PHÂN TÍCH CHỨC NĂNG CỦA TRIẾT HỌC VÀ TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN, LIÊN HỆ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA VÀ CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆ 4.0 Tiểu luận cuối kỳ Môn học: T
Trang 1PHÂN TÍCH CHỨC NĂNG CỦA TRIẾT HỌC VÀ TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN, LIÊN HỆ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU
HÓA VÀ CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆ 4.0
Tiểu luận cuối kỳ Môn học: Triết học Mác – Lênin
MÃ SỐ LỚP HP: LLCT130105_14CLC GVHD: GVC TS Đặng Thị Minh Tuấn NHÓM THỰC HIỆN: Hội bạn cùng tiến HỌC KỲ: 1 – NĂM HỌC: 2021 – 2022
TP HỒ CHÍ MINH – THÁNG…/NĂM …
Trang 21 Lâm Xuân Minh Nhật - 21151142
Trang 31 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài1
3 Phương pháp thực hiện đề tài 2
CHƯƠNG 1: CHỨC NĂNG CỦA TRIẾT HỌC VÀ TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN TRONG CUỘC SỐNG CON NGƯỜI 3
1.1 Tiền đề khoa học của triết học và triết học Mác – Lênin 3
1.2 Chức năng của triết học và triết học Mác – Lênin 4
1.3 Vai trò của triết học và triết học Mác – Lênin đối với cuộc sống con người 5
CHƯƠNG 2: ĐỊNH HƯỚNG CHO BẢN THÂN TRONG BỐI CẢNH
2.1 Sơ lược về bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 7 2.2 Vai trò của thế hệ trẻ trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 11
2.3 Định hướng cho bản thân 13
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thế giới loài người đã và đang không ngừng phát triển Lịch sử nhân loại
đã trải qua 3 cuộc cách mạng công nghiệp lớn, nó đã làm thay đổi cuộc sống củamỗi người chúng ta Và hiện tại, thế kỉ XXI, xã hội loài người đang thực hiện quá trình toàn cầu hóa và cách mạng 4.0 Trong bối cảnh đó, cùng với sự phát triển của nền kinh tế song hành với khoa học kĩ thuật – công nghệ đã đẩy mạnh kinh tế trên toàn thế giới tăng trưởng không ngừng Lịch sử nhân loại đã thể hiệnrằng, nền kinh tế phát triển là một quy luật khách quan và bất cứ thời kì nào, ở bất kì quốc gia nào, bất kể giàu mạnh hay suy yếu, nền kinh tế đều được phát triển từ sản xuất và khoa học kĩ thuật Hiểu rõ được tác động to lớn của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ta cần đề ra những chiến lược phù hợp để áp dụng vào thực tiễn nhằm đưa xã hội phát triển cả về chất lượng cuộc sống và giá trị
tinh thần Vì vậy, nhóm “Hội bạn cùng tiến” chúng em xin chọn vấn đề: Phân
tích chức năng của triết học và triết học Mác – Lênin, liên hệ định hướng phát triển của bản than trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công
nghiệp 4.0 làm đề tài tiểu luận của mình
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu của bài tiểu luận này là tìm hiểu chức năng của triết học và triết học Mác – Lênin Từ đó, tìm được sự liên hệ nhằm định hướng phát triển bản thân trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0
Để đạt được mục tiêu này, tiểu luận cần tập trung vào các nhiệm vụ sau:
- Phân tích chức năng của triết học và triết học Mác – Lênin trong cuộc sốngcon người
Trang 5- Trình bày khái quát bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, phân tích tầm quan trọng của cách mạng 4.0 trong xã hội hiện đại Từ đó liên hệ định hướng cho sự phát triển của bản thân trong tình hình hiện tại.
3 Phương pháp thực hiện đề tài
Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở lý thuyết của triết học và triết học Mác – Lênin, phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với một số phương pháp cụ thể có thể kể đến như: lịch
sử - logic, phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch…
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:
CHỨC NĂNG CỦA TRIẾT HỌC VÀ TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
TRONG CUỘC SỐNG CON NGƯỜI 1.1 Tiền đề khoa học của triết học và triết học Mác – Lênin
Nguồn gốc của “Triết học”: là bắt nguồn từ các điều đơn giản nhất của
con người, triết học ra đời rất rộng rãi nhiều nơi trên toàn thế giới (Từ Thế kỉ VIII đến Thế kỉ thứ VI Trước Công Nguyên) xuất hiện ở các trung tâm văn minhlớn của cổ đại đầy nguy nga và tráng lệ Con người luôn tìm kiếm và kiên trì tìmhiểu với kì vọng được đáp về nhu cầu nhận thức và nhu cầu thực tiễn nhằm tạo
ra những thuyết có tính hệ thống, chung nhất và phản ánh thế giới xung quanh của chính con người Triết học là 1 loại hình thức xuất hiện sớm nhất trong các hình thức lý luận của nhân loại, được chia làm 2 loại nguồn gốc: Nguồn gốc nhận thức: là nhận thức theo một cách tự nhiên về thế giới thông qua đó con người dần cải thiện, có kinh nghiệm và tri thức từng bước phát triển Sự phát triển về tư duy trù tượng sẽ phát triển nhiều về nhận thức nhằm tạo ra những cái chung nhất về thế giới và sau đó sẽ hình thành tư duy logic Nguồn gốc ra đời từ
xã hội của Triết học ra đời khi xã hội đã có sự phân công lao động, loài người đãxuất hiện phân hóa giai cấp Tri thức xuất hiện với tư cách là tầng lớp xã hội và
đã có một vị trí xác định Nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc xã hội xuất hiện dẫn đến sự ra đời Triết học và chỉ sự phân chia có tính chất tương đối để hiểu triết học ra đời trong điều kiện nào?
