc
có mùi trưng
lạ Không
có vị lạTrắng Trắng, Trắng, Màu Trắng Màuđục đồng không bị trắng đục, trắng
nhất, vón cục, đục, đồng đục,mùi vị không đồng nhất, dung
đặctrưng
tách lớp
Thơmnhẹ củasữa, mùi
vị bìnhthường
nhất,không
tách lớp
Mùi đặctrưng,không
có mùi
vị lạ
không
có mùiđặctrưngcủa sữa
Béo nhẹ,
có vị lạ
dịch đồngnhất,khôngvón cục.Không
bị táchlớp Mùithơmnhẹ củasữa, vịbìnhthường
Trang 2010 Nhận xét kết quả
10.1
Hai mẫu đạt được mức điểm lần lượt là 16.5 và 14.5 Theo thang điểm danh hiệuchất lượng, mẫu ở mức 15oC đạt được danh hiệu khá, các chỉ tiêu quan trọng đều đạt mứcđiểm hơn 3.8 theo đúng TCVN 3215_79
Dựa trên thang điểm nhận được có thể đánh giá sản phẩm khi được sử dụng lạnh
sẽ đem lại cảm giác cảm quan tốt hơn
10.2 Nguyên nhân
Nguyên nhân có thể là do hội đồng chưa được qua huấn luyện Người thử chỉ coi
sơ bảng điểm nên chưa nhớ nên có một số kết quả nhận được không đưa ra nhận xét
Trang 21Bên cạnh đó, trong quá trình chuẩn bị mẫu có thể xảy ra sai xót về nhiệt độ củamẫu nên tạo ra cảm giác protein bị đông tụ Dẫn đến làm một số đánh giá nhận đượcđiểm thấp hơn so với mẫu ở 15oC.
Việc thanh vị không hoàn toàn làm giảm đi hương vị của sản phẩm, mùi vị sẽkhông được thể hiện một cách trọn vẹn
10.3 Cách khắc phục
Hội đồng người thử cần được chọn lại từ 5-12 người đã trải qua huấn luyện để cóthể đưa ra một nhận xét tốt nhất về sản phẩm Bên cạnh đó cần để người thử làm quenvới bảng điểm tiêu chuẩn
Giữa các lần thử mẫu cần thanh vị kỹ càng, đảm bảo không còn dư vị của mẫutrước