Khái niệm về “Triết học”:
Nó là nghiên cứu và đưa ra lí lẻ chung nhất về các hoạt động và hoạt động của con người trong thế giới thực nơi con người có thể chinh phục Đó là quá trình học hỏi những gì thống nhất về con người và thế giới quan và mọi người
Trang 7đang ở đâu trên thế giới và biết cách nhìn nhận đúng đắn về sự tồn tại và phát triển.
Tiền đề khoa học: những sự phát triển mạnh mẽ của khoa học chính là tiền
đề để Triết học Mác ra đời, sự phát triển của Chủ Nghĩa Tư Bản cũng góp phần xây dựng phần nào đó và công cuộc hình thành Triết Học Mác Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân yêu cầu phải có sự ra đời một lý luận khoa học Trong khi đó có vô số trào lưu không mấy tích cực đã thâm nhập vào phong trào công nhân và dân tộc Khoa học phát triển dẫn đến nhiều thứ cũng phát triển
1.2 Chức năng của triết học và triết học Mác – Lênin
Thế giới quan: thế giới quan thể hiện tổng quan về thế giới trong ý thức
của chúng ta Bao gồm thế giới bên ngoài, con người và những mối quan hệ giữa con người với thế giới này Nó là tiền đề cho sự phát triển hành động đi đôi với thái độ của chúng ta đối với thế giới bên ngoài Nguồn gốc của thế giới quanbắt nguồn từ cuộc sống Mọi hoạt động của con người đều bị chi phối bởi một tầm nhìn nhất định về thế giới Các yếu tố chính tạo nên thế giới quan là tri thức,
lý trí, niềm tin và cảm xúc Chúng liên kết với nhau thành một khối thống nhất
và tác động đến cả về nhận thức lẫn hành động thực tiễn của con người Thế giớiquan tôn giáo luôn có điều chắc chắn rằng sức mạnh của những thế lực siêu nhiên đối với thế giới và đối với con người, điều này được thể hiện thông qua các hoạt động có tổ chức tín ngưỡng, thờ cúng lực lượng siêu nhiên này Tất cả các tôn giáo đều là những phản ánh ảo tưởng trong tâm trí con người về những phạm trù tiêu biểu bên ngoài còn ăn sâu trong tâm trí họ; chỉ đơn giản là sự phảnánh trong đó các lực trên mặt đất có dạng các lực siêu mặt đất Đặc điểm chính của thế giới quan tôn giáo là niềm tin vào một thế giới hoàn hảo khác giúp giảm bớt đau khổ của thế giới
Phương pháp luận: học thuyết tìm kiếm những phương pháp chung nhất,
hệ thống quan điểm giúp con người nghiên cứu tìm tòi, lựa chọn và vận dụng những phương pháp trong hoạt động trao đổi ý thức để giải quyết vấn đề Giải
Trang 8quyết vấn đề đặt ra rất hiệu quả Phương pháp biện chứng duy vật được áp dụng trong mọi lĩnh vực khoa học khác nhau, trong mọi khía cạnh của thực tiễn, có vai trò quyết định đến kết quả nghiên cứu và cải tạo sự vật, hiện tượng Chúng được xem là phương pháp phổ biến vì phép biện chứng này không đơn giản về hình thức và điều chung nhất, trình bày các nguyên tắc tiếp cận sự vật, hiện tượng nghiên cứu mà còn là xuất phát điểm trong quan điểm đánh giá thế giới Việc tuân thủ các nguyên tắc này và thực hiện một cách nhất quán, đồng bộ là yêu cầu bắt buộc đối với nghiên cứu lý luận cũng như thực tiễn.
1.3 Vai trò của triết học và triết học Mác – Lênin đối với cuộc sống con người
Triết học đóng một vai trò to lớn trong cuộc sống của mỗi chúng ta bởi đó
là một hệ thống tư duy lý luận, cơ sở phương pháp luận phổ biến, hình thái ý thức xã hội đặc biệt Từ đó, con người nhận biết được thế giới và thấu hiểu đượccác ứng xử trong thế giới Một số vai trò có thể kể đến như sau:
Vai trò thứ nhất chúng ta xét đến là chức năng nhận thức Nhận thức được
hiểu theo quan điểm triết học Mác – Lênin là quá trình phản ánh biện chứng hiện thực khách quan vào sự hiểu biết của con người, có sự tích cực, sáng tạo vànăng động, dựa trên cơ sở của thực tiễn Người ta có thể chia nhận thức thành nhiều loại Dựa theo trình độ thâm nhập vào bản chất đối tượng, nhận thức được chia thành nhận thức kinh nghiệm và nhận thức lý luận Còn nếu ta dựa vào tính
tự phát hoặc tự giác của việc thâm nhập vào bản chất sự vật, nhận thức được chia thành hai loại bao gồm nhận thức tiền khoa học và nhận thức khoa học Có thể nói rằng, chức năng nhận thức đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống của từng cá nhân bởi lẽ chúng thể hiện vai trò rõ nét về phản ánh hiện thực Từ đó, chức năng này đưa con người đến với nguồn tri thức vô tận về đời sống vật chất lẫn đời sống tinh thần của nhân loại từ thuở sơ khai đến xã hội hiện đại ngày nay Ngoài ra, ta còn cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên ở không chỉ trên đất nước quê hương mà còn trên khắp thế giới Với sự phát triển của nền
Trang 9khoa học hiện tại, ngày càng có nhiều lượng kiến thức mới không chỉ về công nghệ mà còn về văn hóa, tinh thần ra đời Con người cần có nhận thức sâu sắc
để có thể lãnh hội được nhiều nhất có thể tinh hoa nhân loại, từ đó phát triển bảnthân theo hướng tốt đẹp, tránh bị bỏ rơi hay cô lập trên con đường tăng trưởng đến mức chóng mặt của thời đại mới Vì vậy, ta có thể nói rằng: Chức năng nhậnthức là chức năng nền tảng, chi phối mạnh mẽ đến sự thay đổi của con người và
xã hội
Vai trò thứ hai ta đề cập chính là chức năng giáo dục Như đã đề cập ở
phía trên, kiến thức nhân loại được tích lũy qua thời gian sẽ tiếp tục được bối đắp và bổ sung ngày càng nhanh chóng bởi lẽ với sự phát triển của khoa học công nghệ, ngày càng có nhiều điều mới lạ mà con người chưa thể khai phá Vì vậy, chức năng giáo dục là một công cụ hữu hiệu để có thể mang lại những kiến thức ấy đến với toàn nhân loại, đặc biệt là thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của thế giới Giáo dục là một hình thức học tập thông qua việc giảng dạy, nghiêncứu, tìm tòi để có thể tiếp thu được những kiến thức, kỹ năng đã được khám phá
từ trước nhằm giúp người học có kinh nghiệm và thông tin để áp dụng vào cuộc sống Theo dòng chảy lịch sử, khoảng thế kỷ VII - V trước Công nguyên, tầng lớp quý tộc, tăng lữ, nhà buôn, điền chủ, binh lính đã lưu tâm đến vấn đề học tập Hoạt động giáo dục cũng từ đó mà trở thành một ngành nghề trong xã hội
Từ điều này, ta có thể thấy rằng giáo dục từ lâu đã được xem là một trong những
ưu tiên hàng đầu trong sự phát triển của xã hội Với sự phát triển của xã hội hiệntại, vai trò của giáo dục ngày càng được củng cố C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đi tiên phong trong việc nghiên cứu giáo dục một cách khoa học Như vậy, chức năng giáo dục là một công cụ hữu hiệu có thể đưa xã hội đi lên với việc đào tạo nguồn nhân lực trí thức, có tay nghề, kinh nghiệm cùng với thể chất đủ tốt để có thể đương đầu với những thách thức mới trong tương lai
Vai trò thứ ba ta bàn luận đến chức là chức năng đánh giá Có thể nói,
chức năng đánh giá là kim chỉ nam cho sự phát triển của xã hội loài người theo hướng tích cực Bất cứ sản phẩm hay ý tưởng nào cũng cần được đánh giá cụ thể
Trang 10và chính xác để trở nên hiệu quả và có ích cho sự thăng tiến của nhân loại Nhờ việc đánh giá, ta có thể so sánh và phản hồi cho vấn đề, từ đó có thể dự đoán trước được xu thế hoặc kết quả mà điều đó mang lại Nhờ đó, nhiều ý tưởng và sản phẩm được áp dụng vào thực tế để rồi mang lại lợi ích cho con người Bên cạnh đó, những ý tưởng hay sản phẩm phi thực tế, vô thưởng vô phạt sẽ bị thải loại, tiết kiệm được nhân lực và vật lực Chức năng đánh giá cũng góp phần không nhỏ trong việc hình thành niên tư tưởng triết học Mác – Lenin C Mác và
Ph Ăngghen đều đã từng là những người theo học triết học Hegel Sau này, dù cho đã từ bỏ chủ nghĩa duy tâm của triết học Hegel, các ông vẫn đánh giá cao tư tưởng biện chứng của nó Từ đó, các ông đã khắc phục và phát triển, tạo nên một học thuyết đồ sộ và vĩ đại Vì lẽ đó, ta có thể khẳng định chức năng đánh giá là một công cụ hỗ trợ đắc lực và hữu hiệu để giúp cho chúng ta phát triển được nhiều điều mới mẻ và đồng thời loại bỏ được những thứ phi thực tế
CHƯƠNG 2:
ĐỊNH HƯỚNG CHO BẢN THÂN TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA
VÀ CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 2.1 Sơ lược về bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0
2.1.1 Khái niệm toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0
Trước khi đi vào tìm hiểu vai trò của thế hệ trẻ và định hướng của bản thân,
ta cùng nhau tìm hiểu toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 là gì Toàn cầu hóa là một định nghĩa dùng để chỉ những sự thay đổi về mặt xã hội cũng
như kinh tế, dẫn đến sự tăng cường các mối quan hệ, liên kết giữa các cá nhân, tập thể hay tổ chức trên phạm vi toàn thế giới Toàn cầu hóa được hiểu nhiều nhất là về thương mại với góc độ kinh tế, từ đó kéo theo dòng chảy công nghệ - thông tin, kỹ thuật, văn hóa… Từ lâu, khái niệm về toàn cầu hóa đã được đề cập đến khi những cuộc thám hiểm bằng đường hàng hải được diễn ra liên tục vào khoảng thế kỉ thứ XV Trong đó, cuộc thám hiểm vòng quanh thế giới của nhà hàng hải người Bồ Đào Nha Ferdinand Magellan được xem là cuộc thám hiểm
Trang 11có quy mô lớn đầu tiên hoàn thành vào năm 1522 đã mở đường cho sự ra đời của toàn cầu hóa Bên cạnh đó, những cuộc thông thương, trao đổi giữa các nước trên thế giới diễn ra và không ngừng phát triển cho đến tận ngày hôm nay Trong khi đó, thuật ngữ “cuộc cách mạng công nghiệp 4.0” dùng để chỉ việc ứng dụng kỹ thuật số cùng với sự kết nối thông qua Internet vạn vật, từ đó cung cấp cho con người một phương pháp kết nối và tiếp cận một cách toàn diệnhơn trong công việc Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng góp phần không nhỏ vào quá trình thông minh hóa các nhà máy, xí nghiệp, chuỗi cung ứng hay sản phẩm
để rồi từ đó mang lại các dịch vụ ưu việt và linh hoạt, khiến người dùng luôn hàilòng với những sự hỗ trợ Trong hiện tại và tương lai, cách mạng 4.0 được dự đoán sẽ có những bước phát triển vượt bậc để để có thể cung cấp những dịch vụ tốt nhất cũng như mang lại một cuộc sống hiện đại hơn Do đó, từng cá nhân, tổ chức cần không ngừng cố gắng trau dồi cho bản thân những kĩ năng, kiến thức
và trên hết là thái độ để có thể bắt kịp với xu hướng này
Cả hai khái niệm trên đã và đang làm kim chỉ nam cho sự phát triển kinh tế
và xã hội của các quốc gia trên thế giới Chúng là những hướng đi chính xác nhằm đến với tương lai tươi đẹp với sự hiện đại và tiện nghi Do đó, việc hòa mình vào xu thế chung là điều cần thiết đối với sự tiến bộ của Việt Nam ta
2.1.2 Tác động đối với sự phát triển của xã hội
Bối cảnh toàn cấu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang đến sức ảnh hưởng to lớn đối với sự phát triển về mọi mặt của cuộc sống con người, nổi trội hơn cả là sự thăng tiến về xã hội Trong tình hình hiện tại, kinh tế là một trong những yếu tố tiên quyết trong việc quyết định sự tăng trưởng về mọi mặt cuộc sống Chính vì lí do đó, toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 có tác động to lớn, mạnh mẽ và toàn diện đối với sự phát triển của xã hội Những thànhtựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và bối cảnh toàn cầu hóa đã đạt được tạo một tác động to lớn đến xu hướng sử dụng sản phẩm của con người, gây ra
sự thay đổi lớn trong thói quen tiêu dùng Sự phổ biến và lớn mạnh của Internet